Τα εξώγαμα παιδιά

Ένα πρόβλημα με κοινωνικές διαστάσεις

Θυμάμαι καλά. Το πρώτο σχετικό σοκ το δοκίμασα στο στρατό. Ήταν η ώρα που ο επιλοχίας του Λόχου φώναζε προσκλητήριο.

Ο κατάλογος των ονομάτων προχωρούσε κανονικά και – φυσικά – δεν έδινα ιδιαίτερη προσοχή. Για μια στιγμή ακούστηκε: «άνευ Μιχαήλ του άνευ». Αντέδρασα αυτόματα. Τι είναι τούτο πάλι, συλλογίστηκα. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα η σκέψη μου πήγε σε πολλές περιπτώσεις. Η πρώτη, πάντως, σκέψη μου ήταν πως πρόκειται για κάποιον….ξένο. Και κατόπιν συλλογίστηκα: «Καλά το επώνυμο άνευ (άνευ θα το φαντάστηκε με το δασκαλίστικο: όλα τα κύρια ονόματα αρχίζουν με κεφαλαίο), αλλά γιατί να συμπέφτει επώνυμο και πατρώνυμο; Ύστερα έπεσα σε σκέψεις.

Είχα αρχίσει να υποψιάζομαι πως κάτι κρύβει αυτή η ιστορία. Και, φυσικά, η ιστορία αυτή έκρυβε πολλά και – προ παντός – δεν είναι ούτε η πρώτη ούτε η μόνη… Αυτή η αφορμή με οδηγεί σήμερα να καταγράψω κάποιες σκέψεις για ένα πελώριο κοινωνικό πρόβλημα με τεράστιες ψυχολογικές επιπτώσεις στην κοινωνία.

Το πρόβλημα παρουσιάζεται με πολλές πλευρές.

Αν σταθούμε μόνο στο γεγονός, θα έπρεπε να πούμε τουλάχιστο ότι η πολιτεία (Σχολείο, Εκκλησία, Οικογένεια, πνευματικοί άνθρωποι, τύπος) έχει χρέος να αμβλύνει τις ψυχολογικές επιπτώσεις που τραυματίζουν περισσότερο αυτά τα πλάσματα που είχαν την κακή μοίρα ή το σκληρό προνόμιο να έρθουν στον κόσμο κάτω από συνθήκες που δεν τις προβλέπει το καθιερωμένο σύστημα της κοινωνικής μας δομής.

Το αν αυτό το καθιερωμένο και ισχύον σύστημα αυτής της κοινωνικής δομής είναι το δέον και αν πρέπει να διαιωνιστεί ή όχι, είναι κάτι που δεν μπορεί, βέβαια, να αντιμετωπιστεί πρόχειρα ούτε από μια μόνο σκοπιά. Αλλά σε τελευταία ανάλυση δεν χρειάζεται να μπει κανένας στο λαβυρινθώδες αυτό πρόβλημα, που θα το λύσει η ίδια η ζωή με την ατελεύτητη ροή της και όχι ο παρεμβατισμός του ανθρώπου που κάποτε γίνεται για επιδείνωση και όχι για βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών.

Το άμεσο και επιτακτικό πρόβλημα που επιβάλλει στον καθένα το χρέος να βοηθήσει στη λύση του είναι τούτο: Όλοι αυτοί οι δυστυχισμένοι νέοι, οι απόκληροι του κοινωνικού κατεστημένου, πρέπει να βρεθεί τρόπος να μη ζουν κάτω από το ψυχολογικό κλίμα μιας «κοινωνικής παρανομίας» να μη θεωρούν τον εαυτό τους «καρπό αμαρτίας», «κοινωνικό καρκίνωμα» που με τη συγκατάβαση των άλλων γίνεται δεχτό στο κοινωνικό σύνολο.

Για να κατορθωθεί αυτή η άμβλυνση, ένας αποτελεσματικός δρόμος υπάρχει: η διαφώτιση των ίδιων και της κοινωνίας που τους έχει μέσα στους κόλπους της. Κανένας δεν παραγνωρίζει τα συναφή προβλήματα που προκαλεί αυτή η διαφώτιση και τις προϋποθέσεις που απαιτεί για να πραγματωθεί.

Ωστόσο, όμως, αν αναλογιστούμε πως οι δυσχέρειες είναι πάντα ανάλογες με τη σημασία του προβλήματος που μπαίνει για λύση, καταλαβαίνουμε απόλυτα ότι οι δυσχέρειες δεν πρέπει να αποτελέσουν ανασταλτικό φραγμό σε μια επιβαλλόμενη κοινωνική βελτίωση, για μια προσπάθεια που αποβλέπει στην προστασία του κοινωνικού συνόλου.

Εκείνο, πάντως, που πρέπει πρωταρχικά να ομολογηθεί είναι ότι η πολιτεία – όχι βέβαια η ελληνική μόνο – δεν έχει αντιμετωπίσει με την επιβαλλόμενη προσοχή το πρόβλημα των υπάρξεων αυτών που για οποιαδήποτε αιτία συμβαίνει να αποτελούν παραφωνία στο βολεμένο κοινωνικό σύνολο.

Το κοινωνικό αυτό φαινόμενο πρέπει να αντιμετωπιστεί με ρεαλισμό και στοργή. Συμβαίνει τον τελευταίο καιρό μια αύξηση της παιδικής εγκληματικότητας. Και η αντίδραση της κοινωνίας, της επίσημης πολιτείας – σε παγκόσμια κλίμακα – είναι αντίθετη από τη σωστή. Αντί να κηρυχτεί παγκόσμια σταυροφορία για να σωθούν οι μικροί απόκληροι, με κάθε τρόπο, τα πλάσματα αυτά οδηγούνται στα δικαστήρια.

Έτσι, στα εδώλια των κατηγορουμένων σωριάζονται δυστυχισμένα παιδάκια – γερασμένα απ’ τα δεκαπέντε χρόνια τους και ακούνε να τους απαγγέλλονται τιμωρίες που τους οδηγούν από το κακό στο χειρότερο. Ποια λογική και ποια παιδαγωγική κατοχυρώνει τους δικαστές και την πολιτεία για την ενοχή αυτών των υπάρξεων, που θεωρούνται ένοχοι, ενώ δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά οι αντικατοπτρισμός της κοινωνικής διαφθοράς για την οποία μόνοι αυτοί δεν συμβάλανε;

Και όμως ο «πολιτισμός» του αιώνα μας  έτσι κρίνει ακόμα. Βέβαια δεν είναι περίεργη η αντίληψη των μεγάλων και υπεύθυνων για τις τύχες της ανθρωπότητας, αν αναλογιστούμε πως ενώ υπάρχουν σήμερα στον πλανήτη μας 840 εκατομμύρια αναλφάβητοι (που κάθε χρόνο αυξάνει κατά 7 εκατομμύρια) οι δαπάνες που γίνονται για τους εξοπλισμούς φτάνουν σε αστρονομικά ύψη…

Το κοινωνικό φαινόμενο των μικρών απόκληρων παίρνει επικίνδυνες διαστάσεις σε παγκόσμια κλίμακα.

Οι πολιτείες επινόησαν το θεσμό των σωφρονιστηρίων για να λύσουν το πρόβλημα. Είναι η χειρότερη λύση όπως αποδείχτηκε από τα αποτελέσματα. Και ήταν φυσικό. Ο θεσμός θεμελιώθηκε σε σφαλερή βάση. Οι μικρές ανθρώπινες υπάρξεις – που με την κακή αντιμετώπιση οδηγούνται στο έγκλημα – δεν αντιμετωπίζονται με καταναγκασμούς και τιμωρίες, με τη μέθοδο αυτήν δεν φρονηματίζονται. Το μόνο που πετυχαίνει η πολιτεία είναι να αναστέλλει βραχύχρονα τις αρνητικές τάσεις που οι αντίξοες συνθήκες δημιούργησαν στο παιδί.

Όταν οι αντικειμενικοί φραγμοί αφαιρεθούν, η αρνητική δράση θα επαναληφθεί, και μάλιστα εντατικότερα, αφού κατά το χρόνο της τεχνητής πίεσης κάτω από την επίβλεψη των σωφρονιστηρίων συσσωρεύτηκε μίσος στην ψυχή του νέου κατά των «κηδεμόνων» του.

Το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί με μέθοδο στηριζόμενη μόνο στη στοργή και την αγάπη με παράλληλη άρση όλων των στοιχείων που συνθέτουν ενοχή για τον μικρό – απόκληρο και τον καθιστούν υπεύθυνο σε κάτι που μόνο αυτός δεν συνέργησε…

Η στοργή και η γνώση πρέπει να είναι οι κεντρικοί άξονες πάνω στους οποίους θα θεμελιωθεί η προσπάθεια για τη λύση του μεγάλου κοινωνικού προβλήματος των νέων υπάρξεων που έχουν μια – οποιαδήποτε – προβληματική ζωή. Και η λύση αυτή θα επιδιωχθεί μέσα στα Σχολεία, χωρίς δικαστήρια Ανηλίκων και σωφρονιστικά καταστήματα, τα οποία  προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και οδηγούν στο δρόμο του συγκαλυμμένου μίσους των νέων κατά του κοινωνικού συνόλου.

Είναι τουλάχιστον φενάκη να πιστεύουμε πως ο φρονηματισμός θα κατορθωθεί μέσα σε συρματοπλεγμένους χώρους «κατ’ απόφασιν του Δικαστηρίου Ανηλίκων», όση αγαθή πρόθεση και αν υπάρξει και στους δυο αυτούς παράγοντες. Οι ανθρώπινες υπάρξεις είναι επιδεικτικές προαγωγής και βελτίωσης κάτω από συνθήκες στοργής, κατανόησης και ανυπόκριτης αγάπης.

Αν αληθινά θέλουμε να βοηθήσουμε τα θύματα της κοινωνικής μας συμβατικότητας να προσαρμοστούν φυσιολογικά στον κορμό αυτού του έτσι διαμορφωμένου κοινωνικού συνόλου, οφείλουμε να επιλέξουμε το δρόμο των θετικών αποτελεσμάτων.

Η κοινωνία μας πάσχει από πολλές πλευρές. Βασικά, όμως, ευθύνεται για τη δημιουργία των πλεγμάτων και ψυχικών ρηγμάτων που προκαλούνται από τη σύγκρουση του «καλού» και του «κακού», που συνήθως, χαρακτηρίζονται «ανάποδα» απ’ ό,τι είναι…. Ή, αν αυτό δεν γίνεται, γίνεται τουλάχιστον υπερεκτίμηση του ενός ή του άλλου.

Ωστόσο το κοινωνικό φαινόμενο των μικρών απόκληρων, που ανησυχητικά παίρνει διαστάσεις, πρέπει να προβληματίσει τον καθένα από τη σκοπιά του.

Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να φορτώσει αμαρτίες και να φορτίζει με ενοχή αυτούς  που δεν ευθύνονται για κάτι. Οι μικροί απόκληροι είναι ό,τι πιο συμπαθητικό υπάρχει στη γη των ανθρώπων.

Πρέπει να τιμωρήσουμε εκείνους που με οποιοδήποτε τρόπο έγιναν δράστες της δυστυχίας αυτών των μικρών υπάρξεων. Όχι τα μικρά αυτά πλάσματα που είναι άξια στοργής. Δεν είμαστε κατήγοροί τους. Είμαστε κατηγορούμενοι. Αυτό απαιτεί η στοιχειώδης δικαιοσύνη. Τα σωφρονιστήρια απεργάζονται εγκληματίες. Πρέπει να σταθμίσουμε τις ευθύνες. Ο λόγος του Ουγκώ ισχύει:  «όποιος ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή»

Η ΣΥΚΟΦΑΝΤΙΑ

«Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ» του Σαίντ-Εξυπερύ είναι ένα κείμενο αριστουργηματικό. Θα δανειστώ την συγκινητική αφιέρωση του συγγραφέα στον Leon Werth, για να αναπτύξω κάποιες σκέψεις μου, που τόσο αναγκαίες γίνονται σήμερα, στον αιώνα μας, που τον σπαράζουν ανελέητα τα πάθη και οι οδύνες.

«Ζητώ συγγνώμη από τα παιδιά, γιατί αφιέρωσα σ’ ένα μεγάλο τούτο το βιβλίο.

Έχω μια σοβαρή δικαιολογία: ο μεγάλος αυτός είναι ο καλύτερός μου φίλος στον κόσμο.  Έχω κι άλλη μια δικαιολογία: ο μεγάλος αυτός μπορεί και καταλαβαίνει όλα, ακόμα και τα παιδικά βιβλία.

Έχω μια τρίτη δικαιολογία: ο μεγάλος αυτός ζει στη Γαλλία, όπου τώρα πεινάει και κρυώνει. Έχει μεγάλη ανάγκη από παρηγοριά. Αν όλες αυτές οι δικαιολογίες αρκούνε, τότε κι εγώ αφιερώνω το βιβλίο τούτο στο παιδί που ήταν άλλοτε αυτός ο μεγάλος. Όλοι οι άλλοι ήταν πρώτα παιδιά (λίγοι τους όμως το θυμούνται). Διορθώνω λοιπόν την αφιέρωσή μου: Στον Leon Werth, όταν ήταν μικρό αγόρι» γράφει ο Εξυπερύ.

Αυτή η ακροτελεύτια φράση, που την υπογραμμίσαμε, κλείνει ένα αληθινά υπέροχο, νοσταλγικό νόημα. Το μικρό παιδί είναι ο αγνός, ο άδολος κόσμος.

Και ο Χριστός, άλλωστε, το παιδί ζήτησε κοντά του…

Όσοι ξεπερνούμε το προνομιακό αυτό στάδιο καταντούμε αχθοφόροι της καταλυτικής κακίας, οδοιπόροι στα τρίστρατα με φορτίο στις ταλαιπωρημένες ράχες μας την ανύσταχτη αγάπη του κακού.

Θεμελιώνουμε, πυργώνουμε και τροφοδοτούμε την βαρβαρότητα των καιρών, προσφέροντας αφειδώλευτα, με σπουδή αξιοθαύμαστη, βορά στον αδηφάγο Μινώταυρο του σπαραγμού της συνείδησης.

Μόλις παρέχεται η αγνότητα η παιδική αγαπούμε – αντί τη μεγαλόπρεπη σιωπή της δημιουργικής περισυλλογής – τη ρομαντική μεγαλοστομία, που γίνεται σειρήνα διασποράς «κακών επών». Αποκτούμε ένα προνόμιο ολέθριο, μια «επιδίφριο αρά», της διαβολή.

Απίθανες διαστάσεις παίρνει αυτή η θεά μέσα στην κοινωνία των ανθρώπων. Και γίνεται πιο πολύ φανερή, όταν ο κύκλος είναι περιορισμένος. Εκεί, στη στενή κοινωνική ομάδα, προβάλλει μεγαλόπρεπα, δεσπόζει. Δεν είναι επινόηση σύγχρονη. Είναι «ισήλιξ» με τον φορέα της.

Έχει τις αποχρώσεις της, βέβαια. Άλλοι νοιώθουν στιγμές μονάχα την ανάγκη της, γι’ άλλους είναι ισόβια συλλειτουργός της ψυχής τους. Ουσιαστικά, όσοι θεωρούν τη συκοφαντία σύμφυτη με την ύπαρξή τους είναι οι πιο αξιοθρήνητοι θνητοί.

Έγνοιες μικρόχαρες, φιλοδοξίες απραγματοποίητες, πυρετοί που δεν κατόρθωσαν να γίνουν ουσία και έργο, γιατί δεν είχαν την περιουσία του νου σε επάρκεια, φυγαδευμένοι, απωθημένοι στο πληκτικό περιθώριο τρέφουν τη διαβολή για να καλύψουν την ασημότητά τους. Δεν είναι δύσκολη η τεκμηρίωση αυτού: ο συκοφάντης είναι πάντοτε ευτελής. Ο συκοφαντούμενος έχει πάντα κάποια αξία. Και είναι σοφή η λαϊκή έκφραση: «δεν πετροβολούν την ακακία, μα την αμυγδαλιά». Οι αρχαίοι χαρακτήρισαν τους συκοφάντες «όφεις της αγοράς». Ο χαρακτηρισμός είναι πολύ εύστοχος. Η διαβολή είναι το δηλητήριο που εκχέει το ανατριχιαστικό σερπετό. Οι διαβολείς είναι το σερπετό το ίδιο.

Γλοιώδεις, αναξιοπρεπείς, ψοφοδεείς, ιοβολούν αθέατοι. Η δεινότερη θλίψη τους είναι η πρόοδος των ικανών.

Την παρουσία της προκοπής, της αξίας, την αισθάνονται καταλυτικά οι συκοφάντες. Στους χώρους των αξιών κυριεύονται από τρομερή ασφυξία. Ο λόγος είναι πως δεν έχουν καμμιά εσωτερική «σκευή», στον ορίζοντα του κόσμου τους δεν σελαγίζει καμμιά σταυροφορία ονειρική, γι’ αυτό τους είναι αληθινό άχθος η περιοχή της αξίας. Η ζωή τους δεν γνωρίζει καμμιά ευφορία, παρά μονάχα την ευφορία της άρνησης, του φανατισμού. Πρόκειται για υπάρξεις θλιβερές, που έχουν μεταβληθεί σε «σκεύος» συκοφαντίας. Είναι οι αιώνια απελπισμένοι και αινιγματικοί, προικισμένοι με μια διαβολική δεξιοτεχνία μετατροπής του «ήσσονος λόγου» σε «μείζονα λόγον» και του «μείζονος λόγου» σε «ήσσονα λόγον».

Δεν διαθέτουν καμμιά κεραία επαφής τους με τα προβλήματα του ανθρώπου γιατί καταλαβαίνουν πόσο μόχθο απαιτεί η προσπέλασή τους. «Μετεωροφένακες» προσπερνούν αδιάφορα τα προβλήματα της ζωής, χωρίς οικείωση με το πνεύμα του έργου. Ξέρουν μονάχα φιλόμυθοι, μυθομανείς, ακόρεστοι, να είναι και να «τορπιλίζουν» με φοβερή μαεστρία τους ικανούς, τους ευθείς. Το να είσαι άξιος να καταξιώνης τη ζωή με τον έντιμο μόχθο, που είναι αρετή ύπατη, αποτελεί για την ευαισθησία των συκοφαντών την οδυνηρότερη μαχαιριά, πραγματικό «κάρφος τω οφθαλμώ αυτών»…

Κενοί, ζηλωταί της αθλιότητας, οι «συκοφάνται», μοιάζουν καταραμένοι, που νοιώθουν χαρά, γεύονται ανείπωτη ηδονή, όταν κατορθώνουν να δηλητηριάζουν με τα φαρμάκι τους τον συνάνθρωπο, τον άξιο και άρτιο. Η παρουσία τους, που δεν παύει ποτέ να είναι αρνητική και ολέθρια, μοιάζει σπασμωδική ύπαρξη από την οποία λείπει το στοιχείο του ανθρώπου. Και ενώ είναι κενοί σε βαθμό τραγικά απελπιστικό, γίνονται «τιμηταί» όλων μέσα στην κίβδηλη κοινωνία, που συνηθίσαμε να την τροφοδοτούμε με την πολύμορφη ανοχή μας απέναντι σε όλες τις παραδοξολογίες της. Δύσκολος άθλος, βέβαια, να εναντιωθείς στο κακό, να το δαμάσεις. Χρειάζεται στοιχεία ηρωισμού και μαρτυρίου για να επιχειρήσεις ακροβασίες εναντίωσης στη σαχλότητα, στην ανυπαρξία ζωής πνευματικής, που διαφεντεύει στις πολύτροπες και απελπιστικά άγονες περιδινήσεις της πορείας μας. Σίγουρα, υπάρχουν πολλοί, που σε ώρες καταδίκης εκφράζουν τις αντιρρήσεις και τις βίαιες, ακόμα αντιδράσεις τους. Αλλά για να κατορθώσουμε να κερδίσουμε κάποιο στοιχείο υπεροχής, είναι ανάγκη να έχουμε στις αποφάσεις μας διάρκεια και συνέπεια. Αυτά τα γνωρίσματα δεν έχουν οι πράξεις μας και γι’ αυτό λυμαίνεται τη ζωή μας η φλυαρία της διαβολής, που με αληθινή «ακρίβεια» καθορίζει το πεπρωμένο μας! Αυτή είναι μια εικόνα αυθεντική. Διψάμε, βέβαια, για την κατάκτηση της αλήθειας, του ιδανικού, αλλά τα όνειρά μας, που θεμελιώνονται στο μόχθο, γκρεμίζονται από την μοχθηρία της συκοφαντίας, που ενεδρεύει ύπουλα σε κάθε βήμα.

Λατρεύουμε το ωραίο, θητεύουμε στο στοχασμό, δημιουργούμε κεντρισμένοι από τα αιώνια πάθη του υψηλού, και κατρακυλάμε πάλι στην αφετηρία από την ευγενική σιωπή  μας μπροστά στο όργιο της συκοφαντίας. Τακτική καθόλου εποικοδομητική. Περισσότερο γενναιόκαρδα θα έπρεπε να αντιστέκεται ο καθένας στον συκοφάντη. Να χειροδικεί ίσως. Γιατί ο συκοφάντης είναι ψοφοδεής. Πανικοβάλλεται. Και η σιωπή της ευγένειας ποτέ δεν τον ενοχλεί. Την θεωρεί αδυναμία. Διότι είναι και ασυνείδητος και απάνθρωπος.

Υπάρχει, βέβαια κι ένας «μύθος» αλλιώτικος. Ο μύθος της ανεξάντλητης ανοχής και της επιστροφής στο παιδί, έτσι όπως συμβολικά και απόλυτα αληθινά το παρουσιάζει ο Σαίντ Εξυπερύ.

«…Είναι πολύ πιο δύσκολο να κρίνεις μόνος σου τον εαυτό σου παρά να κρίνεις τους άλλους. Αν καταφέρεις να τον κρίνεις σωστά, θα πει πως είσαι πραγματικά σοφός», λέει ο βασιλιάς στον μικρό πρίγκιπα. Μπορούμε να προσχωρήσουμε σ’ αυτή τη σκέψη; Παρά το γεγονός ότι μια τέτοια παραδοχή φαίνεται ελκυστική, σίγουρα περιέχει και δόση ουτοπίας.

Αν θέλουμε να αναστείλουμε τον ξεπεσμό και να διαφυλάξουμε την αξιοπρέπεια είναι ανάγκη να αντιδράσουμε με οξύτητα στη διαβολή, που είναι, όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, «διαβόλου τέχνη». Δυστυχώς η συκοφαντία είναι ικανή να προκαλέσει διαλυτικές καταστάσεις «εκ του μηδενός» και να καταθέσει πλούσια συγκομιδή άρνησης και οπισθοδρόμησης στην πορεία του ανθρώπου. Δεν ήταν καθόλου εκτός πραγματικότητας ο συνετός Ισοκράτης, όταν έγραφε στον νεαρό Δημόνικο τη σοφή παραίνεση: «ευλαβού τας διαβολάς, καν ψευδείς ώσιν».

Γι’ αυτό έχουμε χρέος, αν θέλουμε να βάλουμε φραγμό στην αναξιότητα, να κινηθούμε με μια λαχτάρα ξεχωριστή, να πάρουμε και να προσαρμόσουμε σύμφωνα με την προσταγή της άμεσης πραγματικότητας τη συμπεριφορά μας απέναντι σ’ αυτούς που βέβηλα και ανίερα ραδιουργούν στην αξιοσύνη και στον μόχθο. Ωραίος και συμπαθής ο μύθος ανεξάντλητης ανοχής απέναντι στους «βυσσοδομούντας», αλλά ο ρεαλισμός υπαγορεύει να πρυτανεύσει περισσότερο μια συνείδηση αρμονικής ισορροπίας στον αγώνα για την ακεραίωση του ανθρώπου.

Και χωρίς χαλινούς στην πολυκύμαντη θάλασσα της διαβρωτικής διαβολής που μας κατατρέχει απελπιστικά, κανένας δεν μπορεί να εγγυηθεί για το μέλλον μια έλλειψη πλησμονής περιπετειών, που θα αλλάξουν ριζικότερα και προς το αθλιότερο το πρόσωπο του κόσμου, χαράζοντας βαθειές ουλές οδύνης στις κουρασμένες παρειές μας.

Τσεκουράτα

ΕΠΕΛΑΣΗ…ΜΑΥΡΑΓΟΡΙΤΙΣΜΟΥ;

Όλα στην αρχή εμφανίζονται αθώα! «Όταν οι άνθρωποι θέλουν το κακό, του δίνουν όψη να αρέσει», έγραψε ένας μεγάλος ποιητής μας.

Κάθε ληστεία και κάθε εκμετάλλευση παρουσιάζονται με ένδυμα Σαμαρείτη! Το ίδιο και ο μαυραγοριτισμός, αυτή η γάγγραινα των δύστυχων κοινωνιών! Πότε, κατά κανόνα, εμφανίζονται και δρουν οι μαυραγορίτες; Είναι γνωστό από την ιστορία, την πρόσφατη και την παλιότερη. Οι μαυραγορίτες είναι φρούτο που κατεξοχήν ανθίζει και καρπίζει όταν η απελπισία πλανιέται στις εξαθλιωμένες κοινωνίες. Τι έγινε στα χρόνια της μαύρης κατοχής στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο; Σημεία και τέρατα έγιναν! Τόσα και τέτοια που δεν τα βάζει ο νους φυσιολογικού ανθρώπου. Όποιος είχε ένα καρβέλι ψωμί, ένα σακί πατάτες, δέκα οκάδες λάδι ή οτιδήποτε φαγώσιμο πλησίαζε κάθε ετοιμοθάνατο από την πείνα και του έκανε τον ευεργέτη! Σου δίνω μισό καρβέλι ψωμί, έλεγε με ύφος ψυχοπονιάρη, αλλά μια και θα σου σώσω τη ζωή, θα μου δώσεις το ένα από τα δυο διαμερίσματα που έχεις! (είχε κάνει νωρίτερα… έρευνα αγοράς ο μαυραγορίτης! Τα φρόνιμα παιδιά μαγειρεύουν πριν…). Ο μισοπεθαμένος, που δεν ήθελε να πεθάνει, βέβαια, παραδινόταν άνευ όρων! Αυτά, καθώς ανάγλυφα τα έχει καταγράψει και ο βαθυνούστατος ιστορικός Θουκυδίδης στο κλασικό του έργο, είναι τα θλιβερά παρεπόμενα των βίαιων καταστάσεων, όπως είναι οι πόλεμοι, οι λιμοί, οι λοιμοί και καταποντισμοί. Δηλαδή όταν η δυνατότητα επιβίωσης του ανθρώπου εκλείπει, ο μελλοθάνατος κάνει τα πάντα για να ζήσει! Γίνεται ακόμα και κανίβαλος! Όλα τα παράνομα και τα απαγορευμένα τα θεωρεί πταίσματα ή, καλύτερα, τον αφήνουν παντελώς αδιάφορο, και επιχειρεί τα πάντα αδίσταχτα, προκειμένου να ζήσει. Διότι στην κατάσταση της απόγνωσης και της θανατερής πείνας είναι γνωστό ότι το μόνο ένστικτο που λειτουργεί στον άνθρωπο είναι το ακατανίκητο ένστικτο της αυτοσυντήρησης! Η επιθυμία για ζωή! Επομένως μπορεί να κάνει τα πάντα, αδιαφορώντας για τους πάντες! Μπορεί να φτάσει και μέχρι το ακραίο κατάντημα, να φάει ακόμα και τον συνάνθρωπό του! (Έχουν συμβεί και αναφερθεί σχετικά περιστατικά…). Αυτά σαν προϊδεασμός για όσα θα επισημάνουμε στη συνέχεια. Και όσα θα αναφέρουμε, ενώ φαίνονται αθώα και ασήμαντα, κλείνουν και προαγγέλλουν φοβερούς κινδύνους και προοιωνίζονται μεγάλα και απάνθρωπα εγκληματικά παιχνίδια που θα παιχτούν σε βάρος του εξαθλιωμένου και συνεχώς εξωθούμενου προς μεγαλύτερη επιδείνωση λαού. Να, ένα δείγμα: την ώρα που γράφονταν αυτές οι σκέψεις και που αναφέρονται στα γενικότερα πιθανά δεινά που επαπειλούν τη χώρα μας, ένας ευφυής δημοσιογράφος – δημοσιολόγος και εκδότης βδομαδιάτικου εντύπου με ικανοποιητικό αριθμό κυκλοφορίας, επινόησε ένα ελκυστικό τέχνασμα για την αύξηση της κυκλοφορίας της εφημερίδα. Το τέχνασμα δεν ξέρω αν είναι νόμιμο. Αυτό είναι νομικό ζήτημα και πρέπει να απαντηθεί από νομικούς. Το βέβαιο για μένα είναι ότι το τέχνασμα δεν είναι ηθικό.

Στηρίζεται και ποντάρει στην προσδοκία των αναξιοπαθούντων πολιτών που πιστεύουν ότι με την πιθανή απόκτηση της οικονομικής ενίσχυσης της εφημερίδας θα αμβλύνουν την οικονομική τους δυσπραγία! Ο ευφυής εκδότης σκάρωσε ένα ιδιότυπο μοντέλο τζόγου. Σκέφθηκε προφανώς – και δικαιολογημένα εν μέρει – ότι αφού τόσα είδη τυχερών παιχνιδιών υπάρχουν (περιβλημένα χιτώνα νομιμότητας και επινοημένα από το ίδιο το κράτος!), γιατί να μην προστεθεί και μια νέα μορφή παιχνιδιού που μοιάζει αθώο αλλά είναι πονηρό; Για ποιο ακριβώς τέχνασμα πρόκειται το καταλάβατε, ασφαλώς, αφού είναι πολύ πιθανό μερικοί από σας να έχετε ήδη δοκιμάσει την τύχη σας στο νέο «κόλπο». Ο εν λόγω εκδότης, λοιπόν, γνωστοποίησε στους αναγνώστες ότι μέσα στο σύνολο των φύλλων της εφημερίδας που θα κυκλοφορούν θα υπάρχουν και έξι (6) φύλλα που θα έχουν μέσα στις σελίδες τους επιταγή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Γενναιόδωρη χειρονομία και αλτρουισμός, θα πείτε, ίσως, με την πρώτη σκέψη. Θα φανεί, όμως, στη συνέχεια ότι μόνον γενναιοδωρία δεν είναι! Κάθε άλλο, μάλιστα! Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά και αναλυτικά. Όπως καταλαβαίνετε, ο κάθε φουκαράς (γιατί εκεί ποντάρουν τέτοια τεχνάσματα, όπως συνολικά ο τζόγος!) θα τρέξει να πάρει την εφημερίδα και θα επιδοθεί πάραυτα στο επιμελές ψάξιμο για την εύρεση του πολυπόθητου… θησαυρού! Και επειδή και τα νήπια ακόμα ξέρουν πως ο νόμος των πιθανοτήτων υπαγορεύει το «σύστημα»: όσα περισσότερα τα φακελάκια τόσο πιθανότερο είναι να πετύχεις αυτό που κρύβει το… θησαυρό, ο «νουνεχής» και «πονηρός» αναγνώστης, ή και όχι αναγνώστης, της εφημερίδας αλλά απλός «λαθροθήρας» του σωτήριου θησαυρού, θα προμηθευτεί όσο γίνεται περισσότερα φύλλα, για να αυξήσει τις πιθανότητες επιτυχίας! Το «κόλπο» είναι γοητευτικό και σατανικό! Πιάνει! Παγιδεύει τους αφελείς αλλά και τους «πονηρούς»! Ας σημειώσουμε ότι κάθε φύλλο της εφημερίδας τιμάται τέσσερα (4) ευρώ. Ο εκδότης – επινοητής του τεχνάσματος θα σκέφτηκε, υποθέτω, το εξής απλό (που κ’ εγώ, στη θέση του, θα σκεφτόμουν): Η δαπάνη μου, για να παραστήσω τον αγαθό Σαμαρείτη, θα είναι, στη χειρότερη περίπτωση, 6Χ5.000=30.000 ευρώ. Αν, όμως, βρεθούν κάποιοι ταλαίπωροι και αγοράσουν την εφημερίδα (πέραν εκείνων που την αγόραζαν και πριν το «τέχνασμα»), τότε θα έχουμε, με βεβαιότητα, τούτο το αποτέλεσμα: αν είναι ένας (1) ο νέος αγοραστής (πράγμα απίθανο), ο εκδότης (στην περίπτωση που βρεθούν από τους αναγνώστες και οι έξι (6) επιταγές – πράγμα απίθανο!) θα ζημιωθεί 29.996 ευρώ, υπολογίζοντας τον προηγούμενο αριθμό των πωληθέντων φύλλων συν το ένα νέο. Αν οι νέοι αγοραστές είναι δύο, θα ζημιωθεί 29.992 ευρώ… αν 3…, αν 4…, αν 5…, κ.λ. ανάλογα. Αλλά αυτά μόνον στη σφαίρα του παιδαριώδους στοχασμού έχουν θέση, δηλαδή το να είναι 1, 2, 3, 4, 5,… οι νέοι αγοραστές. Το βέβαιο είναι ότι θα είναι χιλιάδες!

Αυτό το ξέρει πολύ καλά ο εκδότης! Ξέρει, όπως ξέρει ο πάσα ένας, ότι ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται! Και ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται… Και στην εποχή μας – δόξα στο ΔΝΤ και στην ΕΕ και σε όλα τα αρπαχτικά της παγκόσμιας οικονομικής συμμορίας – δεν έχουμε μόνον φτώχια με ουρά αλλά και αναμπουμπούλα! Άλλοι τάζουν φτηνότερα προϊόντα (κι ας τα πουλάνε ακριβότερα με τα «κόλπα» που μεθοδεύουν!), άλλοι αγοράζουν χρυσά και μαλαματένια κοσμήματα, και  άλλοι στήνουν παγίδες κάθε λογής για τους απελπισμένους! Χιλιάδες, λοιπόν, συνάνθρωποί μας θα τρέξουν να αγοράσουν τη γαλαντόμα ή πολύφερνη νύφη – εφημερίδα του καλού Σαμαρείτη που υπόσχεται να ανακουφίσει την ανέχειά τους με το «πεντοχίλιαρο», μήπως… «τους κάτσει» και λύσουν το πρόβλημά τους!

Εάν υποθέσουμε, λοιπόν, ότι σπεύσουν 10.000 νέοι αγοραστές και πάρουν από μια εφημερίδα, ο εκδότης θα ενθυλακώσει 4Χ10.000=40.000 ευρώ. Πράγμα που σημαίνει ότι προσφέροντας τις 30.000 ευρώ (αν βρεθούν και οι έξι επιταγές μέσα στα φύλλα που θα αγοραστούν – πράγμα απίθανο!) «κάνει μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα» - μη δίνοντας ουσιαστικά τίποτα, αφού τα 30.000 ευρώ τα εισέπραξε από την πώληση της εφημερίδας – και κερδίζει και 10.000 ευρώ. Αυτά, εφόσον κάνουμε συντηρητικούς λογαριασμούς, όπως οι παραπάνω. Αν όμως, τα ποσά είναι μεγαλύτερα (γιατί ακούγονται τρελά νούμερα και λέγεται ότι πολλοί ταλαίπωροι αγοράζουν και 10 και 20 και περισσότερα φύλλα!), σημαίνει ότι ο εκδότης που είχε τη φαεινή ιδέα ενθυλακώνει πολύ μεγάλα ποσά, εκμεταλλευόμενος την αγωνία, τη φτώχια και την αφέλεια των φτωχών συνανθρώπων μας! Και ίσως μου πείτε: εσένα τι σε νοιάζει και γιατί «φυτρώνεις εκεί που δε σε σπέρνουν»; Και πιστεύω ότι όλους έπρεπε να τους νοιάζει! Γιατί η δική μας ανοχή εκτρέφει και συντηρεί τους κάθε λογής μεγάλους ή μικρούς απατεώνες του τόπου. Αλλά επειδή δεν έχω τη δυνατότητα να συναγείρω τους πάντες προς ένα ξεσηκωμό, περιορίζομαι στην έκφραση της δικής μου αγανάχτησης για τα κακώς κείμενα του τόπου μας. Εμένα, λοιπόν, εξεγείρεται η συνείδησή μου καθώς βιώνω τη γενική εξαθλίωση στην οποία έχει καταδικαστεί ο λαός μας και την ανεπίτρεπτη κερδοσκοπία κάποιων «εχόντων» που σπεύδουν να παραστήσουν και τον καλό Σαμαρείτη, παίζοντας με το μαύρο χάλι των συμπολιτών μας και εκμεταλλευόμενοι την αγωνία του! Όλα αυτά μου θυμίζουν μέρες μαυραγοριτισμού!  Μέρες γερμανικής κατοχής του β’ παγκοσμίου πολέμου! Και δεν αντιλέγω, βέβαια, ότι και τώρα έχουμε μέρες κατοχής, αφού οι ψοφοδεείς «ηγέτες» της δύσμοιρης χώρας μας, εκτελώντας άνωθεν εντολές, κατάντησαν την Ελλάδα γερμανικό προτεκτοράτο! Και δεν τρέφω αυταπάτες ούτε αντιλέγω, επίσης, ότι θα ανθίσει και πάλι ο μαυραγοριτισμός στη χώρα μας! Αντιλέγω, όμως, και εξοργίζομαι με τη νοοτροπία της ανοχής και της αδράνειας των συμπολιτών μας μπροστά στη νέα λαίλαπα που ενέσκηψε στη χώρα με εντολή ξένων κουμανταδόρων μας που διεκπεραιώνουν ντόπιοί μας υποτακτικοί τους! Ως απλός Έλληνας πολίτης διαμαρτύρομαι και στηλιτεύω τους κάθε λογής δωσίλογους-υπηρέτες ξένων αφεντικών (θα τους αποκαλύψει κάποτε η Ιστορία και θα τους στιγματίσει!) που οδήγησαν τη χώρα σε αυτό το κατάντημα! Ταυτόχρονα, στηλιτεύω και σιχτιρίζω και τους υποκριτές και φαρισαίους που, με το πρόσχημα της βοήθειας προς τους πενόμενους συμπολίτες μας, επινοούν αισχρά και ύπουλα τεχνάσματα για να θησαυρίζουν, αρπάζοντας και τα τελευταία ψίχουλα του κοσμάκη που αβασάνιστα – κάτω από την πιεστική ανάγκη – προσπαθεί να επιβιώσει! Και πιστεύω ακράδαντα πως αν σήμερα δεν αντιδράσουμε σ’ αυτό που επινόησε ο… δαιμόνιος δημοσιολόγος-εκδότης, αύριο θα συμβούν χειρότερα. Και μπορεί να φτάσουμε μέχρι ακραία φαινόμενα που δεν τα χωράει ανθρώπου νους! Το κέρδος δεν έχει ούτε όρια ούτε όσια και ιερά! Και ενδέχεται να δούμε μπρος στα μάτια μας αυτά που βλέπουμε σε κάποια αμερικάνικα τηλεοπτικά ηλιθιοκατασκευάσματα, αηδιαστικά και εμετικά, δηλ. ανθρώπους να χώνονται και να κολυμπάνε μέσα σε βοθρολύματα, μήπως κατορθώσουν και κερδίσουν μερικά ψωροδόλαρα! Εκεί οδηγεί τον άνθρωπο η οικονομική ανέχεια και η αφόρητη απελπισία! Σ’ αυτήν, λοιπόν, την έτσι καταντημένη από ανάξιους ηγέτες-ευτελείς δούλους της εξουσίας κοινωνία όλα μπορούν να συμβούν. Όλα, εκτός από το να γίνει η κοινωνία ανθρώπινη. Για να γίνει η κοινωνία ανθρώπινη, πρέπει να εξαποστείλουμε αυτούς που μας κουμαντάρουν μαζί με το σύστημά τους στου διαβόλου τη μάνα κι ακόμα παραπέρα! Γιατί όσο αυτοί θα υπάρχουν, τέτοια και χειρότερα θα κάνουν και όλο και πιο πολύ θα μας βυθίζουν στη φτώχια και στην κακομοιριά! Μόνη σωτηρία μας είναι το ξεκούμπισμά τους! Εκείνων ο ρόλος είναι γνωστός και αμετακίνητος. Θέλουν να έχουν τους λαούς υποζύγια και τον εαυτό τους καβαλάρη! Τους λαούς εξαχρειωμένους και πεινασμένους και τους εαυτούς τους χλιδάτους και καλοταϊσμένους! Αυτό αν δεν το καταλάβουμε και δεν αναποδογυρίσουμε το σάπιο σύστημά τους με την τεράστια δύναμη που έχουμε (και, δυστυχώς, δεν τη συνειδητοποιούμε!), η μοίρα μας θα είναι κακή και ολοένα θα γίνεται χειρότερη. Μη ξεγελιόμαστε με τα διάφορα καμώματά τους που επινοούν κατά καιρούς για να θολώνουν τα νερά! Όσο θα τους έχουμε στο σβέρκο μας, θα είμαστε υποζύγιά τους! Όταν τους απολαχτίσουμε και τους πετάξουμε εκεί που τους πρέπει – στα άπλυτα! – θα φέξει και για μας η μέρα και θα ζήσουμε όπως μας αξίζει! Αυτός είναι ο μόνος δρόμος και ο μόνος τρόπος να γίνει η ζωή μας ανθρώπινη. Ας τα αναλογιστεί όλα αυτά ο καθένας και ας συνειδητοποιήσει ποιο είναι το χρέος του!... Και κλείνοντας, αναρωτιέμαι, σχετικά με το ζήτημα που έβαλα στην αρχή και με οδήγησε στις σκέψεις αυτές, με πραγματική απορία τούτο το απλό: οι ομότεχνοι του δαιμόνιου επινοητή του «τεχνάσματος» εκδότη πώς είδαν την ενέργειά του; Δεν τους προβληματίζει;  Δεν το θεωρούν τουλάχιστον αθέμιτο ανταγωνισμό; Δεν ανησυχούν; Πώς δικαιολογείται η σιωπή τους; Ή να υποθέσουμε ότι είναι «ψιλά γράμματα» αυτά για μας και αυτοί ξέρουν τι κάνουν; Ομολογώ πως απορώ σοβαρά με τη σιωπή τους! Το μόνο που θεωρώ πολύ πιθανό είναι να πράξουν και οι άλλοι ανάλογα και να συμφωνήσουν όλοι σιωπηρά στην παραδοχή της αρχής: ας κάνει ο καθένας ό,τι κατεβάσει η γκλάβα του και ούτε γάτα ούτε ζημιά. «Αλλήλων τα βάρη βαστάζετε»! Μεταξύ… ομοτέχνων, ειλικρίνεια! Μπορεί, όμως, να φουντώσει και κανένας καυγάς ανάμεσά τους! Θα δούμε. Όλα είναι πιθανά. Το σίγουρο είναι ένα: εκείνος που θα πληρώσει, όπως πάντα, είναι ο ταλαίπωρος ο κοσμάκης! Φοβάμαι, πάντως, ότι θα δούμε τέρατα και σημεία στα επόμενα μαύρα χρόνια που έρχονται. Και θα είναι τόσο χειρότερα όσο η αδράνεια και η μοιρολατρία μας θα συνεχίζεται! Το μέλλον θα δείξει…       

Ο σύγχρονος πολιτισμός και οι αδυναμίες του

Πολιτισμός είναι το σύνολο των ηθικών, πνευματικών, κοινωνικών, τεχνικών και καλλιτεχνικών επιτευγμάτων του ανθρώπου, εφόσον όλα αυτά κατατείνουν στον ανθρωπισμό, στην ηθική ημερότητα και υπηρετούν τον άνθρωπο με την έννοια της κοινωνικής ολότητας.

Έχει ειπωθεί ότι μόνον ο άνθρωπος, απ’ όλα τα πλάσματα της γης, είναι επιδεκτικός πολιτισμού. Πρόκειται για άποψη ορθή.

Βέβαια, δημιουργούν και τα ζώα. Η δημιουργία του όμως, είναι ενστικτώδης, όχι σκόπιμη. Κάτι ανάλογο έγινε και με τον πρωτόγονο άνθρωπο, που βρέθηκε εκτεθειμένος στις αδυσώπητες επιδράσεις της φύσης.

Σε αντίθεση με όλα τα άλλα ζώα, που παραμείνανε στο στάδιο στο οποίο βρέθηκαν «εκ του φυσικού», ο άνθρωπος σημείωσε εντυπωσιακή και αξιοθαύμαστη πρόοδο σε όλους τους τομείς της δραστηριότητάς του.

Όπως ήταν φυσικό, οι πρώτοι πολιτισμοί του ανθρώπου είχαν περισσότερο υλικό χαρακτήρα, γιατί αποσκοπούσαν στη δημιουργία συνθηκών απαραίτητων για την αντιμετώπιση των φυσικών επιδράσεων.

Η σταδιακή ικανοποίηση των βασικών αναγκών έδωσε τη δυνατότητα στον άνθρωπο να επιδιώξει και ανώτερες μορφές πολιτισμού, που  κορυφώθηκαν κατά καιρούς σε απαράμιλλα και εκπληκτικά, πράγματι, δημιουργήματα.

Συνηθίζουμε να διακρίνουμε τον πολιτισμό σε δύο βασικές κατηγορίες: στον υλικό και τον πνευματικό πολιτισμό. Στην πρώτη κατηγορία υπάγονται όλα εκείνα τα δημιουργήματα του ανθρώπου που συνηθίζουμε να τα λέμε τεχνολογία, δηλ. καθετί που σχετίζεται με τις πρακτικές, τις υλικές ανάγκες του ανθρώπου.

Με τον όρο πνευματικός πολιτισμός εννοούμε το σύνολο των ανώτερων ηθικών και πνευματικών επιτεύξεων που συντελούν στην ψυχική καλλιέργεια του ανθρώπου, που ηθικοποιούν και πνευματικοποιούν τη ζωή του.

Για να είναι βιώσιμος και ωφέλιμος ένας πολιτισμός, πρέπει να έχει αναπτύξει ισόρροπα το υλικό και το πνευματικό του σκέλος. Υπερτροφία του ενός σκέλους σε βάρος του άλλου σημαίνει χωλότητα πολιτισμού.

Η γενική αυτή θεώρηση και ο προσδιορισμός της έννοιας του πολιτισμού θα βοηθήσει στην πληρέστερη κατανόηση και εκτίμηση του πολιτισμού της εποχής μας.

Είναι γεγονός ότι ο πολιτισμός της εποχής μας έχει επισύρει την προσοχή πολλών και έχουν διατυπωθεί σοβαρές κατηγορίες όπως και ενθουσιαστικές κρίσεις για την ποιότητά του.

Υπάρχουν, λοιπόν, και οι κατήγοροι και οι απολογητές του πολιτισμού της εποχής μας.

Θα επιχειρήσουμε, ρεαλιστικά, αντικειμενικά και ψύχραιμα, να επισημάνουμε τα θετικά και αρνητικά στοιχεία του πολιτισμού μας, ώστε να φανεί το αληθινό του πρόσωπο.

Ζούμε σήμερα – όσοι έχουμε το προνόμιο να ανήκουμε στις αναπτυσσόμενες χώρες – κάτω από τις επιρροές, τις ανέσεις, τα μέσα του πολιτισμού. Γευόμαστε τα αγαθά του, σε μικρή ή μεγάλη κλίμακα, σαν άτομα και σαν κοινωνίες: Ταξιδεύουμε, εργαζόμαστε, αναπαυόμαστε, ψυχαγωγούμαστε, θεραπευόμαστε, δημιουργούμε κάνοντας χρήση των ανάλογων μέσων που μας παρέχει ο πολιτισμός. Ακόμα, στέκουμε μπροστά στους δέκτες των τηλεοράσεων και παρακολουθούμε με «κομμένη ανάσα» τα τολμηρά και αδέξια πρώτα βήματα του ανθρώπου στην προσπάθειά του να κατακτήσει το διάστημα!

Ποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί σοβαρά ότι όλ’ αυτά δεν αποτελούν μιαν εκπληκτική πρόοδο; Ποιος θα μπορούσε να αρνηθεί ότι όλα αυτά τα επιτεύγματα τιμούν το ανθρώπινο πνεύμα και υποδηλώνουν, παράλληλα, τις τεράστιες δυνατότητες που ανοίγονται για μια παραπέρα ανάπτυξη του πολιτισμού; Ποιος θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη σωρεία των υλικών αγαθών που προσπορίζει στον άνθρωπο ο πολιτισμός;

Αν θέλουμε να είμαστε καλοπροαίρετοι, οφείλουμε μια ομολογία: ο πολιτισμός προσφέρει στον άνθρωπο πολλαπλές υπηρεσίες και καθιστά τη ζωή του πιο άνετη. Με δύο λόγια, ο πολιτισμός είναι ευεργετικός.

Όσοι αρνούνται αυτή την αλήθεια και κηρύχνουν την επιστροφή στην πρωτόγονη ζωή, φαίνεται πως έχουν παρανοήσει ορισμένες καταστάσεις ή δεν κατόρθωσαν να αναλύσουν αντικειμενικά τα δεδομένα, έτσι ώστε να οδηγηθούν σε ρεαλιστικά συμπεράσματα.

Όλοι οι νοσταλγοί του πρωτογονισμού φαίνεται να «διανοούνται» έξω από τόπο και χρόνο, χωρίς επικοινωνία με την εποχή μας, χωρίς δεσμούς με τη ζωή, που μάχεται και πορεύεται προς τα μπρός.

Ωστόσο, όμως,  δεν υπάρχουν μόνον οι κήρυκες της επιστροφής στην πρωτόγονη ζωή, δεν υπάρχουν μόνον οι αρνητές του πολιτισμού στην ολότητά του.

Ο πολιτισμός της εποχής μας δέχεται και άλλες βολές. Γίνεται αντικείμενο μερικής αμφισβήτησης και επίκρισης από πολλούς άλλους, που ούτε ονειροπαρμένοι ούτε ανεδαφικοί και ασυγχρόνιστοι είναι.

Πνευματικές κορυφές της Επιστήμης και της Τέχνης, πολιτικές προσωπικότητες, αλλά και απλοί άνθρωποι επισημαίνουν αδυναμίες και τρωτά του σύγχρονου πολιτισμού. Διαπιστώνουν με ανησυχία ότι ο πολιτισμός μας δεν έχει μόνον θετικές πλευρές, δεν είναι μόνον ωφέλιμος, ευεργετικός. Έχει και τα αρνητικά του στοιχεία, συνοδεύεται και από αδυναμίες.

Το να παρασιωπούμε τα αρνητικά στοιχεία του πολιτισμού μας, να συγκαλύπτουμε τις αδυναμίες του, να ανεχόμαστε τις αβαρίες του, δεν είναι πράξη σύνεσης.

Οι προβολείς της αλήθειας πρέπει να στραφούν προς κάθε κατεύθυνση, το νυστέρι της ανατομίας πρέπει να χωθεί βαθιά και τα παραπετάσματα οποιασδήποτε σκοπιμότητας πρέπει να πέσουν για να φανεί το αληθινό πρόσωπο του πολιτισμού μας. Έτσι θα κατορθώσουμε να τον βελτιώσουμε και να τον καταστήσουμε άξιο των προσδοκιών μας.

Ας δούμε, λοιπόν, ποιες είναι οι ουσιαστικότερες αρνητικές πλευρές, οι βασικότερες αδυναμίες, του πολιτισμού της εποχής μας. Κάποιες ενδεικτικές αναφορές και μερικά ουσιώδη ερωτήματα θα θέσουν το ζήτημα κατά τρόπο αποκαλυπτικό, ωμό και αναμφισβήτητο.

Μιλήσαμε στα προηγούμενα για ταξίδια, για εργασία, ανάπαυση, ψυχαγωγία, δημιουργία με τη χρήση των μέσων που μας παρέχει ο πολιτισμός μας. Αυτά, βέβαια, είναι αλήθεια. Αλλά τα αμείλικτα, τα αδυσώπητα, ερωτήματα που συγκλονίζουν τα θεμέλια του πολιτισμού μας και κλονίζουν την πίστη μας σ’ αυτόν είναι: Πόσοι άνθρωποι στον κόσμο έχουν τη δυνατότητα να καρπώνονται τα αγαθά του πολιτισμού; Πόσοι ψυχαγωγούνται; Πόσοι ταξιδεύουν; Πόσοι νοσηλεύονται; Πόσοι εργάζονται ανθρώπινα; Πόσοι ζουν – έστω – ανθρώπινα;

Θλιβερή, αληθινά, είναι η εικόνα που προβάλλει μπροστά μας, αν έχουμε τη δύναμη να ατενίσουμε ρεαλιστικά τη σκληρή και «αφτιασίδωτη» πραγματικότητα!

Πλάι στις πολυτελέστατες κατοικίες των προνομιούχων – που διαθέτουν καταπληκτικές ανέσεις – στέκουν, θλιβερά δείγματα της κοινωνικής ανισότητας, τα άθλια παραπήγματα που σκεπάζουν κάποια ανθρώπινα σκέλεθρα, δαρμένα από τις κακουχίες και τις στερήσεις!

Κοντά στα πλούσια τραπέζια των προνομιούχων που γεύονται αφειδώλευτα όλα τα αγαθά, στέκουν οι φτωχικοί σοφράδες των πεινασμένων που γεύονται «με το σταγονόμετρο» τα πιο αναγκαία για την επιβίωσή τους αγαθά!

Παράλληλα με τα πολυτελή αυτοκίνητα των προνομιούχων, που τους μεταφέρουν άνετα, κινούνται και τα απαθλιωμένα μέσα μαζικής μεταφοράς, όπου σωριάζονται όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να μετέχουν στα αγαθά του πολιτισμού!

Δίπλα στα υπερσύγχρονα νοσηλευτικά ιδρύματα, όπου νοσηλεύονται, κατά τις απαιτήσεις της ιατρικής επιστήμης, οι προνομιούχοι, στέκουν και οι εξαθλιωμένοι θάλαμοι, οι διάδρομοι, και οι προθάλαμοι, για όσους δυστυχισμένους η ζωή «στάθηκε σκληρή»!

Τούτες οι εντελώς ενδεικτικές αναφορές έγιναν για να αφυπνισθεί λίγο το συναισθηματικό μας στοιχείο και να σταθούμε με περίσκεψη μπροστά στις χαίνουσες πληγές της ανθρωπότητας που πυορροούν ασταμάτητα και μας κάνουν πολύ σκεφτικούς.

Ο πολιτισμός της εποχής μας, λοιπόν, δεν γίνεται κτήμα της κοινωνικής ολότητας. Επίσης, ο σύγχρονος πολιτισμός, ενώ καλπάζει προς τα ύψη και φιλοδοξεί να κατακτήσει το διάστημα, δεν κατάφερε να απαλείψει την αθλιότητα που υπάρχει «κάτω από τα πόδια του».

Η παιδεία, παράγοντας πρώτιστος για την ολοκλήρωση του ανθρώπου, είναι υποβαθμισμένη αδικαιολόγητα στην εποχή μας.

Οι πόλεμοι και οι κάθε μορφής ανταγωνισμοί λυμαίνονται τη γη και το μέγιστο αγαθό του ανθρώπου, η Ειρήνη, δοκιμάζεται καθημερινά.

Τα βασικά αγαθά του πολιτισμού δεν τα καρπώθηκαν ακόμα οι πιο πολλοί, ενώ οι λίγοι τα περιφρονούν, γιατί τα γεύτηκαν αφειδώλευτα.

Γενικά, ο πολιτισμός της εποχής μας είναι για τους λίγους. Το σύνολο των ανθρώπων μένει αμέτοχο στα αγαθά του πολιτισμού και ζει κάτω από συνθήκες που στιγματίζουν ανεξίτηλα τον πολιτισμό και, δικαιολογημένα, μας προκαλούν να αναλογιστούμε αν έχουμε το δικαίωμα να μιλάμε για πολιτισμό!

Ο πολιτισμός της εποχής μας, λοιπόν, είναι ατελής. Οι βασικές του αδυναμίες εντοπίζονται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι δεν προσφέρεται στην ολότητα των ανθρώπων ούτε ποιοτικά ούτε ποσοτικά. Τα εντυπωσιακά του επιτεύγματα τα αμαυρώνουν οι αθλιότητες που μαστίζουν το μέγιστο μέρος της γης και προκαλούν θλίψη και απογοήτευση.

Ωστόσο, ο πολιτισμός μας δεν είναι «υπό κατηγορίαν». Εμείς οι ίδιοι είμαστε οι δημιουργοί του, εμείς – επομένως – έχουμε και την ευθύνη.

Και παρά τις οποιεσδήποτε δυσάρεστες διαπιστώσεις, πιστεύουμε ότι ο άνθρωπος θα βρει το δρόμο – μέσα από οσεσδήποτε δοκιμασίες, δυσχερείς και ανασταλτικούς φραγμούς – να φτάσει σε άλλες μορφές πολιτισμού. Θα  υπερβεί τις αδυναμίες που επισημάναμε και θα δημιουργήσει έναν πολιτισμό άρτιο, ανθρώπινο, κτήμα και καύχημα ολόκληρης της ανθρώπινης κοινωνίας.

Η πείρα έδειξε – και οφείλει ο άνθρωπος να σταθμίσει πολύ συνετά την παραπέρα πορεία του – πως η τεχνολογία (και μάλιστα στη διάθεση λίγων) δεν είναι αρκετή για να οδηγήσει τον άνθρωπο στην αληθινή ευτυχία.

Με την τεχνολογία ο άνθρωπος κατόρθωσε, πράγματι, να δαμάσει σε βαθμό εκπληκτικό τη φύση και να δημιουργήσει εντυπωσιακά έργα. Αλλά τα έργα αυτά δεν έχουν πνοή. Φοβούμαστε πως δεν έχουν ούτε διάρκεια.

Η τεχνολογία μεταμορφώνεται αδιάκοπα. Ό,τι θαυμάζουμε σήμερα, μας αφήνει αδιάφορους την επόμενη. Η τεχνολογία είναι ποσότητα, δεν είναι ποιότητα.

Είναι, βέβαια, υπερβολική όχι όμως χωρίς σημασία η άποψη ότι ο σύγχρονος άνθρωπος, με την υπερβολική ανάπτυξη της τεχνολογίας, κινδυνεύει να γίνει αρχιτέκτονας της καταστροφής του!

Δεν είμαστε απαισιόδοξοι, αλλά ρεαλιστές.

Δεν καταγγέλλουμε τυφλά και αναίτια τον σύγχρονο πολιτισμό, αλλά επισημαίνουμε τις αδυναμίες του, πιστεύοντας ότι έτσι συμβάλλουμε στη βελτίωσή του. Και η βελτίωση του πολιτισμού δεν είναι έργο και καθήκον μερικών, είναι ευθύνη όλων. Με τον κοινό αγώνα, με τις επίμονες προσπάθειες και την αμετακίνητη πίστη στην αξία της ανθρώπινης ζωής θα δημιουργήσουμε τον πολιτισμό που θα υπηρετήσει τον άνθρωπο σε όλα τα πλάτη και τα μήκη του μαρτυρικού μας πλανήτη.

ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΟΜΙΛΙΑ

ΜΙΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ «ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ»

Στη γλώσσα των αριθμών η σχέση (α+β)²=α²+2αβ+β² λέγεται ταυτότητα.

Τούτο θα πει πως με κάποιους «μετασχηματισμούς» του (α+β)² προκύπτει ο β όρος της μαθηματικής παράστασης με τα δύο ισοδύναμα μέλη.

Αν μεταφέρουμε αυτή τη διαδικασία στο χώρο της διανόησης, θα διαπιστώσουμε πως ο έναρθρος λόγος, ή ομιλία, είναι προϊόν μετασχηματισμών που σημειώνονται στη σκέψη, στη σφαίρα των αντιληπτικών και βουλητικών πεδίων του ανθρώπινου νου. Σκέψη και ομιλία, κατά συνέπεια, αποτελούν μια ταυτότητα.

Ολοκληρωμένη, λοιπόν διαδικασία πνευματικής προαγωγής και προβολής υπάρχει, όταν η σκέψη με την ομιλία αποτελούν ταυτότητα.

Αλλά τούτη, ακριβώς, η ταυτότητα είναι μια απαγορευμένη «θέση» και στέκει, αιώνες τώρα αντινομικό «κατασκεύασμα» της «λογικής» και «κοινωνικής» συμβατικότητας!

Στην διαδρομή των αιώνων το έλλογο ον που «θρώσκει άνω» - ο άνθρωπος – δεν μπόρεσε,  παρά ελάχιστα, να πραγματώσει τη συνέπεια.

Ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις υψώθηκαν πάνω από «κοινωνικά συμβόλαια» και οδεύσανε ανένδοτα προς την ταυτότητα: σκέψη = ομιλία. Είναι αυτοί που έζησαν με πλήρη συνέπεια – οι κατά συνέπειαν! Στην πολιτική Ιστορία τους αποκαλούμε ήρωες, στην τρέχουσα ορολογία της κοινωνικής «βολής», που μηχανεύεται τα πάντα και προσφέρει τα πάντα στο βωμό της κοινής επιτυχίας, τους ονομάζουμε τρελούς, ανισόρροπους, ανόητους κ.λ.π. και στη σφαίρα της καθαρής διανόησης τους χαρακτηρίζουμε μεγαλοφυείς, φιλόσοφους.

Οι χαρακτηρισμοί δεν δηλώνουν, συχνά, παρά υποκειμενικές εκτιμήσεις ή, συχνότερα, προτιμήσεις και προκαταλήψεις.

Αναγκαίο είναι να τονιστεί προκαταβολικά πως «κοινωνική» ζωή σημαίνει στέρηση ελευθερίας. Και να συνδυαστεί ο αφορισμός με το δεδομένο νόημα της ελευθερίας που (πρέπει να) τελειώνει στο σημείο που αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Άλλη εκδοχή – όσο σαγηνευτική – δεν θεμελιώνει σωστότερη θέση.

Ήδη θα επιχειρήσουμε  τον προσδιορισμό  των όρων που επιβάλανε την απαγόρευση της «ταυτότητας»: σκέψη – ομιλία.

Πρωτογενής όρος με ισχυρή επιρροή, αναγκαία, στάθηκαν τα πολυώνυμα αποτρεπτικά κατασκευάσματα, τα «ταμπού».

Αναρίθμητους χρόνους ή απαίδευτη ανθρωπότητα υπόκυψε δουλικά σ’ αυτή την ιερή μάστιγα. Και, φυσικά, στον όρο «ταμπού» δεν εννοούμε «συλλήβδην» όλους τους φραγμούς που ανακόψανε την ανθρώπινη πορεία, κάτω από διάφορες «επινοήσεις» και για διαφορετικούς σκοπούς κάθε φορά. Σ’ αυτές τις μορφές ανασταλτικών φραγμών κάποτε ενυπάρχει και πρόθεση προληπτικής ενέργειας, για αποτροπή εξελίξεων που είναι ανεπιθύμητες όχι απόλυτα θεωρούμενες, αλλά σε χρονική συνάρτηση προς άλλα δεδομένα. Η προτροπή προς νέους ανθρώπους να αποφεύγουν λ.χ. τη διέλευση από σκοτεινούς χώρους, γιατί «εκεί φωλιάζουν νεράιδες» αποβλέπει σε προστασία από ατυχήματα. Μέθοδος, αναντίρρητα, σφαλερή, αφού θα ήταν ορθότερο να γίνει ειλικρινής ενημέρωση. Το γιατί είναι αυτονόητο: η πειθαρχία σε προτροπές που δεν ενέχουν στοιχεία κινδύνου είναι χαλαρότερη απ’ ό,τι σ’ αυτές που εγκυμονούν άδηλους φόβους!

Αυτή η διαδικασία δημιουργεί σταδιακά ένα πλέγμα ενοχής, ασθενέστερο ή ισχυρότερο, στενότερο ή πλατύτερο.

Οδυνηρή συνέπεια: το πλέγμα ενοχής κατατρύχει – σε ποικιλία αποχρώσεων και εντάσεων – όλους τους θνητούς.

Και μεταλαμπαδεύεται, σαν ολυμπιακή φλόγα, από γενιά σε γενιά! Βέβαια στη διαδρομή της εξασθενεί. Δεν εκλείπει όμως.

Αυτή η μεθοδολογία οικοδομεί ένα φράγμα, ένα ισχυρό κύκλωμα, πάνω στο οποίο θραύονται και οι αποφασιστικές τολμηρές, ενέργειες, που σκοπεύουν στην κατεδάφιση των φραγμών αυτών.

Η ψυχαναλυτική ερμηνεία του φαινομένου δεν είναι δυσχερής: το αποπροσανατολιστικό «παραμύθι», που δημιουργεί ο πλαστός μύθος που ακούγεται πάνω από την κούνια του νηπίου, έχει ήδη επιτελέσει το θαύμα! Ένα πλέγμα ενοχής κατακαλύπτει τον συνειδησιακό χώρο του ανθρώπου και κάθε φορά που επιχειρεί «παράβαση» του καθορισμένου δρομολογίου της κοινωνικής συμβατικότητας – που με την προκαλούμενη ανησυχία των πολλών εξασφαλίζει την ησυχία των λίγων! – αισθάνεται ενοχή και κυριεύεται από τα σχετικά σύνδρομα, ώστε όχι σπάνια να οδηγείται σε νευρώσεις…

Άλλη μορφή ανασταλτικού φραγμού, που εμποδίζει την πραγμάτωση της ταυτότητας: σκέψη – ομιλία, είναι η αστυνόμευση του κατεστημένου.

Πρόκειται για φραγμό που εκδηλώνεται ποικιλότροπα. Άλλοτε ωμά και άλλοτε μεταμφιεσμένα περίτεχνα, ώστε να γίνεται «άδηλος παντί»! Χώρος δικαιοδοσίας του είναι βασικά κάθε κέντρο κίνησης ιδεών και προώθησης νέων τάσεων και θεωρήσεων. Τούτο δεν εμποδίζει, βέβαια, και την απροκάλυπτη παρέμβασή του ακόμα και στο οικογενειακό άσυλο!

Η ιστορία του πνεύματος γνώρισε ως τώρα όλες τις μορφές αστυνόμευσης, που πάσχισαν με όλους τους τρόπους να τροχοπεδήσουν την ομαλή εξέλιξη και να διατηρήσουν παλιά και αρχέγονα σχήματα για μακρό χρονικό διάστημα στην επικαιρότητα, παρά την πλήρη αποδοκιμασία  των προοδευτικών δυνάμεων της ανθρωπότητας. Η απανθρωπιά των κατά καιρούς μεθόδων αστυνόμευσης είναι ελάχιστα γνωστή, βέβαια, γιατί είναι απόκρυφα τα ουσιαστικότερα τμήματα της ανθρώπινης ιστορίας. Ωστόσο και η μικρή δειγματοληψία, που είναι κοινό κτήμα, οδηγεί σε συμπεράσματα!...

Ταμπού και αστυνόμευση (σε ποικιλία αποχρώσεων) προκαλούν και μια μορφή εθισμού, όταν μάλιστα η παιδεία απουσιάζει. Έτσι ολοκληρώνεται ένα ισχυρό φράγμα – φράγμα σιωπής, θα το λέγαμε – που κάνει ανέφικτη την πιο λογική και αυτονόητη ταυτότητα της ζωής του ανθρώπου!

Σπάνια ο άνθρωπος μιλάει όπως σκέπτεται! Συνήθως μιλάει όπως πρέπει! 

Και το πρέπει αυτό μόνο ο ίδιος δεν το προσδιορίζει! Είναι κάτι που του επιβάλλεται «άλλοθεν»! Έχει, βέβαια, το δικαίωμα να σκέφτεται όπως θέλει, όχι όμως να μιλάει όπως θέλει! Ουσιαστικά, συνεπώς, δεν προκύπτει όφελος με το να σκέφτεται ελεύθερα, αφού μιλάς δουλικά, αφού ελέγχεται ο λόγος σου! Αναλογιστείτε, όμως, τη φοβερή δοκιμασία του ανθρώπου, όταν η… ευρηματικότητά του τον οδηγήσει στον έλεγχο και αυτής της σκέψης!

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος

Λέγεται  συνήθως ότι η εποχή μας είναι κοσμογονική, ο αιώνας μας ανοίγει απίθανες προοπτικές και κανένας δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει απόλυτα τις μελλοντικές εξελίξεις. Είναι αλήθεια ότι στέκουμε έκπληκτοι μπροστά στα επιτεύγματα  της τεχνολογίας και δοκιμάζουμε εναλλασσόμενες συναισθηματικές καταστάσεις, που κυμαίνονται από τον ενθουσιασμό ως το δέος. Η εποχή μας σημειώνει ραγδαίες εξελίξεις και εντυπωσιακές τεχνικές προόδου. Όσοι έχουν κάποια χρονική ηλικία, ασυνήθιστοι από τέτοια, αδυνατούν να πιστέψουν στα εκπληκτικά τεχνολογικά επιτεύγματα του καιρού μας και εκφράζουν τον θαυμασμό τους για τα άλματα της τεχνικής. Πολλοί έχουν την αίσθηση ότι ζούνε σε όνειρο!

Είτε είμαστε θιασώτες της τεχνολογίας είτε όχι, ομολογούμε ότι η πρόοδος στον τομέα της τεχνικής ανάπτυξης έχει φτάσει στα όρια του απίστευτου! Ο άνθρωπος του καιρού μας δημιούργησε εκπληκτικά κατορθώματα και άνοιξε τους ορίζοντες σε βαθμό πρωτόγνωρο.

Ποια είναι, ωστόσο, η κατάσταση του ίδιου του ανθρώπου, ύστερα από την τόσο μεγάλη ανάπτυξη της τεχνικής; Βρήκε ο άνθρωπος την ευτυχία του; Επέλυσε τα προβλήματά του; Στα ερωτήματα αυτά, δυστυχώς, η απάντηση είναι αρνητική. Παρά την αλματώδη άνοδο της τεχνολογίας, παρά τα εκπληκτικά κατορθώματα της τεχνικής, ο άνθρωπος της εποχής μας αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα. Είναι γεγονός, βέβαια, ότι η τεχνολογία τον απάλλαξε από κάποιες δυσμενείς καταστάσεις και του πρόσφερε κάποιες λύσεις (κατοικία, περιορισμός θνησιμότητας, - ιδιαίτερα της παιδικής ηλικίας -, αύξηση του ορίου ηλικίας κ.λ.), αλλά δημιούργησε καινούργιες δυσμενείς συνθήκες.

Η επίλυση του προβλήματος: κατοικία είχε τις γνωστές δυσμενείς επιπτώσεις που παρατηρούμε στα μεγάλα αστικά κέντρα (θόρυβοι, έλλειψη πράσινου, ανεπαρκής καθαριότητα, κυκλοφοριακή συμφόρηση κ.λ.). Απώτερες συνέπειες αυτών: εκνευρισμός, άγχος, νευρώσεις.

Η ανάπτυξη της ιατρικής, οσοδήποτε εντυπωσιακή, δεν στάθηκε ικανή να βοηθήσει ουσιαστικά την ανθρωπότητα στο σύνολό της. Πέρα από το γεγονός ότι η ιατρική «δεν κάνει θαύματα», είναι θλιβερό να αναλογιστούμε πόσο ασήμαντο είναι το ποσοστό των ανθρώπων που έχουν τη δυνατότητα να δέχονται την αρωγή της! Και αυτό, βέβαια, ισχύει με όλους τους τομείς της Τεχνολογίας. Τα επιτεύγματα της δεν μπήκαν στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου. Αυτή η ανισοκατανομή, που συχνά παίρνει τεράστια διάσταση και φτάνει από το μηδέν ως το …άπειρο, είναι το μεγάλο τραγικό γνώρισμα της εποχής μας, η μεγάλη αδυναμία της, που γίνεται πρόξενος μιας σειράς άλλων δυσμενών συνεπειών.

Αρτίωσε, λοιπόν, την τεχνολογία του ο άνθρωπος του καιρού μας, αλλά δεν επέλυσε τα προβλήματά του. Ούτε όλα ούτε για όλους. Το: όλα φαίνεται, άλλωστε, να παραμένει ανεκπλήρωτος πόθος, το: για όλους, όμως, είναι εφικτό, γι’ αυτό, και περισσότερο τραγικό σε συνέπειες! Το τελικό γεγονός είναι ότι η κοινωνία μας κουβαλάει στους ώμους της μεγάλα και δυσεπίλυτα προβλήματα. Δοκιμάζει πόνους και βάσανα και κατατρύχεται από σωρεία ψυχολογικών προβλημάτων, απόρροια του αισθήματος ανασφάλειας και του πνεύματος ανταγωνισμού που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο.

Η ηρεμία και η βεβαιότητα είναι καταστάσεις που απουσιάζουν απελπιστικά από την εποχή μας. Ο άνθρωπος έχασε τον «παλιό του εαυτό» και κατάντησε νευρόσπαστο που τρέχει  ασταμάτητα μέσα στη δίνη και στον ανταγωνισμό, προσπαθώντας απελπισμένα να επιβιώσει, αδιαφορώντας για τις μέθοδες και τα μέσα! Μια κοινωνική αταξία που απειλεί να διασαλεύσει ακόμα και την βιολογική τάξη.

Αυτή, με αδρές πινελιές, είναι η πραγματική όψη του κόσμου, αν θέλουμε να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, αν θέλουμε αυτή η αθλιότητα να ανήκει, κάποτε, στο παρελθόν. Χωρίς αληθινή διάγνωση η θεραπεία του κακού είναι αδύνατη. Δεν διεκδικούμε το ρόλο του κήρυκα του πεσιμισμού. Οι αντικειμενικές διαπιστώσεις, ο φωτισμός της πραγματικότητας – οσοδήποτε σκληρής και άθλιας, - η αποκάλυψη της αλήθειας, είναι αισιόδοξος ρεαλισμός, όχι μοιρολατρία.

Ιεραρχώντας με αίσθημα ευθύνης τα καίρια προβλήματα της εποχής μας, θα προτάξουμε για επίλυση αυτά που μπορούν να αποτελέσουν το κρηπίδωμα πάνω στο οποίο θα στηριχτεί κάθε παραπέρα ανάπτυξη της κοινωνίας.

Πρώτο πρόβλημα: Η εξασφάλιση των υλικών αγαθών για να ζούνε όλοι οι άνθρωποι κάτω από συνθήκες ουσιαστικά άνετες. Χωρίς μια τέτοια προϋπόθεση είναι αδύνατη, μάταιη, αλλά και ανόητη κάθε άλλη επιδίωξη και φιλοδοξία. (Το primum vivere, deinde philosophare = πρώτα ζούμε, ύστερα φιλοσοφούμε), που η θυμοσοφία του λαού μας το διατύπωσε χαρακτηριστικά με τη γνωστή παροιμία: «νηστικό αρκούδι δε χορεύει», είναι βαθύτατη ρεαλιστική άποψη. Κανένας πολιτισμός, μαρτυρεί η Ιστορία, δεν θεμελιώθηκε στην πενία. Θεμέλιο του πολιτισμού ο πλούτος – όχι βέβαια η μαλθακότητα και η αλόγιστη σπατάλη, γιατί κι αυτά σαρκοποιούν τον άνθρωπο. Όταν ο Δημοσθένης διακήρυχνε με έμφαση: «δει δη χρημάτων….και άνευ τούτων ουδέν εστί γενέσθαι των δεόντων» (= χρειάζονται χρήματα, χωρίς αυτά τίποτα δε γίνεται απ’ όσα είναι απαραίτητα) είχε βαθιά επίγνωση του οικονομικού παράγοντα για την ανάπτυξη των κοινωνιών και την επίτευξη των στόχων τους. Αναγκαία, λοιπόν, συνθήκη, η επάρκεια των υλικών αγαθών, σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου.

Δεύτερο, βασικό επίσης, πρόβλημα για επίλυση: κοινωνική δικαιοσύνη. Οι πολίτες μιας κοινωνίας είναι φυσικό να έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις. Αν υπάρχει δικαιοσύνη και αντικειμενικότητα στη ρύθμιση αυτών των σχέσεων, αίρεται η δυσφορία και το αίσθημα πικρίας και οι πολίτες είναι πρόθυμοι να επωμιστούν οποιαδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση. Η αδικία, αντίθετα, δηλητηριάζει επικίνδυνα τον συναισθηματισμό και τη βούληση του ανθρώπου και τον οδηγεί σε συμπεριφορά αντικοινωνική, αρνητική.

Κάθε πολιτεία, συνεπώς, που επιδιώκει την ευτυχία του κοινωνικού συνόλου και επιθυμεί την ειλικρινή συμμετοχή των πολιτών στις υποχρεώσεις και στα κοινωνικά τους δικαιώματα, οφείλει να αναγάγει σε υπέρτατη αρχή την κοινωνική δικαιοσύνη. Γιατί ο άνθρωπος είναι πολύ περίεργος, όταν προσβάλλεται το αίσθημα του δικαίου. Χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη δεν υπάρχει βιώσιμος πολιτισμός, αφού για τη δημιουργία του απαιτείται η αυτόβουλη συμμετοχή των πολιτών, η οποία αίρεται με την αδικία. Βέβαια, μπορεί η τυραννία να πετύχει τη συμμετοχή αναγκαστικά. Αλλά ο πολιτισμός είναι αγαθό που δημιουργείται «ψυχή και σώματι». Εδώ θα λείπει ο πρώτος όρος. Άρα θα είναι καταναγκαστικό «προϊόν» όχι μορφή πολιτισμού, όχι έργο πρόθυμης συμμετοχής, «μέθεξης».

Ένα τρίτο πρόβλημα – αναγκαίος όρος για την ισόρροπη ανάπτυξη της κοινωνίας, είναι η σωστή παιδεία, με την πλατιά έννοια του όρου.

Θεωρούμε ότι η σημασία της παιδείας για τον άνθρωπο είναι αναντίρρητη και κάθε επιχειρηματολογία, σχετικά, περιττή.

Τέταρτο, εξίσου βασικό πρόβλημα για την κοινωνία είναι η Ειρήνη και η Ελευθερία. Σήμερα τα αγαθά αυτά περνάνε μια εμφανή κρίση. Πολλά σημεία του πλανήτη μας είναι εστίες επικίνδυνες για «ανάφλεξη» και διεθνείς επιπλοκές. Η Ειρήνη απειλείται επικίνδυνα, σε περιορισμένη έκταση. Κάποτε, όμως, και ολικά! Όταν οι ηγέτες των μεγάλων χωρών συζητούν για προβλήματα ύφεσης και αφοπλισμού, για ουσιαστική προστασία της παγκόσμιας Ειρήνης, πάντοτε παρατηρεί κανείς μιαν ασύγγνωστη δυστοκία στις αποφάσεις τους!

Αλλά και η Ελευθερία για πολλούς λαούς είναι σήμερα «απαγορευμένος καρπός», ενώ για άλλους η διατήρησή της είναι προβληματική. Εύκολα επισημαίνει κανείς τις δυνάμεις που ναρκοθετούν τα αγαθά της Ειρήνης και της Ελευθερίας και αντιμάχονται την ευημερία των λαών της γης. Η συνειδητοποίηση, όμως, της αξίας αυτών των αγαθών από τον άνθρωπο και οι επίμονοι αγώνες όλων των λαών, θα εξουδετερώσουν τις οπισθοδρομικές δυνάμεις και θα κατορθώσουν να εδραιώσουν την Ειρήνη και την Ελευθερία πάνω στη γη.

Ολοκληρώνοντας τον κατάλογο των βασικών προβλημάτων θα προσθέταμε τα θέματα: εργασία – υγεία – ψυχαγωγία – υγιεινό περιβάλλον. Σε κάθε ευνομούμενη κοινωνία ο πολίτης – ανταποκρινόμενος με συνέπεια στις υποχρεώσεις του – έχει το αναφαίρετο και αυτονόητο δικαίωμα να του εξασφαλίσει η πολιτεία μόνιμη και ικανοποιητική απασχόληση, πλήρη ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη, ψυχαγωγία ποιότητας και υγιεινό, ανθρώπινο, περιβάλλον, σύμφωνα με τις επιταγές της ιατρικής δεοντολογίας.

Σήμερα, δυστυχώς, ζούμε κάτω από εντελώς αντίξοες συνθήκες. Και η ζωή μας γίνεται κάθε μέρα και πιο προβληματική. Είναι φανερό ότι απαιτείται επίμονος αγώνας και αδιάκοπη προσπάθεια όλων για να επιλυθούν τα μεγάλα προβλήματα που χρονίζουν επικίνδυνα. Και που είναι συνυφασμένα άμεσα με τη ζωή μας. Η ποιότητα της ζωής μας θα είναι πλέον ανάλογη με τον βαθμό που θα κατορθώσουμε να επιλύσουμε τα βασικά προβλήματα. Το χρέος του καθενός είναι πρόδηλο. Μέσα από τους πολύμορφους αγώνες, με την καθολική συμμετοχή στις προσπάθειες για βελτίωση των όρων της ζωής μας, θα περάσουμε άτρωτοι τις συμπληγάδες. Η δύναμη του ανθρώπου είναι ανεξάντλητη.

Η κοινωνία στην οποία θα ήθελα να ζω

Είναι φυσική η τάση που έχει ο άνθρωπος να επιζητεί πάντα κάτι καινούριο, κάτι νέο – κατά τεκμήριο καλύτερο από τα προηγούμενα.

Πρόκειται για την τάση του ανικανοποίητου, που αν τη δούμε στη σφαίρα της Επιστήμης και της Τέχνης είναι η κύρια αιτία της βελτίωσης, της δημιουργίας. Επιστήμονες και καλλιτέχνες που μοχθούν καθημερινά για την κατάκτηση ενός συγκεκριμένου στόχου, μιας συγκεκριμένης «μορφής», ελάχιστα εφησυχάζουν μετά την επιτυχία. Πάντα τους γοητεύει το νέο.

Ανάλογη τάση έχουν οι άνθρωποι, στη συντριπτική πλειονότητά τους σε κάθε τομέα της δραστηριότητάς τους. Έτσι, η τάση της αναζήτησης νέων γνώσεων, νέων μορφών τέχνης, νέων συνθηκών ζωής, νέων κοινωνικών τρόπων, γίνεται κύρια αιτία προόδου και ανάπτυξης. Και η τάση τούτη διακρίνει τον άνθρωπο από το ζώο, το οποίο αρκείται σε όλη τη ζωή του είδους του στην κατάσταση που το άφησε η φύση.

Όντας ο άνθρωπος κάτω από την επήρεια αυτής της τάσης, έχει το σκληρό και ευχάριστο συνάμα προνόμιο να βρίσκεται πάντοτε «καθ’ οδόν» προς την ευτυχία. Οτιδήποτε κι αν δημιουργήσει, το εγκαταλείπει και αναζητάει το νεώτερο. Το να αναρωτηθούμε αν πρόκειται για ευτυχία ή δυστυχία μάλλον είναι χωρίς αξία, για τον απλό λόγο ότι το αντικειμενικό δεδομένο είναι η αδιάκοπη αναζήτηση. Ποτέ ως τώρα ο άνθρωπος δεν είπε: «αρκεί»! Και ούτε φαίνεται πως θα το πει!

Αλλά με τέτοιους συλλογισμούς μπαίνουμε στη σφαίρα της φιλοσοφίας, ενώ η πρόθεσή μας δεν είναι αυτή. Συσχετίζοντας, λοιπόν, τα όσα ως τώρα αναπτύξαμε με την κοινωνική ζωή του ανθρώπου, με βεβαιότητα μπορούμε να υποστηρίξουμε την άποψη ότι και τα κοινωνικά συστήματα που κατά καιρούς διαμόρφωσε ο άνθρωπος δεν είναι άσχετα με την τάση της αναζήτησης του πάντοτε νέου. Οπωσδήποτε, όμως, στην περίπτωση αυτή δεν πρόκειται για την τάση της αναζήτησης του νέου μόνο. Αν η κοινωνική δομή είναι ικανοποιητική, η τάση προς το νέο μειώνεται σημαντικά, χωρίς βέβαια να εκλείπει εντελώς, αφού, όπως είναι γνωστό, και το άριστο μπορεί να γίνει καλύτερο.

Πάντως, όσοι κατά καιρούς επιδιώκουν μια νέα κοινωνία, όσοι δυσφορούν με ό,τι τους περιβάλλει, όσοι επαγγέλλονται έναν καινούργιο κόσμο, δεν το πράττουν από απλή ανανεωτική τάση, από επιθυμία να δοκιμάσουν κάτι νέο. Οι λόγοι που τους ωθούν είναι απλοί, πιο πεζοί. Δεν τους συνεπαίρνει καμιά ονειροφαντασία, μα τους πιέζει η σκληρή πραγματικότητα απ’ την οποία μοχθούν να απαγκιστρωθούν, καθώς αισθάνονται να τους σφίγγει επικίνδυνα. Ανήκουμε στην κατηγορία εκείνων που συνήθισαν να είναι ρεαλιστές και να μην παραποιούν την πραγματικότητα. Πιστεύουμε πως κάθε παραποίηση είναι ολέθρια. Γι’ αυτό κατακρίνουμε όσους έχουν τέτοια τάση. Φυσικά η παραποίηση είναι κάποτε προϊόν πλάνης. Τότε – χωρίς να παύει νε είναι ολέθρια – είναι συγγνωστή.

Από ρεαλισμό, λοιπόν, και όχι από ονειρική έπαρση έχουμε να καταμαρτυρήσουμε πολλά σε βάρος της κοινωνίας μας και νοσταλγούμε, προσωπικά, έναν νέο κόσμο.

Πρόχειρη κατάθεση μπροστά στο δικαστήριο της Ιστορίας μας υποχρεώνει να θυμίσουμε την κοινωνική αδικία, τις συμφορές των πολέμων, την έλλειψη παιδείας, τις αγωνίες και τα βάσανα που είναι κυριαρχικά γνωρίσματα της κοινωνίας μας, μιας κοινωνίας – αλίμονο! – που θέλει να λέγεται πολιτισμένη!

Απερίφραστα είμαστε αρνητές της σημερινής κοινωνίας! Όταν στους δέκα οι οκτώ πεινάνε, όταν στους δέκα οι οκτώ είναι αγράμματοι, όταν στους δέκα οι πέντε πέφτουν στις οβίδες των κανονιών, όταν στους δέκα οι οκτώ δεν έχουν φάρμακα, νοσοκομεία, συγκοινωνία, ψυχαγωγία… τι θα μπορούσαμε να ζηλέψουμε; Ίσως τα ποσοστά να είναι υπερβολικά. Ίσως.

Δεν στεκόμαστε εκεί. Έστω, στους δέκα πεινάει ο ένας, που κανείς δεν το αμφισβητεί. Για μας αρκεί και αυτό. Γιατί το εξοργιστικό είναι άλλο, κατά βάθος. Δεν μας θλίβει τόσο η πείνα του – έστω – ενός, μας εξοργίζει η χλιδή των εννιά! Όταν η κοινωνική διαβίωση απέχει ποσοτικά και ποιοτικά, από άνθρωπο σε άνθρωπο, όσο η Ανατολή από τη Δύση, η κοινωνία δεν μπορεί να σεμνύνεται και να τιτλοφορείται πολιτισμένη. Η αφθονία για τους λίγους και η παντελής έλλειψη για τους πολλούς είναι μάρτυρας κατηγορίας-καταπέλτης για την κοινωνία μας.

Με αυτό το απλό αλλά αποκαλυπτικό δεδομένο θεωρούμε πως η κοινωνίας μας δεν δικαιώνεται στη συνείδηση του κοινωνικού συνόλου και δεν μας συγκινεί η εντυπωσιακή της τεχνολογία που υπηρετεί τους εκλεκτούς. Θέλουμε μια κοινωνία με άλλη ποιότητα. Μια κοινωνία με κοινά αγαθά, με κοινά προτερήματα και κοινά ελαττώματα – αν δεν μπορούν να εκλείψουν εντελώς. Η ιδέα του κοινού, της παγκόσμιας αδελφοσύνης, της παγκόσμιας αγάπης και της ειρήνης μας θέλγει. Και πιστεύουμε πως είναι εφικτή, δεν είναι τυχοδιωκτική επιδίωξη.

Θεμέλια, πάνω στα οποία θα στηρίζεται η κοινωνία που προσδοκάμε, είναι η παγκόσμια ειρήνη, η κοινωνική δικαιοσύνη, η ελευθερία, η παιδεία. Σε μια τέτοια κοινωνία ο κάθε άνθρωπος θα έχει τη θέση του, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, τη γαλήνη του και την αξιοπρέπειά του.

Μέσα στην ευτυχία της ολότητας θα αισθάνεται αληθινά ευτυχισμένος, αλλά και στις κρίσιμες ώρες η κοινή δοκιμασία θα αμβλύνει την οξύτητα του πόνου του καθενός. Μια τέτοια κοινωνία με τέτοια δομή είναι το όνειρο και ο πόθος μας και πιστεύουμε κοινός πόθος όλων – συνειδητά η ασύνειδα. Και το όνειρο τούτο μπορεί να γίνει πραγματικότητα, γιατί δεν είναι προϊόν νοσηρής φαντασίας αλλά όραμα ενός ολόκληρου βασανισμένου κόσμου που μάχεται να δικαιώσει τη ζωή του.

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΛΥΠΗΡΑ

ΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ που…αναγκαστικά μας απασχολούν εδώ σ’ αυτό το σημείωμα είναι μόνιμα στη χώρα μας. ειδικότερα, όμως, τους θερινούς μήνες γίνονται εντονότερα ποικιλότερα και…εξοργιστικότερα!

Μάρυρες καιθύματά τους είναι όλοι όσοι δεν έχουν την έπαρση του…νεόπλουτου Έλληνα, που από ανόητη αυταρέσκεια θέλει, σώνει και καλά να καταστήσει κοινωνούς των….αγαθών του όλους τους κάθε φορά παραβρισκόμενους στο χώρο που εκείνος προτίμησε να περάσει την ώρα του….

Έτσι, οι «σκηνές» και τα μοτίβα αυτών των λυπηρών φαινομένων παίρνουν την ακόλουθη κατά κανόνα μορφή – γνωστή σ’ όλους μας: Κάθεσαι σε ένα κέντρο – παραλιακό, ορεινό πεδινό. Δεξιά, αριστερά, γύρω σου, υπάρχει κι άλλο κόσμος. Κάθονται, πίνουν τον καφέ τους, το αναψυκτικό τους, τρώνε το γλυκό τους, το ψητό τους το ψάρι τους κ.λ.π. Σιγοκουβεντιάζουν ανθρώπινα, κατά το γούστο τους, τα ενδιαφέροντά τους, τις ασχολίες τους. αυτά όλα θεμιτά, ανεκτά, ανθρώπινα. Αλλά… πάντα κάποιο αλλά – ο πιο ταλαίπωρος σύνδεσμος της γλώσσας μας – έρχεται να ανακτατέψει τα τόσο απλά αυτά ζητήματα. Ενώ κάθεσαι ήσυχα και προσπαθείς να κάνεις μια αποφόρτωση των θορύβων με τους οποίους σε τροφοδότησε ένα ολόκληρο χρόνο η πόλη στην οποία κατοικείς (Αθήνα, θέλεις, Πάτρα, Θεσσαλονίκη…πάρε όποιο όνομα προτιμάς! Το πράγμα είναι το αυτό!), να σου και…αράζει δίπλα ο κύριος Χ, κάτοχος του υπ’ αριθ. Ψ.Ι.Χ. (αμ πως!) μάρκας Ω, χρώματος Υ κ.λ.! Αλλά επειδή υπάρχει περίπτωση να μην έγινε αισθητή η παρουσία του πέρα ως πέρα, μαρσάρει μερικές φορές προκλητικά, κατεβαίνει, ανοίγει τις πόρτες και υποδέχεται κάποια κυρά _κατίγκω που βγαίνει με ύφος τριών πριγκίπων μεσαιωνικής ηλιθιότητας και δίνει εντολή:

-          Τζιμ, (Τζιμ δε είναι προφανώς κάποιος χοντρόμυαλος Μήτρος που είναι αμφίβολο αν….τα πόδια του τα πλένει από πεποίθηση ή από σνομπισμό!), μιούζικ, μιούζικ περικαλώ!

Και η εντολή εκτελείται! Το κλαπατσιμπαλικό πανδαιμόνιο στην πιο ευτυχισμένη του ώρα! Βουίζει το σύμπαν!

Το αν έχει κανείς τη διάθεση να ανέχεται τα κλαμπατσίμπανα  της κυρα – Κατίγκως είναι κάτι που εκείνη ποτέ δεν την απασχόλησε, βέβαια, αφού η σουσουράδα δεν έχει παρά λίγο καιρό που παράτησε το χωριό με τα στουρνάρια και «κατήλθε εις το κλεινόν άστυ» λόγω απροσδόκητης κληρονομιάς…θείου εν τη αλλοδαπή που έγινε αφορμή να κινείται η κυρά Κατίγκω δια πολυτελούς Σιτροέν – χτεσινή επιβάτις του υπομονετικού κ υρ-Μέντιου με το στρατπατσαρισμένο σαμάρι! – και να καταταχτεί στην ομοταξία των….νεόπλουτων!

Αν έχεις

ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ ΜΑΣ

ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΟ είναι πάντα το πρόβλημα – θέμα των νέων, των νέων κάθε εποχής, κάθε γενιάς, κάθε χώρας.

Οι σύγχρονοι, όμως, νέοι έχουν κάτι ιδιαίτερο, έχουν ένα αλλοιώτικο «νόημα».

Ας επιχειρήσουμε μια επισκόπηση μέσα στα προβλήματά τους και στην ψυχολογία τους.

Έργο, φυσικά, δύσκολο και υπεύθυνο.

Αλλά με το δικαίωμα που μας παρέχει το γεγονός μιας ιδιαίτερης ενασχόλησης με τη σύγχρονη νεότητα (διαλέξεις, μελέτες, συνεντεύξεις στο ραδιόφωνο) και ιδιαίτερα η καθημερινή επαφή μας μαζί τους, μας επιτρέπεται να σκιαγραφήσουμε, με όση συντομία είναι δυνατό, το πάντα οξύ πρόβλημα της νεότητας.

Ας θέσουμε πρώτα – πρώτα το ερώτημα αν οι νέοι είναι αγνοί ή «διεφθαρμένοι», όπως πολύ επιπόλαια τους κατηγορούν πολλοί από την παράταξη του «κατεστημένου». Στο ερώτημα αυτό η απάντηση είναι κατηγορηματική: οι νέοι είναι άδολοι. Και για να ακριβολογήσουμε, λέγοντας νέοι εννοούμε τους μέχρι την ηλικία των 25 περίπου χρόνων. Από την ηλικία αυτή και πέρα αρχίζει να λειτουργεί η σκοπιμότητα με την έννοια του προσωπικού «βολέματος». Φυσικά, δεν αποκλείεται τούτο να γίνει και από πιο πριν, όπως επίσης μπορεί να συμβεί πιο αργά ή ακόμα να μη συμβεί καθόλου. Το τελευταίο τούτο αναφέρεται σε άτομα με αυξημένο αίσθημα ευθύνης, με ολοκληρωμένη προσωπικότητα και με έντονα ιδανικά και πίστη στην αξία του ανθρώπου σαν μιας δημιουργίας υπερχρονικής και άξιας κάθε σεβασμού.

Τέτοια ήταν π.χ. η περίπτωση του στοχαστή γιατροί Άλμπερτ Σβάιτσερ. Προσδοκία της κοινωνίας είναι να γίνει κάποτε ο κόσμος άδολος, έντιμος, ένας κόσμος «όμορφος, ηθικός, αγγελικά πλασμένος» όπως είπε ο ποιητής. Αλλά για τέτοιες προσδοκίες ας μην είμαστε πρόθυμοι ονειροπόλοι…

Ώστε λοιπόν, για να ξαναγυρίσουμε στην αφετηρία μας, υπογραμμίζουμε και πάλι πως οι νέοι είναι άδολοι. Ποια αρετή άλλη θα ζητούσαμε από ένα άνθρωπο άδολο; Καμμιά δεν χρειάζεται.

Ωστόσο οι νέοι είναι ένα πρόβλημα πάντα. Το μεγάλο αυτό  πρόβλημα ενοχλεί και στενοχωρεί τους «βολεμένους», τους «παρωπλισμένους» ως προς τα ιδανικά, αυτούς που δεν έχουν πια το κουράγιο για αγώνες, για ανατάσεις και εξάρσεις και που με κάποιες υποχωρήσεις σταθεροποιούνται στο χώρο της απραξίας και της ηγεμονίας! Ρίχνουν νερό στο κρασί τους, μοιράζουν κάποια μειδιάματα για να γίνουν λαοφιλείς και στρογγυλοκάθονται στη θέση τους, αρχίζοντας να….εντέλλονται.

Φυσικά βλέπουν, αισθάνονται, εννοούν πως παραβιάζουν κάπου – κάπου τη συνείδησή τους για να επιτύχουν στερεώτερη εδραίωση. Και από το σημείο αυτό αρχίζει η αντιδικία, το χάσμα των γενεών, ο πόλεμος με τους νέους. Γιατί; Απλούστατα. Γιατί οι νέοι δεν σκέφτηκαν ποτέ να κάνουν ή να συγχωρήσουν, έστω, τις υποχωρήσεις και τις προσδοκίες. Και αρχίζουν να καταφέρονται, να μέμφονται και να καταλογίζουν ευθύνες. Τούτη η ενέργεια των νέων γίνεται εφιαλτική.

Τόσο περισσότερο όσο τα ολισθήματα, των μεγάλων είναι συνθετότερα. Και αντί να γίνει διόρθωση και συμμόρφωση, αρχίζει αγώνας κατά των νέων, που είναι ένα αδυσώπητο μάτι το οποίο παρακολουθεί τις πράξεις των μεγάλων και φέρνει στο προσκήνιο κάθε αθέμιτο!

Το οπλοστάσιο των μεγάλων αυξάνει και πλουτίζεται αδιάκοπα. Οι νέοι γίνονται μόνιμος στόχος και επισύρουν την «μήνιν» των ώριμων! Με τη σειρά τους, τώρα, οι νέοι νοιώθουν αδικημένοι, αισθάνονται λύπη για την καταφορά των μεγάλων, γίνονται οξύτεροι και προβαίνουν σε αποκαλύψεις χωρίς κανένα οίκτο ή ενδοιασμό.

Το παιχνίδι έπειτα παίρνει άλλη μορφή. Βέβαια οι μεγάλοι για την ήττα τους στην αναμέτρηση με τους νέους αρχίζουν να τους προσεταιρίζονται, αλλά με δολιότητα! Δηλαδή ακολουθούν την πυθιακή τακτική του «ήξεις αφίξεις». Μέλημά τους να επιτύχουν την εμπλοκή των νέων μέσα στα σχήματα του κατεστημένου.

Αλλά οι νέοι – αν αληθινά είναι νέοι και δεν πάσχουν από πρόωρο γήρας, απότοκο της καταναλωτικής κοινωνίας – αντιστέκονται και δεν δέχονται κανένα συμβιβασμό ανέντιμο. Ακόμα  και τη ζωή τους θυσιάζουν για να υπερητήσουν τα ιδανικά! Κι αξίζει να υπογραμμίζουμε εδώ πως οι νέοι είναι η μόνη ομορφιά του κόσμου! Αν έλειπαν οι νέοι, ο κόσμος θα καταντούσε ένα πεδίο σαχλής συναλλαγής και ευτέλειας, χωρίς καμιά έξαρση.

Και όσο πιο ακμαίοι και αδούλωτοι, χωρίς πιέσεις και ακρωτηριασμούς, χωρίς ηθικό ευνουχισμό, είναι οι νέοι, τόσο και περισσότερο ο κόσμος γίνεται όμορφος.

Μια ανάγκη μόνο έχουμε οι μεγάλοι απέναντί του, να του δώσουμε την αλήθεια λόγω και έργω. Και να μη τον νανουρίσουμε με παραμύθια «παρωχημένα» - που και μεις οι ίδιοι τα αποστρεφόμαστε, - με τη δικαιολογία δήθεν πως έτσι θα στεριώσουμε τα ηθικά βάθρα της κοινωνίας μας(!) ας πιστέψουμε χωρίς ενδοιασμό πως απ’ την αλήθεια δεν κινδυνεύει ποτέ ο κόσμος, όσο κι αν η αλήθεια είναι πικρή ή «σοκάρει».

Ωφελιμότερο και αξιοπρεπέστερο είναι χωρίς «μάσκες» να πορευόμαστε.

Οι υποκρισίες και οι φαρισαϊσμοί δεν έχουν νόημα. Προσδιορίζουν σε κείνους που δυναστεύουν λαούς άμαθους, λαούς που στερήθηκαν το θείο προνόμιο να διαβάσουν, να πληροφορηθούν και να καταλαβαίνουν. Οι νέοι όμως, δεν είναι παρίες της πνευματικής ζωής, αντίθετα μάλιστα είναι πρωτοπόροι. Και μας ελέγχουν με ιερό πάθος!

Έπρεπε να τους καμαρώνουμε! Αλλά δεν έχουμε την αντοχή. Κάποτε αυτό το πάθος των νέων γίνεται φοβερό ηφαίστειο που προκαλεί πτώσεις τυράννω! Είναι τότε ακριβώς που, όπως θάλεγε οποιητής, σε ώρα στοχαστικής περισυλλογής:

Τ’ αστέρια φιλούν τη γη

Και το μάτι της αλήθειας

Προπηλακίζει τους ανέντιμους!

Όσοι συμβαίνει να αναστρέφονται με τους νέους θα συμφωνήσουν μαζί μας πως οι νέοι δεν είναι ποτέ άδικοι, δεν ανέχονται ποτέ την παραβίαση των δικαιωμάτων του άλλου. Τοβλέμμα τους πάντα έχει μια απλότητα συγκινητική.

Υψώνουν φωνή για το δίκιο. Αλλά οι σεμνότυφοι θα τους καταλογίσουν «αυθάδειαν εις βαθμόν ασύγγνωστον….!».

Βεβαιότατα! Γιατί οι σεμνότυφοι που κατατρύχονται από απωθημένα και που θα ωχριούσε ο ήλιος αν «υπεισήρχετο επ’ ελάχιστον εις τα άδυτα» του κόσμου τους δεν θέλουν όρθια κεφάλια! Θέλουν ανδδείκελα, δουλοπρεπείς, «μαλιστάδες» νέους. Κάποτε έκανα ένα ειδικό τεστ ανάμεσα σε νέους ηλικίας 16-22 χρόνων. Τα ερωτήματα ήσαν τα ακόλουθα: 1) Είσαι ευχαριστημένος από τη ζωή σου; Ναι ή όχι και γιατί; 2) Πώς κρίνεις και χαρακτηρίζεις τους μεγάλους γενικά; 3) Πώς θα ήθελες να είναι οι μεγάλοι;

Οι απαντήσεις, με μικρές φραστικές διαφορές και ελάχιστες ιδεολογικές αποχρώσεις, ήσαν περίπου ταυτόσημες. Συνοπτικά οι ακόλουθες: Στο πρώτο ερώτημα: Το μεγαλύτερο ποσοστό μένει ανικανοποίητο από τη ζωή, όπως είναι διαμορφωμένη σήμερα. Οι λόγοι είναι κυρίως η χρησιμοθηρία και «παρασπονδία ιδανικών» που χαρακτηρίζει τους μεγάλους (από τους γονείς τους ως τους ηγέτες των λαών). Στο δεύτερο ερώτημα η ομοφωνία ήταν σε μεγαλύτερο ποσοστό.

Και η κρίση τους: οι μεγάλοι είναι υποκριτές και ανακόλουθοι. Αλλά λένε και άλλα πράττουν. Αυτό είναι κάτι που οι νέοι δεν μπορούν να το δικαιολογήσουν εν ονόματι καμιάς σκοπιμότητας. Στο τρίτο ερώτημα οι απόψεις των νέων είναι σαφέστατες και απλούστατες – τουλάχιστον γι’ αυτούς: οι μεγάλοι να είναι ειλικρινείς. Να κηρύττουν όσα και όποια πράττουν ή τουλάχιστον όσα με ικανοποίηση  θα έβλεπαν να πράττονται,  έστω κι αν θα ζημίωναν τους ίδιους.

Ποιος ισχυρισμός μπορεί να σταθεί ικανός να εξουδετερώσει αυτή τη ρωμαλέα φωνή των άδολων νέων; Ποιος επαϊων και «κατεστημένος» είναι σε θέσξ να αντιστρατευτεί σ’ αυτούς τους άδολους ωραίους έφηβους, που με ενθουσιασμό και πίστη θητεύουν αμετάθετα και ανένδοτα στο βωμό της μεγαλοδύναμης (αλλά και πολύπαθης!...) αλήθειας;

Το ερώτημα εμπεριέχει την απόκριση. Γι’ αυτό παρέλκει κάθε παραπέρα ανάπτυξη. Κανείς δεν διανοήθηκε ποτέ να αμφισβητήσει αυτές τις θέσεις. Τι είναι, όμως, εκείνο που φταίει και δημιουργεί το χάσμα; Πώς τεκταίνεται ιη διάσταση ανάμεσα στους νέους και τους ώριμους;

Από τα προηγούμενα έγινε νομίζω φανερό! Από τους ώριμους λείπει η αντοχή για επιτέλεση του σωστού και έντιμου. Θεωρητικά όμως, σίγουρα, αρέσκονται στο σωστό. Μα οι νέοι δεν τους συγχωρούν μόνο το «θεωρητικά». Θέλουν έργα, όχι λόγους. Έτσι οι ώριμοι, για να αποφύγουν τα οδυνηρά αποτελέσματα αυτού του ανελέητου ελέγχου των νέων, προσπαθούν να τους «φιμώσουν» με κάθε τρόπο. Συνήθως μετέρχονται ύπουλες μεθόδους. Γίνονται ιεροκήρυκες ιδεών και ιδανικών που οι ίδιοι ουδέποτε υπηρέτησαν. Με ύφος επιτιμητή και πόζα στενοκέφαλου «υπαλλήλου υπηρεσιακής ευσυνειδησίας» τροφοδοτούν τους νέους με φραστικά μεγαλόσχημα διδακτικά κελεύσματα όπως: η τιμιότητα είναι ύπατη αρετή. Το καθήκον είναι πρώτιστον χρέος κάθε πολίτη. Η δικαιοσύνη προσιδιάζει σε κάθε καλλιεργημένο άνθρωπο. Η ανιδιοτέλεια είναι ίδιον πολιτισμένων ατόμων κ.λ.π….Οι νέοι, βέβαια, δέχονται τη «διδαχή», γιατί αληθινά είναι «ωραιοφανής». Και πρόθυμα προσφέρονται να εφαρμόσουν τους «κανόνες». Από ένστικτο όμως ή από προβληματισμό (οι σύγχρονοι), κάνουν προληπτικό έλεγχο και παραβολή των «κανόνων» με τα έργα των «ιεροκηρύκων» ώριμων. Και τότε καταρρέουν μέσα τους όλα τα ψευτοκτίσματα, όλες οι ενερμάτιστες ιδέες που τους είχαν υποβληθεί.

Ένας κόσμος ερείπων φράζει, στη συνέχεια, το δρόμο τους!...

Δρόμος δεν υπάρχει πια. Μόνον ερείπια και απάτες! Οδυνηρή διαπίστωση! Και αρχίζουν οι νέοι, απελπισμένα να τέμνουν νέους δρόμους. Σ’ αυτή την προσπάθειά τους, οι ώριμοι βλέπουν τον «όλεθρο», την «καταστροφή», τη «διαφθορά», το κατάντημα με μια λέξη.

Ας είμαστε όμως προσγειωμένοι. Δεν υπάρχει κανένα κατάντημα. Οι νέοι είναι καθαρτήριο πυρ, είναι η υγιής πρωτοπορία που ανοίγει νέους δρόμους. Είναι το συντηρητικό  που προφυλάει την ανθρωπότητα από τη σήψη. Ως εκ τούτου το πρόβλημα των νέων δεν είναι πως θα τους διαμορφώσουμε ώστε να μας είναι αρεστοί, αλλά πώς θα γίνουμε συνεπείς σε λόγους και έργα για να γίνουμε αρεστοί. Πρέπει, όπως, έλεγε ο Ζαν Ροστάνβ «ο άνθρωπος να μάθε να είναι δυνατός».

Και φυσικά να μη νομίσουμε ποτέ πως είμαστε παντοδύναμοι. Γιατί τέτοιες εκτροπές εγκυμονούν πλήθος κινδύνων, η ιστορία είναι πλούσια σε τέτοια διδάγματα. Άνθρωποι που υπερτίμησαν και υπερβάλανε με θρασύτητα τις δυνάμεις και τις δυνατότητες ενός παρανοϊκού κατεστημένου αποκόμισαν σκληρές εμπειρίες, που φυσικά δεν δίδαξαν τόσο αυτούς (κατόπιν εορτής γαρ…) όσο τους άλλους.

Με εντυπωσίασε κάποτε η θυμοσοφία ενός απλοϊκού ανθρώπου, που πιστεύοντας αναμφισβήτητα στην αδολότητα των νέων μου έλεγε εμφαντικά: «Ξέρεις την παροιμία «όταν τα σκυλιά γαυγίζουν κάτι συμβαίνει»; Ε, λοιπόν, το ίδιο γίνεται με τους νέους, όταν φωνάζουν κάτι συμβαίνει, κάτι δεν πάει καλά….

Και επειδή το θέμα είναι ανεξάντλητο περιορίζομαι να προσυπογράψω ανεπιφύλακτα την άποψη του θυμόσοφου, αφήνοντας και τον καθένα να το στοχαστεί με περίσκεψη.

Η ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΑΡΣΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

Κάποτε οργανώθηκε από το Υπουργείο Παιδείας μια μορφωτική εκδήλωση στο θέατρο του Ηρώδη.

Το πρόγραμμα- ποίηση και μουσική- ήταν πλούσιο και αξιόλογο. Καλλιτέχνες περιωπής πλαισίωναν τις εκδηλώσεις, παίρνοντας μέρος στην εκτέλεση του πλούσιου προγράμματος, και μαθητές σχολείων οδηγήθηκαν για παρακολούθηση.

Το πνεύμα και ο σκοπός όλης της εκδήλωσης ήταν να δοθεί μια γεύση από Ευρώπη, από Ευρωπαϊκό πολιτισμό στη νεολαία μας.

Θα περίμενε (;) λοιπόν, κανείς να δει προθυμία και ευγνωμοσύνη από την πλευρά των παιδιών, που για χάρη τους η πολιτεία οργάνωσε αυτή την «υψηλού επιπέδου» μορφωτική-καλλιτεχνική εκδήλωση. Και όμως, οι οργανωτές και όσοι άλλοι παρακολούθησαν την εκδήλωση, δοκίμασαν έκπληξη (;), όταν είδαν τους νέους να αποδοκιμάζουν -και μάλιστα έντονα- το πρόγραμμα!

Αυτό το γεγονός, αυτές οι «ανοίκειες» αντιδράσεις των νέων, έδωσαν αφορμή να διατυπωθούν διάφορα σχόλια και να εκφραστούν διαμετρικά αντίθετες απόψεις. Πολλοί αναρωτήθηκαν αν η νεολαία μας αντιδρά σωστά, αφού αποκρούει τις προσφορές «καλού γούστου» που της προσφέρουμε και άλλοι βιάστηκαν να αποφανθούν με θλίψη πως «χάλασε η νεολαία μας», αφού έχασε (;) το σεβασμό που χαρακτήριζε τις προηγούμενες γενιές.

Ας ανιχνεύσουμε, λοιπόν, αναλυτικότερα το πρόβλημα. Πότε, που και πως τα ελληνικά σχολεία μεταχειρίστηκαν τους τροφίμους τους σαν ελεύθερες προσωπικότητες με αξιοπρέπεια και σεβασμό; Πότε άφησαν περιθώρια πρωτοβουλίας για ενεργοποίηση των παίδων κατά τις «κλίσεις» και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά τους, ώστε ελεύθερα, ομαλά και αβίαστα να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένες, ατραυμάτιστες προσωπικότητες; Αν αναλογιστούμε υπεύθυνα αυτά τα δεδομένα θα ομολογήσουμε τη δικά μας ενοχή, όχι των νέων.

Οι νέοι είναι πάντα άδολοι. Ίσως κάποτε να παίζουν, όταν δεν ταιριάζει. Ποτέ, όμως, δεν ενεργούν δόλια.

Ψάχνουμε, λοιπόν, να βρούμε την αιτία του κακού, των βίαιων και ανοίκειων (;) αντιδράσεων στο Ηρώδειο ή όπου αλλού; Είναι απλό.

Φταίει η αυταρχική εκπαίδευσή μας, που λογαριάζει το παιδί περίπου σαν res και κοπιάζει να γεμίσει το κεφάλι του με γνώσεις έτοιμες και άχρηστες. Φταίει όλο το κύκλωμα της εκπαίδευσης, που είναι τόσο αναχρονιστικό από άποψη περιεχομένου και μεθόδων, ώστε προκαλεί αηδία και αποστροφή στους μαθητές.

Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες τελείται η εκπαίδευση στη χώρα μας είναι τόσο απελπιστικές που ίσως (τι ειρωνεία) θα έπρεπε να είμαστε και ευχαριστημένοι, γιατί χάρη σε ένα ηρωισμό καθηγητών και μαθητών κρατιόμαστε έστω και σ’ αυτό το επίπεδο!

Αν έλειπε αυτή η ηρωική διάθεση καθηγητών-μαθητών, η εξαθλίωση -κάτω από τις γνωστές αντικειμενικές συνθήκες δουλειάς- θα ήταν χειρότερη. Έτσι ερμηνεύεται το ότι οι καθηγητές «εκπέμπουν» φωνή απόγνωσης καλώντας της πολιτεία και ολόκληρο τον λαό σε συναγερμό παιδείας. Η παιδεία είναι ντε φάκτο ο νέος χώρος ανταγωνισμού των λαών. Γι αυτό οι προηγμένοι λαοί έχουν σαν πρώτη φροντίδα τους την εκπαίδευση. Αλλά τους Έλληνες εκπαιδευτικούς ποιός να τους ακούσει; «Τα παραλένε και οι εκπαιδευτικοί» -αποφαίνονται οι πολλοί, και ξοφλάνε το χρέος τους!

Γιατί, όμως, τόσο επιπόλαιη εξόφληση; Απλούστατα:  ή δεν θέλουν να γίνει ποτέ σωστή εκπαίδευση (το γιατί είναι ευκολονόητο…) ή έχουν πλήρη άγνοια των άθλιων συνθηκών της δημόσιας εκπαίδευσης – απόφοιτοι αυτοί κάποιου «καλού» ιδιωτικού. Έτσι, οι απεγνωσμένες φωνές των εκπαιδευτικών πέφτουν στο κενό. Το πολύ-πολύ να βρει και το μπελά του όποιος έχει την τόλμη και την αρετή να τα πει «έξω από τα δόντια», χαρακτηριζόμενος «ό,τι δει» για να διωχθεί «επαρκώς»!

Έρχονται, όμως, τα γεγονότα, τα αμείλικτα περιστατικά, είτε αυτά γίνονται στο Ηρώδειο είτε στη γιορτή του σχολείου είτε στην εκδρομή είτε…είτε…και μας προσγειώνουν, μας καθηλώνουν βάζοντας μας μπροστά στις τεράστιες ευθύνες!

«Πώς αντιδρούν έτσι αυτοί οι νέοι; Γιατί μας απογοητεύουν με το φέρσιμό τους οι ωραίοι  έφηβοι;», ρωτάνε πολλοί.

Απαντάμε, για λογαριασμό των νέων, χωρίς διάθεση δημαγωγική,  χωρίς πρόθεση να δρέψουμε δάφνες «μαθητοφιλίας».

Με το φέρσιμό τους αυτό οι έφηβοι, οι νέοι, δεν απογοητεύουν! Αντίθετα: γοητεύουν! Γιατί δείχνουν, ακριβώς, πώς μέσα στην ωραία ψυχή τους – που πλάστηκε αγνή κι άδολη, άσχετα αν εμείς την κιβδηλοποιούμε με τις ασυνέπειες και τις σκοπιμότητές μας – καίει ακόμα η φλόγα του πόθου για το καλό, δεν έχουν υποκύψει στα βίτσια της τέτοιας αυταρχικής Παιδείας μας, δεν έχουν αλωθεί ολοκληρωτικά! Αντιμάχονται με τον άδολο εφηβικό ενθουσιασμό τους, με τη θέρμη της ψυχής τους,όλες τις «αλλοτριωτικές δυνάμεις που τους περιζώνουν ασφυχτικά. Είναι να τους χαίρεται κανένας αυτούς τους νέους, όχι να τους μέμφεται!

Άλλωστε τέτοιοι πάντα ήσαν οι νέοι.

Κι αν είναι νάρθει κάτι αληθινό σε τούτο τον κόσμο ή να διατηρηθεί – αν υπάρχει! – κάποια αξία, μόνο από τους νέους μπορεί. Αυτοί κυνηγάνε ανύσταχτα τα ιδανικά – αυτά που οι ώριμοι ασύστολα καπηλευόμαστε με έργα, ενώ τα κηρύχνουμε με λόγια! Αυτή η ασυνέπεια, αυτός ο φαρισαϊσμός των «φτασμένων» εξοργίζει τους νέους!

Έτσι προκαλούνται τα χάσματα. Και ξεσπούν, ξεσπαθώνουν, οι νέοι. Γιατί όχι; Μήπως δεν κηρύχνουμε δικαιοσύνη και πράττουμε αδικία; Μήπως δεν κοβόμαστε στα λόγια, για αλήθεια και έχουνε αναγάγει το ψεύδος σε επιστήμη; Μήπως δεν υποκρινόμαστε σεβασμό και ασεβούμε σε κάθε βήμα; Μήπως δεν μιλάμε  σε όλους τους τόνους  για ειρήνη και, ταυτόχρονα, υποδαυλίζουμε σατανικότατα τους πολέμους; Μήπως;…μήπως;….

Μα, θα μου πείτε, ίσως: Καλά, να αποδοκιμάσουν κάτι κακό, το καταλαβαίνει κανένας. Μα, και το καλό;». ε, ας καταλάβουμε κάποτε, ή καλλίτερα: ας ομολογήσουμε ότι δεν μπορεί συνέχεια να κάνουμε πως δεν….καταλαβαίνουμε! ότι ο άνθρωπος, ιδιαίτερα και αναγκαία π ως, δεν είναι άλογο ζώο! Δεν του αρκεί το γιομάτο παχνί και το κορύτι! Με άλλα λόγια: δεν του αρκεί ν’ ακούει για τη λευτεριά και την αξιοπρέπεια, θέλει να ζει με λευτεριά και αξιοπρέπεια.

Γιατί αν ήταν μπορετό με λόγια μονάχα να θεμελιώνουμε αξίες και ιδανικά, πολλά πράγματα θα άλλαζαν. Και θάταν δυνατό, τότε, και οι δούλοι νάναι ελεύτεροι!..., αφού «κάθε  τύραννος μπορεί να αναγκάσει τους υποταχτικούς του να τραγουδάνε τραγούδια λευτεριάς»!

Για να αντιδράσει σωστά και πολιτισμένα ο μαθητής, πρέπει να ζει σε ανάλογο περιβάλλον. Πνεύμα ελευθερίας και σεβασμός στην προσωπικότητας του πρέπει να χαρακτηρίζουν, βασικά, το περιβάλλον, όπου διαπλάθεται ο νέος. Το σχολείο πρέπει να είναι χώρος στον οποίο ο νέος να νοιώθει ευφορία ψυχής και όχι κατάθλιψη, που προκαλεί ψυχικές ρωγμές. Χωρίς τέτοιες προϋποθέσεις που να ευνοούν την αρμονική ανάπτυξη, ο νέος δεν θα διαμορφωθεί σε υπεύθυνο και αυτοελεγχόμενο άτομο.

Οι βίαιες, λοιπόν, αντιδράσεις των νέων μας είναι σημάδι παρήγορο και «σήμα κινδύνου» ταυτόχρονα, που επισημαίνουν το χρέος της πολιτείας – και όλων μας – να συλλάβει το μήνυμα αυτών των «εκδηλώσεων» και να σημάνει συναγερμό Παιδείας. Τα φαινόμενα αυτά πρέπει να μας αφυπνίσουν. Και να συλλάβουμε υπεύθυνα το «μήνυμα των νέων». Αλλοίμονο, αν καταφύγουμε στην «πάταξη των ταραξιών»!....

Παράλληλα, εκφράζονται και υπόνοιες ή ευθείες καταγγελίες ότι όλα αυτά τα «φαινόμενα» οφείλονται σε τάσεις αναρχισμού, που χαρακτηρίζουν τους νέους, και πολιτική συνθηματολογία. Η υπόνοια, αναφορικά με το δεύτερο σκέλος, έχει μια βασιμότητα. Αλλά κανένας δεν έχει το δικαίωμα να επικρίνει τους άλλους για ό,τι ο ίδιος πράττει. Εννοώ, απλούστατα, πως όλες οι πολιτικές παρατάξεις ασκούν επήρεια – ή τουλάχιστον προσπαθούν  για κάτι τέτοιο – πάνω στους νέους. Και. Φυσικά, κανένας δεν έχει το δικαίωμα να μονοπωλήσει αυτό το προνόμιο. Ή υπάρχει για όλους ή δεν υπάρχει για κανένα. Είναι προφανές, βέβαια, πως το πρόβλημα της «κομματικοποίησης» των νέων είναι συζητήσιμο.

Φαίνεται δε, σε πρώτη θεώρησης, πως η «κομματικοποίηση» αποβαίνει βλαπτική. Αντίθετα, πρέπει να δεχτούμε ότι η πολιτικοποίηση είναι θεμιτή και βοηθάει στη δημιουργία ολοκληρωμένων πολιτικά, ατόμων.

Δεν είναι, λοιπόν, η τάση αναρχισμού που προκαλεί τις αντιδράσεις των νέων.

Ούτε ωφελεί ουσιαστικά ο καταλογισμός ευθυνών, επιπόλαια, στους νέους.

Είναι, ίσως, ο εύκολος δρόμος για μας, να «ησυχάσουμε». Προοπτικά, όμως, οδηγεί σε αδιέξοδο. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι οι νέοι βασικότατα μια μόνο τάση έχουν: την τάση προς την αλήθεια. Αντί, λοιπόν, να χαιρόμαστε γι’ αυτό, τους κατακρίνουμε, γιατί δεν έχουμε την αντοχή να υποστούμε το «εταστικό βλέμμα τους»! Δική μας, συνεπώς, η ευθύνη και η ενοχή.

Τους κλείνουμε τους δ΄ρομους της αλήθειας και προσπαθούμε να τους ευνουχήσουμε με ωραιολογίες χωρίς αντίκρυσμα.

Και όταν μας γιουχαΐζουν, απορούμε! Τους τιμωρούμε και ησυχάζουμε!...αλλά μια τέτοια τακτική είναι στενόθωρη. Αν πράγματι θέλουμε να μη δοκιμάζουμε «ηρώδειες» αντιδράσεις, ας κάνουμε σύγχρονη, ελεύθερη, δημοκρατική παιδεία.

Γιατί με αναχρονιστική παιδεία, δεν είναι δυνατόν να εκσυγχρονιστούμε. Με ανελεύθερη παιδεία δεν είναι δυνατόν να προοδέψουμε. Αν επιθυμούμε αληθινά την μπρόοδο και την προκοπή, ας φροντίσουμε για την παιδεία μας. Μόν να μη λέμε ότι «δεν μπορούμε, δεν έχουμε τις δυνατότητες να φτιάξουμε την Εκπαίδευση». Αυτό να μην το λέμε, γιατί είναι απάτη. Μπορούμε, αρκεί να θέλουμε!

Ας σταθεί τούτη η αφορμή των «ηρώδειων» αντιδράσεων αφετηρία για μια ελεύθερη δημοκρατική εκπαίδευση, στηριγμένη στην πεποίθηση πως «λαός με κακή παιδεία είναι κακόμοιρος». Έτσι θ’ ανεβάσουμε πολιτιστικά το λαό, κάνοντάς τον ικανό να συναγωνιστεί αποτελεσματικά άλλους λαούς, που απολαύσανε σωστή παιδεία. Χρήσιμο είναι να θυμούμαστε πάντα πως όλα τα «παρατράγουδα» της εθνικής μας ζωής είναι συνέπειες της λαϊκής απαιδευσίας. Τούτη η κακή παιδεία μας, η αναχρονιστική κι ανελεύθερη, ή σαν πάρεργο ασκούμενη από την πολιτεία, μας τροφοδότησε κατά καιρούς με ανεπιθύμητα «φρούτα».

Μας διαμόρφωσε σε «τσαπατσούληδες», «καιροσπόπους», «ανεύθυνους», «αετονύχηδες», «ραγιάδες», «τετραπέρατους» για δουλειές με φούντες και ευεπίδορους σε ξενοκίνητες χούντες! Γιατί τέτοια στάθηκε από την απελευθέρωση και δώθε η παιδεία μας: γλωσσαμυντορική, δουλώνουσα, «αβουλοποιός», ραδιάδικη. Δε λειτούργησε ποτέ το του Ρήγα: «όποιος λεύτερα συλλογάται, συλλογάται καλά», μα κυριάρχησε το: «ήθελε, λέει, νάναι λεύτερος! Σκοτώστε τον!». Κ’ ύστερα απορούμε…

Οι άνθρωποι της εποχής μας και η μόρφωση

Είναι, φαινομενικά τουλάχιστο, παρήγορο το φαινόμενο που παρατηρείται στην εποχή μας σχετικά με τη μόρφωση των ανθρώπων.

Παρήγορο και ελπιδοφόρο, παρά τις οποιεσδήποτε αντιρρήσεις που μπορούν να προβληθούν.

Αυτή η καθολική τάση για μόρφωση, για σπουδές, για απόκτηση γνώσεων, γενικά, μπορεί ως ένα βαθμό να θεωρηθεί ένδειξη μιας γενικότερης επιθυμίας για πνευματική ανάπτυξη και ολοκλήρωση.

Αλλά είναι έτσι η πραγματικότητα ή μήπως «τα φαινόμενα απατούν», όπως επικράτησε να λέγεται;

Είναι ανάγκη να δούμε τα πράγματα ψύχραιμα και ρεαλιστικά, χωρίς αδικαιολόγητους ενθουσιασμούς ή στενόκαρδες μεμψιμοιρίες.

Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι πραγματικά οι άνθρωποι του καιρού μας δείχνουν ένα αυξημένο ενδιαφέρον για σπουδές, για απόκτηση τυπικών προσόντων. Αλήθεια είναι, επίσης, ότι πολλοί άνθρωποι στην εποχή μας διαβάζουν.

Έχοντας κανείς δοσμένη μια τέτοια διαπίστωση θα μπορούσε άραγε να συμπεράνει πως ο σύγχρονος άνθρωπος επιδιώκει τη μόρφωση, άρα είναι μορφωμένος;

Φοβούμαστε πως η απάντηση στο ερώτημα αυτό απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

Και μια υπερβολική αισιοδοξία και μια αδικαιολόγητη μεμψιμοιρία είναι δυνατό να οδηγήσουν σε παρανοήσεις. Παρανοήσεις που, ενώ δεν προσφέρουν θετική υπηρεσία, μπορούν να αποπροσανατολίσουν επικίνδυνα.

Ο ρεαλισμός είναι πάντοτε ο εποικοδομητικότερος δρόμος.

Πριν, όμως, προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πράγματα στις πραγματικές τους διαστάσεις είναι ανάγκη να προσδιορίσουμε ακριβέστερα την έννοια μόρφωση, που οπωσδήποτε έχει παρανοηθεί, όχι μόνο στην εποχή μας αλλά πάντοτε, σε διαφορετικό, βέβαια, βαθμό.

Μόρφωση, λοιπόν, είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη και προαγωγή του σε βαθμό τέτοιο που να αντιμετωπίζει τα προβλήματα λογικά, ψύχραιμα, ρεαλιστικά, προτάσσοντας πάντοτε τον σεβασμό στον άνθρωπο.

Η απλή απόκτηση γνώσεων, ικανοτήτων, που δεν επενεργούν ευεργετικά στην πνευματική υπόσταση του ανθρώπου, οπωσδήποτε δεν είναι μόρφωση.

Η μόρφωση αποκτάται με την καλλιέργεια του ατόμου μέσα σε πλαίσια κάποιου ιδανικού, με την εμπνοή μεγάλων αξιών που δίνουν νόημα βαθύ στη ζωή του ατόμου και της κοινωνικής ολότητας. Η μόρφωση ολοκληρώνεται, όταν το άτομο βιώνει τα μεγάλα ιδανικά της Ειρήνης, της Ελευθερίας, της Φιλίας, της κοινωνικής Δικαιοσύνης.

Η απόκτηση γνώσεων, οσοδήποτε πολύπλοκων και σημαντικών, δεν σημαίνει αναντίρρητα και μόρφωση. Ούτε η έλλειψη γνώσεων υποδηλώνει υποχρεωτικά απουσία μόρφωσης. Με άλλες λέξεις, γνώσεις και μόρφωση δεν είναι ταυτόσημες έννοιες. Κατά τεκμήριο, βέβαια, οι γνώσεις συντελούν στη μόρφωση. Αλλά οι σκοποί των γνώσεων, τελικά, προσδιορίζουν τον βαθμό μόρφωσης που προκαλούν.

Γι’ αυτό δεν είναι ασυνήθιστο το φαινόμενο των μορφωμένων αγράμματων, απλών ανθρώπων και των αμόρφωτων γραμματισμένων, σπουδασμένων, κατόχων πολλών γνώσεων.

Στην εποχή μας, μάλιστα, που η ωφελιμιστική τάση είναι έντονη, διαπιστώνουμε συχνά το λυπηρό και απογοητευτικό φαινόμενο των «σπουδασμένων» αμόρφωτων.

Αλλά το φαινόμενο αυτό δεν είναι ανεξήγητο, όπως τίποτε στη φύση και στην κοινωνία δεν είναι τυχαίο. Έχει τους λόγους του.

Ας τους αναζητήσουμε όσο είναι δυνατό σύντομα.

Οι σύγχρονες ανθρώπινες κοινωνίες είναι οργανωμένες πάνω σε πρότυπα ανταγωνιστικά. Τα υλικά αγαθά είναι «καταξιωμένα ιδανικά», αφού χωρίς αυτά ή περιορισμένα αυτά η ζωή σου χάνει την αξία της.

Αυτός, λοιπόν, ο έντονος ωφελιμισμός, αυτή η θεοποίηση των υλικών αγαθών, υποβαθμίζει την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής και αυξάνει την τάση του ανθρώπου για συσσώρευση υλικών αγαθών.

Το ιδανικό του πετυχημένου – πάντα με την οικονομική έννοια – επιχειρηματία, του φτασμένου επιστήμονα, του διαπρεπή ποδοσφαιριστή, του διάσημου κινηματογραφικού αστέρα κλ. κεντρίζουν πάντα τη φιλοτιμία των νέων και γίνονται πρότυπα για μίμηση. Για μίμηση, που δεν αποβλέπει σε τίποτε άλλο αλλά σχεδόν αποκλειστικά στον ωμό στόχο: «αν γίνω… θα έχω ό,τι θέλω»! Παρατηρεί κανείς αμέσως την πεζότητα των ιδανικών και την υλοφροσύνη που εμπνέει τον σύγχρονο άνθρωπο.

Αλλά η υποβάθμιση αυτή είναι φυσική συνέπεια του κοινωνικού πρότυπου του σύγχρονου κόσμου. Ενός κόσμου με χαμένα ιδανικά, ενός κόσμου που αγκομαχά και αλληλοσπαράσσεται για να καταξιώσει την ύπαρξή του σωρεύοντας υλικό πλούτο και απογυμνώνοντας την ψυχή του.

Ένας τέτοιος κόσμος είναι φυσικό να αισθάνεται ανασφάλεια, άγχος, αβεβαιότητα.

Η κοινωνική αδικία, η υλική ανισότητα, οι φυλετικές διακρίσεις, η αλληλοϋπονόμευση, τα ποικίλα ψυχικά τραύματα που εκδηλώνονται με τη μορφή ελαττωμάτων, οι κάθε είδους ανταγωνισμοί, αναγκάζουν τον άνθρωπο του καιρού μας να γίνεται αρπακτικός – να επιστρέφει σε καταστάσεις ζωώδεις, καθώς έντονα τον πιέζει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.

Παρατηρούμε, λοιπόν, μια επιφανειακή τάση του σύγχρονου ανθρώπου για μόρφωση ή σωστότερα για απόκτηση γνώσεων, για σπουδές, για συγκέντρωση τυπικών προσόντων, που – όπως πιστεύει – θα του εξασφαλίσουν την επιτυχία στη ζωή.

Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων του καιρού μας, που κατά οποιοδήποτε τρόπο σπουδάζουν, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αποβλέπουν στη μόρφωση, με το νόημα που της δώσαμε προηγούμενα.

Αλλά και όσοι με δική τους πρωτοβουλία διαβάζουν – φαινόμενο που παρατηρείται στην εποχή μας – δεν φιλοδοξούν να μορφωθούν. Οι περισσότεροι τουλάχιστο είναι αποπροσανατολισμένοι και ανυποψίαστοι, θύματα της «ελαφράς λογοτεχνίας», δηλ. των κάθε είδους κακής ποιότητας εντύπων που διαβρώνουν τη σκέψη και φθείρουν τη συνείδηση του ανθρώπου – όταν μάλιστα λείπει η ανάλογη πνευματική υποδομή.

Ορισμένοι ανακαλύπτουν δήθεν ένα τρόπο φυγής από τη σκληρή πραγματικότητα με το διάβασμα πνευματικών υποπροϊόντων! Τίποτα πιο ολέθριο και πιο απογοητευτικό από αυτό! Πρόκειται για ένα είδος στρουθοκαμηλισμού.

Η φυγή από την πραγματικότητα είναι λιποταξία στην κρίσιμη φάση της μάχης.

Όσο κι’ αν είναι ανησυχητικό, πρέπει να ομολογηθεί ότι η εποχή μας πορεύεται αντιπνευματικά! Η υλική θεοποίηση και πνευματική υποβάθμιση είναι κυριαρχικά γνωρίσματα, που δεν μπορεί να μας αφήνουν αδιάφορους.

Η επισήμανση αυτών των καταστάσεων υποδηλώνει και την προσωπική μας αντίθεση προς αυτά! Και τούτο, γιατί αποτελεί εδραία πίστη μας ότι η κοινωνία δεν μπορεί να ευημερήσει αν δεν υπερκεράσει τους ανταγωνισμούς, αν δεν παραμερίσει τις αντιθέσεις και αν δεν οικοδομηθεί σε υγιή ιδανικά, που καταξιώνουν την ανθρώπινη ύπαρξη. Σαν τέτοια ιδανικά προβάλλουμε την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα των υλικών αγαθών και της πνευματικής καλλιέργειας, την ελευθερία, την ειρήνη, τη φιλία και την αγάπη των ανθρώπων χωρίς φραγμούς και διακρίσεις.

Επιδιώκοντας με όλες τις δυνάμεις μας τη μόρφωση – που τη θεωρούμε στοιχείο αναγκαίο για την προκοπή του ανθρώπου – τη θέτουμε προκαταβολικά στην υπηρεσία τέτοιων σκοπών.

Προσωπικά θεωρούμε ότι η μόρφωση είναι ο δρόμος που μπορεί να μας οδηγήσει στην επιτυχία μεγάλων στόχων, όταν η φιλοδοξία μας κατατείνει προς αυτούς.

Επιθυμούμε να μορφωθούμε για να υπηρετήσουμε την κοινωνία και να συμβάλλουμε στη δημιουργία όλων των συνθηκών που απαιτούνται για να βρει η κοινωνία το δρόμο προς την αληθινή ευτυχία.

Πιστεύουμε απόλυτα ότι η μόρφωση που δεν στοχεύει σε ανάλογες επιδιώξεις είναι πορεία αδιέξοδη, γι’ αυτό και την αρνούμαστε.

Οι βραχυπρόθεσμες λύσεις δεν ανοίγουν δρόμους. Αντίθετα, πολλαπλασιάζουν τους φραγμούς και καλλιεργούν το πνεύμα του εφησυχασμού.

Δεν μας συγκινεί η μόρφωση που υπηρετεί στενά το άτομο και αγνοεί την κοινωνία. Μας γοητεύει η μόρφωση που μπαίνει στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου και ανοίγει προοπτικές για ένα μέλλον άξιο για ανθρώπινη ζωή. Για μια ζωή χωρίς πολέμους, χωρίς ερείπια, χωρίς κρότους οβίδων, χωρίς πείνα και δυστυχία, χωρίς μίση. Πιστεύουμε και επιδιώκουμε τη μόρφωση με την οποία θα οικοδομήσουμε την κοινωνία της Αγάπης, της Ειρήνης και της Φιλίας. Εκεί που το σύνολο ευημερεί το άτομο είναι ευτυχισμένο. Για ένα τέτοιο ιδανικό αξίζει να αγωνιστεί ο καθένας με όλες τις δυνάμεις του. «Για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή»!    

Τσεκουράτα

ΑΚΟΙΜΗΤΟΙ….ΑΣΤΡΑΤΕΥΤΟΙ ΦΡΟΥΡΟΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ!

Η πατρίδα είναι ασφαλισμένη και δε διατρέχει κανέναν άλλον κίνδυνο παρά μόνον τον ολοσχερή όλεθρο! Όχι έξωθεν, όχι από εισβολή αλλοφύλων. Κινδυνεύει έσωθεν, από διάβρωση από ομοφύλους – αν κι αυτό το όμαιμον κι ομόγλωσσον,  προπαντός το δεύτερο, μπορεί  ν’ αμφισβητηθεί για πολλούς απ’ αυτούς  που μας κυβερνούν εδώ και πολλές δεκαετίες και μας δυναστεύουν δεινότατα. Αυτοί, όμως, υποθέτουμε μερικοί από μας, είναι φρουροί της πατρίδας, οι θεματοφύλακες που έχουν το βαρύ χρέος να προστατεύουν τη χώρα από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς. Και από τους εσωτερικούς μας προστατεύουν αποτελεσματικά! Όταν οι εργαζόμενοι διεκδικούν τα δικαιώματά τους, τους βουρδουλιάζουν ανηλεώς και τους φλομώνουν με δακρυγόνα και ασφυξιογόνα, οδηγώντας μερικούς και στο θάνατο! Αυτή είναι όντως αποτελεσματική και αξιομίμητη προστασία από εσωτερικούς ταραξίες που θέλουν, λέει, να διεκδικούν δικαιώματα στην εργασία, στην ασφάλιση, στην υγεία, στην εκπαίδευση, λες και είναι παιδιά του ίδιου θεού! Οι ακοίμητοι… αστράτευτοι φρουροί της πατρίδας, όμως, αγρυπνούν! Και δεν επιτρέπουν σε κανέναν να διαταράξει την ισορροπία της χώρας που είναι θεμελιωμένη στο περίφημο και πρόσφορο για τους έχοντες και κατέχοντες δόγμα: οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Ένα δόγμα δοκιμασμένο και συντηρούμενο δια πυρός και σιδήρου από τις αδίστακτες ορδές των κρατούντων σε όλη τη γη. Επειδή, όμως, προέχουν τα του οίκου μας, γιατί έχουν άμεσο αντίχτυπο στη ζωή μας και στο μέλλον των παιδιών μας, θα παραμερίσουμε τα αφορώντα στη γενικότερη κακοδαιμονία και θα σχολιάσουμε τα δικά μας, καταγγέλλοντας τα κακώς κείμενα για να μην είμαστε συνένοχοι στα εγκλήματα που διαπράττονται και σχεδιάζονται! Γιατί σε μια Πολιτεία η ευθύνη είναι πρωτίστως των αρχόντων, βέβαια, αλλά και οι πολίτες δεν είναι ανεύθυνοι, αφού πρέπει να ασχολούνται με τα κοινά, αλλιώς είναι άχρηστοι, όπως και από την ελληνική αρχαιότητα είχε διακηρυχτεί με τον πυκνό λόγο του Θουκυδίδη στον γνωστό Επιτάφιο: «μόνοι γαρ τον τε μηδέν τώνδε μετέχοντα ουκ απράγμονα, αλλ’ αχρείον νομίζομεν» (: αυτόν που δεν συμμετέχει στα κοινά δεν τον θεωρούμε απλά ήσυχο, μα άχρηστο) και «το μη διαφεύγειν έργω το πένεσθαι αίσχιον» (: μεγαλύτερη ντροπή είναι να μην κοιτάξει κανείς έμπρακτα να καταπολεμήσει τη φτώχια).

Είμαστε συνυπεύθυνοι στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα και, γι’ αυτό, υποχρεούμενοι και δικαιούμενοι να στηλιτεύουμε όσα διαδραματίζονται και οδηγούν τη χώρα σε εξαθλίωση και χρεοκοπία των ασθενών κοινωνικών ομάδων. Η χώρα μας βυθίζεται συνεχώς σε μη αναστρέψιμη οικονομική δυσπραγία των χαμηλόμισθων εργαζόμενων και συνταξιούχων. Τα οικονομικά περιθώρια συρρικνώνονται ραγδαία και το φάσμα της πείνας προβάλλει απειλητικά! Για να προλάβουμε τα χειρότερα, πρέπει να βγούμε μαχητικά στους δρόμους, αναχαιτίζοντας τους επίβουλους γραικύλους, που παίζουν το ρόλο των κυβερνώντων εκτελώντας τις εντολές των πατρώνων της οικονομικής ολιγαρχίας! Εδώ, μας κουμαντάρουν αστράτευτοι και οσφυοκάμπτες. Δούλοι άλλων αφεντικών! Ακόμα και τη στοιχειώδη υπηρεσία προς την πατρίδα δεν έχουν εκπληρώσει, την υπηρεσία στο στρατό, όπως όλα τα παιδιά του ελληνικού λαού! Ιδού ένα δείγμα της ανταπόκρισής τους στις υποχρεώσεις προς την πατρίδα, την εκπλήρωση της στρατιωτικής τους θητείας: Ο Γ. Παπανδρέου υπηρέτησε ως γραφέας αρμάτων το 1978 και εξαγόρασε 16 μήνες θητείας για 19.000 δραχμές. Ο Α. Σαμαράς παρουσιάστηκε ως ναύτης τον Ιούλιο του 1976 και τον Οκτώβριο απολύθηκε, εξαγοράζοντας 21 μήνες για 21.000 δραχμές. Ο Ε. Βενιζέλος, λόγω παχυσαρκίας, βγήκε Ι3 και πλήρωσε 27.000 δραχμές για 9 μήνες. Ο Θ. Πάγκαλος στάθηκε αληθινός φρουρός των συνόρων της πατρίδας: φύλαγε άγρυπνα έναν φάρο στον… Πειραιά (στο μουράγιο) από το 1959 μέχρι το 1961. Ο Κ. Αϊβαλιώτης, του ΛΑΟΣ, είναι αστράτευτος! Ο αρχηγός του, ο Γ. Καρατζαφέρης, ο και φιλόφρων επισκέπτης του πάνσεπτου καθηγούμενου Εφραίμ του αμωμήτου στο ιερό άσυλο του Κορυδαλλού, ήταν σμηνίτης στην Αθήνα, με θητεία κομάντο… στο γραφείο δημοσίων σχέσεων της ΕΑ, στο… ακριτικό φυλάκιο στην οδό Πανεπιστημίου! Τέλος, ο ωραίος κάλλει Άκης Τσοχατζόπουλος, ο και οφσοριστής, όπως θρυλείται στις ρούγες και στα καφενεία, ήταν ανυπότακτος (καλά, αυτό δεν είναι κατηγορία. Εξαρτάται από το λόγο της ανυποταξίας. Κ’ εγώ ήμουν ανυπότακτος, υπηρέτησα, όμως, κανονικά τη θητεία, «απαλλαχθείς δια βουλεύματος» από την διετή πρόσθετη υπηρεσία που μου είχε επιβληθεί, γιατί δεν είχα ενημερώσει εγκαίρως τη Στρατολογία του ΓΕΣ ότι η αναβολή λόγω σπουδών είχε εκπνεύσει και όφειλα να παρουσιαστώ «πάραυτα»). Ο Άκης το 1972 απώλεσε την ιθαγένεια, λόγω της ανυποταξίας. Το 1975 πλήρωσε 29.000 δραχμές και εξαγόρασε 29 μήνες θητείας κι αργότερα υπηρέτησε και υπουργός Εθνικής Άμυνας! Φαντάζεστε, σε καμιά στρατιωτική επιθεώρηση να τον ρωτούσε κανένας ανώτατος αξιωματικός για θέματα οπλικών συστημάτων, αυτόν τον αγνοούντα ακόμα και τη χρήση του τυφεκίου Μ1!

Όλα όσα καταγράψαμε είναι ελάχιστα – κραυγαλέα, ωστόσο! – τεκμήρια για το ποιόν των πολιτικών ανδρών που ρυθμίζουν τις τύχες της χώρας μας, την οποία έχουν καταντήσει, με τις πράξεις και τις παραλείψεις τους, τριτοκοσμική μπανανία! Όλοι όσοι τα τελευταία σαράντα περίπου χρόνια διαχειρίστηκαν πολιτικά τις τύχες της χώρας μας υπήρξαν όχι απλώς κατώτεροι των περιστάσεων και των ευθυνών που είχαν αναλάβει αλλά εντελώς ανίκανοι και αναποτελεσματικοί για τα συμφέροντα του ελληνικού λαού. Κυριευμένοι από άκρατο αμοραλισμό, απεμπόλησαν το πολιτικό τους χρέος και επιδόθηκαν, οι πολλοί, στη συσσώρευση υλικών αγαθών, αδιαφορώντας για τον κατήφορο που έπαιρνε η χώρα εξαιτίας των δικών τους ατοπημάτων! Τώρα η κατάσταση έφτασε σε κρίσιμη καμπή. Είναι καιρός, ίσως η ύστατη ώρα, ο λαός να σημάνει συναγερμό και να περισώσει ό,τι μπορεί να περισωθεί μέσα στη λαίλαπα που έχει ενσκήψει και απειλεί να μας οδηγήσει σε ακραίες μορφές οικονομικής δυσπραγίας. Και το πρώτο καθήκον όλων είναι, στις επόμενες εκλογές, τουλάχιστον, να στιγματίσουν όλους εκείνους που ευθύνονται για την απαράδεκτη οικονομική εξαθλίωση του λαού και να αναδείξουν νέες πολιτικές δυνάμεις μέσα από την αστείρευτη πηγή του λαϊκού προοδευτικού κινήματος. Έτσι, μόνον, μπορεί να αναχαιτιστεί η καταιγίδα και να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για μια πραγματική οικονομική ανάκαμψη υπέρ του λαού. Όσοι στη συγκυρία τούτη αμελήσουν το χρέος τους, θα βαρύνονται με μεγάλη ευθύνη και θα είναι υπόλογοι απέναντι στα παιδιά τους και σε ολόκληρη την κοινωνία!..    

Τσεκουράτα

ΑΡΧΙΜΗΝΙΑ ΚΙ ΑΡΧΙΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΒΑΣΑΝΑ ΜΕΓΑΛΑ…

Ο νέος χρόνος έκανε τα πρώτα βήματα και οι Έλληνες φαίνεται πως θα έχουμε πολλά παραπατήματα. Το έδαφος δείχνει ναρκοθετημένο από φανερές και αθέατες παγίδες που θα στύψουν και θα απομυζήσουν και τις τελευταίες ρανίδες του αίματος που έχουν απομείνει στο ήδη ισχνό κορμί των χαμηλόμισθων μεροκαματιάρηδων και μικροσυνταξιούχων Ελλήνων που καλούνται με τα καθημερινά νέα βάρη που φορτώνονται στην πλάτη τους να σώσουν τη χώρα από την επαπειλούμενη οικονομική κατάρρευση, για την οποία φρόντισαν οι κάθε λογής Ευφραίμ, λαϊκοί και πολιτικοί. Φόροι επί φόρων εξαγγέλλονται και νομοθετούνται ραγδαία, σαν πρωτοχρονιάτικοι μποναμάδες, και οι ταλαίπωροι Έλληνες, που σε τίποτα δεν έφταιξαν, καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα! Και, μάλιστα, αγόγγυστα γιατί κινδυνεύει η έρμη η πατρίδα που θυμάται τη φτωχολογιά μόνον τις ώρες της κρίσης και της συμφοράς. Για να… πληρώσουν! Να πληρώσουν οι αθώοι για να γλυτώσουν τους χαραμοφάηδες. Να στυφτούν οι φτωχοί για να τραφούν ανενόχλητα οι καλοθρεμμένοι που τα έφαγαν (και μάλιστα καταγγέλλοντας ότι «τα φάγαμε μαζί»!), ώστε να επαληθευτεί η παροιμία «και η πίττα αφάγωτη και ο σκύλος χορτάτος» για τους έχοντες και κατέχοντες! Οι ώρες και οι μέρες που έρχονται φέρνουν μπουρίνια και καταιγίδες. Τα χαράτσια σε κινητά και ακίνητα, οι περικοπές μισθών και συντάξεων, η κατάργηση ιατρικών και φαρμακευτικών περιθάλψεων, οι αυξήσεις στις τιμές των αγαθών και στα κονδύλια κοινωνικής πρόνοιας έρχονται απανωτά και προκαλούν δέος σε όλα τα λαϊκά στρώματα! Και κοντά σε όλα αυτά, οι θλιμμένοι χριστιανοί σπεύδουν να παρασταθούν στον «άγιο» Ευφραίμ και να αναπέμψουν προσευχές και δεήσεις προς τον μεγαλοδύναμο να φυλάει σώον και αβλαβή τον επί της γης «ευσεβέστατον» ηγούμενο της «αγίας και αμώμου» μονής Βατοπεδίου! Και, ω του θαύματος (αυτό κι αν είναι θαύμα!) σε λίγες μέρες ο «άγιος» ηγούμενος (θυμηθείτε!) θα σουλατσάρει και πάλι ελεύθερος ανάμεσά μας ως άσπιλος και αμόλυντος! Με τις ευλογίες και του αρχάγγελου προστάτη του, στρατηλάτη και διώκτη των καταραμένων μεταναστών, Γιώργου Καρατζαφέρη, που έσπευσε να τον επισκεφθεί και στο κελί του Κορυδαλλού και να του παράσχει άμετρο παραμυθίαν (του καημενούλη που αίρει σταυρόν του μαρτυρίου, ως άλλος Ναζωραίος!). Ναι, του  αδίκως χειμαζομένου «αγίου» που είναι «αθώος του αίματος τούτου»! Τι κόσμος αγγελικός! Τι χώρα θαυμάτων! Τι μέρες εκπάγλου ωραιότητας και δικαιοσύνης! Τι κόλαση και τι παράδεισος σε αγαστή συνύπαρξη σε τούτη την ευρωπαϊκή μπανανία! Όλα κινούνται στο αστερισμό της φρίκης και της άφατης οδύνης αλλά μόνον για τον εξαθλιούμενο λαό, όπως συνήθως! Και ενώ η πραγματικότητα εκπέμπει βόγκους και αναστεναγμούς, οι πρωταίτιοι της συμφοράς του τόπου ζούνε μέσα στη χλιδή και την αμεριμνησία! Ανενόχλητοι και ασυγκίνητοι εκφωνούν διαγγέλματα δακρύβρεχτα με εμφανή υποκρισία και επισκέπτονται χώρους υποσιτισμού αναξιοπαθούντων συνανθρώπων μας όπου «συλλυπούνται», δήθεν περίλυποι, αλλά χαμογελαστοί, τους ταλαίπωρους συνανθρώπους μας και δηλώνουν ανερυθρίαστα ότι εκεί «είναι μια ευχάριστη ατμόσφαιρα θαλπωρής»! Και, ταυτόχρονα, οι δημοσκοπήσεις αναγορεύουν, άκουσον, άκουσον, πρόσωπο της χρονιάς τον αρχιτέκτονα της δίνης εδώ στη χώρα (με την επίνευση των: Στρος Καν, Στίγκλιτς, Άλεξ Ράντος, Σόρος και όλου του κακού συναπαντήματος!), τον Τζέφρυ! Ο οποίος εμμέσως, δια στόματος του αδελφού Νικολάκη (του και συγγραφέως! - , έλα μ… στον τόπο σου!), δηλώνει, προς μέγιστη ανακούφιση των ταλαίπωρων Ελλήνων της ανεργίας και της φτώχιας, ότι δεν προτίθεται να αποχωρήσει από την ηγεσία του λαοσωτήριου ΠΑΣΟΚ!....όπου ετιμόνευε το εθνικό σκάφος συνεπικουρούμενος από φυντάνια έμπλεα  εθνικού καημού για σωτηρία της χειμαζόμενης χώρας, όπως: Παπουτσήδες, Χρυσοχοϊδηδες, Σκαναδαλίδηδες, Πεταλωτήδες, Καρχιμάκηδες,, Μπεγλίτηδες,, Πρωτοπαπάδες, Πάγκαλοι, Βασούλες, Αννούλες, Νοροκατσέλες και «το λουρί της μάνας»! Και αν αυτό ισχύσει, μπορεί, σα να λέμε, να τον δούμε και πάλι πρωθυπουργό της χώρας! Το διανοείσθε, αλήθεια, συνέλληνες; Το διανοείσθε; Και, όμως! Εδώ, στην έτσι καταντημένη, από τέτοιους «πολιτικούς», Ελλάδα κανένας δε μπορεί να το αποκλείσει και αυτό!! Γι’ αυτό, πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα! Και αν η κακή μας μοίρα (που καθόλου δε φταίει αυτή, μα το ξερό μας το κεφάλι!) το ’χει γράψει να το δούμε και αυτό ή έστω παραλλαγή αυτού, δηλαδή να καμαρώσουμε πρωθυπουργό της Ελλάδας το άλλο βλαστάρι του αειθαλούς δέντρου των παπατζήδων, τότε χαρά στο κουράγιο μας και κακό του κεφαλιού μας, αγαπητοί εν Ευφραίμ αδελφοί! Γιατί είχε δίκιο ο εν Κορυδαλλώ επισκέπτης και παρηγορητής του «άγιου» Ευφραίμ Γιώργος, όταν δήλωνε ότι είναι πάρα πολλά τα κλεφτρόνια που έπρεπε μαζί ή και πολύ πριν από τον Ευφραίμ να είχαν οδηγηθεί στα κελιά του Κορυδαλλού! Αλλά, είπαμε στην ευρωπαϊκή  μας μπανανία πολλά παράδοξα βλέπουμε και πολύ περισσότερα φαίνεται ότι θα δούμε! Και στο τέλος μπορεί να μας οδηγήσουν σε τέτοια απελπισία που θα τρέχουμε να καλογερέψουμε σε μονές και σκήτες, όπως οι Βυζαντινοί στα χρόνια που η Πόλη παράδερνε και έπνεε τα λοίσθια, παραδομένη στη μοίρα και τη Μεγαλόχαρη για να τη σώσει από τις ορδές των Οθωμανών! Τότε, οι πολίτες αντί να πάρουν τα καριοφίλια και τα σπαθιά και να πολεμήσουν για την πατρίδα, έτρεχαν στα μοναστήρια του «αγίου» Όρους και έπαιρναν τα θυμιατά και τα λιβάνια, αναπέμποντας προσευχές και υμνωδίες προς τον μεγαλοδύναμο να σώσει την «εν κινδύνοις Βασιλεύουσαν» από τις επερχόμενες ορδές του Μωάμεθ! Και τους καρπούς τους δρέπουμε ακόμα, αιώνες τώρα, και ουδείς γνωρίζει έως πότε. Αυτά γίνονται, όταν οι λαοί παραλείπουν το χρέος τους και εγκαταλείπουν τους κοινωνικούς αγώνες με δράση συλλογική και συντονισμένη, αποφασισμένοι να περιφρουρήσουν τις κατακτήσεις και τα δικαιώματά τους! Και επειδή όλα, είπαμε, είναι πιθανά, έτσι που αδρανούμε, «φυλάξτε και μια πισινή» για κανένα κελί στη μονή Βατοπεδίου, όπου ίσως χρειαστεί να εγκαταβιώσετε «τελούντες εν προσευχή και νηστεία μετά των άλλων αδελφών ψυχών, ηγουμενεύοντος Ευφραίμ του ανιδιοτελούς και ανεπιλήπτου, «όν κύριος ο Θεός  προεχειρίσατο αγαπητότατον εν τοις αγίοις αυτού και ανέθετο αυτώ συμπορεύεσθαι τοις παρανόμοις και περιαγαγείν Ζώνην την αγίαν οίκοι τε και αλλοδαπή προς άγραν αργυρίων»! Φευ! Τι τέξεται η επιούσα; Άδηλες οι βουλές του Θεού! Γι’ αυτό, επομένως, να είστε πιο επιεικείς με τον Ευφραίμ, ώστε να ’χετε την εύνοιά του, αν οι περιστάσεις το καλέσουν! Και να είστε σίγουροι ότι ο «άγιος» ηγούμενος δε θα είναι αγνώμων αλλά θα ανταποδώσει εκατονταπλασίονα την οφειλόμενη χάρη! Ναι, ταλαίπωροι Έλληνες! Τι άλλο, τάχα, θα μας λάχει μέσα σε τούτη την παράξενη χώρα, που δεν είναι απλώς μπανανία αλλά είναι πρύτανης των απανταχού μπανανιών; Τι;

Τσεκουράτα

ΕΞΕΣΤΙ «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙΣ» ΑΣΧΗΜΟΝΕΙΝ…

Αντιλαμβάνεστε ότι ο τίτλος είναι παραλλαγή της παροιμιώδους φράσης «έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν». Με την ευκαιρία να σημειώσουμε πως έμεινε η φράση. Οι Κλαζομένιοι είχαν την τάση να περιπαίζουν τους πάντες με χυδαία πειράγματα. Υπάρχει μια παράδοση πως κάποτε μερικοί Κλαζομένιοι πήγαν στη Σπάρτη και «κατησβόλωσαν»: (μαύρισαν) με φούμο τους θρόνους των Εφόρων που βρίσκονταν στο χώρο της Εκκλησίας: (Συνέλευσης) του δήμου. Όταν οι Έφοροι το έμαθαν, έγιναν πυρ και μανία. Αλλά οι δράστες, προφανώς, είχαν γίνει άφαντοι! Αλλιώς οι Σπατριάτες θα τους είχαν σουβλίσει… έτσι, οι Έφοροι αρκέστηκαν στο να αναθέσουν σ’ ένα κήρυκα να διαλαλήσει σε όλες τις ρούγες και τα σοκάκια τη φράση: «έξεστι Κλαζομενίοι ασχημονείν», που έμεινε από τότε και λέγεται σε ανάλογες περιστάσεις. Οι Κλαζομένιοι, που ήταν συμπατριώτες με τον σπουδαίο φιλόσοφο Αναξαγόρα, ήταν γνωστοί για το χυδαίο χιούμορ τους. τα χοντρά πειράγματα και τα ανάλογα καμώματά τους άγγιζαν τα όρια της γαϊδουριάς! Μ’ αυτό δε θπέλω να κάνω καμία νύξη! Όχι! Θέλω να κάνω κάτι πιο συγκεκριμένο: να πω τσεκουράτα πως στον καιρό μας υπάρχουν κάποιοι «πολιτικοί» που γίνονται επιλήσμονες του ρόλου και της αποστολής τους και αντί να είναι πολιτικοί, δηλαδή υπηρέτες της Πόλης (του Λαού), μεταβάλλονται σε «πολιτικούς», τουτέστιν υβριστές και χλευαστές της Πόλης (του Λαού). Και κάποιοι απ’ αυτούς, φρόντισαν να περιχαρακωθούν με πνευματοκτόνα και ελευθεροφόνα νομικά κατασκευάσματα, ώστε να αποφύγουν τις βολές εναντίον τους και να τρομοκρατούν όλους τους αντιρρησίες των καμωμάτων τους! Να μιλάνε και να γράφουν μόνον αυτοί ελεύθερα. Οι λοιποί να σιγήσουν, υπό την απειλή του νομικού μπαμπούλα! Και το αξιοσημείωτο είναι ότι εμπνευστής και αρχιτέκτονας του τέτοιου «περί Τύπου» νόμου, θρυλείται ότι είναι «Συνταγματολόγος τις», περί του οποίου – ωσαύτως θρυλείται! – ότι ο μέγας Συνταγματολόγος Αριστόβουλος Μάνεσης είχε πει το αμίμητο: «λυπάμαι γιατί ήταν μαθητής μου»! Θρύλοι και παραδόσεις, θα πείτε!...

Πάντως, ο υποφαινόμενος δεν κατασταίνει εαυτόν κατήγορο κανενός «πολιτικού» ή και πολιτικού. Άπαγε! Αν και, «αχίτων και ανυπόδητος, σχεδόν, τελών» (:ό,τι έχει τα φορεί και κλέφτη δε φοβάται»), δεν θα είχε αντίρρηση και να λογοδοτήσει σε καμιά δικαστική αίθουσα «επ’ ακροατηρίω», ώστε να του δοθεί η ευκαιρία (νομίζω ισχύει, ακόμα, ότι οι υπόδικοι απολογούνται αλογόκριτα!) να τα «σούρει» τους διώκτες του και με την άδεια του κ. εισαγγελέα! Ευκταίο! Ε, κι αν το φέρει η περίσταση να οδηγηθεί και «κατά Κορυδαλλό μεριά», καλώς να ‘ρθει! Θα είναι ένα είδος «δωρεάν εν τω πρυτανείω» σίτισης! Λίγο είναι; Αυτό δε βαριέστε, τι πρυτανείο τι Κορυδαλλός! Και τότε (λιγότερο, βέβαια, τότε) και τώρα αυτά τα ιερά καθιδρύματα δεν διαφέρουν ουσιαστικά! «Αν τις – νομίζει ότι – έχει αντειπείν», προτού ξιφουλκήσει εα ξεφυλλίσει τα σχετικά κείμενα του αλησμόνητου μπαρμπαγιάννη Σκαρίμπα! Και θα καταλάβει! Και δε θα τολμήσει να βγάλει γρυ! Γιατί το πράγμα είναι «μείζον ή κατ’ άνθρωπον περιγραφής»! Εγώ απέχω από κάθε τέτοιο αγώνισμα και αρκούμαι να υποβάλω μια μικρή λίστα ονομάτων με …γλίσχρες(!!) αποδοχές και ένα απλό ερώτημα στον «Πολιτικό» που θα καταγραφεί στην Ιστορία με το παρανόμι: «μαζί τα φάγαμε». Λοιπόν: 1) Π. Βουρλούμης, διευθύνων σύμβουλος του ΟΤΕ (μπορεί τώρα να μην είναι ακόμα, αλλά ήταν) ετήσιες αποδοχές 580.000 ευρώ! 2) Χρ. Χατζηεμμανουήλ, διευθύνων σύμβουλος ΟΠΑΠ, ετήσιες αποδοχές 220.500 ευρώ! 3) Χρ. Παναγόπουλος, διευθύνων πρόεδρος της ΕΡΤ, (δεν είναι, ήταν) ετήσιες αποδοχές 250.000 ευρώ 4) Τ. Αθανασόπουλος πρόεδρος ΔΕΗ (δεν είναι, ήταν), ετήσιες αποδοχές 300.000 ευρώ! Η συνέχεια της λίστας, για κάθε περίεργο, στο «Ελεύθερο Πνεύμα» του Λάμπρου Μάλαμα, τ. 150-151, σελ. 219! Συνταξιούχοι ΙΚΑ, ΤΕΒΕ κλ. (μετά από 35 χρόνια σκληρής δουλειάς!) κατά μέσο όρο 8-10.000 ευρώ το χρόνο! Ερώτημα – που θα μείνει αναπάντητο, βέβαια! – προς τον «Αντί» - Μαζί τα φάγαμε»: Με ποιους τα έφαγε μαζί; Με τους πρώτους ή με τους δεύτερους; Αν τα έφαγε με τους πρώτους, είναι ειλικρινέστατος και βραβεύεται επαξίως και ανεπιφυλάκτως! Αν, όμως, αφήνει να εννοηθεί ότι μετείχαν και οι δεύτεροι, μήπως είναι, τουλάχιστον, αισχρή η ρήση: «μαζί τα φάγαμε» και προσβάλλει βάναυσα τους φτωχούς βιοπαλαιστές που δεν θα πάρουν σε όλη τη ζωή τους όσα οι παραπάνω κύριοι σε ένα χρόνο; Και αν είναι έτσι, δεν ισχύει για την περίσταση η ρήση: «έξεστι (πολιτικοίς) ασχημονείν» και όχι μόνο; Λέμε, τώρα! Αλλά… στων κουφών τις πόρτες μάταιες οι παρακλήσεις και οι κοσμιότητες! Μα, πότε θα το καταλάβουν αυτό οι πολλοί;…

Τσεκουράτα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΚΑΙ Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο Ελληνικός Λαός εξαθλιώνεται αδίσταχτα από τους φοροεισπράκτορες των Βρυξελών! Κάθε μέρα (κάθε ώρα!) εξαγγέλλονται νέα μέτρα οικονομικής αφαίμαξης που οδηγούν τη συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων σε κατάσταση δραματική. Οικογένειες με ισχνά εισοδήματα (700 ή 600 ή 500 ή 400 και 300 ευρώ το μήνα!) περιέρχονται σε δεινό οικονομικό αδιέξοδο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Και οι φοροεισπράκτορες, που ενεργούν σύμφωνα με τις εντολές των κομισάριων των οικονομικών συνδικάτων του διεθνούς τυχοδιωκτισμού, διατείνονται ανερυθρίαστα πως τα σκληρά οικονομικά μέτρα είναι αναγκαία για να σωθεί η χώρα από τη χρεοκοπία και να μπει τάξη στο επικρατούν «μπάχαλο» του κράτους. Και ότι επικρατεί μπάχαλο στο κράτος ουδείς αντιλέγει. Αλλά κράτος δεν είναι ο ταπεινός βιοπαλαιστής που μοχθεί για τον επιούσιο. Κράτος είναι η κουστωδία των αξιωματούχων και αδρά αμειβόμενων που, αντί να υπηρετούν το λαό, του αφαιρούν και τον τελευταίο οβολό και το σωριάζουν στον                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          τιγκαρισμένο ατομικό τους μπεζαχτά! Κράτος είναι, πρωτίστως και κυρίως, οι κυβερνώντες που κινούνται με οχήματα «τεθωρακισμένα» των 700.000 ευρώ, για να είναι ασφαλείς! Γιατί; Από ποιους κινδυνεύουν; Αν κινδυνεύουν, πρέπει να αναλογιστούν: γιατί. Κατά κανόνα κινδυνεύουν «οι τα φαύλα πράττοντες». Και σε τελευταία ανάλυση, ποιος τους υποχρέωσε ή τους κάλεσε να αναλάβουν το ρόλο που έχουν και, εξαιτίας του, κινδυνεύουν; Το πράγμα είναι εξοργιστικό! Δε μπορείς, κύριε, να εκλιπαρείς τους ψηφοφόρους να σε εκλέξουν βουλευτή (δηλαδή βολευτή!) και, στη συνέχεια, να παραπονιέσαι πως οι αποδοχές σου είναι ανεπαρκείς και οι κίνδυνοι για τη ζωή σου αυξημένοι! Αυτό, με την κοινή λογική, λέγεται πρόκληση! Και όταν συμβαίνει, σημαίνει ότι ο παραπονούμενος (υπουργός, βουλευτής, δημόσιος αξιωματούχος, γενικά) θεωρεί τον ταλαίπωρο άνθρωπο του μόχθου (που ζει με φραγκοδίφραγκα!) ως περίπου… πρόβατο!

Μάλιστα κύριε «μαζί τα φάγαμε»! Μάλιστα, εξοχότατε και εξοχόπαχε που κινείσαι με λιμουζίνα τεθωρακισμένη 700.000 ευρώ και απειλείς με φρασεολογία τύπου: «θα γίνουμε Αργεντινή του 2000»! Και εγώ λέω: μακάρι! Γιατί η Αργεντινή λυτρώθηκε από τη λέρα των τυχοδιωκτών της, που έφυγαν νύκτωρ από τη χώρα, μέσα από μυστικά τούνελ και υπονόμους! Μακάρι να το δούμε αυτό και σε τούτη τη χώρα που την έχει λεηλατήσει ο διεθνής νομισματικός τυχοδιωκτισμός με τη συμπαιγνία των ντόπιων εντολοδόχων τους, εδώ στη χώρα των πάλαι ποτέ περήφανων Ελλήνων που τώρα έχουν κατεβάσει τα αφτιά, τρομοκρατημένοι από τον συνεχή βομβαρδισμό των άθλιων (στην πλειονότητά τους) μέσων μαζικής αποβλάκωσης για χρεοκοπία και άλλα επερχόμενα δεινά. Και ο λαός, χωρίς παιδεία και κρίση (έτσι τον κατάντησαν οι διαχρονικές Αννούλες της Ανεκπαίδευσης και οι Γιαννούλες των Ολυμπιάδων που καταβαραθρώνουν τα μυαλά και τα φτωχοπορτοφόλια των ταλαίπωρων!), τρομοκρατείται από την επαπειλούμενη οικονομική κρίση! Πού να ξέρει πως όλα τούτα είναι «κατασκευασμένα», μαγειρευμένα από την παγκόσμια ληστοκρατία του οικονομικού συνδικάτου της λοβιτούρας που βάλθηκε συστηματικά και επίμονα να λωλάνει κράτη και κρατίδια, με την επίνευση ντόπιων παρακεντέδων, πάντοτε! Και η ληστοσυμμορία των παγκόσμιων τυχοδιωκτών δεν ορρωδεί προ ουδενός! Είναι αδίστακτη και ανάλγητη. Και στηρίζεται, κατεξοχήν, στην αδράνεια και την ανοχή των λαών, που πηγάζει από άγνοια και παραπληροφόρηση – που πλούσια παρέχουν τα (μερικά, όχι όλα!) παπαγαλάκια των μέσων μαζικής τύφλωσης! Έτσι, οι λωβήτορες λυμαίνονται τον κόσμο, αντλώντας δύναμη από την αδυναμία του κόσμου να δει τη φάκα και όχι μόνο το τυρί που του προσφέρουν… Οι διεθνοποιημένοι και σικάτοι λωβήτορες ένα μόνο φόβο έχουν και μια αγωνία ταράζει τον ύπνο τους: η αφύπνιση των λαών. Αλλ’ αυτή βραδυπορεί, πολύτροπα ναρκοθετημένη. Αυτήν μόνον τρέμουν! Την συνειδητή οργή των λαών! Την οργανωμένη οργή και το συνειδητό γιουρούσι! Όχι τις άναρθρες κραυγές, σκόρπιες εδώ κι εκεί! Αυτές είναι σωτήριες για τους λωβήτορες. Μοιάζουν με τα αποκεφαλισμένα κοτόπουλα που για λίγα λεπτά σπαρταράνε, εκτιναζόμενα εδώ κι εκεί, και σε λίγο… σιγή και ταφική ακινησία! Α! Πώς τα χαίρονται και τα καλλιεργούν αυτά οι σικάτοι της διεθνούς λώβας! Και πώς τρέμουν μήπως κάποτε «της γης οι κολασμένοι» λάβουν συνείδηση της δύναμής τους και κάνουν οργανωμένο και μελετημένο γιουρούσι για ξερίζωμα της παγκόσμιας γάγγραινας! Αλλά αυτά δεν γίνονται με ευχές και λιτανείες! Γίνονται με καλλιέργεια συνείδησης και εμπνοή φρονήματος, με γνώση επιστημονική και στέρια, με κατανόηση της μοναδικής αλήθειας πως: τούτη η γη και η ζωή είναι όλων και όχι μερικών! Αλλά με εκπαίδευση στρεβλή και πληροφόρηση σακάτικη, με «αλήθειες» μεταφυσικές και «επιστήμες» κατευθυνόμενες, με Αννούλες και Γιαννούλες διαχρονικά ταλανίζουσες πνεύμα και βαλάντια ισχνά (για περαιτέρω διόγκωση των παχυλών), με «υπουργούς» κινούμενους με λιμουζίνες-φρούρια αλεξίσφαιρα-ευτελούς κόστους εφτακοσίων χιλιάδων ευρώ, (μόνον!), με «αντιπροέδρους»… κομμουνιστοφάγους-μονοφάγους (εκεί διεκδικεί το κοπιράιτ δι’ εαυτόν ο εξοχότατος!, τα άλλα, όλα, «τα φάγαμε μαζί» βέβαια!), πώς ν’ ανατείλουν μέρες πνευματικής ευδίας και επικούρειας φιλοσοφίας; Και τόσο που στέκει όρθιο το χιλιοδαρμένο από ασίγαστο δρολάπι δέντρο, είναι παρήγορο! Ναι, παρήγορο! Σημαίνει πως ούτε χάθηκαν ούτε θα χαθούν όλα. Υπάρχει ένας λαός που όλο και στρέφει τη σκέψη προς τους αήττητους και αδούλωτους «Ελεύθερους Πολιορκημένους»! Η ιστορία έχει τους δικούς της ρυθμούς. Και οι λωβήτορες το ξέρουν. Γι’ αυτό, ο ύπνος τους είναι γεμάτος εφιάλτες. Και θα είναι πάντα. Όσους εφιάλτες κι αν «κατασκευάζουν». Κάποτε οι εφιάλτες θα εκλείψουν. Υπάρχουν και θα υπάρχουν «έως αν η αυτή φύσις ανθρώπων ή» κατά πώς πληροφορεί ο Μέγας Θουκυδίδης. Που σημαίνει πως ο άνθρωπος είναι επιδεκτικός αλλαγής. Και η αλλαγή - όσο και να μεθοδεύεται από τους τυχοδιώκτες – δε θα είναι «εσαεί επί τα χείρω». Κάποια στιγμή θα γίνει και «επί τα βελτίω». Και αυτό το ξέρουν καλύτερα από όλους οι λωβήτορες. Γι’ αυτό τρέμουν…Γιατί τότε, θα εκλείψουν οι Εφιάλτες και θα γίνουν μιλιούνια οι εφιάλτες τους! Μα, «συν Αθηνά και χείρα κίνει», μας πληροφορεί η πείρα. Και έχουμε υποχρέωση και συμφέρον να αφουγκραζόμαστε τα διδάγματα της Ιστορίας. Και τα παραμύθια τους, που μας σερβίρουν, για φτώχεια και οικονομική δυσπραγία της χώρας, να τα γράφουμε στα παλιά υποδήματα - άλλωστε, όπως μας τσιτσιρίζουν, μόνον τέτοια θα έχουμε, πλέον! Ο πραγματικός πλούτος της χώρας είναι αμύθητος! Το ζήτημα είναι ποιοι τον παράγουν και πόσοι τον καρπώνονται! Αν αυτό το συνειδητοποιήσουμε, όλα μπορούν να μπουν σε δίκαιο δρόμο, δρόμο αρετής. Αλλά «προπάροιθεν αρετής…ιδρώτα έθηκαν» (: μπροστά απ’ την αρετή… υπάρχει κόπος). Και τίποτα δεν χαρίζεται! Ό,τι χαρίζεται είναι ύποπτο! Σκέψου τον Δούρειο ίππο. Συλλογίσου με περίσκεψη το: timeo Danaos et dona ferentes (: φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας). Ο πλούτος της χώρας, λοιπόν, είναι αμέτρητος και είναι σωρευμένος στα χρηματοκιβώτια των λίγων κ’ εκλεκτών! Είτε εδώ είτε στις ασφαλείς τράπεζες της Ελβετίας! Τους λοιπούς, την πλέμπα, τη λογαριάζουν ως αβασταγό (γαϊδουρομούλαρο!) θεονήστικο! Και τους θυμούνται σε κανένα πόλεμο, για να ταΐζουν με τα λιπόσαρκα κουφάρια τους τις μηχανές του ολέθρου! Κι όλες οι «κρίσεις» και οι «χρεοκοπίες» σχεδιάζονται και μεθοδεύονται με σκοπό την τρομοκράτηση των λαών, ώστε να χάσουν το φρόνημα και να κάτσουν… «φρόνημα»! Σαν σκιασμένα σκυλάκια, με την ουρά στα σκέλη! Αλλά θαρσείν χρη. Τη δύναμη την έχουν οι λαοί. Όχι οι δυνάστες των λαών. Οι αυτοκράτορες και οι αυτοκρατορίες έρχονται και παρέρχονται, σπέρνοντας ανέμους και θερίζοντας θύελλες! Είναι δίδαγμα της Ιστορίας (της οποίας «όλβιος όστις έσχε μάθησιν») αδιαφιλονίκητο. Οι λαοί, μέσα από όσες και όποιες καταιγίδες, στο τέλος αναδείχνονται νικητές. Οι άλλοι (οι στραγγαλιστές των λαών) είναι: victi invictis victuri («ηττηθέντες τοις αηττήτοις, νικήσοντες»!).    

Κοινωνιολογικές προσεγγίσεις

ΟΞΥΜΜΕΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΤΑΡΑΧΕΣ  

ΟΙ ΑΓΩΝΙΕΣ ΤΩΝ ΛΑΩΝ ΚΑΙ ΟΙ….ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΤΩΝ «ΑΓΑΝΑΚΤΙΣΜΕΝΩΝ»

Τα τελευταία γεγονότα που διαδραματίζονται στη χώρα μας αλλά και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου έχουν ένα κυρίαρχο κοινό στοιχείο, ένα κοινό και καταλυτικό γνώρισμα: την οξύτατη αγωνία. Αγωνία που σχετίζεται με το αύριο, με το μέλλον του καθενός. Και «ως ο πλείων λόγος κατέχει» (: όπως είναι πανθομολογούμενο), πιο καταλυτικό, πιο ψυχοφθόρο «σαράκι» από την ανασφάλεια, την αβεβαιότητα για το αύριο, για το μέλλον του, δεν υπάρχει για κανένα λογικό άνθρωπο πάνω στη γη.

Από τα πανάρχαια χρόνια, βέβαια, συνέβαινε αυτό αλλά σε ιδιαίτερη έκταση και με υπερβολική έξαρση παρατηρείται στην εποχή μας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στις σημερινές κοινωνίες, ιδιαζόντως, το σύνδρομο της αβεβαιότητας, της απελπιστικής και νοσογόνας ανασφάλειας, κατατρύχει τους πάντες. Από τον τελευταίο πένητα που πασκίζει εναγώνια για τον επιούσιο μέχρι τον μεγαλύτερο μεγιστάνα του πλούτου και της δύναμης που τρέμει μήπως χάσει το πλούσιο «δοβλέτι» του! Γι’ αυτό, αυξάνονται ανησυχητικά τα στοιχεία για άτομα που πάσχουν από κάποιας μορφής κατάθλιψη στη σύγχρονη κοινωνία! Και οι προβλέψεις των ειδικών είναι ότι στα αμέσως προσεχή χρόνια η κατάθλιψη, ήπιας ή βαριάς μορφής, θα είναι η μεγάλη μάστιγα της ανθρωπότητας. Και είναι απόλυτα φυσικό, νομοτελειακό, αφού η συνείδηση, ο ψυχισμός, ο συναισθηματικός κόσμος του ανθρώπου, είναι αντανάκλαση της αντικειμενικής πραγματικότητας, όπως με ενάργεια έχουν υπογραμμίσει οι μαρξιστές διανοούμενοι, παραμερίζοντας τα φληναφήματα των ιδεαλιστών. Οι μαρξιστές έχουν τονίσει ότι «η συνείδηση είναι μια ενεργή διαδικασία κατά την οποία ο άνθρωπος αδιάκοπα οικειοποιείται πνευματικά το περιβάλλον του». Ό,τι, επομένως, είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει ο άνθρωπος, ανάλογα θα διαμορφωθεί και η συνείδησή του, η ψυχική του διάθεση. Γι’ αυτό ακριβώς, το διεφθαρμένο «σύστημα», ο αλλοτριωτικός καπιταλισμός, κακοποιεί, καταστρέφει το κάθε περιβάλλον, διαφθείρει την αντικειμενική πραγματικότητα, φυσική και κοινωνική, ώστε να οδηγήσει και τον ψυχισμό, τη συνείδηση του ανθρώπου, σε ανάλογη κατάσταση. Επομένως, είναι φενάκη ο ισχυρισμός κάποιων που διατείνονται ότι «ο καθένας μπορεί να φτιάξει τον εαυτό του» και, έτσι, θα διορθωθεί ολόκληρη η κοινωνία!.. Για ν’ αλλάξει ο άνθρωπος, πρέπει ν’ αλλάξει το περιβάλλον του. Αλλιώς, ο αγώνας του είναι μάταιος, όπως του πατρός της εκκλησίας Ιερώνυμου, που πάλεψε μάταια ν’ αποβάλει τον παλιό Αδάμ, ενώ ο περίγυρος δεν φαίνεται πως έχει ενστερνιστεί το Ναζωραιικό «πώλησον τα υπάρχοντά σου και ακολούθει μοι». Η περιγραφή της περιπέτειας του πατέρα Ιερώνυμου στη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη είναι χαρακτηριστική: «Αν ο Ιερώνυμος στα νιάτα του χρειάστηκε να παλέψει πολύ ενάντια στην υλική σάρκα, πράγμα που το δείχνει η πάλη του με τις οπτασίες ωραίων γυναικών στην έρημο, στα γερατιά χρειάστηκε να παλέψει με την πνευματική σάρκα. «Φαντάστηκα τον εαυτό μου – λέει λ.χ. – νοερώς μπροστά στον κριτή του κόσμου». «Ποιος είσαι;» ρωτάει μια φωνή. «Είμαι ένας Χριστιανός». «Λες ψέματα», βροντοφώνησε ο κριτής του κόσμου. «Δεν είσαι παρά ένας φαφλατάς!» (Κ. Μαρξ, Κεφάλαιο, τ. Α’ σελ. 116, υποσ.). Σε ένα ερειπωμένο, νοσηρό, λαβωμένο, λεηλατημένο περιβάλλον, ανάλογη θα είναι και η συνείδηση του ανθρώπου. «Εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω», είπε ο ποιητής, εκφράζοντας τα βιώματα, τους καημούς και τις καταγγελίες της πόρνης-δημιουργήματος της σάπιας κοινωνίας! Επομένως, με το διεφθαρμένο «σύστημα» δυο ενδεχόμενα υπάρχουν: ή το εξοντώνεις και λυτρώνεσαι ή σε εξαχρειώνει και σε μεταμορφώνει σε όμοιό του, όπως δηλώνει εύγλωττα και η γνωστή παροιμιώδης φράση: «Ει χωλώ παροικήσεις, υποσκάζειν μαθήσει» (: αν συντροφιάζεις με κουτσό, θα μάθεις να κουτσαίνεις). Και μέχρι τώρα, δυστυχώς, συμβαίνει το δεύτερο! Γι’ αυτό, σήμερα οι κοινωνίες βιώνουν με οξύτητα το σύνδρομο της ανασφάλειας, αφού ο διεθνοποιημένος τυχοδιωκτισμός προκαλεί απανωτές τεχνητές αναταράξεις στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, αναταράξεις που έχουν ως αποτέλεσμα την αβεβαιότητα και την αυξημένη αγωνία των ανθρώπων. Οι παγκόσμιοι μηχανισμοί μιας δράκας σαφέστατα τυχοδιωκτών-οικονομικών εγκληματιών, μεταμφιεσμένων σε αγαθούς Σαμαρείτες, επινοούν και θέτουν σε εφαρμογή απίθανα και σατανικά σενάρια πρόκλησης τρόμου στους ανθρώπους, γιατί έτσι εδραιώνεται η εξουσία των ίδιων των τυχοδιωκτών! Με άλλα λόγια, αυτοί αντλούν δύναμη από την ανοχή-αδυναμία των λαών. Από την ανοχή όλων μας. Αυτή η αντίληψη, προφανώς, οδήγησε και τον Ζαν Ζακ Ρουσώ στη διατύπωση της επιγραμματικής και πειστικής σκέψης του ότι: «ο ισχυρότερος δεν είναι ποτέ τόσο ισχυρός ώστε να είναι πάντα κύριος, αν δεν μεταβάλει τη δύναμή του σε δίκαιο και την υποταγή σε καθήκον» (Δες: «Το Κοινωνικό Συμβόλαιο – Για την ανισότητα των ανθρώπων», εκδ. Αναγνωστίδης, σελ. 10). Βαφτισμένη, λοιπόν, η υποταγή σε καθήκον, αποπροσανατολίζει, παροπλίζει, καθηλώνει τον δούλο και τον κρατεί άβουλο και πειθήνιο εκτελεστή των προσταγών του αφέντη του. Του όποιου αφέντη: πολιτικού, στρατιωτικού, «πνευματικού», θρησκευτικού, εικαστικού, «καστικού» (: μέλους κάστας), οικονομικού (κατεξοχήν!) και κάθε άλλης μορφής! Και, βέβαια, η λέξη δίκαιο, όπως οξυδερκέστατα παρατήρησε, επίσης, ο Ρουσώ, «δεν προσθέτει τίποτα στη δύναμη, δεν σημαίνει τίποτα εντελώς».

Και  ο αιρετικός, με την ευρεία έννοια, Ρουσώ πρόσθεσε και μια «ενοχλητική» φράση που οδήγησε τους θρησκόληπτους ιησουίτες να την χαρακτηρίσουν ασεβή. Και, προφανώς, όχι μόνον τη φράση αλλά και τον ίδιο! Είπε ο Ρουσώ το αυτονόητο, για όσους είναι πιστοί δούλοι του Θεού: «Κάθε δύναμη προέρχεται από το θεό, το παραδέχομαι, ωστόσο και κάθε αρρώστια προέρχεται από τον ίδιο». Αυτά είπε ο στοχαστής Ρουσώ. Η θεϊκή παντοδυναμία είναι, για πιστούς, αναντίρρητη. Συνεπώς, όλα απορρέουν από την πηγή αυτή. Όλα, όμως, χωρίς εξαιρέσεις και υπεκφυγές; Λογικά, χωρίς εξαιρέσεις, βέβαια. Μα, ο ιησουϊτισμός δεν είδε με καλό μάτι το να «φορτωθούν» και τα στραβά κι ανάποδα στο θεό! Δεν είναι επιτρεπτό! Γι’ αυτό, χαρακτήρισε τη φράση του Ρουσώ ασεβή. Αλλά οι χριστιανοί έχουν δικά τους μέτρα και σταθμά σε όλα. Έτσι λ.χ. πιστεύουν ότι «κάθε θρησκεία που δεν είναι δική τους είναι επινόηση των ανθρώπων, η δική τους όμως είναι αποκάλυψη του θεού»! Έτσι λένε, όπως σημειώνει ο Μαρξ (κεφάλαιο, τ. 1^ος, σελ. 94, υποσ.). Αξίζει στο σημείο αυτό να παραθέσουμε, συμπληρωματικά, και μια χαρακτηριστική σημείωση από το έργο του Λένιν, όπου γίνεται φανερό πόσο οι ηγέτες του καπιταλισμού-ιμπεριαλισμού καταληστεύουν τις κοινωνίες και, παράλληλα, χλευάζουν και τον ίδιο το θεό που υποκρίνονται ότι πιστεύουν! Διότι για να είναι τόσο «ιδιώτες», ώστε να πιστεύουν πραγματικά αυτά που δηλώνουν ότι πιστεύουν, είναι «φύσει» αδύνατο! Τα λένε, όμως, για τους αφελείς τους οποίους εκείνοι έχουν, με ποικίλους τρόπους και περίτεχνα μέσα, διαπλάσει! Σημειώνει ο Λένιν: «Η προσάρτηση των Φιλιππίνων έγινε από τις ΗΠΑ με την ένοπλη βία. Μετά από τον Ισπανοαμερικανικό πόλεμο του 1898, οι Φιλιππίνες έπρεπε, σύμφωνα με τη συνθήκη ειρήνης με την Ισπανία, να περάσουν στις ΗΠΑ. Όμως, στις Φιλιππίνες η νίκη των ΗΠΑ, στον πόλεμο με την Ισπανία, κερδήθηκε σε σημαντικό βαθμό χάρη στη βοήθεια του στρατού των Φιλιππίνων, που έφτανε τους 30.000 άντρες και είχε αρχηγό τον φιλιππίνο επαναστάτη Αγκουϊνάλδο τον οποίο οι ΗΠΑ είχαν με δόλο προσεταιριστεί. Με το τέλος του πολέμου με την Ισπανία, οι Ισπανοί εκκένωσαν τις Φιλιππίνες και ο Αγκουϊνάλδο, απαντώντας στο ανακοινωθέν της κυβέρνησης των ΗΠΑ, η οποία δήλωνε ότι αναλαμβάνει τη διοίκηση των Φιλιππίνων, ανακήρυξε τα νησιά ανεξάρτητη δημοκρατία. Οι ΗΠΑ έστειλαν ένα στρατό από 140.000 άντρες. Ο αγώνας των Φιλιππίνων κράτησε δυο χρόνια. Τελικά, συντρίφτηκαν και ο αρχηγός τους Αγκουϊνάλδο αιχμαλωτίστηκε. Μετά ακολούθησε το καθάρισμα των λογαριασμών με τους επαναστάτες (εκτελέσεις, καταδίκες σε δεκάδες χρόνια φυλακή). Ο αγώνας των κατοίκων των Φιλιππίνων κατά των ΗΠΑ για την ανεξαρτησία τους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ίδιων των Αμερικάνων, κόστισε στις Φιλιππίνες 600.000 θύματα. Κατά τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μακ Κίνλεϋ, με τις μεθόδους αυτές εκπληρώθηκε η θέληση του θεού: «Τις Φιλιππίνες, το ίδιο όπως και την Κούβα και το Πόρτο-Ρίκο, μας τις εμπιστεύτηκε η θεία πρόνοια. Μπορούσε η χώρα μας να μην εκπληρώσει ένα τέτοιο καθήκον;». Αυτό το «καθήκον» απέναντι στη «θεία πρόνοια» ο Μακ Κίνλεϋ το καθόρισε με τούτα τα λόγια: «Οι Φιλιππίνες ανήκουν σε μας για πάντα. Ακριβώς πίσω από τις Φιλιππίνες βρίσκονται οι απεριόριστες αγορές της Κίνας. Δεν θα παραιτηθούμε ούτε από τις πρώτες ούτε από τις δεύτερες» (Δες: «Ο ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», σελ. 170). Εδώ δυσκολεύεται κανείς τι απ’ τα δυο να πρωτοθαυμάσει! Τη βαρβαρότητα των Αμερικάνων κατά των λαών που μάχονται για την ελευθερία τους ή τον απύθμενο εμπαιγμό των ηγετών τους προς τον… απαθώς παρατηρούντα τα άνομα έργα τους φιλεύσπλαχνο και αγαθό θεό; Και τα δυο καμώματα των ισχυρών της δύναμης και των εγκλημάτων είναι μνημεία απαράμιλλης χυδαιότητας, βαρβαρότητας και υποκρισίας ενός σάπιου «συστήματος», του καπιταλιστικού διαφθορείου, που ντύνεται χιτώνα ευπρέπειας και αλτρουϊσμού,  προσωπείο αγαθού Σαμαρείτη, και μοιράζει την ευσπλαχνία του απλόχερα, τυλιγμένη σε βόμβες και οβίδες που αυλακώνουν τους αιθέρες και οργώνουν τη γη, οπουδήποτε και οποτεδήποτε οι βασανισμένοι της ανθρωπότητας «σηκώνουν κεφάλι» και ζητάνε το δίκιο τους! Η μεγαλοσύνη και η ευαισθησία του «φιλάνθρωπου» καπιταλισμού, αληθινά, δεν έχει  όρια! Ραγίζει, ακόμα, και τις πέτρες!... Πράγματι, δεν έχει όρια! Μόνον όργια! Από τέτοια είναι ζάμπλουτος! Παρέλκει όμως, παραπέρα συζήτηση πάνω στο ζήτημα αυτό, εδώ. Το θέμα είναι άλλο, τώρα, και σ’ αυτό θα στρέψουμε τη σκέψη.

Μιλούμε για την ψυχοφθόρα, την καταλυτική ανασφάλεια, που βασανίζει τον άνθρωπο. Ιδιαίτερα τον άνθρωπο της δικής μας εποχής. Αυτό, λοιπόν, το καταλυτικό «σύνδρομο της αβεβαιότητας για το αύριο», συνέχει τις κοινωνίες του καιρού μας, κατεξοχήν. Και, καθώς οι άνθρωποι διαπιστώνουν ότι τα πράγματα μεταβάλλονται ραγδαία, χωρίς να είναι ευκρινώς ορατά τα αίτια και οι πρόξενοι αυτών των μεταβολών, πανικοβάλλονται και συσπειρώνονται. Συναθροίζονται σε πλατείες και δρόμους, ωθούμενοι από μιαν υποσυνείδητη, πανάρχαια επιταγή – σοφή πείρα αιώνων: «εν τη ενώσει η ισχύς» - αντίρροπη στο, επίσης πανάρχαιο, σατανικής, όμως, επινόησης, δόγμα: «διαίρει και βασίλευε». Το ζήτημα, όμως, είναι να προσδιοριστεί η έννοια της ένωσης. Γιατί οποιαδήποτε ένωση δε σημαίνει ότι δημιουργεί ισχύ. Το πρόβλημα, κατά μερικούς, είναι σύνθετο. Κατ’ άλλους, όμως, απλό ή απλούστατο. Και η διελκυστίνδα ανάμεσα στις διαμαχόμενες τάσεις διαιωνίζεται. Όπως η διαμάχη των θεολόγων σχετικά με τα «θανάσιμα αμαρτήματα», αν δηλαδή συγχωρούνται μόνον από το θεό ή και από την εκκλησία! Σε όλα τούτα, βέβαια, οι καυγάδες γίνονται σκόπιμα. Διότι θα ήταν αστείο να δεχτούμε ότι δε μπορεί ο καθένας να καταλάβει ποια ένωση του προσπορίζει ισχύ, δύναμη, και ποια τον αποδυναμώνει. Και, όμως, με τη σύγχυση που προκαλείται και με την πλύση εγκεφάλου που γίνεται καθημερινά με όλα τα μέσα, μπερδεύεται ακόμα και ο πλέον καχύποπτος και παγιδεύεται!

Αλλά σχετικά μ’ αυτό, αρκετές οι λίγες νύξεις που διατυπώθηκαν στο σημείο αυτό. Προχωρούμε σε άλλες πτυχές του θέματος…

Το φαινόμενο της αγωνίας, της κοινωνικής αναταραχής, της αγανάκτησης και της μαζικής αντίδρασης ενάντια στη σαρωτική λαίλαπα, δεν είναι σύμπτωμα μόνον του καιρού μας, βέβαια. Είναι, όμως, κατεξοχήν του καιρού μας, του καιρού των ραγδαίων μεταβολών, γιατί η ταχύτητα των κάθε είδους μεταβολών που συντελούνται σήμερα σε όλα τα επίπεδα έχει δημιουργήσει καθολική αναστάτωση που αγγίζει τα όρια του πανικού. Και η καθολική «κραυγή αγωνίας» που κυριαρχεί στη σκέψη όλων συγκεφαλαιώνεται στο εναγώνιο, το αμείλικτο ερώτημα: Τι θα γίνουμε; Πώς θα ζήσουμε; Πώς θα αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα επιβίωσης μέσα σε μια καθολική αστάθεια και ραγδαία οικονομική επιδείνωση; Πώς θα καταντήσουν τα πράγματα μέσα σε έναν εντελώς αβέβαιο κόσμο που μετασχηματίζεται σαν κινούμενη άμμος από στιγμή σε στιγμή; Ερώτημα που δεν είναι καθόλου ρητορικό, βέβαια, αλλά εντελώς πραγματικό και απόλυτα πιεστικό! Και συνθλίβει αφόρητα όλους τους ανθρώπους, κάθε κοινωνικής τάξης και οικονομικής επιφάνειας, ιδιαίτερα, όμως, τους μισθοσυντήρητους και εξαρτημένους απόλυτα από την αμοιβή της εργασίας τους. Προφανώς, δεν επηρεάζει τόσο καταλυτικά όσους έχουν κάποιους «σταθερούς» οικονομικούς πόρους, κάποια «εγγυημένα» εισοδήματα. Αλλά μέσα στη γενικευμένη οικονομική ανατάραξη και την άδηλη έκβαση (πραγματική ή τεχνητή) είναι φανερό ότι τίποτα δεν είναι απόλυτα σταθερό και κανένας δεν είναι εντελώς σίγουρος για τίποτα. Άρα, και οι σχετικά προνομιούχοι δεν είναι απαλλαγμένοι από την αγωνία και την ανασφάλεια, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το αν θα έχουν και αύριο όλα αυτά που έχουν σήμερα! Επομένως, αντικειμενικά, τηρουμένων των αναλογιών, ισχύει αυτό που δηλώνει η λαϊκή ρήση: «όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε». Αλλά για να μην παρανοηθεί η άποψη αυτή, πρέπει να διευκρινιστεί ότι και αν υποφέρουν και οι κάτοχοι ιδιαίτερων προνομίων και σταθερών πόρων, είναι «λίγο το κακό». Γιατί, σε τελευταία ανάλυση, αυτοί είναι η πηγή των δεινών για όλη την ανθρωπότητα. Αυτοί αναταράζουν και καταποντίζουν τα πράγματα, ρίχνοντας στη μιζέρια και την αθλιότητα ολόκληρη την κοινωνία, και όχι οι στρατιές των πεινασμένων! Κι «αν είναι να κλαίει κανείς», δεν είναι, βέβαια, για τους μεγιστάνες του υλικού πλούτου, τους εκμεταλλευτές όλων των αδύνατων, τους προνομιούχους και χορτάτους, αλλά για τους πεινασμένους και εξαθλιωμένους, που δε φταίνε σε τίποτα, δυναστεύονται ποικιλότροπα και «πληρώνουν όλα τα σπασμένα»!    

Επειδή, όμως, μια εκτενέστερη αναφορά στα συναφή ζητήματα θα μας οδηγούσε σε μεγάλη έκταση, περιοριζόμαστε μέχρι εδώ και προσεγγίζουμε, ειδικότερα, το αρχικό θέμα της καθολικής αγωνίας που είναι έκδηλο στη σύγχρονη κοινωνία και τείνει να λάβει εκρηκτικές και ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Η ρίζα του «συμπτώματος της ανασφάλειας», της αγωνίας, της αβεβαιότητας, έλκει την καταγωγή από το απώτερο παρελθόν του ανθρώπου, βέβαια. Εμπεριέχεται, ασφαλώς, στον «προνομιακό κλήρο» που παραχωρήθηκε στον άνθρωπο από τη φύση, τη στιγμή που εγκατέλειψε το «βασίλειο του ζώου» και μεταπήδησε στο «βασίλειο του ανθρώπου». Αυτή η «μετάσταση», η μετάβαση, από το άλογο στο λογικό, σηματοδότησε μιαν εντελώς νέα πορεία για το «λογικό δίποδο». Γιατί ο άνθρωπος που προικίστηκε, σε  κάποια φάση στη διαδρομή των αιώνων, με το «εργαλείο» της λογικής, απόχτησε, ταυτόχρονα, και το «αμφίσημο» προνόμιο-μαρτύριο του «προοράν», την ικανότητα να προβλέπει. Ευεργετικός κλήρος, βέβαια, το να προβλέπει.

Συνάμα, όμως, και βασανιστικός. Εδώ, αξίζει να αναφερθούμε κάπως αναλυτικά στην πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου, όπως γίνεται παραδεκτό από την επιστήμη σήμερα. Πρώτη επισήμανση, η επιστημονική διαπίστωση ότι μέσα στο μυαλό του ανθρώπου συνυπάρχουν, άρρηκτα δεμένες, η αντίληψη του παρελθόντος και του μέλλοντος. Δηλαδή, όταν οι άνθρωποι προσπαθούμε να φανταστούμε το μέλλον, χρησιμοποιούμε περιοχές του εγκέφαλου σχετικές με την ανάμνηση του παρελθόντος. Και αντίστροφα. Επομένως, για να σχηματίσουμε αντίληψη για το μέλλον στηριζόμαστε στη μνήμη. Αυτή η επαρκώς τεκμηριωμένη επιστημονική υπόθεση-άποψη, ότι δηλαδή η προβολή του «εγώ» μας στο μέλλον βασίζεται στα ίδια εγκεφαλικά «κυκλώματα» που μας θυμίζουν τον εαυτό μας στο παρελθόν, εκφράστηκε συγκεκριμένα από το νευρολόγο γιατρό Έντελ Τούλβινγκ το 1985. Μελετώντας ο γιατρός αυτός τις αντιδράσεις ενός ασθενή με εγκεφαλικές κακώσεις, οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι κατά την ανάκληση άμεσα βιωμένων αναμνήσεων, ενεργοποιούνται οι ίδιες εγκεφαλικές περιοχές, όπως συμβαίνει όταν σκεφτόμαστε τον εαυτό μας στο μέλλον. Παράλληλα, έρευνες που έγιναν με τρίχρονα και τετράχρονα παιδιά έδειξαν ότι η ικανότητα προβολής στο μέλλον μιας εμπειρίας δημιουργείται στον άνθρωπο ήδη από την ηλικία των τεσσάρων χρόνων (και πάνω). Επομένως, τα παιδιά αρχίζουν να διατηρούν συνεκτικές μνήμες, για τα γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή τους, από την ηλικία των τεσσάρων χρόνων, όχι νωρίτερα. Το πότε ακριβώς, όμως, εμφανίστηκε στον άνθρωπο ή στα θηλαστικά, γενικά, η ικανότητα να «ταξιδεύουν» με τη μνήμη, δε μπορεί να απαντηθεί με απόλυτη βεβαιότητα από τους επιστήμονες. Από μελέτες, πάντως, πάνω σε ποντίκια, οι ερευνητές διατυπώνουν εικασίες ότι, σύμφωνα με ενδείξεις, αυτό μπορεί να έγινε πριν από 100 εκατομμύρια χρόνια. Πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι, όταν ο ποντικός μετακινείται σε ανοιχτό ή εργαστηριακό χώρο, κωδικοποιεί στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου του ένα «χάρτη». Κατά την μετακίνηση οι νευρώνες στον ιππόκαμπο ενεργοποιούνται σε διάφορα σημεία της διαδρομής. Αν το τρωκτικό ξανακάνει την ίδια διαδρομή, ανάβουν με την ίδια σειρά οι ίδιοι νευρώνες. Άλλες μελέτες δείχνουν ότι ο ιππόκαμπος (δηλαδή «η περιελιγμένη δομή του εγκεφάλου των θηλαστικών», όπως ορίζεται στην ιατρική ανατομία ο ιππόκαμπος) διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο για την αντίληψη του μέλλοντος στα θηλαστικά και ιδιαίτερα στον άνθρωπο.

Βέβαια, στον άνθρωπο η αντίληψη αυτή είναι πολύ περισσότερο αυξημένη. Ο άνθρωπος δεν είναι ικανός μόνο να φανταστεί τον εαυτό του να κινείται σε ένα δρόμο, πάρκο ή δάσος. Μπορεί να κάνει ανάλογο «ταξίδι» και στο κοινωνικό μέλλον. Πότε ακριβώς οι απώτεροι πρόγονοί μας έφτασαν σε αυτό το επίπεδο του «νοητικού ταξιδιού» στο χρόνο δεν είναι δυνατό να καθοριστεί με ακρίβεια. Εικάζεται από τους ειδικούς επιστήμονες ότι η ικανότητα αυτή ανήκει στα πρωτεύοντα θηλαστικά. Κάτι τέτοιο δηλώνει και η περίπτωση ενός χιμπατζή σε ένα ζωολογικό πάρκο στη Σουηδία. Ο χιμπατζής αυτός, λίγες ώρες πριν ανοίξει ο ζωολογικός κήπος, μάζευε πέτρες και τις πετούσε στους επισκέπτες, μόλις εμφανίζονταν! Φανταζόταν ο χιμπατζής το μέλλον; Προφανώς, ναι. Αλλά την προσωπική του μαρτυρία δεν μπορούμε, δυστυχώς, να την … αποσπάσουμε, αφού το προνόμιο της γλώσσας, μέχρι τώρα, το έχει μόνον ο άνθρωπος. Η γλώσσα -, προνόμιο του ανθρώπου μέχρι τις μέρες μας -, φαίνεται να έχει παρελθόν όχι μεγαλύτερο από μερικές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Αλλά από το χρονικό αυτό σημείο όλα άλλαξαν! Από τη στιγμή που οπλίστηκε με αυτό το «υπερόπλο» ο άνθρωπος, είχε τη δυνατότητα να εξιστορεί τη ζωή του και να σχεδιάζει και το μέλλον του. Συγκλονιστικό ορόσημο για την παραπέρα πορεία του! Με θετικό και αρνητικό φορτίο. Γιατί όταν ο άνθρωπος καταγίνεται – και ευτυχώς, καταγίνεται αρκετά! – συστηματικά με τη μελέτη της ανθρώπινης Ιστορίας, της ίδιας δηλ. της ζωής του, όσο περισσότερο βαθαίνει στα γεγονότα τόσο περισσότερο, αφενός είναι όλβιος, όπως παρατήρησε και διατύπωσε εύστοχα στην περίφημη φράση του ο τραγικός ποιητής: «όλβιος όστις της Ιστορίας έσχε μάθησιν» (Ευριπ. Απ. 902), αλλά, ταυτόχρονα, είναι και οδυνώμενος, αλγών, κατά την, επίσης αξιοπρόσεκτη, ρήση της Γραφής (Παλαιά Διαθήκη, Εκκλησιαστής, Α, 18): «ο προστιθείς γνώσιν προσθήσει άλγημα»! Έτσι, το πολύτιμο δώρο του ανθρώποου, το ευεργετικό του «οπλοστάσιο», το προτέρημα του προοράν, μέσα σε κοινωνικές συνθήκες αστάθειας, αβεβαιότητας και ανασφάλειας, μεταβάλλεται σε αδυσώπητο δυνάστη που του αφαιρεί ακόμα και τα ελάχιστα ίχνη ευδαιμονίας! Αυτή η θέση δεν έχει καν χρείαν μαρτύρων, αφού η αντικειμενική πραγματικότητα την επιβεβαιώνει, σχεδόν κραυγαλέα! Ο τρόμος του ανθρώπου (ιδιαίτερα και οξύτερα σήμερα που η τεχνολογία του παρέχει τη δυνατότητα για ευρύτερη πληροφόρηση, έστω και με την αρνητική σημασία) και η αγωνία του για το «τι τέξεται η επιούσα», «τι μας ξημερώνει αύριο», είναι διάχυτα, κυρίαρχα και καταλυτικά στοιχεία του ψυχισμού, της συνείδησής του.

Και ο τρόμος αυτός δεν αφήνει ανεπηρέαστο κανέναν εχέφρονα άνθρωπο. Αυτό αποτελεί μάλλον καθολική διαπίστωση και παραδοχή.

Και, τηρουμένων των αναλογιών, βέβαια, αυτό πρέπει να αναχθεί μέχρι το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο άνθρωπος προικίστηκε με το εφόδιο να στοχάζεται και να προβλέπει. Από τότε κύλησαν πολλοί αιώνες, βέβαια, που στη διάρκειά τους η ανθρώπινη πορεία πλημμύρισε από πόνους και βόγκους, σημαδεύτηκε από εγκλήματα και τραγωδίες, «λιμούς, λοιμούς και καταποντισμούς», ποτίστηκε με θάλασσες δακρύων και βάφτηκε με ποταμούς αιμάτων! Λίγες οι ειρηνικές αναλαμπές, μικρές οι φωτεινές παρενθέσεις στην περιπετειώδη και μαρτυρική πορεία του ανθρώπου πάνω στη γη. Έτσι, που ο χαρακτηρισμός της γης ως «γης της οδύνης και των στεναγμών» να μην είναι υπερβολικός! Το κακό, παντού και πάντα, κυρίαρχο, σχεδόν! Και όλα τούτα, έργα του ίδιου του ανθρώπου. Θαρρείς και επιδόθηκε με ζηλευτή επιμέλεια στη σπουδή να γίνει αριστοτέχνης «αρχιτέκτονας της καταστροφής του»! Αλλά και οι κάποιες οάσεις έργο του είναι. Βέβαια. Έργο του ίδιου ανθρώπου. Άρα, ο δρόμος έχει και τις «υποσχετικές», ενδείξεις έστω, για μια ειρηνική και αείφωτη πορεία-προσδοκία των λαών! Και οι αιώνες κύλησαν και εξακολουθούν το δρόμο τους. Και οι θνητοί μάχονται και θα μάχονται! Άλλοι «κατ’ επιστήμην» και άλλοι «κατά μεταφυσικήν»! Δυο στρατόπεδα, δυο προαιώνιοι αντίπαλοι. Με ασταμάτητες συγκρούσεις και ασίγαστη αντιδικία ανάμεσά τους. Μέσα, βέβαια, στην αέναη πάλη ανάμεσα στον κόσμο της επιστήμης και της μεταφυσικής (ή ανάμεσα στον ορθό λόγο και στην αναπόδειχτη πίστη, στην ξαστεριά και τη σκοτεινιά, στο φως και το σκοτάδι), η πολιτική αντίληψη που ερείδεται στα δεδομένα της επιστήμης και πορεύεται, απαρέγκλιτα, με γνώμονα την επιστημονική θεώρηση των πραγμάτων και των δρώμενων ή τεκταινόμενων, από την εποχή της εμφάνισής του, αποκλήθηκε σοσιαλισμός. Και μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα που κατόρθωσε να επικρατήσει (πορευόμενος αντίδρομα στο σάπιο σύστημα-πρόξενο όλων των νοσηρών συμπτωμάτων, που καταγράψαμε, και πολεμούμενος από αναρίθμητες, ομολογημένες ή ανομολόγητες, φανερές ή υποχθόνιες, εναντίες δυνάμεις!),  πρόσφερε στον κόσμο και αρκούντως ικανοποιητική υλική ευημερία. Αλλ’ αυτό, ουσιαστικά, είναι δευτερεύον, σε σχέση με την άλλη προσφορά του προς την κοινωνία. Γιατί ο σοσιαλισμός πρόσφερε, προπαντός και αναντίρρητα, (ούτε οι φανατικότεροι εχθροί του δεν το αρνούνται αυτό!) τη βεβαιότητα, τη σιγουριά για το αύριο, σε όλες τις κοινωνίες (όχι μόνο τις σοσιαλιστικές αλλά και τις καπιταλιστικές, αφού οι πολιτικοί τους αναγκάστηκαν υπό την πίεση των νέων δεδομένων να κάνουν παραχωρήσεις προς τους πολίτες, πρωτόγνωρες μέχρι τότε!), διασφαλίζοντας, ταυτόχρονα, τα βασικά αγαθά που είναι απολύτως αναγκαία για μια υποφερτή, ανθρώπινη, ζωή. Όχι, βέβαια, ζωή χλιδής. Όμως, μια ζωή απλή, σίγουρη, χωρίς «αμύθητα πλούτη» αλλά και χωρίς τραγικές ελλείψεις βασικών αγαθών. Άλλωστε, ο κοινός νους με ευχέρεια κατανοεί και ομολογεί ότι η πληθώρα των υλικών αγαθών ούτε αναγκαία είναι για τη ζωή ούτε προσφέρει πραγματική ευτυχία στον άνθρωπο. Άλλα είναι τα ουσιαστικά αγαθά για τον άνθρωπο που δεν έχει δηλητηριαστεί, δεν έχει μπολιαστεί, με τη μανία του αλόγιστου καταναλωτισμού. Που δεν είναι υποδουλωμένος σε τεχνητές «ανάγκες» που τον οδηγούν στον φρενήρη δρόμο του ανικανοποίητου, γιατί έτσι θέλουν οι παραγωγοί των υλικών «αγαθών» και εκμεταλλευτές του μόχθου του! Γιατί αυτοί γνωρίζουν αυτό που οι πολλοί δεν έχουν, ακόμα, καταλάβει: ότι η ροπή προς τα υλικά «αγαθά» (που όσα και να έχει ο άνθρωπος – ο απαίδευτος! – δεν θα του είναι ποτέ αρκετά!) στερεί από τη ζωή του τον ελεύθερο χρόνο. Και άνθρωπος χωρίς ελεύθερο χρόνο είναι καταδικασμένος σε πνευματική πενία! Αυτό που θέλουν οι «παραγωγοί» των τεχνητών υλικών αναγκών! Αυτά είναι αυτονόητα για όσους συναναστράφηκαν ή συναναστρέφονται με τους αρχαίους μας προγόνους, οι οποίοι κουβέντιαζαν με τις ώρες κάτω από τις φυλλωσιές της αττικής ιτιάς με τη συνοδεία, κάποιες εποχές, των τερετισμάτων των τζιτζικιών! Ο άνθρωπος, ο λογικός και καλλιεργημένος, θέλει να έχει τα εντελώς αναγκαία. Αρκείται σ’ αυτά. Θέλει, απλώς, να μην πένεται αλλά να ζει με την απαραίτητη, κοινωνικά, επάρκεια υλικών μέσων. Δε θέλει να ζει με στερήσεις, βέβαια. Ιδιαίτερα, τον ενοχλούν οι αβεβαιότητες. Αυτές είναι ψυχοφθόρες. Ο καλλιεργημένος άνθρωπος αρκείται στην επάρκεια που προσδιορίζεται με αμιγώς κοινωνικά και δίκαια κριτήρια. Και τα υλικά αγαθά θεωρεί ότι είναι μέσα, όχι σκοποί για τις ανθρώπινες κοινωνίες και τα άτομα. Γιατί όταν γίνονται σκοποί, οδηγούν στον όλεθρο. Εναργέστατα το υπογραμμίζει ο Σοφοκλής, με το στόμα του τύραννου των Θηβών Κρέοντα: «ουδέν γαρ ανθρώποισιν οίον άργυρος / κακόν νόμισμ’ έβλαστε. Τούτο και πόλεις / πορθεί, τόδ’ άνδρας εξανίστησι δόμων./ τόδ’ εκδιδάσκει και παραλλάσσει φρένας / χρηστάς προς αισχρά πράγμαθ’ ίστασθαι βροτών./ πανουργίας δ’ έδειξεν ανθρώποις έχειν / και παντός έργου δυσσέβειαν ειδέναι./ Όσοι δε μισθαρνούντες ήνυσαν τάδε,/ χρόνω ποτ’ εξέπραξαν ως δούναι δίκην». (: τίποτα πιο ολέθριο δεν καθιερώθηκε ποτέ από το ανθρώπινο γένος από τον άργυρο (το χρήμα). Αυτό εκπορθεί πόλεις, ξεσηκώνει ανθρώπους από τα σπίτια, παρασύρει και διαστρέφει τα μυαλά και τα οδηγεί σε αισχρές πράξεις, μπολιάζει τον άνθρωπο με πανούργες σκέψεις και τον εξωθεί σε ασέβεια (αδικία). Μα, για όσους πράττουν τέτοια (άνομα) έργα κερδαίνοντας, έρχεται κάποτε η ώρα της τιμωρίας (Αντιγ. 295 κ.έ.).

Την άρνηση του υλικού πλούτου την κηρύττουν και οι χριστιανοί, βέβαια. Αλλά σε θεωρητικό επίπεδο. Στην πράξη, αντίθετα, οι πλείστοι είναι Ιούδες, ικανοί για όλα, σαν εκείνον που για τα τριάκοντα αργύρια πούλησε και τον ίδιο το Χριστό! Και όπως έχει επισημάνει ο Μαρξ: «ο χριστιανισμός με τη λατρεία του αφηρημένου ανθρώπου, ιδιαίτερα οι αστικές του παραλλαγές, ο προτεσταντισμός, ο ντεϊσμός κλπ. αποτελεί την πιο  κατάλληλη μορφή θρησκείας για μια κοινωνία εμπορευματοπαραγωγών, που η γενική τους κοινωνική σχέση παραγωγής συνίσταται στο ότι σχετίζονται με τα δικά τους τα προϊόντα σα να σχετίζονται με εμπορεύματα…» (ό. π. σελ. 92). Για την κατάδειξη της αποσυνθετικής και ψυχοφθόρας δύναμης της ύλης πάνω στα άτομα και στις κοινωνίες είναι αρκετές αυτές οι επισημάνσεις. Έγινε πρόδηλο πόσο ψυχοφθόρος και καταστροφικός είναι ο υλικός πλούτος, όταν μεταβάλλεται από μέσον σε σκοπό, και μάλιστα μοναδικό! Ακριβό είναι το τίμημα που στο πέρασμα των αιώνων έχει πληρώσει η ανθρωπότητα στο βωμό του κερδώου Ερμή! Και είναι άδηλο πόσο ακόμα θα διαρκέσει  αυτή η καταστροφική αιμορραγία της ανθρωπότητας! Αυτό είναι το θεωρητικό καταστάλαγμα όλης της υγιούς διανόησης από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας. Και είναι διαπιστωμένο, βέβαια, ότι το «σύνδρομο» της συσσώρευσης υλικών «αγαθών» παρατηρείται σε ανθρώπους εντελώς απαίδευτους ή μέτοχους επιφανειακής και στρεβλής παιδείας, «διαπαιδαγωγημένους, δηλαδή, κατάλληλα» για να αποκτήσουν τη ροπή για αρπαγή και συσσώρευση υλικών αγαθών, με κάθε τρόπο και χωρίς κανένα δισταγμό! Άρα: ο μόνος δρόμος για λύτρωση από τα πλοκάμια του υλικού πλούτου-βρόχου είναι η διαπαιδαγώγηση του ανθρώπου με παιδεία ανθρωποκεντρική. Η ανθρωποποιός παιδεία είναι ο μόνος δρόμος για τη διάπλαση υγιούς κοινωνίας, για τη δημιουργία ηθικών και ολοκληρωμένων ατόμων-πολιτών. Γιατί σίγουρα, κανένας πεπαιδευμένος, σοφός, κανένας Επίκουρος ή Σωκράτης ή Επαμεινώνδας (ο Θηβαίος) ή Θεμιστοκλής ή Θουκυδίδης ή Αϊνστάιν ή Καραθεοδωρής δεν θα νοιαζόταν για υλικά «αγαθά», εκτός από τα εντελώς απαραίτητα για τις πραγματικές ανάγκες της ζωής. Για να μην οδηγηθούμε μέχρι τον απόλυτο περιφρονητή των υλικών «αγαθών», τον κυνικό Διογένη που κανένας δε μπορεί να τον θεωρήσει αστόχαστο! Είναι φανερό ότι οι άξιοι δεν ασχολούνται με αυτά τα ευτελή υλικά «αγαθά» που τα αποκαλούν οι απαίδευτοι πλούτο. Ο Αριστοτέλης το διατύπωσε επιγραμματικά: «οι μάλιστα άξιοι όντες ήκιστα πλουτούσιν» (Ηθ. Νικομ., Δ, 2, 1120). Και ο «πατέρας της Ιστορίας» Ηρόδοτος, προγενέστερα, υπογράμμισε πως: «πολλοί μεν γαρ ζάμπλουτοι ανθρώπων άνολβοί εισι, πολλοί δε μετρίως έχοντες βίου ευτυχέες» (Ηρ. Ιστορ. Α, 32). Τα υλικά «αγαθά» και η αλόγιστη συσσώρευσή τους υπήρξαν ανέκαθεν αιτία συμφορών, όπως με αφοπλιστική σαφήνεια και επιγραμματική πυκνότητα γράφει και ο Πλάτωνας: «δια γαρ την των κτημάτων κτήσιν πάντες οι πόλεμοι γίγνονται» (Φαίδων, 66 c).

Με θεμελιακό κριτήριο αυτή τη βιοθεωρία και κοσμοθεωρία, ο σοσιαλισμός σχεδίασε, δρομολόγησε και προσπάθησε να υλοποιήσει ένα κοινωνικό μοντέλο στην υπηρεσία της κοινωνίας, στοχεύοντας πρώτιστα στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών των ανθρώπων. Δεν πρόσφερε ούτε υποσχέθηκε πολυτέλεια ή αφθονία υλικών αγαθών. Ούτε είχε, βέβαια, τέτοια δυνατότητα στα πρώτα βήματα της πορείας του, καθώς αντιμετώπιζε λυσσαλέα επίθεση και ποικιλότροπη υπονόμευση από το «αντίπαλο στρατόπεδο». Ήταν αντικειμενικά αδύνατο να ικανοποιηθούν επαρκώς όλα τα υλικά αιτήματα (και δεν αναφερόμαστε καν στις καλλιεργούμενες στον καπιταλισμό «τεχνητές ανάγκες) της κοινωνίας από μια Πολιτεία που έκανε τα πρώτα βήματα μέσα σε ένα δρόμο ύπουλα ναρκοθετημένο, αναντίρρητα. Η παραγνώριση αυτής της παραμέτρου δηλώνει ανεπαρκή πληροφόρηση ή συνειδητή κακοβουλία.

Η υλική ευμάρεια, ασφαλώς δεν κατορθώθηκε στις χώρες του σοσιαλισμού. Ούτε ήταν πρωταρχικός στόχος της Πολιτείας, βέβαια, όπως, από «κεκτημένη διαστροφή», νομίζουν πολλοί που ζουν μέσα στον κόσμο του νοσηρού καπιταλισμού. Καταπολεμήθηκε, όμως, αποτελεσματικά και απόλυτα η ανεργία και ο αναλφαβητισμός.

Αναδείχτηκαν σε βασική μέριμνα της Πολιτείας η Διαπαιδαγώγηση – Παιδεία (θεραπευτική της ψυχής) και η Υγεία (θεραπευτική του σώματος) των πολιτών, που θεωρούνται ύψιστα και αυτονόητα αγαθά στην πολιτική βιοθεωρία-κοσμοθεωρία του σοσιαλισμού. Και, όπως ομολογείται και από τους σφοδρότερους πολέμιους του σοσιαλισμού, η εγκληματικότητα και η εξαθλίωση των ανθρώπων ήταν ανύπαρκτα φαινόμενα στις χώρες αυτές. Το πολυθρύλητο, βέβαια, βολικό για προπαγάνδα και πολυσυζητημένο θέμα της ανελευθερίας των πολιτών στις χώρες αυτές είναι τόσο κακοποιημένο και κατασυκοφαντημένο από την σκόπιμη παραχάραξη, ώστε είναι αδύνατο να πείσει κανείς τους «αντιφρονούντες»! Έχουν καλλιεργηθεί επιμελώς και παγιωθεί μεθοδικά τέτοια συμπαγή στερεότυπα σχετικά με το ζήτημα αυτό, ώστε το γκρέμισμά τους ισοδυναμεί με ηράκλειο άθλο! Τα χαλκευμένα στερεότυπα της αδιάλειπτης προπαγάνδας, που οι αφιονισμένοι δικτατορίσκοι της πληροφόρησης-αποβλάκωσης κατασκευάζουν, είναι σχεδόν ακατάλυτα. Τα οικτρά παπαγαλάκια της υποκρισίας χύνουν μαύρα δάκρυα, όταν περιγράφουν τα δεινά των λαών των πρώην σοσιαλιστικών χωρών και μακαρίζουν την ώρα και τη στιγμή που λυτρώθηκαν από τα δεινά και βρέθηκαν στην αγκαλιά του δικού μας «παράδεισου»! Τα δάκρυά τους είναι υποκριτικά και κροκοδείλια-σπονδή στο βωμό του αφεντικού τους για λογαριασμό του οποίου έχουν αναλάβει την εργολαβία της στρέβλωσης των συνειδήσεων! Τον σοσιαλισμό κατόρθωσαν προσώρας, βέβαια, να τον ανατρέψουν οι βυσσοδόμοι αντίπαλοί του. Αλλά αυτό δεν τους αρκεί. Μάχονται και να τον παραστήσουν ως ό,τι απεχθέστερο μπορεί να συλλάβει νους ανθρώπου, ώστε να προκαλέσουν αποστροφή του αδαούς κόσμου προς αυτόν. Το φάντασμά του τους τρομάζει. Όχι γιατί είναι κακός. Αυτό δεν το πιστεύουν. Δεν είναι τόσο αφελείς ή ασπούδαχτοι ως προς αυτό. Ξέρουν ότι δεν είναι αυτό που αυτοί λένε ότι είναι. Το ξέρουν πολύ καλά! Αυτά τα λένε για άλλους, γι’ αυτούς που είναι αφελείς. Οι πολέμιοι του σοσιαλισμού τον φοβούνται, όμως, γιατί τους ανατρέπει τα δικά τους σατανικά σχέδια και ανοίγει τους δρόμους προς την αληθινή ζωή που αυτοί τους κλείνουν. Η «θέση» των πείσμονων και απληροφόρητων, ουσιαστικά, κατήγορων της ανελευθερίας της σοσιαλιστικής κοινωνίας είναι εδραία και αμετακίνητη! Η σταθερή, αλλά μη ευθέως ομολογούμενη, θέση τους είναι: «Ου με πείσεις, καν με πείσεις». Συνέχονται, θαρρείς, από ένα επιμελώς καλλιεργημένο και «υποβεβλημένο» σύνδρομο ενός επικρεμάμενου φοβερού «μπαμπούλα» που … τρέφεται με ανθρώπινες σάρκες και αίματα! «Μίασμα» είχε αποκληθεί ο σοσιαλισμός και στη χώρα μας από εστεμμένο που ρύθμιζε τις τύχες του ελληνικού λαού δια μέσου και των … κηπουρών του, ακόμη! Δικαίωμα (και σκάνδαλο!) που η μερίδα της ασπόνδυλης πολιτικής κάστας των γραικύλων του τόπου μας το θεωρούσε … αυτονόητο και αναφαίρετο! Ναι, αναφαίρετο δικαίωμα του άνακτα να ασελγεί σε βάρος του ελληνικού λαού, στο όνομα της «ελέω θεού Μοναρχίας»! Πότε; Όχι, βέβαια, την εποχή του γνωστού μεσαίωνα αλλά «μεσούντος του εικοστού αιώνος»!! Με αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, είναι ματαιοπονία κάθε προσπάθεια να μεταπειστούν όσοι έχουν «βεβαιωθεί» για την ανελευθερία του σοσιαλιστικού συστήματος και την ελευθερία του σάπιου καπιταλισμού! Απλά, πρέπει να τους ρωτήσει κανείς καλοπροαίρετα να προσδιορίσουν με σαφήνεια πώς εννοούν την ελευθερία και την ανελευθερία και να αναφέρουν σε ποια κοινωνία υπάρχει ή  υπήρξε. Διότι, αν ταυτίζουν την ελευθερία με την ασυδοσία και την, περίπου, ακαταδίωκτη εγκληματικότητα που ανθεί στις χώρες του ασύδοτου καπιταλισμού (και τεχνηέντως υποθάλπεται και διαχέεται προς κάθε κατεύθυνση!), ή με το ανεύθυνο και ανώδυνο κουβεντολόι των αργόσχολων καφενόβιων για εκτόνωση, τότε άξιος ο μισθός τους!

Εδώ, όμως, χρειάζεται και μια αναγκαία και χρήσιμη προσθήκη, ακόμα: Είναι δεδομένο ότι δεν υπάρχουν, μέχρι τώρα, στην ανθρώπινη ιστορία κοινωνίες χωρίς κάποιους, αναγκαίους κοινωνικούς περιορισμούς στους πολίτες τους. Αυτό είναι αναγκαίο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» που ισχύει για όλες τις οργανωμένες κοινωνίες και δεν απαιτείται ιδιαίτερη σοφία για να καταλάβει κανείς την αναγκαιότητα κάποιων περιορισμών στους πολίτες σε κάθε ευνομούμενη Πολιτεία. Κάθε συγκροτημένη Πολιτεία είναι «νόμω κρατούσα», με θεσπισμένες και διακριτές εξουσίες, γνωστές και κοινές σε όλες τις οργανωμένες κοινωνίες: Νομοθετική, Εκτελεστική και Δικαστική. Αυτά ισχύουν από αιώνες, σχεδόν αναλλοίωτα, σε όλες τις θεωρούμενες πολιτισμένες κοινωνίες στα νεότερα χρόνια. Αλλά, δυστυχώς, είναι αντικειμενικά δεδομένο ότι οι εξουσίες αυτές, που τόσο εύηχα ακούγονται και προβάλλονται θεωρητικά ως «πηγάζουσες από το λαό, ασκούμενες από το λαό (δια των αντιπροσώπων του) και υπέρ του λαού», στην ουσία είναι γράμμα κενό! Όλες, σε μικρή ή μεγαλύτερη έκταση, διαφθείρονται, αφού είναι θεσπίσματα και όργανα του καπιταλιστικού συστήματος που έχει ως έμβλημά του την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Αυτόν το θεό λατρεύει και στο βωμό του ιερουργεί. Άρα, η διαφθορά είναι σύμφυτη με την ύπαρξή του. Αυτό δεν είναι τόσο αυτονόητο για όσους είναι ανυποψίαστοι για το αβυσσαλέο βάθος του καπιταλιστικού χάους και προσδοκούν την ανθρωποποίησή του, για όσους δηλ. περιμένουν να αποκτήσει ο καπιταλισμός ανθρώπινο πρόσωπο! Και παγιδεύονται συχνά και κάποιοι καλοπροαίρετοι μεγάλοι οραματιστές, πρωτοπόροι επαναστάτες, που ευελπιστούν ότι με κάποιες πρόσθετες εξουσίες θα κλείσουν οι πληγές του νοσηρού «συστήματος».

Ασφαλώς, τέτοιες προσθήκες ενισχύουν τις εγγυήσεις. Δεν λύνουν, όμως, ριζικά το πρόβλημα. Όσο το νοσογόνο «σύστημα» λειτουργεί, τα σαπρόφυτα θα εκφύονται. Η σπορά τριβόλων δεν οδηγεί, ασφαλώς, σε συγκομιδή τριαντάφυλλων! Αλλά η δημιουργία συνείδησης που να αναχθεί μέχρι τη σύλληψη της ριζικής διαφοράς μεταξύ των δυο προαιώνιων αντίθετων συστημάτων, του ιδεαλισμού (άρρηκτα συνδεμένου με τη θρησκεία-μεταφυσική) και του υλισμού (που έχει ως εργαλείο σκέψης και έρευνας την επιστήμη) ή, με πολιτική έννοια, του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού, δεν είναι ευχερές εγχείρημα. Και δεν είναι του παρόντος να το αναλύσουμε εκτενέστερα.

Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι οι ρηχοί μελετητές της επιστήμης (ιδιαίτερα της Ψυχολογίας, της Κοινωνιολογίας και της Ιστορίας) εύκολα παγιδεύονται. Και, όσο καλοπροαίρετοι να είναι, μπορεί να πλάθουν οράματα έξω από την πραγματικότητα. Παραδείγματα παρέχει η Ιστορία. Θα αρκεστώ σε ένα, από την παλιότερη εποχή: Ένας από τους εμπνευσμένους πρόδρομους επαναστάτες-απελευθερωτές στις χώρες της Νότιας Αμερικής, (Βενεζουέλας, Κολομβίας, Ισημερινού, Παναμά και Περού, που οι τέσσερες πρώτες απαρτίζανε το «Βασίλειο της Νέας Γρανάδας»), προσπάθησε, ανάμεσα σε άλλα που φιλοδοξούσε με την επαναστατική του δράση, να θεσπίσει και μια τέταρτη εξουσία που την ονόμασε ευφυώς Ηθική εξουσία και την πρόσθεσε στις τρεις άλλες στο Σύνταγμα που πρότεινε στη συνέλευση των αντιπροσώπων του λαού! Συγκλονιστικό και πρωτοποριακό, πράγματι, όραμα για εκείνη την εποχή (1817) και σε μια χώρα υπανάπτυκτη και υπόδουλη! Και προτείνοντας ο οραματιστής αυτός επαναστάτης αυτή την ιδέα ανάφερε στους αντιπροσώπους με ευλαβική συγκίνηση πως την εμπνεύστηκε από τους πρωτοπόρους διανοητές και πολιτικούς της αρχαίας Ελλάδας αλλά και της Ρώμης, τους οποίους σίγουρα είχε μελετήσει! Ο οραματιστής αυτού του ιδανικού ήταν ο προικισμένος επαναστάτης Σιμόν Μπολίβαρ! Η προσπάθειά του δεν ευοδώθηκε, βέβαια! Ήταν νομοτελειακά αδύνατο. Οι συνθήκες ήταν απρόσφορες. Οι κοινωνικές δομές ήταν αρνητικές. Οι δείκτες πολιτικής ωριμότητας χαμηλοί. Η πολιτική συνείδηση σε εμβρυώδη περίπου μορφή στα πλατύτερα στρώματα του λαού. Η παιδεία ανύπαρκτη. Συνεπώς όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις ήταν αρνητικές. Είναι, όμως, σημαντικό μήνυμα προόδου και αισιοδοξίας το γεγονός ότι ένας επαναστάτης και ελευθερωτής των λαών της Ν. Αμερικής στις αρχές του 19^ου αιώνα, όπως ο Σιμόν Μπολίβαρ, διαπνεόταν από τέτοια οράματα και αγωνιζόταν γι’ αυτά! Με παρόμοια επαναστατική θέρμη και ανάλογα οράματα αγωνίστηκαν και άλλοι, βέβαια, επαναστάτες στη Νότια Αμερική εκείνη την εποχή, όπως ο Χοσέ Γερβάσιο Αρτίγας, ο Χοσέ ντε Σαν Μαρτίν, ο Βερνάρδο Ο’ Χίγινς και, ασφαλώς, πολλοί άλλοι, μικρότερης επαναστατικής ακτινοβολίας, συνεργάτες των πρωτοκλασάτων οραματιστών επαναστατών. Η Ιστορία από τέτοιους κινείται. Πάντοτε και παντού. Αυτοί είναι οι τροχοί του Άρματος της Ιστορίας της ανθρωπότητας. Όπως κι αν λέγονται. Τα ονόματα δε σημαίνουν τίποτα.

Τα έργα γονιμοποιούν και έλκουν τη ζωή έξω από το τέλμα, στο δρόμο της ειρήνης και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αλλά, για ποδηγέτηση και διδαχή των λαών, τα ονόματα και τα έργα των εμπνευσμένων διανοητών, πολιτικών και επαναστατών-κοινωνικών αναμορφωτών όπως οι: Αριστοτέλης, Πλάτωνας, Θεμιστοκλής, Περικλής, Κίμων, Λυκούργος, Σόλων, Επίκουρος, Σπάρτακος, Ρήγας Φεραίος, Ανδρούτσος, Διάκος, Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Τερτσέτης, Πολυζωίδης, Σιμόν Μπολίβαρ, Μαρξ, Λένιν, Τσε Γκεβάρα, Φιντέλ Κάστρο, Άρης Βελουχιώτης, Μπελογιάννης και στρατιές άλλων βέβαια, πρέπει να καταγράφονται και να προβάλλονται ως φωτεινοί φάροι που διαλύουν τα κοινωνικά σκοτάδια και οδηγούν την ανθρωπότητα στο φως! Χωρίς τους μεγάλους οραματιστές και επαναστάτες και χωρίς Πολιτεία «νόμω κρατούσαν» δεν υπάρχει στις οργανωμένες κοινωνίες εγγύησης ευταξίας, ηρεμίας και ειρηνικής συμβίωσης. Το «αναρχικό μοντέλο» -, ελκυστικό ως σύνθημα, όντως -, είναι μια προσδοκία που μπορεί να πραγματωθεί απώτερα ή απώτατα και μόνον από βαθύτατα πεπαιδευμένες κοινωνίες!

Ως όραμα, είναι θεμιτό και χρήσιμο να αιωρείται και να «κυοφορείται» στη σκέψη των ανθρώπων! «Το γε νυν έχον», όμως, πόρρω απέχει από του να φαίνεται δυνατή η υποστασιοποίησή του σε πολιτικό-κοινωνικό μόρφωμα. Προς το παρόν, οι κοινωνίες παραμένουν στο μοντέλο της «νόμω κρατούσης Πολιτείας». Και το προέχον τώρα είναι να ερευνηθεί και να προσδιοριστεί το πρόβλημα ουσίας: Δηλαδή ποιος καθορίζει τους περιορισμούς, πώς τους καθορίζει, ποιους καθορίζει και για ποιους τους προορίζει. Εάν αυτά γίνονται με άκρατη κοινωνική δικαιοσύνη, τα προβλήματα διευθετούνται χωρίς κοινωνικούς τριγμούς. Σε αντίθετη περίπτωση, περιπλέκονται και οξύνονται. Δικαιολογημένα. Και βέβαια, ειρήσθω εν παρόδω, στις «κατεστημένες» Πολιτείες του καιρού μας η πραγμάτωση τέτοιων ιδανικών είναι φενάκη, ήδη από την εποχή του Περικλή, με εκείνη τη χαρακτηριστική δήλωση, στον Επιτάφιο του Θουκυδίδη: «και όνομα μεν δια το μη ες ολίγους αλλ’ ες πλείονας οικείν δημοκρατία κέκληται…». Στη ρύμη του λόγου του, θελημένα ή αθέλητα, είπε την αλήθεια! Ες πλείονας οικείν είπε, όχι ες πάντας οικείν! Γνωστά, θα πείτε. Δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι τα υποψιάζονται όλοι. Όχι! Αλλ’ έστω. Απλώς τα συζητάμε. Και είναι πρόδηλο ότι τα μέγιστα κοινωνικά προβλήματα είναι απότοκα της έργω απουσίας κοινωνικής δικαιοσύνης, όχι λόγω. Λόγω, τα πάντα είναι καλοκαμωμένα! Και, επιπλέον, το βασικό ζητούμενο είναι εάν η Πολιτεία δημιουργεί, έργω, τις προϋποθέσεις για να μπορεί ο πολίτης να είναι ουσιαστικά ελεύθερος ή αρκείται σε θεωρητικές διακηρύξεις, οπότε η ελευθερία αποβαίνει απραγματοποίητο όνειρο και κενό μήνυμα. Και προφανώς η θεμελιώδης, στοιχειώδης και «εκ των ων ουκ άνευ» προϋπόθεση για την πραγμάτωση της ελευθερίας του πολίτη είναι η εγγύηση της Πολιτείας για μόνιμη και αδιάλειπτη εργασία. Αλλά σε έναν καπιταλιστικό κόσμο όπου η ανεργία καλπάζει και «τσακίζει κόκκαλα», και ιδιαίτερα των νέων, είναι τουλάχιστον εμπαιγμός να γίνεται λόγος για ελευθερία των πολιτών! Εκτός και βαφτίζουμε ελευθερία την ανεμπόδιστη διακίνηση ναρκωτικών, την ανεξέλεγκτη παιδική πορνεία, τις διαρρήξεις και τους «φόνους μετά ληστείας», τους βιασμούς και τις κακοποιήσεις ανηλίκων, το στοίβαγμα των απόκληρων σε σκοτεινά μπουντρούμια  εγκαταλειμμένων οικοδομών και τις στρατιές των κάθε ηλικίας και φύλου ζητιάνων! Εάν αυτό θεωρούν ελευθερία κάποιοι, τότε είμαστε σε άλλο μήκος κύματος, χρησιμοποιούμε άλλη γλώσσα! Τέτοια ελευθερία στον σοσιαλιστικό κόσμο δεν ευδοκίμησε, βέβαια, ευτυχώς! Αν ορισμένοι το λογαριάζουν αυτό κουσούρι, περιττή και ανώφελη κάθε παραπέρα συζήτηση! Γιατί πιστεύοντας και προβάλλοντας τέτοιες αντιλήψεις «δηλώνουν» ρητά και πειστικά ότι είναι γνήσια τέκνα του «εκπάγλου ωραιότητος» καπιταλισμού. Άρα, οι κόποι και οι φροντίδες του «συστήματος» απέδωσαν «εκατονταπλασίονα καρμπόν», ως προς αυτό!

Αυτά τα φρούτα, βέβαια, ο σοσιαλισμός τα θεωρεί «ελλέβορους», («βέλιουρες»), που δηλητηριάζουν τις κοινωνίες των ανθρώπων. Αντί γι’ αυτά, στις χώρες του σοσιαλισμού οι πολίτες είχαν εργασία (σταθερή και μόνιμη), Παιδεία (ανθρωποποιό, «δύναμη θεραπευτικής ψυχής», κατά τον Πλάτωνα, και όχι θηριοτρόφα, όπως του καπιταλισμού), Ιατρική περίθαλψη («μη προς την ρώμην αλλά προς τη υγίειαν», που διακήρυχνε ο πρόγονός μας Ισοκράτης!) και κοινωνική ευταξία (γιατί, κατά τον Πλάτωνα «ελεύθερον το άρχον εαυτού» σημαίνει), ώστε κάθε νομοταγής πολίτης να κινείται ακίνδυνα χωρίς να απειλείται η σωματική του υπόσταση ή η υλική περιουσία του από κακοποιά στοιχεία. Τα κακοποιά στοιχεία, βέβαια, στις χώρες αυτές ήταν άγνωστο είδος ή δραστικά περιορισμένο, αφού η Πολιτεία μεριμνούσε και για τη διαπαιδαγώγηση του πολίτη {σύμφωνα, όμως, με την Πλατωνική αντίληψη ότι ο άνθρωπος γίνεται κακός από άγνοια: «εγώ γαρ σχεδόν τι οίμαι τούτο, ότι ουδείς των σοφών ανδρών ηγείται ουδένα ανθρώπων εκόντα εξαμαρτάνειν ουδέ αισχρά τε και κακά εκόντα εργάζεσθαι, αλλ’ ευ ίσασιν ότι πάντες οι τα αισχρά και τα κακά ποιούντες άκοντες ποιούσι» (: εγώ έχω τη γνώμη τούτη, ότι δηλ. κανένας σοφός άνθρωπος δεν παραδέχεται ότι οι άνθρωποι αμαρτάνουν με τη θέλησή τους και διαπράττουν ανήθικες και κακές πράξεις, αλλά ξέρουν πολύ καλά (οι σοφοί) ότι όλοι όσοι κάνουν ανήθικα και κακά έργα τα κάνουν χωρίς τη θέλησή τους (από άγνοια) (Πλάτ. Πρωταγ. 345 Ε)}.

Αλλά και για την καταστολή αντικοινωνικών συμπεριφορών, εάν και όταν εκδηλώνονταν, μεριμνούσε η οργανωμένη Πολιτεία με τους νόμους και τα αστυνομικά όργανα. Και με αυστηρότητα, βέβαια. Και η ενδεχόμενη επίκριση ως προς αυτό είναι προφανώς άτοπη. Γιατί σε κάθε Πολιτεία ο πολίτης δικαιούται και πρέπει να αισθάνεται και να είναι ασφαλής και να μη γίνεται, κατά κανένα τρόπο και σε καμιά περίπτωση, θύμα κακοποιών στοιχείων. Και, ασφαλώς, σε καμία κοινωνία, δεν υπάρχουν μόνον άγγελοι. Και στον παράδεισο υπήρξε ο εωσφόρος! Γι’ αυτό, το χρέος της Πολιτείας να προστατεύει τη ζωή και την περιουσία των πολιτών είναι, προφανώς, πρωταρχικό. Αυτή η αστυνόμευση για την ασφάλεια των πολιτών και την περιστολή της εγκληματικότητας δεν συνιστά περιορισμό των δικαιωμάτων του πολίτη και δεν πρέπει να συγχέεται με τη στέρηση της ελευθερίας του. Ανελευθερία του πολίτη συνιστά μόνον η στέρηση των νόμιμων δικαιωμάτων και όχι η ο έλεγχος και η παρεμπόδιση της έκνομης και παραβατικής συμπεριφοράς-δράσης του. Και πολλά παραδείγματα μπορεί να καταγράψει κανείς που να τεκμηριώνουν την άποψη ότι σε μια κατ’ όνομα μόνον δημοκρατική κοινωνία υπάρχει στέρηση της ελευθερίας του πολίτη χωρίς να γίνεται αντιληπτή ή χωρίς να ομολογείται από πολίτες ή και αρμόδιους.

Χαρακτηριστικό και πολλαπλώς  διδακτικό παράδειγμα η ανεργία του πολίτη! Το καίριο ερώτημα που μπορεί να τεθεί, καλοπροαίρετα, είναι σαφέστατο και αμείλικτο: Είναι, ουσιαστικά, στέρηση ελευθερίας η ανεργία του πολίτη που δικαιούται και ζητάει να εργαστεί αλλά η Πολιτεία δεν τηρεί την υποχρέωσή της, να του εξασφαλίσει μόνιμη εργασία; Διακηρύττει, όμως, κάθε παραπλανητική ψευτοδημοκρατία - (: θεωρώ αναγκαίο να σημειώσω, εδώ, ότι όσο και να είμαι βέβαιος για τη σφοδρή αντίδραση των οπαδών και πιστών της αντίληψης ότι υπήρξε και υπάρχει στην κοινωνία δημοκρατία πραγματική, θα είμαι συνεχώς δύσπιστος και θα επιμένω στην άποψη ότι η «δημοκρατία» που υλοποιείται στις κοινωνίες μας, τις κοινωνίες της οικονομικής ανισότητας και της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από τον συνάνθρωπό του, δεν είναι δημοκρατία ολοκληρωμένη, καθολική, ανόθευτη, αληθινή. Γι’ αυτό, την αποκαλώ άλλοτε ψευτοδημοκρατία  και άλλοτε δημιοκρατία, δηλαδή κράτος των δήμιων και όχι κράτος του Δήμου, που σημαίνει κυριολεκτικά ο όρος δημοκρατία) -, πομπωδώς και ανελλιπώς, με επίσημα ντοκουμέντα που εξικνούνται μέχρι τη συνταγματική κατοχύρωση, την υποχρέωσή της να εξασφαλίσει εργασία στους πολίτες!

Ναι, συμπεριλαμβάνεται η υποχρέωσή της και στον καταστατικό της χάρτη, στο Σύνταγμα! Χωρίς, όμως, ποτέ να τηρείται, όπως ξέρει και «η κουτσή Μαρία»! Αν αυτό δεν είναι εμπαιγμός, αναζητήστε νέους κώδικες για συνεννόηση! Και για να ολοκληρωθεί ο συλλογισμός, η στέρηση του δικαιώματος για εργασία εξικνείται, απώτερα και πραγματικά, μέχρι τη φυσική εξόντωση του άνεργου! Προφανώς! Και ας μην επιστρατευτούν διάφοροι δικολαβισμοί για να αποδείξουν το αντίθετο. Έλλειψη εργασίας του πολίτη συνεπάγεται, ουσιαστικά, φυσική του εξόντωση!

Καθαρά και ξάστερα! Και δεν είναι έκφραση εντυπωσιασμού αυτό, είναι η σκληρή πραγματικότητα! Αν, λοιπόν, θέλουμε να μιλάμε για ουσία και όχι να φλυαρούμε για τύπους, αυτές είναι οι πραγματικές ανελευθερίες των κοινωνιών και όχι ο «καθ’ υποψίαν ή πρόληψιν» αστυνομικός έλεγχος του οποιουδήποτε πολίτη. Ο νομοταγής πολίτης, άλλωστε, ούτε αρνείται ούτε φοβάται τον έλεγχο. Όταν, επομένως, αναφερόμαστε σε τέτοια κοινωνικά θέματα, πρέπει να μιλάμε για την ουσία και να μην εκτρέπουμε ή αποπροσανατολίζουμε τα πράγματα, χρησιμοποιώντας παραπλανητικές και εύηχες κορόνες λαϊκισμού και δημαγωγίας! Όταν φταίει ο γάιδαρος δε βαράμε το σαμάρι. Στις κατ’ όνομα δημοκρατίες, όμως, συμβαίνει ακριβώς αυτό. Αντί για το γάιδαρο βαράνε το σαμάρι, όλοι οι επιφορτισμένοι με το καθήκον να επιβάλλουν τη χρηστή διοίκηση στην Πολιτεία. Κλείνοντας εδώ τις αναφορές για ελευθερία και ανελευθερία κοινωνιών και συστημάτων κοινωνικών, περνάμε σε άλλες πτυχές των σοσιαλιστικών κοινωνιών.

Φυσικά, τα υλικά αγαθά δεν ήταν σε αφθονία στις χώρες αυτές.

Παρατηρούνταν ορισμένες φορές και περιορισμένη ποσότητα και περιστασιακή έλλειψη, ορισμένες εποχές, σε κάποια αγαθά. Κυρίως από κακή οργάνωση στην τροφοδοσία της αγοράς, χωρίς να αποκλείονται και φαινόμενα αισχροκέρδειας ή σκόπιμης υπονόμευσης από άτομα αντιφρονούντα ή εγκάθετα, αφού είναι γνωστό ότι «φύσιν πονηράν ου ράδιον μεταβαλείν». Η διαπαιδαγώγηση και διάπλαση του νέου ανθρώπου, βέβαια, δεν ήταν δυνατόν να ολοκληρωθεί σε τόσο σύντομο διάστημα. Ούτε και σε διπλάσιο και πενταπλάσιο. Τα διδάγματα της επιστήμης (Κοινωνιολογίας και Ψυχολογίας) δεν αφήνουν περιθώρια για να τρέφουμε τέτοιες αυταπάτες. Απαιτείται διαπαιδαγώγηση μακράς διάρκειας. Πολύ περισσότερο, όταν η προσπάθεια υπονομεύεται από ποικιλώνυμους και ποικιλότροπους αντίπαλους. Γεγονός που κανένας καλόπιστος δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι, παρά τις όποιες αδυναμίες και ελλείψεις κάποιες φορές σε ορισμένα αγαθά, οι πολίτες δεν … λιμοκτονούσαν ποτέ, όπως διατείνονται ορισμένοι κακόπιστοι ή παθιασμένοι κατήγοροι του σοσιαλισμού! Ούτε μπορούσε να συναντήσει κανείς εικόνες φρίκης σαν αυτές που παραθέτει ο μεγάλος κοινωνιολόγος και οικονομολόγος Κ. Μαρξ, στο περισπούδαστο έργο του, ότι έβριθαν (και ποιος μας εγγυάται ότι και τώρα δεν υπάρχουν ή δεν θα υπάρξουν;) στον «παράδεισο» του καπιταλισμού, που ελάχιστα μόνον δείγματά τους παραθέτω εδώ, αρκετά, ωστόσο, για να καταλάβει κανείς για ποια βαρβαρότητα πρόκειται: «ο πρόεδρος μιας συγκέντρωσης που έγινε στις 14 του Γενάρη 1860 στην αίθουσα του δημαρχείου του Νότινγκχαμ, κύριος Μπρόουτον, ειρηνοδίκης κομητείας, δήλωσε ότι στους κατοίκους της πόλης που ασχολούνται στην παραγωγή νταντελών επικρατεί άγνωστος στον υπόλοιπο πολιτισμένο κόσμο βαθμός πόνου και στερήσεων… Στις 2, 3 και 4 το πρωί αποσπούνται από τα βρόμικα κρεβάτια τους παιδιά 9-10 χρόνων και υποχρεώνονται απλώς για μια άθλια τροφή να εργάζονται ως τις 10, 11 και 12 τη νύχτα, ενώ τα μέλη τους φθίνουν, το κορμί τους ζαρώνει, τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους ατονούν και η ανθρώπινή τους φύση παγώνει κι απολιθώνεται σε κατάσταση πλέριας αποχαύνωσης τόσο που η απλή θέα της προκαλεί τη φρίκη. Δεν μας εξέπληξε το γεγονός ότι ο κ. Μάλετ και άλλοι εργοστασιάρχες παρουσιάστηκαν και διαμαρτυρήθηκαν για να εμποδίσουν κάθε συζήτηση… Το σύστημα αυτό, όπως το περιγράφει ο αιδ. Μόνταγκον Βάλπυ, είναι ένα σύστημα απεριόριστης σκλαβιάς, σκλαβιάς από κοινωνική, φυσική, ηθική και πνευματική άποψη… Τι γνώμη μπορεί νάχει κανείς για μια πόλη που κάνει δημόσια συγκέντρωση για να ζητήσει να περιοριστούν σε 18 ώρες την ημέρα οι ώρες εργασίας για τους άνδρες!... Βγάζουμε λόγους ενάντια στους ιδιοχτήτες φυτειών της Βιργινίας και της Καρολίνας. Μήπως όμως τα δουλοπάζαρά τους για τους μαύρους, μ’ όλες τις φρίκες του βούρδουλα και με το εμπόριο της ανθρώπινης σάρκας, είναι πιο απαίσια απ’ αυτή τη σιγανή σφαγή ανθρώπων που συντελείται για να παράγονται βέλα και γιακάδες προς όφελος των κεφαλαιοκρατών;»! Και: «Ο Ουίλιαμ Γουντ, ηλικίας εννέα χρόνων, ήταν 7 χρόνων και 10 μηνών όταν άρχισε να εργάζεται». Από την αρχή «ran moulds» (κουβαλούσε το έτοιμο φορμαρισμένο εμπόρευμα στο στεγνωτήριο και ξανακουβαλούσε πίσω το άδειο καλούπι). Όλες τις μέρες της εβδομάδας έρχεται στις 6 το πρωί και σταματάει περίπου στις 9 το βράδυ. «Όλες τις μέρες της εβδομάδας δουλεύω ως τις 9 το βράδυ. Αυτό γίνεται λ.χ. τις τελευταίες 6-7 εβδομάδες». Επομένως, δεκαπεντάωρη εργασία για ένα παιδί εφτά χρόνων! Ο Τζ. Μάρεϋ, ένα παιδί δώδεκα χρόνων καταθέτει: «I run moulds and turn jigger (κουβαλώ φόρμες και γυρίζω τον τροχό). Έρχομαι στις 6 κάποτε και στις 4 το πρωί. Δούλεψα χτες όλη τη νύχτα ως σήμερα το πρωί στις 8 η ώρα. Έχω να πλαγιάσω από προχτές τη νύχτα. Εκτός από μένα δούλεψαν χτες όλη τη νύχτα και άλλα 8 ή 9 αγόρια. Όλα, εκτός από ένα, ξανάρθαν σήμερα το πρωί. Παίρνω 3 σελίνια και 6 πέννες (1 τάληρο και 5 δεκάρες) τη βδομάδα. Όταν δουλεύω συνέχεια όλη τη νύχτα δεν παίρνω περισσότερα». Σήμερα έχουν εκλείψει τέτοια νοσηρά φαινόμενα; Ασφαλώς έχουν περιοριστεί στον λεγόμενο πολιτισμένο κόσμο, βέβαια, όχι παντού. Και τούτο ως συνέπεια της ύπαρξης του υπαρκτού σοσιαλισμού. Αυτή η μεγάλη ευεργεσία του προς την ανθρωπότητα, που σήμερα τον λοιδορεί, παρασυρμένη από εκείνους που έχουν λόγο να τον λοιδορούν αφού τον ανέτρεψαν με μύριες προπαγάνδες και μεθοδεύσεις. Και ο καπιταλισμός έχει αναθαρρήσει και σχεδιάζει επιστροφή στον κοινωνικό-εργασιακό μεσαίωνα. Κ’ εμείς μοιάζουμε τη γάτα που έγλειφε τη λίμα και σακάτευε τη γλώσσα της! Πολεμούμε αυτό που έκανε τη ζωή μας πιο ανθρώπινη. Και θα τη βελτίωνε ασφαλώς περισσότερο. Οι αντικειμενικές συνθήκες τόσο του είχαν επιτρέψει μέχρι τότε. Και ήταν πολλά. Προπαντός, όμως, ήταν βασικά, ήταν θεμέλια, υποδομή. Δεν έφτιαχνε βιτρίνες για να εντυπωσιάζει. Έβαζε θεμέλια. Παιδεία, υγεία, απασχόληση, ασφάλιση. Και τα θεμέλια έχουν το μειονέκτημα να μη φαίνονται. Προϋποθέτουν και πολιτική κρίση, όχι επιφανειακή θεώρηση. Γι’ αυτό πολλοί δυσφορούσαν. Έλειπαν, βλέπετε, τα φανταχτερά. Νάυλον, τζιν, κραγιόν χειλιών, κόκα-κόλα, τηλεόραση τα πρώτα χρόνια, φινετσάτα αυτοκίνητα και άλλα παιδαριώδη. Υπήρχε, όμως, προηγμένο σύστημα Υγείας και Παιδείας, υπήρχαν εργοστάσια, συγκοινωνίες. Βεβαιότατα, δεν έλειπαν τα προβλήματα, οι αδυναμίες, οι ελλείψεις, οι δυσχέρειες! Αλλά είναι άτοπο και αστείο να κατηγορείται ο σοσιαλισμός για προβλήματα και αδυναμίες από τον καπιταλισμό, που είναι ολόκληρος ένα τεράστιο νοσηρό πρόβλημα, εδώ και αιώνες! Αλλά, παρατρέχοντας όλες τις άλλες πτυχές, θετικές και αρνητικές, του σοσιαλιστικού κόσμου, θα περιοριστούμε στην υπογράμμιση της προσφοράς μιας μέγιστης αξίας του στον άνθρωπο. Πρόκειται για το μέγιστο, το βασικό και ανεκτίμητο αγαθό: τη βεβαιότητα για το αύριο! Την ασφάλεια. Τη σιγουριά. Το αγαθό που σήμερα αναζητεί εναγώνια ολόκληρη η ανθρωπότητα και είναι ανέφικτο! Είναι φρούδη ελπίδα! Φρόντισε, ασφαλώς, για όλη αυτή την περιδίνηση και την απώλεια του παράδεισου της σιγουριάς από τον άνθρωπο, το άλλο σκέλος της υποστασιοποιημένης πολιτικής, της μεταφυσικής, ο καπιταλισμός, με τις αμέτρητες υποσχέσεις του, που δημιουργούν όνειρα στον απαίδευτο θνητό και τον οδηγούν σε έναν ονειρικό και ανύπαρκτο κόσμο όπου, αφελέστατα και ιδιοτελέστατα (αυτά είναι τα απότοκα της παντελούς έλλειψης κοινωνικής συνείδησης!) σχεδιάζει τις μαγειρικές συνταγές για το μαγείρεμα του … εκλεκτού κρέατος! Και την τελευταία στιγμή, πανικόβλητος, κραυγάζει γιατί ο διερχόμενος σκύλος του άρπαξε από το χέρι το κρέας! Ο μύθος είναι του Αίσωπου, βέβαια, (ελαφρά προσαρμοσμένος) μα πάντα επίκαιρος και διδακτικός. Τι περίεργοι οι μύθοι, αλήθεια! Και πόσο διδακτικοί! Και, χωρίς να είμαι σε θέση να προσκομίσω τεκμήρια, πιστεύω πως υπάρχει κ’ ένας άλλος πανούργος μύθος που εξακολουθεί να δρα καταλυτικά πάνω στις κοινωνίες. Δεν μπορούμε να έχουμε αποδείξεις για τους διοργανωτές του εγχειρήματος (όλοι οι δράστες ανομιών φροντίζουν σχολαστικά να εξαφανίσουν όλα τα ίχνη τους!), αλλά οι επιπτώσεις πάνω στην ανθρωπότητα είναι φανερές. Δρομολόγησαν, πάντως, το ακόλουθο, συνοπτικά, σενάριο: «Ημείς (;), συσκεφθέντες και δρώντες διορατικώς, εντελλόμεθα τα ακόλουθα: εκάς (οι θνητοί) από την Επιστήμην! Εκάς από την Επιστήμην! Εκάς από την Επιστήμην»! Μακριά οι άνθρωποι από την επιστήμη! Και τούτο, κατά τη μέθοδο του νομοθετείν με τη διαδικασία του κατεπείγοντος και συνοπτικού, όπως: Άρθρον μόνον! Ή κατά την τακτική της ψήφισης των Πράξεων Νομοθετικού περιεχομένου. Το σενάριο υποβάλλεται ή επιβάλλεται με όλα τα τεχνάσματα! Με το μαστίγιο ή το καρότο! Κατά τις περιστάσεις. Όμως, απαραίτητο στοιχείο και διακαής πόθος των εμπνευστών-κατασκευαστών του είναι η καλλιέργεια «συνείδησης» αποστροφής! Αποστροφής προς την Επιστήμη (πάντων και πασών και μάλιστα μετά βδελυγμίας!)! Εάν αυτή η «επιταγή» εμπεδωθεί σε κάποιον, είναι ικανό και αρκετό στοιχείο να τον απαλλάξει οπουδήποτε, οποτεδήποτε και για οποιοδήποτε έγκλημα διαπράξει στη ζωή του! Κηρύσσεται αμετάκλητα αθώος, μπροστά σε οποιαδήποτε κατασταλτική ή δικαστική αρχή, αρκεί να υπάρχουν επαρκή και πραγματικά, αδιάσειστα όμως, στοιχεία που να θεμελιώνουν το αντεπιστημονικό του μένος! Το μένος κατά της επιστήμης. Όταν αυτή η ιδιότητα διαπιστωθεί, είναι αρκετή για την αθώωσή του! Ας είναι δολοφόνος, παιδεραστής, έμπορος ναρκωτικών, πλαστογράφος, καταχραστής, βιαστής γυναικών, τυμβωρύχος, διαρρήκτης, παραχαράκτης… Επιτρέπονται όλα! Μπορεί να είναι οτιδήποτε! Όλα παραγράφονται, όλα θεωρούνται ανυπόστατα, μόλις προσκομιστεί η βεβαίωση για το μένος του κατά της επιστήμης (που απώτερα στοχεύει στο μένος κατά του υλισμού)! Γιατί μένος κατά της επιστήμης σημαίνει παράδοση «άνευ όρων» στο αντίπαλο στρατόπεδο, στο στρατόπεδο της μεταφυσικής, όπου με οράματα και «θάματα» γίνονται σημεία και τέρατα «ων ουκ έστιν αριθμός»! Αυτός  είναι ο «κόσμος» του καπιταλισμού! Αυτά κατασκευάζει. Τέτοια πρεσβεύει. Έτσι βυσσοδομεί. Έτσι διαπαιδαγωγεί τον άνθρωπο. Τον μεταμορφώνει σε αρπαχτικό γεράκι. Και, όπως όλοι ξέρουμε, ο κόσμος του καπιταλισμού διακρίνεται, βέβαια, σε δυο επίπεδα: Στο ζενίθ και στο ναδίρ, στην κορυφή και στο βυθό. Στο πρώτο επίπεδο, το ζενίθ, το ρετιρέ δηλαδή, ευωχούνται, περιδρομιάζουν, με σαράντα μασέλες, οι εκλεκτοί, οι «έχοντες και κατέχοντες»! Μικρή, αριθμητικά, μειονότητα που καρπώνεται το σύνολο σχεδόν του παγκόσμιου πλούτου. Και στο βυθό, στον αντίποδα της χλιδής, στο ναδίρ, που «γέμει βορβόρου και δυσωδίας», στοιβάζονται και ψωμίζονται με ψίχουλα – φτωχοί Λάζαροι! – οι αμέτρητοι εξαθλιωμένοι που μέσα σε στεναγμούς και οδύνες σέρνουν το λιπόσαρκο σώμα τους απελπισμένα και πεισιθάνατα! Και άλλοι από τους άνολβους επιβιώνουν στοιχειωδώς, «μετά στεναγμών και δακρύων», ενώ άλλοι αποδεκατίζονται κατά χιλιάδες ή εκατομμύρια ανά ώρα, θύματα της πείνας, της δίψας και των αναρίθμητων ασθενειών (ίσως και εσκεμμένα προκαλούμενων, αφού το τέρας του καπιταλισμού δεν γνωρίζει όρια και δισταγμούς στη διασπορά των συμφορών!). Περιττό, βέβαια, να ειπωθεί, ωστόσο αληθινό και τραγικό συνάμα, είναι το άκρως απίστευτο: οι πολλοί συνθλιβόμενοι στο βυθό και «στενάζοντες υπό τα πέλματα των εχόντων και κατεχόντων» προσφέρονται αυτόβουλα και γίνονται στυλοβάτες τους! Τόσο βαθειά πώρωση! Τόσο μη αναστρέψιμη αλλοτρίωση, τόσο απελπιστική έλλειψη πολιτικής συνείδησης! Και παράλληλα, με όλους τους τρόπους, διασπείρονται στα πλήθη «θεωρίες» και «μανιφέστα» (περίτεχνα και σαγηνευτικά για απληροφόρητους και ακαμάτες στην αναζήτηση της αλήθειας – αυτών αποτέλεσμα είναι ο άκρατος ραγιαδισμός πολλών!) για αναποτελεσματικότητα, βαρβαρότητα, ανελευθερία και, τελικά, χρεοκοπία του επιστημονικού σοσιαλισμού, αφού μέσα σε τρία τέταρτα αιώνα δεν κατόρθωσε να αναμορφώσει και ν’ αλλάξει εκ βάθρων τον κόσμο!  Και αυτά λέγονται, κυρίως, από αυτούς που η δική τους «πίστη» παραπαίει εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια και προσπαθεί να αλλάξει τον κόσμο, χωρίς (ακόμα!) κανένα αποτέλεσμα! Επιμένουν, όμως! Γιατί ο απώτερος στόχος τους δεν είναι, βέβαια, να οικοδομήσουν τη βασιλεία της ειρήνης και της αγάπης πάνω στη γη (ξέρουν πόσο είναι ουτοπικό αυτό!) αλλά να τροφοδοτήσουν τους ανθρώπους με μένος κατά της επιστήμης! Μα, γιατί; Θ’ αναρωτηθείτε. Για τον ίδιο λόγο που το σκοτάδι αποστρέφεται το φως! Γιατί όπου φως, εκλείπει το σκοτάδι.

Βέβαια, αυτά είναι προβλήματα και έννοιες που έχουν κατά κόρον συκοφαντηθεί, ώστε ακόμα κ’ εγκρατείς διανοούμενοι συχνά ταλαντεύονται ή αποφεύγουν τις ευθείες καταφορές ή αμφισβητήσεις, κυρίως από έλλειψη διάθεσης να εμπλακούν σε ομηρικούς καυγάδες με στενοκέφαλους απηνείς διώκτες της επιστήμης! Κάπου-κάπου, όμως, παρουσιάζονται κάποιοι και βάζουν τα πράγματα στη θέση τους, βάζουν «τον δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων», όπως τελευταία ο αστροφυσικός της NASA Μακέι που δήλωσε ευθύτατα: «Δεν χρειαζόμαστε το θεό, όταν ασκούμε επιστήμη». Θα πεις, μέσα σε μιαν ανθρωπότητα παραδομένη στην αμάθεια και τις δεισιδαιμονίες, μπορεί η κοινωνία να ενστερνιστεί την επιστήμη και τον ορθολογισμό; Μπορεί να λυτρωθεί από τα δεσμά της αμάθειας και της σύγχυσης; Μπορεί να μπει στο μονοπάτι της επιστημονικής ξαστεριάς; Μπορεί να διαμορφώσει πολιτική συνείδηση; Αστραπιαία, «θαυματουργικά» και συνολικά, όχι! Τέτοιες αυταπάτες δεν πρέπει να τρέφουμε, με βάση τα πραγματικά δεδομένα! Ούτε, όμως, είναι θεμιτό και θετικό να παραιτηθούμε από τον διαρκή αγώνα για τη σταδιακή και σε βάθος χρόνου κατάκτηση της επιστημονικής αλήθειας που μόνον αυτή μπορεί να οδηγήσει τον παραπαίοντα θνητό στο δρόμο του ανθρώπου και της επίγειας ευδαιμονίας. Όνειρα, θα πείτε! Έστω. Προτιμότερο, ωστόσο, από το κολύμπι μέσα στο πηχτό σκοτάδι της αντεπιστημονικής πορείας για την κατάκτηση της βασιλείας των ουρανών! Και όνειρα απαραίτητα, για την παραπέρα πορεία, μέχρι τον τελικό στόχο. Ο δρόμος προς την κατάκτηση της αλήθειας και της κοινωνικής ευδαιμονίας είναι μεγάλος. Και όχι λουλουδοσπαρμένος.

Έτσι πορεύεται η ανθρωπότητα, δυστυχώς. Γιατί; «Γιατί πολλοί στο δρόμο μας Ιούδες», όπως έγραψε κάποιος ποιητής; Ίσως και γι’ αυτό, αλλά όχι μόνον γι’ αυτό. Το πρόβλημα είναι σύνθετο. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, η πείρα και τα διδάγματα της Ιστορίας δείχνουν το δρόμο των κοινωνικών αγώνων και της αφύπνισης των λαών. Οι αρχαίοι Έλληνες θεοποίησαν τον Αγώνα. Δε μπορεί να το έκαναν αστόχαστα. Ολάκερη η ανθρώπινη πορεία είναι διαδοχή αμέτρητων αγώνων. Έτσι βγήκε ο άνθρωπος από το σπήλαιο της άγνοιας, του σκοταδιού, και αντίκρισε το φως,. Όχι ολάκερο, μα κάποιο φως. Και η πορεία συνεχίζεται και πρέπει να συνεχιστεί. Δρόμος απελπιστικά ασύμφορος, αδιέξοδος, είναι η παραίτηση, η απόσυρση από τους αγώνες! Γιατί χαμένοι αγώνες δεν υπάρχουν, όταν είναι οργανωμένοι, όσο κι αν φαίνονται ατελέσφοροι. Αυτό δεν είναι σχήμα λόγου, είναι ιστορικό δίδαγμα. Όπως μέγιστο ιστορικό δίδαγμα είναι και το ότι οι όποιες ελευθερίες και τα όποια προνόμια των ανθρώπων και των λαών είναι κατακτήσεις, καρποί αγώνων, όχι μεγαλόψυχες δωρεές από τους προύχοντες της εξουσίας και του αθέμιτου πλούτου! Και, ασφαλώς, οι κατακτήσεις είναι ανάλογες με τους αγώνες και τη συντονισμένη δράση των ατόμων και των κοινωνιών.

Στις μέρες μας παρατηρείται ένα κύμα κοινωνικής αγανάκτησης. Πολυάριθμοι πολίτες, κάθε ηλικίας, φύλου, επαγγέλματος και μορφωτικού επιπέδου, συναθροίζονται σε πλατείες και διαδηλώνουν μέρα – νύχτα, ειρηνικά και αβίαστα. Κατ’ αρχάς πρόκειται για υγιές σύμπτωμα. Δηλώνει μια αρχόμενη και, προς το παρόν, διογκούμενη κοινωνική αφύπνιση που εκφράζεται ως αγωνία, αγανάκτηση, οργή, απελπισία. «Υποστασιώνεται» σε κραυγές, ύβρεις, προπηλακισμούς, εκσφενδόνιση αντικειμένων, χειρονομίες ή εκφράσεις απαξιωτικές και άλλες ακίνδυνες ή και επικίνδυνες ενέργειες εναντίον πολιτικών, ιδίως κυβερνητικών ή και της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Είναι ένα ανοργάνωτο πλήθος ανθρώπων, κάποιες ανοργάνωτες ομάδες ποικίλης κοινωνικής, οικονομικής και πνευματικής στάθμης που συναθροίζονται και συνυπάρχουν χωρίς πολιτικές ή κομματικές ταυτότητες (όπως διατείνονται!), χωρίς κομματικά ή πολιτικά σύμβολα, και «συνεκφράζουν» την αγανάκτηση και την αγωνία τους. Αντλούν δύναμη από το γεγονός ότι κινούνται από κοινά ελατήρια και αποβλέπουν σε κοινούς στόχους. Και προσδοκούν λύτρωση από τα δεινά που «οι έχοντες και κατέχοντες» τους προκαλούν. Το φαινόμενο τούτο, καταρχήν θετικό, ως μέγιστης σημασίας κοινωνική αντίδραση, είναι επιδεκτικό πολλαπλής ανάγνωσης και κοινωνιολογικής προσέγγισης. Και αυτό επιχειρείται από διάφορους. Αλλά οποιαδήποτε προσέγγιση, εάν δεν είναι απαλλαγμένη από στερεότυπα και θεωρητικές αγκυλώσεις, αποβαίνει ανώφελη. Και, δυστυχώς, έτσι συμβαίνει για πολλούς «αναλυτές». Το υποκειμενικό στοιχείο στη θεώρηση των ιστορικών γεγονότων πάντοτε ενεδρεύει. Και αλλοιώνει τα γεγονότα, λιγότερο ή περισσότερο. Οποιαδήποτε προσέγγιση και να παρακολουθήσει κανείς, από όσες γίνονται από διάφορους αναλυτές (κοινωνιολόγους, οικονομολόγους, ψυχολόγους, ιστορικούς και πολιτικούς), δεν είναι δυνατόν να μορφώσει σαφή αντίληψη για την πραγματικότητα, για τα αίτια και τις προοπτικές. Και, μάλιστα, όσο περισσότερες προσεγγίσεις παρακολουθεί κανείς τόσο η σύγχυση επιτείνεται! Γιατί ο καθένας από τους αναλυτές επαγγέλλεται τον μόνον επαΐοντα. Το πρόβλημα είναι παμπάλαιο, βέβαια. Ήδη ο Αριστοτέλης είχε επισημάνει, σχετικά: «ουχ ομοίως οι πολλοί τοις σοφοίς αποδιδόασιν… πολλάκις δε και ο αυτός έτερον. Νοσήσας μεν γαρ υγίειαν, πενόμενος δε πλούτον» (: δε συμφωνούν σε όλα οι σοφοί. Πολλές φορές ούτε καν με τον εαυτό τους. Όταν αρρωσταίνει κανείς, θεωρεί αγαθό την υγεία. Όταν φτωχαίνει, λογαριάζει αγαθό τον πλούτο) (Ηθ. Νικομ. Ι, 1095,2). Άρα: -, σκληρό να ειπωθεί, αλλ’ αληθινό -, η ανθρωπότητα πλέει σε πέλαγος άγνοιας. Και ο σοφός Αριστοτέλης επικαλείται και τον μυθοποιό Ησίοδο, σχετικά με το πνευματικό επίπεδο των θνητών: «ούτος μεν πανάριστος ός αυτός πάντα νοήσει, εσθλός δ’ αυ κακείνος ός ευ ειπόντι πίθηται, ός δε κε μήτ’ αυτός νοέει μήτ’ άλλου ακούων εν θυμώ βάλληται, ο δ’ αύτ’ αχρήιος ανήρ’ (ό.π.)

(: τέλειος είναι εκείνος που τα σκέφτεται όλα μόνος του αλλά κι αυτός που αφουγκράζεται όποιον μιλάει ορθά. Μα, όποιος ούτε μόνος του σκέφτεται ούτε από άλλον ακούοντας βάζει στο μυαλό του, αυτός ο άνθρωπος είναι ολωσδιόλου άχρηστος!).

Όμως, όποια σφάλματα και όσες αστοχίες ή ευστοχίες και αν παρατηρήσουμε, ακόμα και στον Αριστοτέλη ή τον Πλάτωνα, σήμερα υπάρχουν άλλοι θεωρητικοί των κοινωνικών φαινομένων που έχουν επισημάνει «λογικότερα», επιστημονικότερα, τα δρώμενα και έχουν αναλύσει με ρεαλισμό τις κοινωνικές διεργασίες. Και, στηριγμένοι σε θεμελιώδεις οικονομικές και πολιτικές θεωρίες με αμιγώς επιστημονικά κριτήρια, απαλλαγμένα θεοσοφιών και μεταφυσικών, αποφαίνονται με σκέψη λαγαρή και απόλυτα πειστική ότι η πανάρχαια διαπίστωση του Σοφοκλή που παραθέσαμε στα προηγούμενα είναι επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε. Και αυτό υποδηλώνουν οι ανοργάνωτες λαϊκές κινητοποιήσεις που πραγματοποιούνται αυτόν τον καιρό. Ο άργυρος που αναφέρει ο μεγάλος τραγικός ποιητής ως πρόξενο συμφορών, αποδεικνύεται στις μέρες μας ότι έχει διαφθείρει «βασιλείς και ηγεμόνες» και η διαφθορά τους έχει οδηγήσει στην αθλιότητα σύσσωμα τα πλατιά λαϊκά στρώματα, στερώντας τους ακόμα και τη δυνατότητα της απλής επιβίωσης! Η οικονομική ανισότητα στην κοινωνία έχει εκτοξευτεί σε δυσθεώρητα ύψη! Οι ελάχιστοι προνομιούχοι ζούνε βουτηγμένοι στη χλιδή και στα πλούτη και τα αμέτρητα πλήθη χαροπαλεύουν στην αθλιότητα. Αυτό είναι, ασφαλώς, το κύριο αίτιο των λαϊκών κινητοποιήσεων, της κοινωνικής αγανάκτησης και της απαξιωτικής συμπεριφοράς των πολιτών προς το σύνολο των πολιτικών και της πολιτικής του τόπου.

Πρέπει, όμως, να «φωτίσουμε» σφαιρικότερα το πρόβλημα, να διεισδύσουμε σε όλες τις πτυχές του, γιατί προφανώς είναι σύνθετο. Οι συναθροιζόμενοι διατείνονται ότι είναι ανεξάρτητοι, ακομμάτιστοι, ανένταχτοι, «ακαπέλωτοι», απαλλαγμένοι από πολιτικές και κομματικές «σφραγίδες». Νομίζουν! Πόσο, όμως, αυτό είναι αληθές; Τους ενώνει, λένε, μόνον το πρόβλημα των οικονομικών αναγκών και η πατριωτική συνείδηση που εξεγείρεται εξαιτίας της επαπειλούμενης εκποίησης της δημόσιας περιουσίας, της εθνικής κυριαρχίας. Και θεωρούν όλους τους πολιτικούς ίδιους. Αυτά διατείνονται. Πιθανόν και να τα πιστεύουν. Είναι, όμως έτσι; Είναι δυνατόν να νοηθεί σκεφτόμενος άνθρωπος απολιτικός; Ακομμάτιστος; Λογικά και πραγματικά, όχι! Όλοι αυτοί δεν άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα ποτέ; Και αν ναι, ποιους ψήφισαν; Με ποια κριτήρια; Όταν ψήφιζαν ήσαν ευχαριστημένοι; Αν ναι, τώρα γιατί διαφωνούν; Άλλαξαν οι πολιτικοί ή οι ψηφοφόροι ψήφισαν με κριτήρια σκοπιμότητας και τώρα μετανιώνουν; Μήπως είναι και από αυτούς που κάνουν αποχή από τις εκλογές, που είναι η χειρότερη πολιτική συμπεριφορά; Μήπως, δηλαδή η ευθύνη είναι και των ψηφοφόρων ή μόνον αυτών των «απολιτικών» ψηφοφόρων; Γιατί τα κόμματα εξουσίας εναλλάσσονται διαδοχικά εδώ και δεκαετίες.

Συνεπώς, τα έχουμε δοκιμάσει και γι’ αυτό δεν δικαιολογούμαστε να ξαναπέφτουμε στην παγίδα. Φαίνεται, λοιπόν, πως τη μεγάλη, ίσως τη μεγαλύτερη, ευθύνη την έχει το εκλογικό σώμα, ο λαός. Και τώρα αγανακτεί! Θεμιτό είναι, έστω και αν είναι ο ίδιος πρόξενος των προβλημάτων. Πολύ περισσότερο, αν εξαπατήθηκε και έπεσε θύμα της ασυνέπειας των πολιτικών που του έταξαν άλλα και αθέτησαν τις προεκλογικές εξαγγελίες. Αρκεί να αφυπνιστεί κάποτε και ν’ ακολουθήσει τη συμφέρουσα πολιτική πορεία. Με πολιτική συνείδηση, όμως. Όχι με ανοργάνωτες διαμαρτυρίες. Όπως κι αν έχει το θέμα, η αγανάκτηση και οι διαμαρτυρίες είναι δικαιολογημένες, γιατί τα προβλήματα είναι οξυμμένα. Η οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται ραγδαία. Οι μισθοί των εργαζομένων και οι συντάξεις μειώνονται δραστικά. Η ανεργία καλπάζει. Η ασφάλιση κλυδωνίζεται. Το σύστημα της δημόσιας υγείας καρκινοβατεί. Η παιδεία λιθοβολείται, συρρικνώνεται, απαξιώνεται οικονομικά και επιστημονικά. Ο πολιτισμός φυτοζωεί. Κατάντησε φτωχός συγγενής. Χωρίς επιχορηγήσεις τα θέατρα, χωρίς οικονομική στήριξη τα πνευματικά-λογοτεχνικά σωματεία και οι πολιτιστικοί σύλλογοι που συμβάλλουν στην ανάδειξη του ελληνικού πνεύματος. Επομένως η πνευματική ζωή είναι τελματωμένη στη χώρα που υπήρξε πρωτοπόρα στον πολιτισμό. Το σύμπτωμα είναι θλιβερό και ανησυχητικό. Πολύ περισσότερο, μάλιστα, όταν, «των οικιών ημών εμπιμπραμένων», γίνονται πολυάριθμες ανούσιες φιέστες που όχι μόνον δεν προσφέρουν έργο πολιτισμού αλλά ευτελίζουν και ό,τι υπάρχει! Όταν δηλ. πνευματικά σωματεία, ιστορικά και αξιόλογα, κινδυνεύουν να κλείσουν, αδυνατώντας να καλύψουν ακόμα και τις λειτουργικές τους ανάγκες! Όταν παραδοσιακά ιστορικά κτήρια-έμφορτα λογοτεχνικής μνήμης και παράδοσης, όπως το σπίτι του Ι. Γρυπάρη που ανήκει στην Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών, κινδυνεύουν με κατάρρευση! Και η Πολιτεία κωφεύει! Αλλά ποια Πολιτεία θα πείτε; Αυτή που «χαρίζει» εκατομμύρια ευρώ στο μέγαρο μουσικής; Αυτή που άφησε τα Αρχεία της Επανάστασης του ’21 να πεταχτούν στα σκουπίδια και τα περιέσωσε (όσο μπόρεσε, ευτυχώς!) ο Γιάννης Βλαχογιάννης; Τα πράγματα, λοιπόν, είναι προφανώς δύσκολα. Η χώρα κλυδωνίζεται οικονομικά, πολιτικά, πνευματικά. Γι’ αυτό, οι πολίτες εγκατέλειψαν, επιτέλους, τις πολυθρόνες και βγήκαν στους δρόμους! Διαδηλώνουν αγανακτισμένα. Χλευάζουν τους πολιτικούς. Τους αποδοκιμάζουν όπου τους συναντήσουν… Αυτή είναι η θετική πλευρά του φαινομένου. Υπάρχουν, ωστόσο, και οι αρνητικές πτυχές. Εγείρονται εύλογα ερωτήματα.  Και χωρίς σαφή απάντηση σ’ αυτά, ασφαλή συμπεράσματα δε μπορούν να εξαχθούν.

Μερικά από τα ανακύπτοντα ερωτήματα είναι π.χ.: Φταίνε όλοι οι πολιτικοί που το πλήθος λοιδορεί; Και αν ναι, φταίνε στον ίδιο βαθμό; Και, το κυριότερο: τι φταίει, οι πολιτικοί-πρόσωπα ή η πολιτική ως τακτική και στρατηγική διαχείριση των δημοσίων υποθέσεων; Και ποιών πολιτικών κομμάτων η πολιτική; Όλων ή ορισμένων; Και αν είναι όλων πρέπει να δηλωθεί με σαφήνεια. Αν είναι μερικών, πρέπει να προσδιοριστεί ποια είναι αυτά. Αν αυτά τα ζητήματα δεν τα ξεχωρίζουν με σαφήνεια οι αγαναχτισμένοι, αν δεν έχουν αποκρυσταλλωμένη αντίληψη και θέση σχετικά με αυτά, είναι φανερό ότι κάνουν λάθος.

Γιατί είναι προφανές ότι το πρόβλημα δεν είναι τα πολιτικά πρόσωπα, γενικά και αόριστα. Είναι τα πολιτικά πρόσωπα που αποφασίζουν, νομοθετούν και εφαρμόζουν τη συγκεκριμένη πολιτική που ακολουθείται. Και αυτά τα πρόσωπα, βέβαια, και η πολιτική που νομοθετείται και υλοποιείται, δεν είναι όλων των κομμάτων αλλά κάποιων, συγκεκριμένων, κομμάτων! Και αυτά έχουν όνομα και υπόσταση, παρελθόν και παρόν, έργο και κατεύθυνση στην πολιτική τους δράση, στο τι πράττουν και τι παραλείπουν να πράξουν. Άρα η καθολική απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών συνιστά πράξη άδικη, δηλωτική ασαφούς πολιτικής συνείδησης των αγανακτισμένων πολιτών και, συνεπώς, είναι προδήλως αδιέξοδη και επικίνδυνη, συνολικά. Και είναι αδιέξοδη και για έναν πρόσθετο λόγο. Είναι διαμαρτυρία ανοργάνωτη, ακέφαλη (έτσι φαίνεται! Μπορεί και να εμφανιστεί κάποια στιγμή, βέβαια, κάποιος «κηδεμόνας», που ίσως κινείται σκόπιμα στα παρασκήνια, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να μπει στο προσκήνιο!). Αλλά διαδήλωση ακέφαλη ή πολυκέφαλη δεν οδηγεί πουθενά. Αλλά κι αυτό είναι ένα από τα πιθανά, σχεδιασμένα, ενδεχόμενα. Πώς αλλιώς να εξηγηθεί η επίμονη και πολύωρη προβολή της συνάθροισης των αγανακτισμένων από τα ΜΜΕ, που είναι τόσο φειδωλά, όταν αναφέρονται σε άλλες εκδηλώσεις οι οποίες ενοχλούν πραγματικά το «σύστημα»; Κάτι σάπιο φαίνεται πως υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας! Κάποιοι φαίνεται να κινούν τα νήματα. Αθέατοι. Όπως κι αν έχει το ζήτημα, όμως, η ιστορία διδάσκει ότι ακέφαλα κινήματα δεν ευδοκιμούν. Λαϊκά κινήματα διαμαρτυρίας χωρίς σαφείς προσδιορισμούς αιτημάτων και φανερούς, αναγνωρισμένους επικεφαλής, με συγκεκριμένους στόχους και καθαρές πολιτικές θέσεις, δεν οδηγούν σε λύσεις. Είναι βραχύβιες αναταραχές που διαγράφουν μικρή πορεία προορισμένη να εκτονωθεί, να εκφυλιστεί, χωρίς σημαντικά και μόνιμα πολιτικά αποτελέσματα. Πολίτες, με την ουσιαστική έννοια του όρου, χωρίς σαφή πολιτική τοποθέτηση δεν υπάρχουν ή δεν πρέπει να υπάρχουν σε μια κοινωνία. Έστω κι αν δεν είναι κομματικοποιημένοι. Που, ρεαλιστικά, πρέπει να είναι και κομματικοποιημένοι. Με πολιτική συνείδηση και τοποθέτηση. Κι αυτό δεν βλάφτει. Αντίθετα, μάλιστα. Εκείνο, βέβαια, που απαιτείται και έχει σημασία είναι να επιλέξει ο κάθε πολίτης το κόμμα εκείνο που τον εκφράζει, που προστατεύει όντως τα πραγματικά συμφέροντά του, τα ατομικά και τα συνολικά. Γιατί το λεγόμενο από ορισμένους ότι δεν είναι με καμιά πολιτική παράταξη είναι αφελές, ανώριμο, που στρέφεται και κατά του ίδιου. Διότι τι θα πει απολιτικός; Αφού τα πάντα στη ζωή είναι πολιτική, δεν μπορεί ο πολίτης να μην είναι πολιτικοποιημένος και κομματικοποιημένος. Ούτε δικαιολογείται να απέχει από τις εκλογές, από τα κοινά. Και να επαίρεται, μάλιστα, γι’ αυτό! Γιατί τέτοια θέση είναι απόλυτη πολιτική ανωριμότητα και ανευθυνότητα. Αυτούς τους πολίτες οι αρχαίοι Έλληνες τους χαρακτήριζαν αχρείους! Ηχούν έντονα σε «ευήκοα ώτα» τα επιγραμματικά λόγια του Θουκυδίδη στον γνωστό Επιτάφιο που εκφώνησε ο Περικλής προς τιμήν των «πρώτων αποθανόντων» στον Πελοποννησιακό πόλεμο: «ένι τε τοις αυτοίς οικείων άμα και πολιτικών επιμέλεια και ετέροις «έτερα» προς έργα τετραμμένοις τα πολιτικά μη ενδεώς γνώναι. Μόνοι γαρ τον τε μηδέν τώνδε μετέχοντα ουκ απράγμονα, αλλ’ αχρείον νομίζομεν» (: και είμαστε οι ίδιοι που νοιαζόμαστε και για τα ατομικά μας ζητήματα, μα, ταυτόχρονα, και για τα πολιτικά. Κ’ ενώ ο καθένας μας φροντίζει τις υποθέσεις του, καθένας τις δικές του, αυτό δε μας εμποδίζει να κατέχουμε καλά και τα πολιτικά. Γιατί μόνον εμείς λογαριάζουμε όχι ήσυχο μα εντελώς άχρηστο, όποιον μένει αμέτοχος στα κοινά) (Θουκυδ. Β 40). Και δικαιολογημένα. Αλλά ο Θουκυδίδης έχει αφήσει και άλλες βαρυσήμαντες παρακαταθήκες που εμείς οι Νεοέλληνες αγνοούμε ή αμελούμε ή περιφρονούμε! Αλλά ποιος μας τις δίδαξε; Το περί άλλα τυρβάζον αστικό μας σχολείο που αποστρέφεται το αρχαίο ελληνικό πνεύμα όπως ο διάβολος το λιβάνι; Το «επίσημο» σχολείο που εισάγει τη διδασκαλία των κομπιούτερς στην Α’ τάξη του Δημοτικού, αχρηστεύοντας, έτσι, «εξ απαλών ονύχων» το αθώο και γόνιμο μυαλουδάκι των νηπίων, ώστε να τα καταντήσει «φυτά»;

Διαπράττοντας κυριολεκτικά έγκλημα, το «επίσημο» σχολείο προωθεί και εφαρμόζει «σχέδια» που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στη διάπλαση «ανεγκέφαλων» ανθρώπων ή, αλλιώς, ανθρώπων με «κλούβιο μυαλό»!

Δεν διδάσκει στους νέους τον Θουκυδίδη, το πνεύμα του εννοώ, γιατί αν τον διδάξει, θα αφυπνιστούν! Μα, το αστικό σχολείο αφύπνιση επιδιώκει ή ύπνωση; Είναι προφανές ότι το βολεύει η ύπνωση. Όσο πιο βαθιά, τόσο καλύτερα! Και αν δεν το υποπτευόμαστε, τόσο το χειρότερο για μας! Μακριά, λοιπόν, από Θουκυδίδειο πνεύμα το αντιδραστικό, «επίσημο» αστικό μας σχολείο! Γιατί ο Θουκυδίδης μαστιγώνοντας τη νωχέλεια και την επιφανειακή ψευτο-γνώση με τα καυστικά του λόγια: «ούτως αταλαίπωρος τοις πολλοίς η ζήτησις της αληθείας και επί τα ετοίμα μάλλον τρέπονται» (Α 21) (: τόσο αβασάνιστη είναι, από τους πολλούς η αναζήτηση της αλήθειας και, συνήθως, καταφεύγουν στα εύκολα), αφήνει το έργο του: «Κτήμα τε ες αιεί μάλλον ή αγώνισμα ες το παραχρήμα ακούειν ξύγκειται» (Α 22) (: το έργο μου είναι κτήμα για πάντα και όχι για πρόχειρο ξεφύλλισμα). Αλλά τέτοια αγωνίσματα ο Νεοέλληνας τα πετάει και μελετάει «εμβριθώς» τα ανούσια και κουτσομπολίστικα φυλλάδια που κυκλοφορούν, σε χιλιάδες, μάλιστα, αντίτυπα το καθένα! Μ’ αυτά διαπλάθεται, διαμορφώνει άποψη, θεμελιώνει «πολιτική συνείδηση» και αγωνίζεται να απαλλαγεί από τα δεινά που του χαλκεύουν οι κάθε λογής απατεώνες. Αυτή είναι η θλιβερή πραγματικότητα, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς! Τέτοιος αγώνας, όμως, μοιάζει με το σφυροκόπημα του σιδηρουργού σε κρύο σίδερο! Μάταια θα μοχθούσε (αν συνέβαινε αυτό, μα δε συμβαίνει, γιατί ο σιδηρουργός έχει μυαλό και όχι πίτουρα στο κρανίο, όπως πολλοί τωρινοί!) να μετασχηματίσει το κρύο σίδερο. Γιατί το κρύο σίδερο, όσο και να το σφυροκοπήσει, μένει αναλλοίωτο. Πρέπει πρώτα να το πυρακτώσει. Ίδια τύχη έχουν και οι αγώνες των ανθρώπων που γίνονται «στο βρόντο». Χωρίς γνώση και συστηματική οργάνωση. Χωρίς προσανατολισμό, στόχο, μεθόδευση, επιτελείο μελέτης και αποφάσεων, εκτιμήσεων και προσαρμογών στις διαμορφωνόμενες συνθήκες και τον συσχετισμό των αντίπαλων δυνάμεων. Ακέφαλοι ή πολυκέφαλοι (ως λερναία ύδρα) αγώνες δεν καρποφορούν. Είναι ατελέσφοροι.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, με τους αγανακτισμένους των πλατειών; Δεν είναι πολιτικοποιημένοι; Δεν ανήκουν σε κάποιο πολιτικό χώρο; Δεν έχουν συγκεκριμένη πολιτική συνείδηση; Το να μην έχουν φαίνεται απίθανο.

Το να την αποκρύπτουν είναι χειρότερο και ύποπτο. Δηλώνει κρυψίνοια, υστεροβουλία, ανευθυνότητα και καιροσκοπισμό. Που μοιραία εξυπηρετεί την υπάρχουσα κατάσταση. Διότι και στην ακραία περίπτωση που τους  αγανακτισμένους δεν τους «εκφράζει» καμία πολιτική παράταξη, οφείλουν να τις καταγγείλουν «συλλήβδην και αθρόως» και να συμπήξουν, να οργανώσουν, ένα νέο πολιτικό κόμμα, σχήμα, που να τους εκφράζει, να το προσδιορίσουν και να το ιδρύσουν καταστατικά, να του δώσουν νομική υπόσταση με συγκεκριμένη ονομασία και να αγωνιστούν να το καταστήσουν επικρατέστερο στην πολιτική αρένα.

Έτσι θα δικαιωθούν οι αγώνες τους στις πλατείες. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε οφείλουν να επιλέξουν ποιο από τα κόμματα που υπάρχουν είναι εγγύτερα προς τα συμφέροντά τους και να στοιχηθούν στις τάξεις του για να επιτύχουν, με τη συμπαράστασή του, την πραγμάτωση των στόχων και την προστασία των δικαιωμάτων τους. Όλα τα άλλα είναι ατελέσφορα, μάταια, ενδεχομένως ύποπτα, και, σίγουρα, υπηρετικά του «συστήματος». Το φαινόμενο της λαοσύναξης στις πλατείες είναι επιδεκτικό πολλών ερμηνειών και πρόξενο διαφόρων υποψιών. Δεν έχει κανείς επαρκή στοιχεία για να το χαρακτηρίσει με βεβαιότητα. Ούτε ύποπτο ούτε αθώο μπορεί να λογιστεί τεκμηριωμένα. Αναφορικά, βέβαια, με τα άτομα που συγκεντρώνονται, ως ανεξάρτητες μονάδες, το πλείστον τουλάχιστον μπορεί να θεωρηθεί αθώο, καλοπροαίρετο. Αυτό, όμως, δύσκολα μπορεί να γενικευτεί. Διότι κανείς δε μπορεί να είναι σίγουρος ότι κάποιοι δεν κινούνται με ύποπτους σκοπούς και με άλλες βλέψεις. Η πείρα παρέχει παραδείγματα ανθρώπων που κινήθηκαν κατά καιρούς υστερόβουλα, χρησιμοποιώντας διάφορα τεχνάσματα, θέσεις  που συγκινούσαν τους άδολους, και παγιδεύοντας ανυποψίαστους, κατόρθωσαν να επιτύχουν άλλους στόχους. Εύγλωττο παράδειγμα ο Γάλλος «φιλάνθρωπος» Κουσνέρ που ηγήθηκε για ένα διάστημα της οργάνωσης «Γιατροί χωρίς σύνορα». Χρησιμοποίησε, όμως, όπως αποδείχτηκε από την εξέλιξη των πραγμάτων, τη θέση αυτή ως εφαλτήριο για να αναρριχηθεί στο θώκο του υπουργού εξωτερικών του Σαρκοζί. Στα «καθ’ ημάς», άλλη εύγλωττη περίπτωση: ο άλλοτε γνωστός και «υπερευαίσθητος προστάτης του κακοποιημένου περιβάλλοντος», πρόεδρος της Γκριν-Πις, Ευθυμιόπουλος βρέθηκε για ένα διάστημα σε θώκο υφυπουργού στην κυβέρνηση του Σημίτη. Ποιος, λοιπόν, εγγυάται ότι κάποια στιγμή δεν θα «ξεφυτρώσει» κάποιος επιτήδειος από την πλατεία που θα επιχειρήσει να δρέψει δάφνες νικητήριες και να οδηγήσει τους «ακαπέλωτους» σε κάποιο ανώδυνο και αναποτελεσματικό «μαντρί» προς δόξαν του κρατούντος «συστήματος»; Όπως και αν έχουν τα πράγματα, το βέβαιο είναι ότι οι πλατείες δεν ενοχλούν πραγματικά το «σύστημα». Του δίνουν, ίσως, και αφορμή να γίνεται μεθοδικότερο στη χάλκευση αντιλαϊκών σχεδιασμών. Ένδειξη, τουλάχιστον, ότι δεν ενοχλείται είναι η πολύωρη προβολή του απ’ όλα τα μέσα πληροφόρησης. Πράγμα που δε γίνεται για άλλα γεγονότα πολύ σημαντικότερα, αλλά ασύμφορα για το «κρατούν σύστημα». Πάντως, υπό οποιαδήποτε οπτική γωνία και να δει κανείς το «σύμπτωμα» της συγκέντρωσης του πλήθους στις πλατείες, το πιθανότερο είναι να εκτονωθεί σύντομα, αφήνοντας πίσω του μόνον τις… αναμνήσεις, και ιδιαίτερα εκείνων που είχαν τη μεγάλη τύχη να δουν την «αφεντιά» τους σε κάποια τηλεόραση ή ν’ ακούσουν τη φωνή τους σε κάποιο ραδιόφωνο, που σίγουρα είναι οι πιο πολλοί! Με άλλα λόγια, συγκομιδή πενιχρή!

Διότι για να καρποφορήσουν πλούσια και αποτελεσματικά τα λαϊκά-κοινωνικά κινήματα, πρέπει να έχουν ταυτότητα, οργάνωση, πρόγραμμα, στόχο, συνέπεια. Οι ευκαιριακές συναγωγές έχουν, κατά κανόνα, την τύχη των οικοδομημάτων πάνω στην άμμο. Και όσο αθώες κι αν φαίνονται, πάντα πρέπει να διατηρούμε τις επιφυλάξεις απέναντί τους.

Αυτό, δε σημαίνει ότι οι διαμαρτυρίες και οι αγανακτήσεις δεν αποτελούν μια ζύμωση που, προϊόντος του χρόνου, μπορεί να πάρει πιο αποτελεσματικές μορφές. Σαφώς, μια δράση στο δρόμο και στις πλατείες είναι προτιμότερη από την απαθή στάση και τη νωχελική παρακολούθηση των δρώμενων από την τηλεόραση! Όπως είναι προτιμότερη η συμμετοχή στις εκλογές από την αποχή, που κάποιοι εντελώς ανυποψίαστοι θεωρούν ως μέγα κατόρθωμα! Τηρουμένων των αναλογιών, μάλιστα, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι οι συνάξεις των πλατειών είναι κάτι ανάλογο με την αποχή από τις εκλογές. Αν πραγματικά θέλει ο κάθε πολίτης να δράσει αποτελεσματικά και να διεκδικήσει τα δικαιώματά του, πρέπει να δρα πολιτικά. Όχι να απέχει αλλά να ενεργοποιείται στον πολιτικό χώρο που τον εκφράζει και να δρα συλλογικά και οργανωμένα. Και αν ο χώρος που ανήκει ή ανήκε δεν τον ικανοποιεί, να αναζητήσει άλλον. Αν και πάλι δεν τον εκφράζει, ας δοκιμάσει άλλον. Το λεγόμενο: «κανένα κόμμα δεν με εκφράζει», δεν ακούγεται τόσο πειστικά. Μάλλον δηλώνει πρόφαση. Σε τελευταία ανάλυση, ας στοιχηθεί ο καθένας με όσους έχουν περισσότερα κοινά και λιγότερες διαφορές απ’ αυτόν. Απόλυτα ιδανικές καταστάσεις δεν υπάρχουν. Χρέος μας είναι να αγωνιστούμε να τις δημιουργήσουμε. Έστω και σχετικά ιδανικές. Αλλά για τέτοιες δημιουργίες απαιτούνται πίστεις, θυσίες, αγώνες. Αγώνες συλλογικοί, οργανωμένοι, συνεπείς, ασταμάτητοι. Δε φτάνουν οι ανοργάνωτες, ακέφαλες, απρογραμμάτιστες συνάξεις των πλατειών. Μην είμαστε τόσο αφελείς μέσα σε ένα «σύστημα» που μηχανεύεται τα πάντα για να μας αποπροσανατολίσει! Η ισχύς είναι στην ενότητα, στο πολιτικό σχήμα που έχει όνομα, πρόγραμμα, οργάνωση, επιτελείο, στόχο, όραμα. Καθήκον μας είναι να το βρούμε και να στοιχηθούμε για κοινούς αγώνες και κατακτήσεις. Όσο αργοπορούμε τόσο επιδεινώνουμε τη θέση μας και χάνουμε τα δικαιώματά μας. Κ’ έχουν μείνει τόσο λίγα. Κι αυτά κινδυνεύουν να σαρωθούν, καθώς εμείς βραδύνουμε να βρούμε τον κοινό δρόμο των συλλογικών αγώνων! Μόνον με οργανωμένους συλλογικούς αγώνες μπορούμε να αναχαιτίσουμε τις λαίλαπες που μηχανεύεται το αδηφάγο καπιταλιστικό τέρας! Οι συγκεντρώσεις στις πλατείες, με τα «ήξεις αφήξεις» και με τις ανώριμες κραυγές-συνθήματα: «όχι πολιτική», «μακριά από κόμματα», «όλοι το ίδιο είναι», «δεν ξαναψηφίζω» και άλλα συναφή, είναι υδροφορία στο πιθάρι των Δαναΐδων! Το «σύστημα» που δυναστεύει τις κοινωνίες και προκαλεί τη βαρβαρότητα σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, που ταλανίζει και εξαχρειώνει τα δισεκατομμύρια των αθώων, στέλνοντάς τους κοπαδιαστά στο θάνατο, δεν τρομάζει με τις ανοργάνωτες, ακέφαλες και απολιτικές συγκεντρώσεις σε πλατείες! Αν θέλουμε να το πολεμήσουμε αποτελεσματικά, πρέπει να οργανωθούμε, να αποκτήσουμε σαφή πολιτική συνείδηση, να ξεκαθαρίσουμε την ήρα από το σιτάρι, και να σχηματίσουμε βουερό λαϊκό ποτάμι με εκατομμύρια διαδηλωτές-διαμαρτυρόμενους, πολιτικοποιημένους και αποφασισμένους να παλέψουν για το δίκιο τους! Καθήκον μας είναι να συλλογιστούμε (συνεχώς και αδιαλείπτως) με περίσκεψη, να μελετήσουμε τα πολιτικά δρώμενα, να ελέγξουμε και να αξιολογήσουμε τους πολιτικούς και τις πολιτικές τους και να καταλήξουμε με γνώση και συνείδηση στην πολιτική παράταξη που μάχεται για τα δικαιώματά μας. Όχι να γενικεύουμε αβασάνιστα ή να ισοπεδώνουμε τους πάντες και τα πάντα. Γιατί με τέτοια τακτική, με απουσία σαφούς πολιτικής συνείδησης, η έξοδος από το λαβύρινθο δεν είναι εφικτή. Με τέτοιες πρακτικές, χωρίς σαφή πολιτικό προσανατολισμό, και με ρηχή θεώρηση των πραγμάτων, το τέλμα θα διαιωνίζεται και «δεινών παύλα ουκ έσται» (: τα βάσανα ατέλειωτα). Αυτή είναι η ρεαλιστική θεώρηση του ζητήματος. Και όσο βραδύτερα τα καταλάβουμε, τόσο χειρότερα. Έρχονται καιροί απάνθρωποι. Σκληροί. Καιροί που μας θυμίζουν τα λόγια κάποιου συγγραφέα, που θεωρώ χρήσιμο να παραθέσω, όπως περίπου τα θυμάμαι: «σήμερα οι λύκοι δεν ουρλιάζουν, γιατί ουρλιάζουν οι άνθρωποι»!  

Η ΠΥΡΙΝΗ ΜΑΣΤΙΓΑ: ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΜΙΑΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Συγκλονιστικά στοιχεία για τους εμπρησμούς των δασών μας περιέχονται σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο «Έθνος της Κυριακής», 14-8-88. Είναι χρήσιμο να παραθέσουμε τα παρακάτω:

«… Από τη μεταπολίτευση του ’74 (οι εμπρησμοί των δασών) πήραν διαστάσεις εθνικής συμφοράς, αφού αποτεφρώθηκαν 5700000 στρέμματα. Ζημιά, που κόστισε ετήσια στην εθνική οικονομία περισσότερο από 80 δισεκατομμύρια… Κάθε χρόνο ένα κομμάτι της Ελλάδας χάνεται στη θάλασσα, έκτασης όσο ένα νησί (π.χ. Σάμος)… Πρόκειται για εδάφη που, γυμνά πλέον από δένδρα, δεν μπορούν να αντισταθούν στις διαβρώσεις των χειμάρρων και παρασύρονται προς τη θάλασσα. Οι 14.000 πυρκαγιές… δεν φώτισαν τους «αρμόδιους» για να πάρουν μέτρα για την αποτελεσματική προστασία του δάσους…

Ελλάδα: δασοκάλυψη το 1928 32%, το 1985 18%!

Βουλγαρία: το 1928 10%, το 1985 32%. Ισπανία: το 1939 9%, το 1987 33%... Δασικοί υπάλληλοι: ο αριθμός μειώθηκε κατά την τελευταία διετία κατά 38,5%... Έμειναν μόνο 1500. Μηδαμινός ο αριθμός των υδατοδεξαμενών για τα πυροσβεστικά οχήματα, ελλιπές και κακά συντηρημένο το υπάρχον δίκτυο των αντιπυρικών ζωνών. Μετά τις πυρκαγιές… ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια οι βίλες. Μεγάλες χαρτοβιομηχανίες αγοράζουν «μπιρ-παρά» την ξυλεία από δάση που κάηκαν ύστερα από εμπρησμούς…».

Εξάλλου στα συμπεράσματα του 1^ου Αναπτυξιακού Συνεδρίου Περιφέρειας Πελοποννήσου αναφέρεται ότι: «Οι τελευταίες τρομακτικές καταστροφές των δασών μας εξαιτίας των πυρκαγιών… αναγκαιότητα για μια άλλη δασική πολιτική που θα στοχεύει στην πρόληψη. Είναι ανάγκη να δημιουργηθεί φορέας ενημέρωσης που θα τονίζει την αναγκαιότητα συντήρησης των δασών μας, την προστασίας τους από τις πυρκαγιές…».

Είναι χρήσιμο επίσης να μεταφέρουμε εδώ τη ρήση του παλιού πολιτικού Γεωργίου Καρτάλη, ότι: «Οι Έλληνες, αδυνατούντες να σκέπτονται, συνηθίζουν να συσκέπτονται». Ένας, δε, Αλβανός αξιωματούχος, δικαιολογώντας τη μη συμμετοχή της χώρας του σε διεθνή συνέδρια, έχει πει: «Γιατί να λάβουμε μέρος σε συνέδρια αφοπλισμού που οργανώνονται κάθε λίγο χωρίς ποτέ να υλοποιούνται οι αποφάσεις: Το πρόβλημα δεν είναι να κουβεντιάζεις κάποιο πρόβλημα, αλλά να το λύνεις εφόσον μπορείς». Τέλος, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου της Αθήνας Μιχ. Σταθόπουλος, σε συνέντευξή του στο «Έθνος της Κυριακής», 14-8-88, ανέφερε και τα εξής: «Στον προϋπολογισμό του κράτους το κονδύλι για τον πολιτισμό είναι από τα μικρότερα. Νομίζω ότι στο σύστημα που ζούμε και ζουν τα παιδιά υπάρχει κυρίαρχη η αβεβαιότητα. Έχει περάσει στις μάζες η αντίληψη του «άρτον και θέαμα». Τέτοιου είδους τροφή είναι ο Ντέταρι…». Γιατί όλα αυτά τα παραθέματα; Μα, απλούστατα, μήπως κάποτε μας κυριέψει ο πανικός για συναγερμό του προνοείν και όχι η τρομάρα του μετανοείν. Τα περιθώρια στενεύουν. Θέλεις δε θέλεις σε πιάνει η απελπισία. Πού θα πάει η κατάσταση; Πού θα φτάσει το κακό; Πότε θα αφυπνιστούμε; Όταν το παν θα έχει χαθεί;

Η εικόνα είναι τρομερή. Η καταστροφή βιβλική. Η ολιγωρία, τώρα πια, δεν μπορεί παρά να θεωρείται εγκληματική. Είναι ώρα για γενικό συναγερμό. Οι δικές μας σκέψεις θα ειπωθούν ωμά. Ίσως για πολλούς να φαίνονται ρομαντικές. Για μας είναι οι μόνες ρεαλιστικές και σωστικές. Θα τις διατυπώσουμε συνοπτικά. Ανάγκη πρώτη: Να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μόνος τρόπος να σωθούμε από τις πυρκαγιές είναι η πρόληψη. Ανάγκη δεύτερη: Να βάλουμε μπρος συγκεκριμένο σχέδιο δασοπροστασίας αμέσως. Δουλειά εντατική χρειάζεται, όχι φορείς για αναποτελεσματικό κουβεντολόι! Τι φορείς να στήσουμε; Για να μας ενημερώσουν ότι δεν πρέπει να καίμε τα δάση; Αυτό είναι το πρόβλημα ή να ανασκουμπωθούμε σύσσωμοι, πανεθνικά, να φυλάξουμε τα τελευταία απομεινάρια των δασών μας; Επειδή μέχρι στιγμής, παρά την κορύφωση της κρισιμότητας, συγκεκριμένη απόφαση ουσίας δεν έχουμε υπόψη, προτείνουμε το ρομαντικό μας σχέδιο, για υλοποίηση. Γνωρίζουμε την άνεση με την οποία λιθοβολούνται (πάντοτε και παντού) όσοι επιχειρούν να προτρέξουν από τα παγιωμένα. Ωστόσο είναι πανάρχαιο και το «πάταξον μεν άκουσον δε».

Με δεδομένο το στοιχείο της ετήσιας οικονομικής ζημίας των 80 δισεκατομμυρίων που υφίσταται η χώρα (χωρίς να υπολογίζουμε τα της απώλειας της πανίδας και της χλωρίδας του τόπου συνακόλουθα…) και υπολογίζοντας ότι 50 χιλιάδες π.χ. έκτακτοι δασοφύλακες με 50 χιλιάδες αμοιβή το μήνα θα κοστίσουν στο κράτος για το τρίμηνο Ιούνης-Ιούλης-Αύγουστος 7,5 δισεκατομμύρια, προτείνουμε:

Α. Να αποφασιστεί άμεσα από την Πολιτεία η πρόσληψη 50 χιλιάδων φυλάκων με σκοπό την προστασία των δασών. Η ωφέλεια είναι προφανής: α) 50 χιλιάδες άνθρωποι θα εργαστούν, έστω και για ένα τρίμηνο (χιλιάδες άνεργοι υπάρχουν!), β) η ζημιά των 80 δισεκατομμυρίων (από τις πυρκαγιές) θα περιοριστεί στα 7,5 δισεκατομμύρια και γ) θα σωθούν τα δάση μας.

Β. Άμεση εκπόνηση και εκτέλεση προγράμματος αναδάσωσης ευρύτατης έκτασης με πρόβλεψη και σχεδιασμό ανάλογο με τις ανάγκες και τις συνθήκες. Τα δέντρα ιαπωνικής προέλευσης, που λέγεται ότι δεν καίγονται, πρέπει να χρησιμοποιηθούν τουλάχιστο σε περιορισμένη κλίμακα, υπό μορφή αντιπυρικών ζωνών.

Ουτοπία; Ρομαντισμός; Είθισται έτσι να χαρακτηρίζεται κάθε σκέψη που θέτει τους πάντες ενώπιον των ευθυνών τους και τους καλεί να εγκαταλείψουν τη ραστώνη και τη βυζαντινολογία, ανά τα κάθε είδους συμβούλια και επιτροπές…

Γ. Ψήφιση αυστηρών διατάξεων σχετικά με την προστασία του δάσους. Οι λίγοι ασυνείδητοι και επιπόλαιοι ή οι πιθανοί εγκληματίες που δρουν «βάσει σχεδίου», θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ο νόμος για κάθε εμπρηστή θα είναι τόσο σκληρός όσο είναι και η πράξη του ίδιου του δράστη! Εδώ πρέπει να παραμεριστεί κάθε είδους ανθρωπιστική διάθεση. Όποιος γίνεται πρόξενος εθνικής καταστροφής δεν δικαιούται καμιά επιείκεια.

Εάν δεν παρθούν άμεσα τέτοια δραστικά μέτρα, το μόνο βέβαιο είναι η ολοκληρωτική καταστροφή των δασών μας και, απώτερα, η μετατροπή της χώρας μας σε τοπίο σεληνιακό με όλες τις τραγικές συνέπειες. Ελπίζουμε, πάντως, οι δαιμονικές φλόγες, που απλώνονται γύρω μας ως πύρινες γλώσσες και προκαλούν τον πανικό και την αποτέφρωση, να φωτίσουν του πάντες, ώστε να αντιμετωπιστεί η πύρινη μάστιγα και να σωθεί ο τόπος.

ΤΙ ΤΕΚΤΑΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΛΛΑΝΑ ΛΑΚΩΝΙΑΣ;

Από δημοσιογραφικές πληροφορίες, αρχικά, και από επιτόπια επίσκεψη, στη συνέχεια, βρέθηκα μπροστά σε ένα άλυτο – λογικά – αίνιγμα, που κέντρισε την περιέργειά μου και προκάλεσε καίρια ερωτηματικά σχετικά με τον αρχαιολογικό χώρο της Πελλάνας, της πασίγνωστης πλέον Πελλάνας με τους περίφημους ιστορικούς και αρχαιολογικούς θησαυρούς.

Όταν υπηρετούσα ως διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λακωνίας (1986-1990) είχα σημειώσει τη σημαντική κινητικότητα περί τον χώρο της Πελλάνας από τον υπεύθυνο έφορο αρχαιοτήτων της περιοχής Θ. Σπυρόπουλο, επ. καθηγητή της Προϊστορικής αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών. Ωστόσο, υπηρεσιακές ασχολίες περί τα εκπαιδευτικά θέματα του Νομού, για τα οποία είχα την ευθύνη, δεν μου επέτρεψαν, τότε, να εγκύψω με τη δέουσα προσοχή σε όσα η αρχαιολογική σκαπάνη του έγκριτου αρχαιολόγου Θ. Σπυρόπουλου έφερνε στο φως και τότε και αργότερα. Σήμερα, όμως, βρίσκομαι μπροστά σε μια έκπληξη, κυριολεκτικά, και σε μια βασανιστική απορία.

Επισκέφθηκα τον προηγούμενο  χρόνο το χώρο της Πελλάνας. Άκουσα από τον ανασκαφέα λεπτομερώς το χρονικό της περίλαμπρης ανασκαφής που φέρνει στο προσκήνιο της Ελληνικής Ιστορίας νέα στοιχεία, ικανά να τάμουν νέους ορίζοντες στον Ελληνικό χώρο και να θέσουν νέα ερωτήματα αναφορικά με την πορεία του αρχαίου Ελληνισμού, ερωτήματα που θέτουν προ των ευθυνών όλους τους «ειδικούς» που είναι προσκολλημένοι στον ινδοευρωπαϊκό μύθο – τεχνητό και σκόπιμο πλάσμα πολλαπλών σκοπιμοτήτων!

Όταν είδα «ιδίοις όμμασι» το χώρο και τα ευρήματα, επιδόθηκα σε μια επίμονη μελέτη των σχετικών ζητημάτων (ιστορικός – αρχαιολόγος κ’ εγώ) και περιεργάστηκα σχολαστικά όλες τις πληροφορίες και τα διαδραματισθέντα αναφορικά με την ανασκαφή του Θ. Σπυρόπουλου στο χώρο της Πελλάνας. Και ομολογώ ότι όσο περισσότερο ερευνούσα τα δεδομένα τόσο και πιο πολύ ορθώνονταν, και εξακολουθούν μέχρι τώρα, πελώρια και αναπάντητα ερωτήματα που εμπνέουν ανησυχία σε κάθε νουνεχή πολίτη αυτής της χώρας για τον τρόπο που αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία ο αρχαιολογικός μας πλούτος – θύμα στο βωμό «τις οίδε» ποιων σκοπιμοτήτων!

Γνωρίζω ότι έχουν γίνει πολλές δίκες σχετικά με το θέμα της Πελλάνας. Γνωρίζω ότι ένας τοπικός σύλλογος κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να αναδείξει τα ευρήματα και να ολοκληρώσει το ανασκαφικό έργο ο υπεύθυνος ανασκαφέας Θ. Σπυρόπουλος, ώστε να προβεί και σε ολοκληρωμένη δημοσίευση των ευρημάτων προς όφελος της επιστήμης αλλά και του τόπου.

Γνωρίζω, ακόμα, ότι μηνύσεις του ανασκαφέα «ετέθησαν στο αρχείον», με ελαφρά καρδία από δικαστές, αλλά ακολούθησαν και αναψηλαφήσεις… Γνωρίζω, ακόμα, από προσωπική αυτοψία, ότι έχει διαπραχθεί στο χώρο κυριολεκτικά λεηλασία των θολωτών τάφων που η σκαπάνη του Θ. Σπυρόπουλου έφερε στο φως! Και  λέω λεηλασία με πλήρη επίγνωση! Γιατί όταν ο θολωτός τάφος έχει «μπαζωθεί» με δεκάδες τόνους χαλικιού, πώς πρέπει να ειπωθεί αυτό; Είναι προστασία του μνημείου; Δεν είναι καταστροφή και έγκλημα; Και εφόσον είναι έγκλημα - είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού -, ποιοι και γιατί επιτρέπουν να διαιωνίζεται;

Και πού είναι οι θεματοφύλακες των οσίων και ιερών του τόπου μας; Πού είναι ο εισαγγελέας, να διατάξει πάραυτα επιτόπια έρευνα στην οποία να μορφώσει ιδίαν αντίληψη για το τι τεκταίνεται, επιτέλους, στην Πελλάνα; Πού είναι ο εισαγγελέας, να μεταβεί επί τόπου, με ομάδα μηχανικών και αρχαιολόγων, για να διαπιστώσουν πώς παραδίδονται οι αρχαιότητές μας βορά σε πολυώνυμες και «μυστήριες» σκοπιμότητες;

Ο υπογράφων αυτές τις σκέψεις έμαθα «εξ απαλών ονύχων» να λέω την αλήθεια, να μη «μασάω τα λόγια» μου και «να θέτω πάντα τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων» - ιδιαίτατα όταν πρόκειται για θέματα Πολιτισμού και Ιστορίας.

Υπό την έννοια αυτή, είμαι υποχρεωμένος να δηλώσω εδώ ρητά ότι απορρίπτω το καθιερωμένο και παραπλανητικό σόφισμα ότι «η δικαιοσύνη είναι αδέκαστη». Η δικαιοσύνη ως αφηρημένη έννοια δεν έχει καμιά σημασία και αξία για την κοινωνία, για τον άνθρωπο, για τη ζωή. Ανήκει στη σφαίρα της φιλοσοφίας και του στοχασμού που για την ανθρώπινη καθημερινότητα έχει τόση αξία όση ένα βούρλο! Αντιπαρέρχομαι, λοιπόν, τα σχετικά με τη θεωρία και εστιάζω την προσοχή στο χειροπιαστό. Στους δικαστές. Ε, λοιπόν, για μένα – και η πραγματικότητα ας με διαψεύσει! – οι δικαστές δεν είναι αδέκαστοι! Βεβαίως, υπάρχουν και αδέκαστοι, αναντίρρητα. Υπάρχουν, όμως, και δεκαζόμενοι! Χρέος όλων, και δικαίωμα αναφαίρετο κάθε πολίτη, είναι να απαιτήσει από κάθε δικαστή να είναι ακέραιος, αδέκαστος και ανύσταχτος φρουρός της νομιμότητας. Πολλώ μάλλον όταν θίγονται και απειλούνται πολιτιστικοί θησαυροί, σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας μας.

Για την περίπτωση της αρχαίας Πελλάνας νομίζουμε πως δεν έχει χυθεί άπλετο φως μέχρι τώρα και δεν έχει αντιμετωπιστεί με τη δέουσα προσοχή το πρόβλημα.

Οι απλοί πολίτες της περιοχής, που βλέπουν τις αρχαιότητες του τόπου τους να παραμελούνται και να μένουν στην αφάνεια με προφανή κίνδυνο ολοσχερούς βλάβης και καταστροφής, υψώνουν φωνή διαμαρτυρίας και απορούν για την ακηδία, την αφροντισιά, της επίσημης Πολιτείας και των δικαστικών αρχών!

Τι, τάχα, τεκταίνεται; Μήπως ανυπέρβλητες και δόλιες σκοπιμότητες στέκουν ως αναχώματα και εμποδίζουν την ανάδειξη και αξιοποίηση του αρχαιολογικού πλούτου της Πελλάνας και, κατ’ επέκταση, ολόκληρης της χώρας μας; Μήπως τα πλοκάμια του ινδοευρωπαϊσμού - ως θεωρίας και πρακτικής - έχουν αλυσοδέσει τα πάντα και αναγκάζουν «θεούς και δαίμονες» να εκτελούν τις δικές τους εντολές; Λέμε μήπως, και το υπογραμμίζουμε, μια και τόσα «τέρατα και σημεία» στις μέρες μας βλέπουν το φως και μας οδηγούν από έκπληξη σε έκπληξη!...

Άγνωστο, πράγματι, τι κρύβεται στο βάθος όλης αυτής της Οδύσσειας του αρχαιολογικού χώρου της Πελλάνας. Κάποιος δικαστής τερτσετικών προδιαγραφών και αναστήματος, κάποιος νέος Πολυζωίδης πρέπει να πάρει το μαχαίρι και να ανοίξει το απόστημα!

Και όχι μόνον ένας! Πολλοί! Όλοι πρέπει να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και των προσδοκιών του Λαού! Γιατί ο λαός, που είναι δημιουργός όλων των αξιών, έχει το δικαίωμα, το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα, να καρπώνεται, να απολαύει τις αξίες και τα ιδανικά του.

Αυτή είναι η Παιδεία του. Η καλή παιδεία του. Και την περιφρουρεί. Γιατί ξέρει πως αν του λείψει αυτή, η καλή Παιδεία του, θα κατακλυσθεί από κακή παιδεία. Αλλά λαός με κακή παιδεία είναι κακόμοιρος λαός. Και ο ελληνικός Λαός δε θέλει να είναι κακόμοιρος. Αγαπάει τη λεβεντιά και μάχεται για ζωή με ουσία και ομορφιά. Κανένας δε δικαιούται να του γκρεμίζει τα όνειρα και τα ιδανικά του!..

ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ

Ένα προορατικό κείμενο

Η Ιστορία μας - που δεν τη διαβάζουμε! - μας λέει: το 65 μ.Χ. ήταν να γίνει η 211 Ολυμπιάδα. Αλλά «ουκ ήχθη Νέρωνος αναβαλλομένου…». Έγινε το 67 μ.Χ. που να μην έσωνε, όπως μακάρι να μην έσωνε και του 2004! Αλλά «έσωσαν» και οι δυο. Τα τότε θα τα θυμίσουμε σύντομα. Τα του 2004 διαφαίνονται ανάλογα, αφού η σχολική χρονιά άρχισε στην εκπνοή του εικοστού αιώνα με σχολικές αίθουσες σκοτεινές (αίθουσα θα πει: λάμπουσα) ενώ οι φωτοχυσίες για την Ολυμπιάδα διαφάνηκαν ήδη! Ω βλαχογκλαμουριά! Δηλαδή: δια της αγραμματοσύνης στην ποδώκεια. «Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια» λέει ο λαός. Αλλά δεν τον αφήνουν τα «διαπλεκόμενα» να βάλει μυαλό.

Όπως τον έχουν καταντήσει, τους βολεύει. Κάπου-κάπου ένα πανηγύρι για εκτόνωση του λαού και λαθροχειρία από τους αεριτζήδες - ντόπιους και ξένους.

Το 67 μ.Χ. ο Νέρωνας, - ανισόρροπος ως τα μπούνια! - μολονότι γκρεμίστηκε απ’ το δίφρο, ανακηρύχτηκε Ολυμπιονίκης και οι πραγματικοί νικητές αναγκάστηκαν να αποσυρθούν - όπως οι σημερινοί Ολυμπιονίκες που δε βρέθηκαν στη Λωζάνη, όπου έλαμπαν τα φαντεζί συνολάκια της Γιάννας! Κοντά στην ιερή Άλτη χτίστηκε τότε ειδικό ανάκτορο για τον αυτοκράτορα Νέρωνα που υμνολογούσαν οι «γραικύλοι» Ρωμαιολάτρες (εξ Ελλήνων, φευ!).

Σήμερα οι Ευρωλάτρες «γραικύλοι» (εξ Ελλήνων και πάλι, φευ!) απομυζούν το λαό για να ταΐσουνε τους κηφήνες της ΔΟΕ (Διεθνούς Οικονομικής Εταιρείας)¹ και τους ντόπιους δεινόσαυρους της κερδοσκοπίας. Τα κωμικά, τότε, απείρου κάλλους.

Ακόμα και χειροκροτητές επιστρατεύανε. Βαριές τιμωρίες σε όσους δεν παρακολουθούσαν τους αγώνες. Και τώρα οι «ειδικοί» φόροι έκαναν την εμφάνισή τους!

Ο Νέρωνας, νικητής ασυναγώνιστος (!) γεμάτος νικητήρια στέφανα, κουβάλησε μαζί του αμέτρητα έργα τέχνης, απογυμνώνοντας τα ελληνικά ιερά με τις ευλογίες των τότε «γραικύλων»!

Μένει να δούμε τι θα γίνει με τους τωρινούς «γραικύλους», που διασπαθίζουν το δημόσιο χρήμα για χάρη των κερδαλέων τυχοδιωκτών - ημεδαπών και αλλοδαπών! Έργα και ημέρες μιας παράφρονης εποχής, τότε. Διαβάζοντας κανείς τις λεπτομέρειες καταθλίβεται! Τι μας επιφυλάσσει η σύγχρονη «γραικυλία»; Το σίγουρο είναι ότι, κοντά δύο χιλιάδες χρόνια μετά, η Ελλάδα εξωθείται αβασάνιστα(;) και εγκληματικά από την εγχώρια και ξένη καραγκιοζοκερδοσκοπία - με την επίνευση της «πολιτικής» «ηγεσίας» του τόπου! - σε επανάληψη τραγικών περιπετειών που οδηγούν κατευθείαν σε κάθε είδους εθνική χρεοκοπία.

«Για ένα πουκάμισο αδειανό, για μια… Γιάννα»! Κι ας ωρύεται η Βούλα Πατουλίδου: «για την Ελλάδα, ρε γαμώτο!» Κι ας κραυγάζει ο Μπουντούρης (ο αφελέστατος ή… παμπόνηρος;): «όλα θα διορθωθούν»!

Στη χώρα μας θα παρελάσουν - στο πριν, κατά και μετά το 2004 διάστημα - μιλιούνια τυχοδιώκτες. Θα την λεηλατήσουν ποικιλότροπα και θα φύγουν με τις τσέπες φουσκωμένες, αφήνοντας πίσω τους σωρούς δυσωδών… «αφοδευσολυμάτων»! Και ο λαός, που τώρα (φριχτά διαβουκολημένος) πανηγυρίζει, θα μοιρολογεί για άλλη μια εθνική καταστροφή. Για άλλη μια καταβαράθρωση. Έτσι χρεοκοπούν και καταλύονται οι λαοί που έχουν ηγέτες υποδεέστερους των περιστάσεων, πειθήνιους στα κελεύσματα των καρχαριών της εγχώριας και ξένης κερδοσκοπίας. Και ως προς αυτό - δυστυχώς! - η Ελλάδα ευμοιρεί ανέκαθεν και ανελλιπώς. Γι’ αυτό στη φωταγωγημένη εμποροζωοπανήγυρη του 2004 θα απολαύσουμε σκηνές και καμώματα απείρου μεγαλείου! Μέχρι και τις ορέξεις των «αθάνατων» (και όχι μόνον αυτών) για τα… σεξουαλικά τους εδέσματα ίσως πληροφορηθούμε (όπως υπαινίχτηκαν κάποια έντυπα)! Μέρες Ρωμαιοκρατίας ανατέλλουν για τη χώρα. Και όλα αυτά με πρόσχημα τα νιάτα και τα Ολυμπιακά ιδεώδη! Αντί για Παιδεία, εργασία, παλλαϊκό αθλητισμό - «μη προς την ρώμην αλλά προς την υγίειαν», που κήρυχνε ο Ισοκράτης, - πασάρουμε φούμαρα, σεισοπυγίδες και δεινόσαυρους οικονομικής λεηλασίας κατά του τόπου. «Και συ λαέ βασανισμένε….», δυστυχώς, ξεχνάς εύκολα!

Γι’ αυτό σε κρατάνε σε ρόλο αβασταγού. Όμως, «εν σοι κείται».

Στο χέρι σου είναι. Μπορείς να πάρεις το φραγγέλιο και να μαστιγώσεις τους εμπόρους του ιδρώτα σου. Για τους νέους, ένας δρόμος υπάρχει: της μελέτης, της αφύπνισης και της δράσης. Ο δρόμος της γνώσης. Αλλιώς, θα είμαστε για τα πανηγύρια, όπως αυτό που μας φόρτωσαν για το 2004, που, τότε, θα αναφωνήσουμε: ποτέ πια Ολυμπιάδα!! Αλλά θα είναι πολύ αργά…

1)      Ο αδίστακτος κύριος Σάμαρανκ

Το περίφημο, ανατριχιαστικά αποκαλυπτικό για το ποιόν των «αθανάτων» βιβλίο των Άντριου Τζένινγκς - Βιβ Σίμσον The Lords of the Rings «ή, ελληνιστί. Τα Αφεντικά των Ολυμπιακών Αγώνων) κυκλοφόρησε μία μέρα πριν την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών της Βαρκελώνης. Και έκανε τον Σάμαρανκ να εκτροχιαστεί.

Λίγες μέρες μετά το τέλος των Αγώνων, χτύπησε το τηλέφωνο της εφημερίδας «El Triangle», «το τρίγωνο» δηλαδή, στην πρωτεύουσα της Καταλούνια. Το σήκωσε ο αρχισυντάκτης, κάποιος Ζάουμε Ρέισακ. Και άκουσε μια φωνή που τον έκανε να κοκαλώσει: «Έλα, γεια, είμαι ο Χουάν Αντόνιο. Άκου, θέλω να μου κάνεις μια χάρη. Κυνηγάω αυτούς τους Άγγλους δημοσιογράφους και βρήκα ότι τηλεφωνούσαν συνεχώς σε έναν αριθμό στη Βαρκελώνη. Μήπως μπορείς να τσεκάρεις σε ποιον ανήκει;». Αλλά ο Σάμαρανκ είχε κάνει λάθος. Και αντί να πάρει το φίλο του τον ασφαλίτη (όπως προφανώς ήθελε), σχημάτισε στο καντράν τον επίμαχο αριθμό - αυτόν που ήθελε να ερευνηθεί! Και έπεσε πάνω σε δημοσιογράφο! Την επόμενη μέρα, φυσικά, το - αριστερών αποκλίσεων - «Triangle» κυκλοφόρησε «πού σε πονεί και πού σε σφάζει». Διότι προφανώς ο Σάμαρανκ: α) Είχε προσλάβει ντετέκτιβ στην Αγγλία για να βρουν τα αρχεία των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων των Τζένινγκς και Σίμσον, β) Ήταν σε θέση να διατάξει παρακολουθήσεις τηλεφώνων και (αυτό δα έλειπε) στην πατρίδα του. Και δεν δίστασε να το κάνει.

Κι εμείς όλοι κρεμόμαστε από τα χείλη αυτού του αδίστακτου ανθρώπου και διαδίδουμε ότι δίνουμε «τον ευγενή αγώνα για το αθάνατο Ολυμπιακό πνεύμα»…

(Νικ. α.π. «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ»).

«Ο ΗΓΕΜΟΝΑΣ» του Νικολό Μακιαβέλι

Θα αφιερώσω αυτή τη φορά τη στήλη σε ένα βιβλίο που πολλοί ίσως το έχουν ακούσει αλλά λίγοι το έχουν διαβάσει. Σίγουρο πάντως είναι ότι το έχουν διαβάσει όλοι οι πολιτικοί. Γιατί αν δεν το διαβάσουν δε μπορούν να φέρουν σε πέρας το πολιτικός τους έργο. Το γιατί θα το καταλάβετε παρακάτω.

Ο Μακιαβέλι και το έργο του Ηγεμόνας έχουν συκοφαντηθεί και παρανοηθεί. Και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο Μακιαβέλι, όντας πολιτικός εξ επαγγέλματος, έγραψε το έργο του με μια χωρίς προηγούμενο ειλικρίνεια. Και αυτό, ακριβώς, στάθηκε η αφορμή να παρεξηγηθεί από τους πολλούς ο ίδιος και το έργο του. Μα δε φταίει αυτός σε τίποτα, γιατί απλά θέλησε να πει την αλήθεια, χωρίς φτιασιδώματα. Και αντί να του πούμε ευχαριστώ που μας διαφώτισε, τον κακολογούμε από πάνω.

Για να φανεί, λοιπόν, η αξία του Ηγεμόνα του και η ειλικρίνεια αλλά και αξία του Μακιαβέλι (που όπως είναι γνωστό έζησε στο διάστημα 1469-1527 και υπηρέτησε τη Φλωρεντινή Δημοκρατία και τους Μεδίκους) θα παραθέσω χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τον Ηγεμόνα του, στον οποίο, με σαφήνεια και τεχνική σύνθεσης εφάμιλλη των αρχαίων Ελλήνων, αναλύει ουσιαστικά και καίρια την ευρωπαϊκή πολιτική των χρόνων του (16^ο αιώνα) και δίνει βασικά στοιχεία για την τέχνη να κυβερνάς αποτελεσματικά. Η σκέψη του είναι ρεαλιστική. Το ύφος του λιτό. Διαβάζοντας το έργο αυτό έχεις την αίσθηση ότι ο Μακιαβέλι γράφει για σημερινές περιπτώσεις και ανακαλύπτεις πως η πολιτική πάντα – με μικρές παραλλαγές – κινείται στους άξονες που ο Μακιαβέλι καταγράφει.

Η σκέψη του Μακιαβέλι είναι εκπληκτικά διεισδυτική σε κάθε πρόβλημα στο οποίο αναφέρεται.

Από την αρχή του έργου, που το αφιερώνει στον Λαυρέντιο τον Μεγαλοπρεπή, Δούκα του ΟΥΡΜΠΑΝΟΥ κ.λ., δηλώνει με αφοπλιστική ειλικρίνεια: «Το έργο τούτο δεν το στόλισα μήτε το παραφόρτωσα… όπως πολλοί συνηθίζουν… Εγώ θέλησα να το κάνουν ευχάριστο μονάχα η αλήθεια… κ’ η σοβαρότητα που ’χει το θέμα του….».

Και έχει πιο πριν διευκρινίσει στον υψηλό παραλήπτη του, πως ο σκοπός του είναι:… «σ’ ελάχιστο καιρό να σε  κάμω να μάθεις ό,τι εγώ, ύστερα από πολλά χρόνια κι από πολλούς μόχτους και κιντύνους, γνώρισα κι έμαθα».

Όλο το έργο είναι ένα πολύτιμο εγχειρίδιο, ένα αληθινά αποκαλυπτικό κείμενο βαθιάς γνώσης και πείρας που φωτίζει την ανθρώπινη δράση, σε κάθε τομέα αλλά ιδιαίτερα στην πολιτική (αν και όλα, τελικά, είναι πολιτική!).

Σταχυολογώ κάποια αποσπάσματα. Όποιος πειστεί για την αξία του έργου, ας φροντίσει να το διαβάσει ολόκληρο.

(Διευκρινίζω πως πολλές σκέψεις του Μακιαβέλι είναι σκληρές. Γι’ αυτό ακριβώς, η λέξη μακιαβελλισμός ταυτίστηκε με τη σκληρότητα. Γι’ αυτό, όμως, δε φταίει ο Μακιαβέλι αλλά η σκληρή πραγματικότητα!):

·         «Όσες φορές οι ηγεμόνες είχαν το νου τους περισσότερο στις ηδονές παρά στ’ άρματα, έχασαν το κράτος τους».

·         «Οι αδικίες πρέπει να γίνονται όλες μαζί, κ’ έτσι, λιγότερο κρατώντας, λιγότερο ενοχλούν, οι ευεργεσίες πρέπει να γίνονται σιγά – σιγά, για να τις γεύονται περισσότερο καιρό».

·         «Πρέπει λοιπόν όποιος έγινε ηγεμόνας με τη βοήθεια του λαού, να διατηρεί το λαό φίλο του, κι αυτό του είναι εύκολο, γιατί ο λαός ένα μονάχα ζητάει: να μην καταπιέζεται».

·         Γεννιέται λοιπόν έτσι το ζήτημα: Αν συμφέρει καλύτερα τον ηγεμόνα να τον αγαπούν ή να τον φοβούνται. Απαντώ: και το ένα και το άλλο, μα επειδή είναι δύσκολο να συνυπάρξουν, είναι πολύ πιο σίγουρο να σε φοβούνται παρά να σε αγαπούν, αν είναι να λείψει ένα από τα δύο. Γιατί οι άνθρωποι γενικά είναι αχάριστοι, ευκολομετάβολοι, υποκριτές, φυγοκίντυνοι, άπληστοι, κι όσο τους ευεργετείς, σου είναι όλοι αφοσιωμένοι, σου προσφέρουν το αίμα τους, την περιουσία, τη ζωή και τα παιδιά τους, όπως είπα και παραπάνω, όσο ο κίντυνος είναι ακόμα μακριά, μα όταν ο κίντυνος ζυγώσει, αλλάζουν…».

·         «Οι άνθρωποι ευκολότερα βλάφτουν ένα που αγαπούν παρά ένα που φοβούνται….».

·         «Ένας ηγεμόνας λοιπόν δεν είναι ανάγκη να ’χει όλες τις καλές ιδιότητες, είναι όμως απόλυτη ανάγκη να φαίνεται πως τις έχει. Τολμώ μάλιστα να πω τούτο, πως αν τις έχει, και να τις χρησιμοποιεί πάντα καταντούν επιζήμιες…».

·         «Οι άνθρωποι γενικά κρίνουν από τα φαινόμενα κι όχι από τα πράγματα, όλοι μπορούν να βλέπουν, μα λίγοι καταλαβαίνουν…».

·         «Το καλύτερο καστέλι που υπάρχει είναι να μη σε μισεί ο λαός, γιατί, και καστέλια αν έχεις κι ο λαός σε μισεί, τα καστέλια δε θα σε σώσουν…».

·         Τίποτα άλλο δεν προξενεί τόση τιμή στον ηγεμόνα όσο οι μεγάλες πράξεις και τα σπάνια έργα».

·         «Υπάρχουν τριών ειδών μυαλά: όταν καταλαβαίνεις μόνος σου, όταν καταλαβαίνεις όταν οι άλλοι σου δείξουν, όταν δεν καταλαβαίνεις μήτε μόνος σου μήτε όταν οι άλλοι σου δείξουν».

·         «Ο ηγεμόνας πρέπει πάντα να συμβουλεύεται, όμως  όταν αυτός θέλει κι όχι όταν οι άλλοι θέλουν. Απεναντίας, πρέπει να κόβει τη φόρα καθενός να του δίνει συμβουλές, εξόν αν του τις ζητήσει…».

·         «Πρέπει ακόμα ο ηγεμόνας να προστατεύει την αξία και να τιμάει τους εξαιρετικούς σε κάθε τέχνη».

·         «Ο ηγεμόνας πρέπει να φροντίζει πάντα να κρατάει το μεγαλείο της αξιοπρέπειάς του, αυτό δεν πρέπει να το παραμελεί ποτέ και πουθενά».

Η ΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΛΑΛΙΑΣ

Το 564 π.Χ. ιδρύθηκε, από τους πρωτοπόρους της Ελληνικής αποικιοκρατίας Φωκαείς, η Αλαλία. Βρίσκεται στη γνωστή νήσο Κορσική - λιγότερο γνωστή ως Κύρνο. Αυτή την εποχή η Κύρνος ήταν στην επιρροή των Φοινίκων. Η μητρόπολη Φοινίκη, τότε, έχει αρχίσει να υποχωρεί, καθώς πιέζεται από τους Αιγύπτιους και τους Ασσυρίους.

Ύστερα από δεκατριάχρονη πολιορκία ο Ναβουχοδονόσορας κυριεύει την Τύρο. Από τότε η Καρχηδόνα μπαίνει επικεφαλής όλων των αποικιών των Φοινίκων που διατρέχουν κίνδυνο από την ελληνική εξάπλωση. Η καρχηδονιακή δύναμη ευνοήθηκε, μάλιστα, από τα αρνητικά για τους Έλληνες της Μ. Ασίας γεγονότα που ταπεινώθηκαν από τους Πέρσες, με αποτέλεσμα να καταστραφεί το ναυτικό των Ιώνων, με όλα τα αρνητικά επακόλουθα.

Τρομοκρατημένοι από την επέλαση των Περσών οι Φωκαείς, φτάνουν στην παλιά αποικία της Κορσικής (Κύρνου), όπου το 535 ο ενωμένος στόλος των Καρχηδονίων και των Τυρρηνών νίκησε τον στόλο των Φωκαέων. Κάτω από την πίεση των αντιπάλων οι Φωκαείς εγκατέλειψαν την Κορσική και φτάνοντας στην Ιταλία έχτισαν την Ελέα, γνωστή από τον διάσημο φιλόσοφο Ζήνωνα.

Η ήττα των Φωκαέων στην Αλαλία αποτέλεσε σταθμό αρνητικής πορείας για τους Έλληνες.

Από την Κύρνο μέχρι τις ηράκλειες στήλες οι Φοίνικες διαγούμιζαν τα πέλαγα και υποχρέωσαν τους μέχρι τότε αφέντες της Αλαλίας σε πραγματική… αλαλία!

Το χαρακτηριστικό αυτό ιστορικό γεγονός ίσως θα ήταν χρήσιμο να το μελετήσουν με προσοχή όλοι οι σημερινοί «κραταιοί» της γης, μήπως ενεργοποιήσουν τον ελάχιστο κόκκο νου (αν έχουν!) και συνειδητοποιήσουν ότι «έχει ο κύκλος γυρίσματα» και τα δεινά που σωρεύουν στην ανθρωπότητα είναι επιταγές που κάποτε θα εξοφληθούν. Και, ως γνωστόν, οι «επιταγές» όσο καθυστερημένα εξοφλούνται τόσο περισσότερο επιβαρύνονται με τόκους! Το γεγονός είναι εξίσου διδακτικό και για όλους τους λαούς: Οι σημερινοί δυνάστες μπορούν να γίνουν αυριανοί δυναστευόμενοι! Η τελική νίκη ανήκει στους πρωταγωνιστές της Ειρήνης των λαών.

Οι μακελάρηδες των λαών και ακρωτηριαστές των ανθρώπινων δικαιωμάτων θα παραδοθούν κάποια στιγμή στην πυρά, για να πάρουν τα όνειρα εκδίκηση!

Μηχανισμοί φθοράς: η αλλοτρίωση

Στις υπόκωφες οιμωγές του καιρού μας, που συνθέτουν ένα φάσμα απροσδιόριστης υφής, ο άνθρωπος – αυτόκλητο θύμα και θύτης στο δαιμονιώδη χορό των τεχνολογικών επιτευγμάτων – στέκει με διχασμένη βούληση. Η βιοσοφία της τεχνολογίας είναι ελκυστική. Παρασύρει και εμπλέκει στα πλοκάμια της όσους ορέγονται «ανέτως ζην». Σε πρώτη φάση η διαδικασία λύτρωσης από το απειλητικό φάσμα της πείνας είναι ορθή πορεία.

Αλλά «επ’ άρτω μόνον ζήσεται» ο άνθρωπος; Όχι, φυσικά. Θρησκευτικούς δογματισμούς δεν δεχόμαστε ούτε με τέτοιο νόημα ασπαζόμαστε το «ουκ επ’ άρτω μόνον». Η βαθύτερη ουσία και υποστασιακή δομή της ανθρώπινης προσωπικότητας ενέχουν στοιχεία που σε έσχατη θεώρηση αντιστρατεύονται το «ανέτως ζην» - αν φυσικά τα στοιχεία αυτά δεν «συνεθλίβησαν υπό την πίεσιν εναντίων δυνάμεων» - και παρορμούν προς αναζήτηση άλλων τύπων ζωής. Από το σημείο αυτό που η σάρκα καρπώνεται με άνεση ό,τι της είναι αναγκαίο και το πνεύμα δοκιμάζει μια ίσχνανση, αρχίζει η εσωτερική αντιδικία. Αντίδρομες δυνάμεις συνθέτουν ένα κόσμο αμφιρρέποντα, αγχώδη. Μέσα στον άνθρωπο γίνεται ο συγκερασμός δύο ποιοτήτων, βασικά.

Η ποιότητα, το στοιχείο, ας πούμε, του πάθους και η ποιότητα του χρέους. Από τις δύο αυτές τάσεις δυναστεύεται ο άνθρωπος για ένα μακρό χρονικό διάστημα, που κάποτε γίνεται ισόβιο.

Στη διαμάχη αυτή, στην αληθινά ανειρήνευτη πάλη, οι δύο ποιότητες μπαίνουν σε δοκιμασία σκληρή, που άλλοτε φορτίζει θετικά και άλλοτε αρνητικά τη ζωή του ανθρώπου. Αν αντιμετωπίσουμε τους παράγοντες που επενεργούν αποφασιστικά στη μια ή την άλλη επικράτηση, θα πρέπει να δεχτούμε, πέρα από τις βιολογικές κληρονομικότητες που είναι απαραγνώριστες, την επίδραση των ποικίλων περιβαλλόντων και των γενικότερων σταθμητών και αστάθμητων παραγόντων, που επηρεάζουν την προσωπικότητα του ατόμου.

Η οικογένεια, το σχολείο, το κοινωνικό και πνευματικό κλίμα που περιβάλλει το άτομο, συντελεί αποφασιστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας. Οι σύγχρονες ψυχολογικές τάσεις, που δέχονται την άποψη πως ο άνθρωπος διαμορφώνεται σύμφωνα με το γενικότερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσονται, μας φέρνουν πολύ κοντά στην αλήθεια. Είναι η αισιόδοξη άποψη της επιστήμης, που πιστεύει στη δυνατότητα να διαπλάσει τον άνθρωπο σύμφωνα με την επιθυμία της, αν εξασφαλιστούν οι αναγκαίες αντικειμενικές προϋποθέσεις. Φυσικά, η άποψη αυτή προσκρούει σε κάποιες εμπειρικά διαπιστωμένες εξαιρέσεις. Αλλά η βασική άποψη διατηρεί την αίγλη και την αλήθεια της. Και φυσικά, η μοντέρνα ψυχολογική πίστη είναι πολύ παλιά. Πλατωνικές αναζητήσεις στρέφονται προς την έρευνα του δυνατού ή όχι της διδασκαλίας της αρετής. Και η πίστη είναι πως η αρετή και η γνώση είναι μαθητόν. Αυτή η παραδοχή μας οδηγεί στη σκληρή διαπίστωση της αλλοτρίωσης του σύγχρονου ανθρώπου. Η βαθύτερη σημασία της αλλοτρίωσης, που τόσο έχει καταντήσει του συρμού στον καιρό μας θεωρητικά και πρακτικά, απετέλεσε αντικείμενο έρευνας πολλών στοχαστών. Και εκφράστηκαν, στις λεπτομέρειές τους διαμετρικά, πολλές φορές, αντίθετες θέσεις. Οπωσδήποτε, όμως, σε ένα σημείο συμπίπτουν όλες οι θέσεις: η αλλοτρίωση είναι μια φθορά της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Ο πρώτος στοχαστής που συνειδητοποίησε και διατύπωσε την έννοια της αλλοτρίωσης, είναι ο Έγελος. Ο Μαρξισμός με την έννοια της αλλοτρίωσης χαρακτηρίζει τον άνθρωπο μέσα στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Στο στάδιο της βιομηχανικής (καταναλωτικής) κοινωνίες αποκορυφώνεται η έννοια της αλλοτρίωσης (αποξένωσης). Το φάσμα που προκύπτει από την απομάκρυνση του ανθρώπου, καθώς μεταβαίνει από τη «φύση» του στο τεχνολογικό σύστημα ζωής, είναι η πρώτη ουσία που συνιστά την αλλοτρίωση.

Εμπειρικά, το φαινόμενο της αλλοτρίωσης μπορεί να κατανεμηθεί σε διάφορες περιοχές, που συνθέτουν τη σφαίρα της ανθρώπινης δραστηριότητας (όπως είναι η διάσταση ανάμεσα στην πράξη και τη σκέψη, εκδηλωνόμενα στο επάγγελμα, η απομάκρυνση από την πραγματικότητα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ερμητισμού που τόσο επικίνδυνα κατατρέχει τον άνθρωπο του καιρού μας κ.λ.π.).

Βασικό και επικίνδυνο σύνδρομο στον μηχανισμό φθοράς που συνθέτει η αλλοτρίωση είναι η μείωση της ελευθερίας του ατόμου και η μετατροπή του σε ένα απλό φορέα κάποιων καταστάσεων ή ρόλων που υπαγορεύονται από παράγοντες έξω από το άτομο.

Σταδιακά το άτομο υποκύπτει στον δικτυωμένο αριστοτεχνικά μηχανισμό και επιδεινώνει κατά αύξοντα ρυθμό τη θέση του. Ο ερμητισμός, τα απαίσια αυτά τείχη που ο ποιητής με τη δική του γλώσσα και ευαισθησία διατύπωσε, ασκεί παγερή και φθοροποιά δράση στο άτομο, το αποδιοργανώνει, το αποδυναμώνει και, τέλος, το παραδίνει έρμαιο και εξουθενωμένο στη βουλιμία της άψυχης και αδυσώπητης μηχανής. Έτσι, ο άνθρωπος γίνεται «αμήχανον άθυρμα», υποχείριο και εξάρτημα μηχανής, που άγεται και φέρεται από τις συμβατικότητες. Η μαζικοποίηση είναι, ίσως, το προχωρημένο στάδιο και η εντελέστερη μορφή της προϊούσας αλλοτρίωσης. Αν το μέλλον μας επιφυλάσσει την αποδέσμευση από τον ψυχοφθόρο μηχανισμό της αλλοτρίωσης, ή όχι, δεν μπορεί να προεξοφληθεί. Το πείραμα του μαρξισμού δεν είναι απογοητευτικό. Το πείραμα της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας είχε σαν συνέπεια την κατάργηση της αλλοτρίωσης σε ανάλογη έκταση. Η προσδοκία του ανθρώπου πρέπει να στηριχθεί σε μια προσπάθεια για «υπέρβαση», υπερνίκηση της αλλοτρίωσης.

Γι’ αυτή την προσπάθεια παράγοντας που θα συντελέσει γόνιμα σε θετικούς καρπούς, είναι, αναντίρρητα, η αγωγή.

Γι’ αυτό το λόγο, η Παιδεία πρέπει ν’ αποτελεί την πρώτη φροντίδα κάθε πολιτείας. Η παιδεία, όμως, που δεν υπηρετεί σκοπούς του κατεστημένου αλλά την ανθρώπινη αλήθεια, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία.

Εξέχοντες πνευματικοί δημιουργοί

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΚΑΡΤΕΡ: ΠΟΙΗΤΗΣ – ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΣ

Για να εκτιμήσεις και να αξιολογήσεις ποιητές και διανοούμενους του βεληνεκούς ενός εξόχως πνευματικού δημιουργού και ανθρώπου που λειτουργεί μια ολόκληρη ζωή στον πάνσεπτο ναό της Τέχνης, της Ανθρωπιάς και του πανανθρώπινου Δίκιου, απαιτείται, πέρα από γερή αρματωσιά, και κάποια υπέρβαση των ορίων της τόλμης.

Η ταπεινότητά μου - που μου έλαχε ο απροσδόκητος και άκρως τιμητικός κλήρος να αναστραφώ με το έργο του Γιώργο Κάρτερ (όσο οι δυνατότητές μου το μπόρεσαν) και, μέσα - κυρίως - από το έργο, και με τον άνθρωπο Ποιητή-Διανοούμενο Γιώργο Κάρτερ - αποτολμά μιαν υπέρβαση και μιαν αποκοτιά: να ιχνηλατήσει με ιδιαίτερη ευλάβεια (ακροθιγώς προς το παρόν - με την προσδοκία μιας μελλοντικής εκτενέστερης προσέγγισης, αν οι περιστάσεις το επιτρέψουν και οι αντοχές είναι ανθεκτικές) το Ποιητικό έργο του σεμνού δημιουργού που στέκει στην κορυφή της πνευματικής δημιουργίας των νεότερων καιρών της χώρας μας. Τούτης της χώρας που επιμένει σταθερά να κιβδηλεύει τα γνήσια τιμαλφή και να στραγγαλίζει τους άξιους και τους τίμιους δημιουργούς, αναδείχνοντας «εκ του μη όντος» τους τσανακογλείφτες και οσφυοκάμπτες ή όλως ασπόνδυλους έρποντες! Που συντροφιάζουν, συσπειρώνονται, αλληλολιβανίζονται και αναρριχιούνται στις «κορυφές», ναρκισσευόμενοι και ναρκοθετούντες το δρόμο των άξιων και αυτόφωτων, εκείνων που παράγουν έργο και ευεργετούν τον Τόπο και το Λαό. Και, κατά δυστυχίαν, ο τόπος, η χώρα μας, ευμοιρεί σε ασπόνδυλους, που κατακλύζουν κάθε πόστο και κουμαντάρουν όλες τις εστίες που θα μπορούσαν να εκπέμψουν φως και να ποδηγετήσουν τα βήματα των ανθρώπων προς τη δημιουργία αξιών και ποιοτήτων.

Έτσι, μένουν στην αφάνεια ή συσκοτίζονται, καταχωνιάζονται και παραδίνονται στη σιωπή οι αληθινοί δημιουργοί, ενώ «λάμπουν» οι φελλοί και οι ανάξιοι που προβάλλονται με όλους τους τρόπους και σε όλους τους τόνους από το διεφθαρμένο «σύστημα» - παραγωγό σαβούρας και ανείπωτης ευτέλειας.

Ωστόσο, μέσα στα σπλάχνα της αστείρευτης λαϊκής σοφίας και ευθυκρισίας, στον πυρήνα τον ακίβδηλο του ασυμβίβαστου απλού ανθρώπου, κλώθονται ακατάλυτες αρετές και αξίες, σφυρηλατούνται αντιστάσεις και κρατάνε όρθιο το δέντρο της ζωής, παρά το σφοδρό δρολάπι που το δέρνει. Κ’ έρχεται κάποτε η ώρα που δικαιώνονται οι περιφρονημένοι, αναγνωρίζονται οι - σκόπιμα - αγνοημένοι, στεφανώνονται οι – σκόπιμα και πολύτροπα - προπηλακισμένοι και το δίκιο παίρνει την εκδίκησή του.

Παρασύρθηκα, όμως, υπερβολικά και απομακρύνθηκα από το στόχο. Αλλά χρήσιμο είναι και τούτο, μια και ο λόγος για έναν Ποιητή-Διανοούμενο που δεν αξιώθηκε ανάλογης τιμής από Πολιτεία και Φορείς, ενώ ήσσονες ή και κάκιστοι έχουν περιβληθεί τηβέννους ακαδημαϊκών ή έχουν κατακλυστεί από βραβεία και επαίνους (ακόμα και τιμητικές συντάξεις από το δημόσιο κορβανά!), ελέω δεινότητας οσφυοκαμπτικής και ακατάσχετης σιελόρροιας! Φαινόμενο εξοργιστικό και κατ’ εξοχήν ελληνικό, σε όλους τους τομείς της ζωής!

Ο Γιώργος Κάρτερ είναι ένας σεμνός δημιουργός με έργο σπάνιας ποιότητας και αδιαμφισβήτητης αξίας. Έργο ρωμαλέο, ανθρωποκεντρικό, σεμνοπρεπές, πολύτροπο και πολύφωτο, λιτό σαν κολώνα δωρικού ναού, που, ενώ δεν κραυγάζει και δεν θορυβεί, υποβάλλει και δονεί νου και καρδιά του αναγνώστη. Συνεπαίρνει και συγκινεί. Ριπίζει σαν ζείδωρη πνοή και εμψυχώνει τον τυχερό που έλαχε στο δρόμο του αυτό το εξαίσιο δώρο. Τον εμπλουτίζει με ακίβδηλα μηνύματα στοχασμού, με γνήσια συναισθήματα ανθρωπισμού και ιερής αφοσίωσης στη θητεία της προσφοράς στον ανώνυμο της ζωής και της βιοπάλης, στον ταπεινό και γνήσιο άνθρωπο που τον δέρνουν όλοι οι αγέρηδες της κατεστημένης κακουργίας που μαστίζει τον πλανήτη γη και τον μετατρέπει σε τόπο οδύνης και ατέλειωτων στεναγμών! Ο Γιώργος Κάρτερ είναι ο ευαίσθητος δημιουργός που βιώνει την παγκόσμια περιπέτεια του ανθρώπου και την μετατρέπει σε Τέχνη πολύβουη και πολύφωνη, καταγγέλλοντας δωρικά, μα βαθυνόητα, το στραγγαλισμό του ανθρώπου και κάθε πλάσματος, κάθε ύπαρξης (ζωικής και φυτικής) από απάνθρωπους «σχεδιαστές» κολάσεων και δημιουργούς οδυρμών! Ο λόγος του Γ. Κάρτερ είναι ένα ήρεμο ποτάμι, «οίον ελαίου ρεύμα», που κλείνει μέσα στη «βουερή σιγή» τους όλους τους καημούς του πολύπαθου πλανήτη, όλες τις οιμωγές όσων βασανίστηκαν και βασανίζονται, όσων δυναστεύονται και πάσχουν, όσων σε τίποτα δεν έφταιξαν μα πληρώνουν άδικα εξαιτίας της απάνθρωπης πανουργίας κάποιων τυχοδιωκτών που λυμαίνονται την ανθρωπότητα, σπέρνοντας δάκρυα και κουφάρια σε όλα τα μονοπάτια της ανθρώπινης διάβασης, όπου κάποτε ζούσε η ανθρωπότητα με ειρήνη και αξιοπρέπεια, με δημιουργική πνοή, αγάπη και ομόνοια, με κοινή μοίρα κάτω από τις αχτίνες ενός ήλιου που χάριζε τη θαλπωρή του σε κάθε ζωντανή ύπαρξη! Αυτόν τον κόσμο, αυτή τη γη που έχει λεηλατηθεί και αδιάκοπα μακελεύεται, νοσταλγεί και εύχεται ο ποιητής να δει ν’ απλώνεται πάλι σε τούτο τον πλανήτη. Η Ποίηση του Γ. Κάρτερ είναι υπόκωφος θρήνος για τη χαμένη ευτυχία και υποβλητικός ευχετικός ύμνος για μια Ανάσταση της ανθρωπότητας και μια φωτοχυσία δημιουργική και ζωοδότρα για όλα τα δημιουργήματα της γης. Ο λόγος του ποιητή πυκνός, υποβλητικός «σημαίνει» και αφυπνίζει, σφυρηλατεί και πλάθει συνειδήσεις. Είναι υποβλητικός πλαστουργός και όχι φωνασκών κομπορρήμων. Έμπλεως ουσίας και οδύνης, μέτρου και φρόνησης, ιχνηλατεί τους δρόμους της πανανθρώπινης οδύνης, καταγράφει την πολύτροπη κακουργία και μάχεται ανύσταχτα για την Ανατολή της Ανθρώπινης Ζωής! Έτσι πορεύονται και δημιουργούν όσοι στα σπλάχνα τους έχουν αναμμένο, άσβηστο, το καντήλι του χρέους απέναντι στον άνθρωπο και τη μοίρα του. Όσοι έχουν ενστερνιστεί το Σοφόκλειο ρήμα: «ω πόνοι, πρόγονοι πόνων»! Όσοι είναι αυθεντικοί δημιουργοί και όχι καιροσκόποι ταπεινών και ευτελών στόχων και οραμάτων ανίερων, ευτελείς ασπόνδυλοι δούλοι κάθε χθαμαλού!

ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΝΕΦΗ - ΕΝΑΓΩΝΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

«Απέξω μαυροφόρ» απελπισιά / πικρής σκλαβιάς χειροπιαστό σκοτάδι…»!

Οι μουντοί καιροί ξαναγυρίζουν απειλητικότεροι πάνω στη χώρα και οι περιδεείς κάτοικοι, μουδιασμένοι και απελπισμένοι, αναρωτιούνται εναγώνια: πού πάμε; Για την ακρίβεια: πού μας πάνε; Γενική κατήφεια και υπόκωφος πανικός έχει κυριεύσει όλους τους πολίτες της χώρας που πίσω από την πλάτη τους σχεδιάζονται και δρομολογούνται ανομολόγητα και επικίνδυνα σενάρια αβάσταχτης καταλήστευσης της τελευταίας τους οικονομικής ικμάδας και κερδοσκοπικά «κοράκια» παγκόσμιας «λωβητούρας» τύπου Τζόρτζ Σόρος επισκέπτονται τη χώρα και συνομιλούν με τον πρωθυπουργό, και ποιος ξέρει με ποιους άλλους, και κανένας δεν ξέρει τι ακριβώς λένε (ή εντέλλονται!)! Όσα γίνονται και όσα τεκταίνονται, ερήμην και σε βάρος των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων, που με χίλια ζόρια επιβιώνουν, φαίνεται πως είναι «μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά» που απειλούν να οδηγήσουν σε πλήρη εξαθλίωση όλους τους αδύναμους, τους μεροκαματιάρηδες και τους πενιχρά αμειβόμενης μισθοσυντήρητους. Και τα εναγώνια ερωτήματα πολλαπλασιάζονται και αιωρούνται στον ορίζοντα, ζητώντας μάταια απόκριση. Ο λαός, οι άνθρωποι του μόχθου και της βιοπάλης, έχουν φτάσει στα όρια της αντοχής τους. Μισθωτοί και συνταξιούχοι δέχονται απανωτά και ανελέητα οικονομικά χτυπήματα στο όνομα της σωτηρίας της εθνικής οικονομίας, όπως ενορχηστρωμένα παπαγαλίζουν με τις ώρες όλα τα σε «διατεταγμένη υπηρεσία» μίσθαρνα όργανα των εχόντων και κρατούντων. «Περισπούδαστες» αναλύσεις και οικονομολογικές αερολογίες – κούφιες κουβέντες χωρίς νόημα και ίχνος ανθρωπιάς – διαδέχονται η μια την άλλη και λαλίστατοι (προφανώς παχυλά αμειβόμενοι!) αναλυτές – «ειδήμονες» και «επαΐοντες» κάθε λογής (γραικύλοι απόλυτης αγραμματοσύνης, δουλοφροσύνης και ακάματης και δεινής οσφυοκαμψίας!) σπέρνουν αρλουμποειδείς «σοφίες» στα πέρατα της χειμαζόμενης χώρας και προσπαθούν να πείσουν τους ταλαίπωρους βιοπαλαιστές ότι η χώρα βαδίζει στη λεωφόρο που θα την οδηγήσει στην ανάπτυξη και την ευημερία, αρκεί να δεχτούμε όλοι με καρτερία και χωρίς γογγυσμό τα «σωτήρια μέτρα» που οι κουμαντάροντες τον τόπο μηχανεύονται! Έτσι, λένε με στόμφο, θα σωθεί η εθνική «μας» οικονομία! Από πού κι ως πού, βέβαια, είναι «οικονομία μας» και τι σχέση έχουν οι μισθοσυντήρητοι των πενιχρών αμοιβών με τα «γκόλντεν μπόυς» των μεγαλοκαρχαριών είναι ένα άλλο παραμύθι που προσπαθούν να το «φυτέψουν» στο κρανίο των αφελών, κάνοντάς τους συνεχώς πλύση εγκεφάλου, ώστε να πιστέψουν ότι ανάμεσα στον εργάτη και τον εκμεταλλευτή εργοδότη, ε, δεν υπάρχει και σπουδαία διαφορά! Έτσι, κηρύττουν με θράσος χιλίων πιθήκων, θα βγούμε από το σκοτεινό τούνελ, όπου μας έβαλε η… αλόγιστη σπατάλη των μισθοσυντήρητων!

Άκουσον, άκουσον θρασύτητα! Έτσι θα έρθει η πολυπόθητη ανάπτυξη και θα βγούμε από την ύφεση! Τέτοια αναμασάνε, παπαγαλίζουν και προπαγανδίζουν ασταμάτητα, προσπαθώντας να πείσουν τους εξαθλιωμένους, που δεν έχουν δεκάρα στην τσέπη τους, ότι έχουμε μια «κρίση», που προκλήθηκε επειδή… «όλοι μαζί τα φάγαμε» και πρέπει να κάνουμε κάποιες θυσίες, ώστε να αποτρέψουμε τα χειρότερα! Πρόκειται για μια αδίστακτη προπαγάνδα που «χρυσώνει το χάπι», το κάνει εύπεπτο και εύγεστο για να το καταπιούν ευχάριστα και αδιαμαρτύρητα οι μισθοσυντήρητοι και να θυσιαστούν στο βωμό… της σωτηρίας της εθνικής οικονομίας! Γιατί έτσι, αυτοί που τα έφαγαν και εξακολουθούν να τα τρώνε, θα έχουν «και την πίττα αφάγωτη», ολάκερη για τον εαυτό τους, και «το σκύλο χορτάτο» με υπνωτικά παραμύθια, ώστε να μην τους ενοχλεί καν ο παραμυθιασμένος σκύλος! Έτσι, θα ζούνε αυτοί καλά κ’ εμείς νηστικοί και αποβλακωμένοι! Αυτά σχεδιάζουν και αυτά κάνουν!

Ως πρόθυμοι απλοί εντολοδόχοι της Τρόικας, του Τζόρτς Σόρος (γνωστού ανθέλληνα και πρώτου επίσημου επισκέπτη του Γιώργου Παπανδρέου, δυο μέρες μετά τις εκλογές του Οκτώβρη του 2009!) και όποιου άλλου τυχοδιώκτη της παγκόσμιας οικονομικής «μαφίας» που ενέσκηψε (με δική τους πρόσκληση και συναίνεση, ασφαλώς!) σαν κατάρα πάνω στη χώρα μας για «να κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους», όπως προβλέπουν τα «μεγαλόπνοα» και «φιλελληνικότατα» σχέδιά τους»! Και όταν ο απλός μεροκαματιάρης, ο πεινασμένος μισθωτός, ο εξαθλιωμένος συνταξιούχος, ο άνεργος και ασθενής ρωτάει πώς θα ζήσει με 400 ή 500 ή και 800 ευρώ το μήνα, πώς θα πληρώσει τα φροντιστήρια των παιδιών ή τα φάρμακα των άρρωστων, το φως, το νερό, το τηλέφωνο, το ενοίκιο και τα έκτακτα έξοδά του, η απάντηση έρχεται από τις ειδήσεις-βόμπες: «το κράτος χάρισε στο Μέγαρο μουσικής το ποσό των 95 εκατομμυρίων ευρώ»! «Το κράτος διέγραψε τις οφειλές τόσων ή τόσων εκατομμυρίων ευρώ από τον τάδε ή τον δείνα μεγαλοοφειλέτη ή χρεωμένη εταιρία»! Και το πιο εξοργιστικό και αναίσχυντο: πετάγεται ως…(άπαγε της βλασφημίας…) ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και εκστομίζει ανερυθρίαστα την ύβρη προς τους αγωνιζόμενους για το δίκιο και την επιβίωσή τους απλούς ανθρώπους: «όλοι μαζί τα φάγαμε»! Αν είναι δυνατόν η (από τους μεγαλοκαρχαρίες δημιουργημένη) τεχνητή κρίση να προκλήθηκε από τους ανθρώπους του μόχθου και της βιοπάλης! Αν είναι δυνατόν τα δισεκατομμύρια του χρέους να τα «έφαγαν» οι ταπεινοί μισθωτοί και συνταξιούχοι! Αν είναι δυνατόν τον πακτωλό των δισεκατομμυρίων που διασπαθίστηκαν και διασπαθίζονται ακόμα να τα «έφαγαν» οι άνθρωποι του μεροκάματου! Αν είναι δυνατόν! Και, όμως, αυτό  λένε οι «διαχειριστές της κρίσης» και επιμένουν στην εφαρμογή των σχεδίων τους, δηλαδή στην ακόμα μεγαλύτερη εξαθλίωση του λαού! Για τα δισεκατομμύρια, όμως, των μεγαλοεργολάβων, για τα αστρονομικά ποσά που κόστισε η περίφημη Ολυμπιάδα (η δεύτερη μεγάλη καταστροφή, μετά την Μικρασιατική!) και η αμαρτωλή Αττική οδός, για την τραγωδία του χρηματιστηρίου, για τα δισεκατομμύρια κέρδη των τραπεζών και τα εκατομμύρια των καταθέσεων πολιτικών και άλλων σε ξένες τράπεζες κανένας τους δε μιλάει και δεν ψάχνει να βρει τους ένοχους, να τους δημεύσει τις περιουσίες και να τους στείλει ισόβια στη φυλακή, όπως στέλνουν τους μικροοειλέτες που δεν μπορούν να πληρώσουν μικροποσά και αναγκάζονται να ξεπουλήσουν τα σπίτια τους, αν έχουν, ή να δρασκελίσουν το κατώφλι του Κορυδαλλού ή, ακόμα, και να βάλουν θηλιά στο λαιμό τους και να εγκαταλείψουν τον μάταιο τούτο κόσμο!

Όλα αυτά τα τραγικά που συμβαίνουν στη χώρα μας και καθημερινά γίνονται τραγικότερα και επαχθέστερα, προοιωνίζονται δραματικές εξελίξεις και μαύρες μέρες για το λαό. Και, όμως, η ιστορία συνεχίζεται!

Αντί να γίνονται περικοπές και περιστολές δαπανών από τους έχοντες και κατέχοντες, αντί να επιβάλλεται φόρος και περιορισμός κερδών στους μεγαλοκαρχαρίες του τόπου, καταργούνται και συρρικνώνονται τα σχολεία, καρκινοβατεί το εθνικό σύστημα υγείας και περικόπτονται μικροδαπάνες προορισμένες για αναξιοπαθούντες ασθενείς και μικροσυνταξιούχους, με αποτέλεσμα να οδηγούνται οι άνθρωποι στην απόγνωση και στο θάνατο! Όταν όλα αυτά συμβαίνουν και οι κρατικοί αξιωματούχοι όχι μόνο τα ανέχονται αλλά και τα προκαλούν, έρχεται η ώρα – και ίσως είναι και αργά! – να ξεσηκωθεί ο λαός και να παλέψει «με νύχια και με δόντια» για να σωθεί από τα τρισχειρότερα που φαίνεται πως έρχονται! Φύλακες γρηγορείτε! Είμαστε σε μεγάλη δίνη, δημιούργημα μιας παγκόσμιας αδίσταχτης οικονομικής ολιγαρχίας, που δεν ορρωδεί μπροστά σε τίποτε άλλο εκτός από τη δύναμη τη δική μας, τη δύναμη του λαού! Ας αναλογιστούμε με περίσκεψη ο καθένας την ευθύνη του. Έχουμε ευθύνη. Μεγάλη. Ας μην την μεγαλώσουμε ακόμα! Αλλά έχουμε και δύναμη τεράστια! Τώρα είναι η ώρα να συσπειρωθούμε, να συντονιστούμε και να αντιδράσουμε συλλογικά και δυναμικά, με διαμαρτυρίες, απεργίες, καταγγελίες, αγώνες μαζικούς, περιφρουρώντας τα ελάχιστα δικαιώματα που μας έχουν, ακόμα, απομείνει! Σε κάθε εκδήλωση-διαμαρτυρία πρέπει να μετέχουμε μαζικά και σθεναρά, διατρανώνοντας το δίκαιό μας και απαιτώντας να πληρώσουν οι καταχραστές του δημοσίου πλούτου, του πλούτου που παράγει ο μόχθος του λαού και τον καρπώνονται οι επιτήδειοι καιροσκόποι-εκμεταλλευτές και άρπαγες! Οι αδίσταχτοι αϊτονύχηδες! Οι βδέλλες και δυνάστες του λαού!  

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ

Όταν η Γερμανική λαίλαπα, που πολύτροπα βασάνισε και βάρβαρα κατασφάγιασε το λαό μας, ξεκουμπίστηκε από τον τόπο μας, όταν η λευτεριά φτερούγισε πάνω από τα αιματοποτισμένα μας χώματα, στις 12 Οκτώβρη 1944, ο Ελληνισμός σύσσωμος πανηγύρισε με όλους τους τρόπους και σε όλους τους τόνους το χαρμόσυνο γεγονός. Τότε, ανάμεσα σε όλες τις επινίκιες εκδηλώσεις, εκφωνήθηκε από το Ραδιόφωνο της Αθήνας ο χαιρετιστήριος λόγος, ο πανηγυρικός της Λευτεριάς, από τον μεγάλο Ποιητή μας, τον Άγγελο Σικελιανό. Αυτόν τον επινίκιο παιάνα που ίσως πολλοί να μην τον έχουν διαβάσει, θεωρούμε σκόπιμο να τον καταγράψουμε στις σελίδες αυτής της Εφημερίδας, για να θυμηθούν οι μεγαλύτεροι και να μάθουν οι νέοι. Για λόγους ιστορικούς αλλά και για λόγους εμψύχωσης στους σημερινούς βάρβαρους για το λαό μας καιρούς. Είναι ένα κείμενο διαχρονικό, ιστορικής σημασίας. Ένα ντοκουμέντο αξιοσπούδαχτο, ιδιαίτερα στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε. Πιστεύουμε πως όλοι έχουν κάτι να κερδίσουν διαβάζοντας με προσοχή, με περίσκεψη, τον πολυσήμαντο Λόγο του υψιπέτη ποιητή μας, του ποιητή της Λευτεριάς και του Ωραίου, του εμπνευσμένου μύστη της μεγάλης Τέχνης Άγγελου Σικελιανού:

Ο ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ

Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,

δονήστε σύγκορμη τη χώρα, πέρα ως πέρα…

Βόγκα, Παιάνα! Οι σημαίες οι φοβερές,

στης Λευτεριάς ξεδιπλωθήτε στον αέρα!

Έτσι έκραξα – είναι περισσότερο από χρόνος τώρα – πάνω από τον τάφο ενός μεγάλου μας νεκρού, προανακρούοντας τότε τα μελλούμενα Ελευθέρια! Και να, σήμερα, η φωνή μου που αντηχεί σα σάλπιγγα Δευτέρας Παρουσίας απάνω από νεκρούς και ζωντανούς, καλώντας σε μια μόνη Σύναξη ψυχών το Πανελλήνιον, για να του μηνύσει πως η Κοσμοϊστορική Ελευθερία, που τη λαχταρήσαμε απ’ το χάραμα των 28 του Οχτώβρη του 1940 και την εχαλκέψαμε μες στη φωτιά των θριάμβων των Αλβανικών βουνών και μέσα στη φωτιά των μαρτυρίων όπου βαφτίστη πέντε χρόνια τώρα ολάκερη η Ελλάδα, είναι πια ουσιαστικά δική μας!

Αδερφοί μου και αδερφές μου, όσοι την στιγμήν ετούτη είστ’ αποκάτω από το χώμα της πατρίδος κι όσοι ακόμα το πατάτε ζωντανοί, κι ακόμα Εσείς που ’στε μακρά την ώρα αυτή απ’ τη γη μας, όλοι κι όλες, άντρες και γυναίκες και παιδιά, όλοι οι νεκροί που κρεμαστήκατε, τουφεκιστήκατε, σφαχτήκατε, θαφτήκατε στον Άδη ζωντανοί, και Σεις μανάδες, αδερφές, αρραβωνιαστικές, ψυχές χαροκαμένες, και Σεις όσοι συγκρατάτε ολόρθη ακόμα την ψυχή και το κορμί σας, για να οργώσετε αύριο σε νέα τρανή ζωή τον τόπο, ακούστε, ακούστε σήμερα το διάστημα που βόγκει σα χαλκός απ’ άκρη σ’ άκρη τα Ελευθέρια, και τα Νικητήρια και τα Αναστάσιμα ακούστε τα συμμαζεμένα μες σ’ αυτό το μήνυμα,  που κλει βαθιά του όλο το νόημα της αδάμαστης, θεϊκής μαζί κι ανθρώπινης, Οργής και Δικαιοσύνης!

Ένα Πνεύμα ακατανίκητο, το πνεύμα της αθάνατης θεϊκής μαζί κι ανθρώπινης Αλήθειας, πέρασαν μπροστά απ’ τους δυο «δαιμονιζόμενους» που θέλησαν να κυβερνήσουνε στις μέρες μας την Ιστορία και να τη μπάσουνε μες στην κοίτη του απροσμέτρητου υπανθρωπισμού τους και της τέλειας αγραμματοσύνης τους, ο ένας με το Φασισμό του κι ο άλλος με το Ναζισμό του – ένα πνεύμα αθάνατης Αλήθειας πέρασε την τελευταία στιγμή από μπροστά τους, καθώς διάβηκε μια μέρα ο Ιησούς μπροστά απ’ τους δύο «δαιμονιζόμενους» του Ευαγγελίου, στη χώρα των Γαδαρηνών. Ακούστε:

Και ελθόντος του Ιησού εις το πέραν εις την χώραν των Γαδαρηνών, υπήντησαν αυτώ δύο δαιμονιζόμενοι, εκ των μνημείων εξερχόμενοι, χαλεποί λίαν, ώστε μη ισχύειν τινά παρελθείν δια της οδού εκείνης.

Και έκραζον λέγοντες:

«Τι ημίν και Σοι; Ήλθες ώδε προ καιρού βασανίσαι ημάς;». Ην δε μακράν απ’ αυτών αγέλη χοίρων πολλών βοσκομένη. Οι δε δαίμονες παρεκάλουν αυτόν λέγοντες: «Ει εκβάλεις ημάς, απόστειλον ημάς εις την αγέλην των χοίρων». Και είπεν αυτοίς: «Υπάγετε». Οι δε εξελθόντες απήλθον εις τους χοίρους, και ιδού ώρμησεν πάσα η αγέλη των χοίρων κατά του κρημνού εις την θάλασσαν και απέθανον εν τοις ύδασιν.

Έτσι και σήμερα το Πνέμα της Θεϊκής κι ανθρώπινης μαζί Δικαιοσύνης πέρασε μπροστά από το Μπενίτο Μουσσολίνη κι από τον Αδόλφο Χίτλερ, απ’ τους δυο «δαιμονιζόμενους» ετούτους Αρχιχοίρους, πρώτα από τον ένα κ’ έπειτα απ’ τον άλλο, και να τώρα το κοπάδι των αμέτρητών τους χοίρων φασιστών και εθνικοσοσιαλιστών που ροβολάει κατά γκρεμνού και πνίγεται και χάνεται μαζί τους απ’ το πρόσωπο της γης.

Ακούστε, ακούστε: Εχτυπηθήκανε κι ο ένας κι ο άλλος στο άδειο τους κρανίο, από το πνεύμα, λέω, της Ζωής και της Αλήθειας, από την αιώνια δύναμη των Λαών! Τρέμουν τον ίσκιο τους, σκορπιούνται, η δειλία έχει ριζώσει πια στα νεύρα τους και στην καρδιά τους, ο άνεμος τους είναι ενάντιος, η κατάρα όλου του κόσμου έχει τη μέση τους ζωσμένη, η γυμνή σπάθα της Ελευθερίας αστράφτει από παντού μπροστά στα μάτια τους και τους τυφλώνει! Φεύγουν, φεύγουν από μπρος της πανικόβλητοι όλοι, κι’ απ’ τον πρώτο  ώσαμε τον τελευταίο ροβολάνε, ροβολάνε πια για πάντα απ’ τον γκρεμνό. Κατρακυλάνε όπως κατρακυλήσανε απ’ τα Αλβανικά βουνά οι ξυλένιοι στρατηγοί του Μουσσολίνη, ο Πράσκα, ο Σοντού, ο Καμπαλλέρο, όπως εκατρακύλησε το χάρτινο οικοδόμημα της Αυτοκρατορίας του, όπως πέσανε και πέφτουνε στο βάραθρο οι επαγγελίες του Χίτλερ, όταν, τελειώνοντας το Mein Kampf του, διακήρυττε στον κόσμο ολόκληρο πως «ένα Κράτος, αν φροντίζει τα στελέχη του, καθώς τα φρόντιζεν εκείνος, είναι πεπρωμένο να κυριαρχήσει απάνω απ’ ολόκληρη τη γη».

Ποτέ ο στόμφος και ποτέ η χυδαία θεατρικότητα δεν πήρε μες σ’ ολόκληρη την Ιστορία του κόσμου ογκωδέστερες διαστάσεις, όσο στο άδειο από μυαλό και στα άδεια από κάθε νόημα λόγια του Μπενίτο Μουσσολίνη!

Τι απόμειναν απ’ όλα αυτά;

Ένα «Vinceremo» στις γωνιές των τοίχων μας, άξιο μονάχα να το πλησιάζουν και να του δροσίζουνε τα μαύρα χρώματα, σηκώνοντας το πόδι απάνω του, όταν τους αρέσει, τα σκυλιά μας!

Και τι απόμεινε από τον «αγώνα» και τις θεωρίες του άλλου;

Ένα οικτρό μνημείο μεγαλομανίας, λογοκοπίας και λογοκλοπίας, «άθροισμα παντοδαπόν και πανηγυρικώς μεμιγμένον», καθώς θα ’λεγαν  οι Αρχαίοι, ένα για τους αιώνες των αιώνων «προς αποφυγήν παράδειγμα» του πιο ρηχού, του πιο χυδαίου και του πιο αρριβιστικού Ρομαντισμού.

Αδερφοί μου, ξέρετέ το: Η μέρα αυτή για την Ελλάδα κλείνει μέσα της το Μαραθώνα, και τη Σαλαμίνα, και το ’21, και την Αλβανία και το μαρτύριο όλων μας των πρόσφατων νεκρών για την κατάκτηση της τέλειας, της ολοκληρωτικής μας Εθνικής μαζί και Πανανθρώπινης Ελευθερίας! Ο Ασσυριακός Νεμφωδισμός, ο Μηδικός Σατραπισμός, ο πρώτος Ρωμαϊκός Καισαρισμός, ο επιγονικός του ηλίθιος Φασισμός και Ιμπεριαλισμός, ο τελευταίος επιστημονικο-ρομαντικός των Ούνων Ναζισμός και Σαδισμός  την ώρα τούτη είναι πια πτώματα μπροστά απ’ τα πόδια της Αιώνιας Ελλάδας, ως της Μάνας των Μανάδων του υπέρτατου, οικουμενικού  συγχρόνως και εθνικού μας, ολοκληρωμένου Ηρωισμού και Ανθρωπισμού.

Από την ώρα αυτή, λοιπόν, όσοι Έλληνες, ας προχωρήσουμε στο καθαρό πεδίο των νέων που μας ξανοίγονται ευθυνών και, κάτου από το φως της αβασίλευτης σημερινής χαράς μας, προς την ουσιαστική ολοκλήρωση της έννοιας της Ελευθερίας και για μας τους ίδιους και για ολόκληρο τον κόσμο. Από τη νέα λαϊκή μας θέληση, από τη νέα πραγματοποίηση Ισότητας και Δικαιοσύνης, κι από την υπέρτατή τους κατοχύρωση σε έργα ανώτατης πνευματικής πνοής και Δημιουργίας, ας επωμισθούμε από την ώρα τούτη, την υπόσχεση προς την Ελλάδα και την Ανθρωπότητα μαζί, να τη προσδώσουμε – αύριο, το ταχύτερο – το τέλειο, το καθολικόν Ανάστημά της.

Αδερφοί μου, η μέρα τούτη είναι η μέρα της υπογραφής του νέου μας, του ολοκληρωτικού Συμβολαίου με την Ιστορία. Ας το υπογράψουμε, την ίδια τούτην ώρα, αδίσταχτα και υπεύθυνα όλοι. Ο κόσμος όλος οπού θαύμασεν ανεπιφύλαχτα τον ηρωισμό μας στην ανώτερη μορφή των επικών εξορμήσεών του, είναι ανάγκη και είναι χρέος μας απόλυτο να μας θαυμάσει σύντομα και για τη λαϊκή και για την ηθική και για την ύψιστη πνευματικήν οργάνωση όλων ανεξαίρετα των δυνάμεών μας. Σηκωθείτε όλοι όσοι μ’ ακούτε κι ορκισθήτε το μεγάλο, τον υπέρτατο όρκο της αυριανής Δημιουργίας.

Και τώρα, ένα γονάτισμα μπρος στους νεκρούς μας, ένα μας βαθύτατο και ομόψυχο χαιρετισμό προς το στρατό μας, τα βουνά, τις θάλασσές μας, τους παντού ήρωές μας, τους αντάρτες μας, τις Εαμικές και μη Εαμικές μας οργανώσεις που σταθήκανε στο επίπεδο του Ελληνικού προορισμού τους, έναν ανδρικό χαιρετισμό προς τους συμμάχους μας, έναν άλλον ανδρικό χαιρετισμό στην Εθνική Κυβέρνησή μας, και μια τελευταία στεντόρεια, όλοι μαζί, ιαχή χαράς και περηφάνειας με τους ίδιους αυτούς στίχους που πρωτάρχισα το μήνυμά μου.

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ»

Κάποιος αρχαίος είχε αναφωνήσει: «ω τλήμον δημοκρατία! Μύθος αρ’ ει;» (: δύστυχη δημοκρατία! Μύθος τάχα είσαι;). Η φράση αυτή πιστεύω πως κλείνει μέσα της όλη τη δραματική αλήθεια, την αγωνία και την αρνητική εικόνα που υπάρχει γύρω από τη δημοκρατία, για την οποία τόσο λόγος και τόσες θυσίες γίνονται στον κόσμο. Κατηγορηματικά μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η δημοκρατία ήταν και παραμένει ένας καλοστημένος μύθος! Πολλή επιχειρηματολογία δεν απαιτείται. Μια πρόχειρη ματιά στην ιστορία ή στην καθημερινή ζωή μας το βεβαιώνει. Και το περίεργο είναι, βέβαια, πως υπάρχουν άνθρωποι – εκτός από τους βολεμένους – που υποστηρίζουν ότι υπήρξε ποτέ ή (πολύ περισσότερο) υπάρχει τώρα δημοκρατία! Αν σ’ αυτούς τους ανθρώπους δεν υπάρχει σκοπιμότητα, πρόκειται για απύθμενη άγνοια! Άγνοια για το τι συμβαίνει γύρω τους ή τι ακριβώς σημαίνει δημοκρατία. Ας κάνουμε κάποιες συγκεκριμένες επισημάνσεις. Καταρχήν δημοκρατία σημαίνει εξουσία του δήμου, του λαού (δήμος + κρατώ). Από άποψη ουσίας σημαίνει τόσα πολλά, που σήμερα ούτε ίχνος τους δεν υπάρχει στον κόσμο μας. Σημαίνει ελευθερία (καλώς εννοούμενη, βέβαια, και όχι βλαπτική για τους άλλους, τέτοια – μονόπλευρη – ελευθερία έχουμε σήμερα!), δικαίωμα στην εργασία, κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα, ελεύθερη συμμετοχή στη διαχείριση των κοινών, δικαίωμα στην παιδεία και σε κάθε δραστηριότητα που προάγει πνευματικά και σωματικά τον άνθρωπο, ισότιμη συμμετοχή στα υλικά και πνευματικά αγαθά της κοινωνίας, ελεύθερη κίνηση ιδεών και απόψεων, απουσία βίας, προστασία της ζωής και της περιουσίας του πολίτη, απουσία δεσποτικής ηγεμονίας με άρχοντες και πειθήνιους υπηκόους, πολιτεία με πολίτες κλ. Κάθε προσπάθεια για να βρούμε στην κοινωνία μας τέτοια χαρακτηριστικά είναι ματαιοπονία. Εκτός αν εθελοτυφλούμε ή έχουμε  πλήρη άγνοια. Θα κάνω κάποιες αναφορές που πιστοποιούν την απουσία  της δημοκρατίας, όχι για να πείσω αυτούς που εθελοτυφλούν, αυτό είναι αδύνατο. Αυτούς που έχουν πλήρη άγνοια, όμως, μπορεί να τους κάνω να αρχίσουν να υποψιάζονται.

Και σιγά-σιγά θα κάνουν μόνοι τους έρευνες και μελέτες για να βγουν από την άγνοια. Η πιο εύγλωττη εικόνα έλλειψης της δημοκρατίας είναι το ίδιο το Κοινοβούλιο (που ο πάντα «ρέπων» προς διακωμώδηση Έλληνας το λέει Κυνοβούλιο! Κάτι, επομένως, ξέρει). Πώς εκλέγεται; Πώς λειτουργεί; Αντιδημοκρατικά! Ο ναός της δημοκρατίας, λοιπόν, είναι αντιδημοκρατικός στη δομή και τη λειτουργία του. Η άποψη δεν είναι αυθαίρετη. Πρώτα να δούμε αν ο τρόπος εκλογής είναι ή δεν είναι δημοκρατικός. Ποιους εκλέγουμε, όταν γίνονται «εκλογές»; Από τους 2, 4, 6, 8, 10 κ.λ. υποψήφιους (διπλάσιους απ’ όσους πρέπει να εκλεγούν) ψηφίζουμε όποιον «θέλουμε»! Φαίνεται δημοκρατικό, επιφανειακά. Ποιος, όμως ορίζει αυτούς τους 2, 4, 6 κλ. που είναι υποψήφιοι; Τα κομματικά εκλογομαγειρεία, δηλ. ο αρχηγός του κόμματος με κάποιο επιτελείο υποτακτικών του. Στη διαδικασία επιλογής των υποψηφίων γίνεται, βέβαια, Βατερλώ! Και, τέλος πάντων, γίνεται – όπως γίνεται – η επιλογή των υποψηφίων. Καλούμαι στη συνέχεια εγώ ο ψηφοφόρος να εκλέξω ελεύθερα όποιον θέλω! Τι ελεύθερα; Τι όποιον θέλω; Μύθος! Δηλαδή διαλέγω από τους διαλεγμένους! Φενάκη, λοιπόν. Γιατί οι διαλεγμένοι υποψήφιοι διαλέχτηκαν ερήμην μου! Χωρίς καμιά δική μου γνώμη ή συμμετοχή. Άρα αντιδημοκρατικά, φασιστικά, από κάποιον που αποφάσισε για μένα χωρίς εμένα! Και αυτό το λέμε δημοκρατία! Ω τλήμον και πάλι τλήμον δημοκρατία!

Ας δούμε και πώς λειτουργεί αυτό το αντιδημοκρατικότατα εκλεγμένο Κοινοβούλιο. Συζητείται ένα σχέδιο νόμου. Διάφοροι βουλευτές αγορεύουν υπέρ ή κατά, εντελώς ή μερικώς. Έρχεται η ώρα της ψηφοφορίας. Οι βουλευτές παίρνουν εντολή (άμεσα ή έμμεσα) να ψηφίσουν υπέρ ή κατά – όπως έχει αποφασίσει το κόμμα, δηλ. ο ένας! Και αυτή την «αρχήν του ενός ανδρός» την ονομάζουμε δημοκρατία! Φτου να μη βασκαθεί! Αυτή είναι η περίφημη κομματική πειθαρχία. Και η προσωπική συνείδηση των βουλευτών στραγγαλίζεται. Και, ασφαλώς, οι βουλευτές δε διαμαρτύρονται ουσιαστικά, γιατί θα τους «φάει το σκοτάδι». Γνωστές οι χαρακτηριστικές ρήσεις πολιτικών στηριγμένες σε λαϊκές παροιμίες: «όποιο πρόβατο φεύγει από το μαντρί το τρώει ο λύκος»! Τόλμα, εσύ βουλευτάκο, να βγεις απ’ το μαντρί! Εκτός αν είσαι αποφασισμένος να «πέσεις» στο πεδίο της μάχης! Που μπορεί και να μην πέσεις, αν είσαι αληθινός αγωνιστής για τα συμφέροντα του λαού, γιατί ο λαός καταλαβαίνει και στηρίζει αυτούς που μάχονται για τα συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου. Αν είσαι, όμως, ένας συνήθης ανθρωπάκος που πασχίζει να βολευτεί με κάθε τρόπο, δε θα βγεις από το «μαντρί»! Το πολύ-πολύ, για το θεαθήναι, να τραβήξεις καμιά λεκτική κορώνα εντυπωσιασμού κάποιων αφελών ψηφοφόρων σου και στη συνέχεια: «χάριν του συμφέροντος της μεγάλης και ιστορικής μας παρατάξεως θα πειθαρχήσω…» κλ., κ.λ., για αφελείς και ανυποψίαστους! Αυτή είναι η αστική αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Είναι δηλ. η εξουσία ενός ή ελάχιστων. Και, ασφαλώς, και αυτός ο ένας ή οι ελάχιστοι που θεωρούνται από εμάς εξουσία, είναι φερέφωνα και εντολοδόχοι – πειθαρχικότατοι και άλαλοι! – κάποιων μεγάλων οικονομικών συνδικάτων της οικονομικής δύναμης, που ρυθμίζουν τις τύχες των λαών. Γιατί, δυστυχώς, οι λαοί μένουν μοιρολατρικά και θρησκόληπτα προσηλωμένοι στην άγνοια, την απραξία και την πίστη για θεόσταλτες σωτηρίες! Και όσο οι Λαοί έτσι αντιδρούν και έτσι πολιτεύονται, οι δεινόσαυροι θα αποθρασύνονται και θα απομυζούν όλο και περισσότερο το αίμα των λαών – των λαών της υποτελούς και συμβιβαστικής νοοτροπίας…

Και για να επανέλθουμε στις αρχικές μας σκέψεις: μύθος η αστική δημοκρατία μέσα στον ίδιο το ναό της, το Κοινοβούλιο. Το συμπέρασμα για τους άλλους τομείς της ζωής είναι αυτονόητο: Ανύπαρκτη η δημοκρατία παντού. Και είναι φυσικό. Ένα δέντρο με κορμό και ρίζες λ.χ. πεύκου δεν μπορεί να κάνει κλαδιά… αμυγδαλιάς! Μια δημοκρατία που στο ναό της είναι ολιγαρχική, δε μπορεί στα… εικονοστάσια να είναι δημοκρατική. Αυτή η παιγνιώδης διατύπωση στις τελευταίες φράσεις καθόλου δε σημαίνει ότι το πρόβλημα είναι αστείο. Κάθε άλλο. Αυτές, λοιπόν, είναι οι διαπιστώσεις που μπορεί να κάνει κάθε καλοπροαίρετος παρατηρητής της πραγματικότητας. Από εκεί και πέρα ανακύπτει το ερώτημα: τι πρέπει και πώς μπορεί να γίνει, ώστε να έχουμε πραγματική δημοκρατία; Αυτό είναι τεράστιο πρόβλημα. Και η ευθύνη βαραίνει όλους. Κανένας δεν είναι ανεύθυνος και αναμάρτητος. Συνοπτικά: οι λαοί – που είναι τα θύματα της έλλειψης της δημοκρατίας – πρέπει να αγωνιστούν για την εγκαθίδρυση στον κόσμο της πραγματικής, της άμεσης δημοκρατίας.

Αιχμές

ΤΑ ΠΑΡΑΠΟΝΑ

Φίλος καλό που παραπονιόταν κάποια μέρα γιατί, λέει, δεν τηρώ τους κανόνες του… «σαβουραβίρα»! Καταλάβατε, τώρα, εσείς. Καλά το είπα εγώ. Πολύ καλά. Σαβούρα! Βίρα!

Μα, φίλοι μου, όσοι μου κάνετε την τιμή να με θεωρείτε φίλο, μη μου ζητάτε να τηρώ ό,τι προσπαθώ να κατεδαφίσω! Δε γίνεται! Μα, ακριβώς, το αντίθετο απ’ ό,τι η μπουρζουαζία μας τρατάρει, πρεσβεύω. Όσα οι μπουρζουάδες μηχανεύονται, για να διασκεδάζουν την αφόρητη πλήξη τους, για μένα (και για σένα θα ’πρεπε!) είναι σαβούρα και μαστούρα τύπου Μαρίας Αντουανέτας! Μ’ αυτά θα ασχολούμαστε τώρα! Εσείς, αν θέλετε, ασχοληθείτε. Όχι εγώ. Ποτέ! Αν εσάς σας κόφτει που ο Λουδοβίκος με την Μαρία δεν είχαν οργασμό και εκσυγχρονισμό και του Λουδοβίκου το… πτηνό δεν κελαηδούσε μέσα στη φωλιά, παρά όταν έβγαινε απ’ αυτή, ε, κάντε αλλαγές στους φίλους και τραβήξτε το δρόμο σας. Λυπάμαι, αλλά θα πάρω το δικό μου μονοπάτι. Κυριολεκτικά: μονο-πάτι!

Και να ’χετε πάντα κατά νου πως Λουδοβίκοι και Μαρίες Αντουανέτες υπήρχαν τότε, υπάρχουν και τώρα και θα υπάρχουν για πολύ, όσο εμείς μπαίνουμε στο παιχνίδι τους και δεν τους δίνουμε κλωτσιά στα οπίσθια να πάνε κατά διαβόλου μεριά! Έχετε ακούσει, αλήθεια, λεπτομέρειες για την καλή (στην αρχή!) αλλά μίζερη (στη συνέχεια) Γαλλική Επανάσταση; Έχετε ακούσει πώς εξιστορούσαν τα «κατορθώματά» τους οι ίδιοι οι βαρόνοι της Γαλλίας, όταν η Επανάσταση επικράτησε και ήθελαν να γλυτώσουν το κεφάλι τους; Ξέρετε πόσο βίαια κατακρίνανε τους εαυτούς τους; Ξέρετε τι διεκτραγωδούσαν, για να αποσπάσουν την εύνοια των Επαναστατών για την «όψιμη» μετάνοιά τους και να γλυτώσουν την οργή του Λαού;

Ακούστε ένα μόνο από τα καμώματά τους, όταν είχαν το Λαό σκλάβο: «Εμείς οι βαρόνοι, γυρίζοντας από το κυνήγι κουρασμένοι, ξεκοιλιάζαμε δυο δούλους και χώναμε τα «κουρασμένα»(!!) πόδια μας μέσα στα στομάχια τους για να ξεκουραστούμε»!! Αυτά τα ομολογούσαν οι ίδιοι, όταν η Επανάσταση τους γκρέμισε και τους οδηγούσε στην κρεμάλα!.. Αυτοί, λοιπόν, ή άλλοι όμοιοί τους, φτιάχνουν τις «σαβουροβίρες» και εσείς τις εφαρμόζετε!

Με γεια σας. Εγώ έχω άλλο μονοπάτι χαράξει και περπατώ. Και νερό στο κρασί για δαύτους δε βάνω. Μου φτάνει, για όποιον τιμώ, γιατί το αξίζει (κατά την κρίση μου, βέβαια!), να τον προσφωνώ με το μικρό του όνομα, απλά και σκέτα, χωρίς φιόγκους και τερτίπια! Κι αν έτσι δε στέργει, στο καλό να πάει. Και να ’ναι καλά με τους Λουδοβίκους ή και τους Ιουστινιανούς και τις Θοδώρες!..

Εκ γενετής ή εκ «κατασκευής»;

Οι απόψεις δε συμπίπτουν. Οι ειδικοί είναι χωρισμένοι σε δυο ή καλύτερα – σε τρία στρατόπεδα: Ο άνθρωπος γεννιέται, λένε οι μεν. Ο άνθρωπος γίνεται (διαπλάθεται), λένε οι δε. Ο άνθρωπος είναι αποτέλεσμα της «φύσης» του και της αγωγής, διατείνονται οι άλλοι. Η διελκυστίνδα είναι προαιώνια. Και συνεχίζεται. Αξίζει να μπει κανείς ανάμεσα στις μυλόπετρες; Με την ελπίδα να πείσει τους αντίθετους, όχι. Με σκοπό να φωτίσει λίγο το τοπίο και να ενδυναμώσει τους ομόφρονες, ναι. Αλλά και κάποιους αντίθετους, μη σκληροπυρηνικούς, μπορεί να πείθει. Ο υποσημειούμενος είναι απαλλαγμένος από ψευδαισθήσεις.

Ωστόσο, χρήσιμο είναι να εκφράζονται οι σκέψεις. Ακόμα και ενώπιον «κωφών».

Η ανάνηψη είναι σύνηθες στοιχείο στη ζωή. Και πριν προχωρήσει, αναγκαίο να δηλωθεί η πεποίθηση: ο άνθρωπος κυρίως διαπλάθεται. Διότι – αναλογιστείτε – αν ο άνθρωπος ήταν από γεννησιμιού του με τούτη ή εκείνη την «κλίση» ή δωρεά χαραγμένη ανεξίτηλα πάνω του, αμετάτρεπτη, «συντελεσμένη», ποιος ο λόγος να κοιτάζουν «κράτη και βασίλεια» - αιώνες τώρα - με παιδαγωγικές και με συστήματα εκπαιδευτικά, να διαπλάσουν τον άνθρωπο; Τόσο αφελείς είναι οι απανταχού κρατούντες όλων των εποχών, που πρώτη έγνοιά τους είναι ο έλεγχος της εκπαίδευσης; Τόσο αφελείς θαρρείτε τους θρησκευτικούς μεγιστάνες, που ιδρύουν και συντηρούν αμέτρητα κατηχητικά για να φωτίσουν(;) τους νέους;

Αφελείς είναι όσοι νομίζουν αυτούς αφελείς! Όλοι οι κρατούντες την tabula rasa μας την παρουσιάζουν ως συντελεσμένο γεγονός, ως προορισμό δοσμένο από μοίρα.

Τότε, γιατί δεν παραιτούνται από την αδιάλειπτη «πλύση εγκεφάλου» μας; Τότε, γιατί πολλαπλασιάζουν τα αποβλακωτικά τους κανάλια; Φίλοι μου, το σύστημα είναι ασυναγώνιστο. Και με τους ύπουλους μηχανισμούς του μας κατασκευάζει όπως μας θέλει. Βεβαίως, υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο δυνάμει κάποιες τάσεις. Τον αποφασιστικό ρόλο, όμως, θα τον παίξουν οι επιρροές. Γι’ αυτό, βλέπετε, τις σερβίρουν αδιάκοπα. Κόπρον επί κόπρου. Μέχρι να καταντήσει ο κόσμος ένα ηλίθιο μπουλούκι, χωρίς σκέψη, χωρίς κρίση.

Η διαρκής βλιτοφαγία που μας προσφέρουν θα μας (αν δεν μας έχει) καταντήσει βλίτα.

Αυτοί, ξέρουν τι κάνουν. Εμείς, πότε και πόσο θα μάθουμε; Και κυρίως, πότε θα μάθουμε να απορρίπτουμε όλα τα ηλίθια προγράμματα των TV; Διότι είναι ηλιθιοποιητικά! Ένας απλούστατος συλλογισμός, φίλοι, το αποδεικνύει: όλα αυτά τα ανόητα μας τα προσφέρουν! Άρα είναι προς βλάβη μας. Μέγιστο και ακαταμάχητο ιστορικό συμπέρασμα.

Πεντακάθαρο. Διαυγέστατο! Διότι πότε και πού και τις μας πρόσφεραν για όφελός μας; Αν βρείτε μια τέτοια περίπτωση, παίρνετε Νόμπελ ανακάλυψης. Όμως, μη ματαιοπονείτε! Δεν υπάρχει προσφορά τους για όφελός μας. Τα οφέλη τα κατακτάμε, με αγώνες. Οι προσφορές τους είναι πλεκτάνες και βρίχοι μας.

Απλά, απλούστατα!  

Αιχμές

ΟΙ ΒΡΥΧΗΘΜΟΙ ΤΩΝ «ΛΕΟΝΤΩΝ» ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΟΝΤΗΣ…

Οι τελευταίες εξελίξεις στη χώρα μας είναι σημαδιακές. Τέρμα τα παραμύθια και οι «λεονταρισμοί» των κάθε λογής «πολιτικών», με τη διπλή σημασία: πολιτική και πολιτικοί. Η λεοντή έπεσε και οι λέοντες έμειναν με την… προβιά – μόνο όπλο και βιος!

Δεν είχα, ποτέ ψευδαισθήσεις και αυταπάτες και, γι’ αυτό, προσγειώνομαι ομαλά.

Τούτος ο τόπος, από πολύ παλιά, από τότε που ο Ξενοφώντας κατέγραψε την περίπτυστη και παντελώς άγνωστη στους «Έλληνες» - λόγω στρεβλής, τυφλωτικής και ανορθόδοξης εκπαίδευσης στη χώρα - φράση: «ακούω υμάς τους Αθηναίους δεινούς είναι κλέπτειν τα δημόσια», πορεύεται «την οδόν της απωλείας»! Η Χώρα λεηλατείται ανέκαθεν και ανελλιπώς από ποικιλώνυμους χρυσοκάνθαρους - αλληλοστηριζόμενους και αλληλοϋβριζόμενους (τάχα!) - εκπροσώπους της αστικής και μεγαλοτσιφλικάδικης  δημ(ι)οκρατίας! Η κατάρα των «τζακιών» σέρνεται στον τόπο σαν σαρωτικό δρολάπι και δηλητηριάζει τον εθνικό κορμό, που κρατούν, ακόμα, όρθιο «με νύχια και με δόντια» οι φιλότιμοι και πενόμενοι βιοπαλαιστές κάθε κατηγορίας. Μόνον αυτοί, οι ταπεινοί και καταφρονεμένοι, είναι οι πραγματικοί στυλοβάτες του Έθνους. Άλλοτε με τον ιδρώτα τους (που οι επιτήδειοι τον μετατρέπουν σε χρυσάφι για τη δική τους μπάνκα!), άλλοτε με τα καριοφίλια και τις λερές φουστανέλες στα διάσελα των ελληνικών βουνών, ενάντια στην Τουρκιά, άλλοτε με τα μάλινχερ στα ελληνοαλβανικά σύνορα - κόντρα στις ορδές του Ιταλικού φασισμού και του Γερμανικού ναζισμού - και άλλοτε με την άγια Αντίσταση του αδούλωτου Ελληνικού Λαού με τη σημαία του ΕΑΜ κατά των βάρβαρων κατακτητών! Ενάντια στη θέληση των Τσολάκογλου και των αμέτρητων οσφυοκαμπτών που διαγκωνίζονταν στους προθαλάμους των γραφείων των κυβερνώντων τη χώρα δυναστών για… υπουργοποίηση!... Ακούγαμε και ακούμε, δεκαετίες τώρα, για τον παράδεισο της Ευρώπης και τα χρυσά κουτάλια, για την εγγύηση των συνόρων και την ασφάλεια της χώρας, για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και για την αλματώδη ανάπτυξη και προκοπή του Λαού… Ε, οι φούσκες έσκασαν! Οι μάσκες έπεσαν, για πολλοστή φορά, και τα «Δόντια» των «Νομάδων» της νέας «Τάξης» ακονίζονται για να σπαράξουν τις σάρκες - όσες απόμειναν! - των ταλαίπωρων Νεοελλήνων - με τη βοήθεια και για χάρη των ξένων και ντόπιων μεγαλοκαρχαριών!  Όλα προδιαγεγραμμένα, προσχεδιασμένα και καμουφλαρισμένα, βέβαια! Για να μην πάρουν είδηση οι φύλακες… Και πολλοί ήσαν και είναι οι παραπλανημένοι, απληροφόρητοι, αιθεροβάμονες και, κάποιοι, ιδιοτελείς! Μα, ο επικείμενος «χαλασμός» - αριστοτεχνικά σχεδιασμένος και απόλυτα κατευθυνόμενος - , θα συμπαρασύρει στη δίνη τους πάντες!

Όλη τη λιανομαρίδα! Πλην - όπως πάντα - των καρχαριών! Αυτοί αναταράζουν τα νερά για να τρομοκρατηθούν τα λιανόψαρα, να βγουν από τις κρύπτες και να πέσουν στο χαίνον στόμα τους! Και, έτσι, οι καρχαρίες βγαίνουν πάντα χορτάτοι! Το φαγοπότι τους πάντα συνδυάζεται με «κρίσεις», τρομοκρατίες, πανικούς και δημαγωγίες για χρεοκοπία, πτώχευση, καταποντισμό, βούλιαγμα!.. Τούτες τις μέρες, «άστραψε φως και γνώρισε ο νιος τον εαυτό του», κατά το λόγο του εθνικού μας Ποιητή! Ραγδαίες ανατροπές και ομολογίες αναίσχυντες, από επίσημους και ανεπίσημους ποιμάντορες του Λαού, άφησαν να φανούν οι πληγές του τόπου και η κακοδαιμονία που έχει σκηνοθετηθεί, «διαδοχή των επιγενομένων», από όλους τους ανάξιους των προσδοκιών του Λαού και κατώτερους των περιστάσεων εδώ και δεκαετίες πολλές, τώρα! Ξένα φουσάτα, περιβλημένα την τήβενο του δικαιοκρίτη Τιμητή Ρωμαϊκών χρόνων, σεργιανίζουν στη χώρα απροσχημάτιστα - νέοι Πιουριφόι με φινέτσα και άρωμα λεπτεπίλεπτων τεχνοκρατών - συμβούλων - και διαγουμίζουν τα πάντα, ερήμην και ενάντια στη θέληση του Ελληνικού Λαού, που βάναυσα χλευάζεται, οιονεί λαός υποτελής!

Όλα είναι χλευασμένα! Ο Λαός έχει τεθεί υπό Επιτροπεία! Η χώρα κατάντησε προτεκτοράτο! Οι ευθύνες των υπευθύνων είναι βαρύτατες και η ώρα της κρίσης «ήγγικεν»! Πολλοί συγχέουν το ρόλο τους και τις ευθύνες που τους έχουν ανατεθεί και έχουν επωμιστεί εν ονόματι και υπέρ του Ελληνικού! Τα γεγονότα είναι άκρως δυσοίωνα, πλέον!

Λεοντές και προσχήματα, παραχώρησαν τη θέση τους στη γυμνή πραγματικότητα που είναι έμπλεως αίσχους και υποτέλειας! Τα πάντα βοούν και δηλώνουν πως «τινές των ώδε εστηκότων» είναι επιλήσμονες του εθνικού καθήκοντος! Και είναι καιρός να ειπωθεί στεντορείως και να ακουστεί στα πέρατα της Ελληνικής γης η βαθιά μου πεποίθηση (που μακάρι να μην ήταν αληθινή!) πως: τη χώρα τούτη κανείς δεν την έβλαψε, ποτέ, πιο πολύ από όσο κάποιοι «Έλληνες»!

ΟΙ ΣΩΡΕΙΤΕΣ

Αγαπητοί αναγνώστες που έχετε ξεμπλοκαριστεί από τα βρόχια των ελεεινών ΜΜΕ και διαβάζετε τις αιρετικές απόψεις μου, πριν αρχίσω να ξετυλίγω τις σκέψεις μου θα σας εξηγήσω τον ασυνήθιστο τίτλο που χρησιμοποιώ σήμερα. Σωρείτης, λοιπόν, είναι ένα σύννεφο αρκετά εξογκωμένο που είναι λευκό στις άκρες του και μελανό (σκοτεινό) στο κέντρο. Μ’ αυτό το νόημα χρησιμοποιώ, εδώ, τον όρο. Σημαίνει κι άλλα πράγματα, βέβαια, αλλά να μη σας κουράζω άδικα. Διάλεξα σκόπιμα τον όρο γιατί ταιριάζει γάντι για να δώσει παραστατικά την πραγματικότητα της εποχής μας. Γύρω μας και πάνω μας έχουν μαζευτεί αμέτρητοι σωρείτες, σύννεφα που φαντάζουν περίεργα, παρδαλά. Άσπρες παρυφές, και μαύρα κορμιά! Όσοι είναι εύπιστοι και ανυποψίαστοι βλέπουν τις λευκές ούγιες και ευφραίνονται. Χαμπάρι για το σκοτεινό κέντρο τους! Κάτι ανάλογο με αυτό που γίνεται με όσους βλέπουν το τυρί στη φάκα, όχι, όμως, και τη φάκα που θα τους εγκλωβίσει μόλις αγγίξουν το δόλωμα. Τα πάντα γύρω μας είναι δολωμένα! Ιστοί και δίχτυα παντού! Περίτεχνα κατασκευασμένα για να παραπλανήσουν. Αυτός είναι ο μοναδικός και ακριβοπληρωμένος (από μας, δυστυχώς!) στόχος τους. Κ’ εμείς, συχνά-πυκνά παγιδευόμαστε αβασάνιστα. Αγοράζουμε τον Τύπο των δώρων και των λιλιών και παρακολουθούμε τις εκπομπές της «λούμπεν» καραγκιοζαρίας που έχει πλημμυρίσει τα πάντα. Βλέπουμε τις λευκές ούγιες των μαύρων σύννεφων και ησυχάζουμε. Όμως, στα μαύρα κέντρα των σωρειτών δουλεύουν πυρετωδώς τα συνεργεία που χαλκεύουν τα δεσμά μας. Η ανεργία, από τρομερή μάστιγα βαφτίζεται ημιαπασχόληση! Η καλπάζουσα ακρίβεια που εξανεμίζει τα ισχνά βαλάντια των ευρωβίωτων ευπρεπίζεται, αποκαλούμενη αναπροσαρμογή τιμών! Οι κραυγές των εξαθλιωμένων και εξαντλημένων από τον σκληρό καθημερινό μόχθο (που τον κάνει διαλυτικό κορμιού και ψυχής η αβεβαιότητα του αύριο!), μετασχηματίζονται ανελέητα σε «κατηγορική προσταγή» τύπου: να δουλεύετε περισσότερο!! Και μάλιστα από ανθρώπους άγευστους εργασίας! Το ασφαλιστικό και το συνταξιοδοτικό ροκανίζονται στα κονκλάβια των «ειδικών» θιασωτών της νέας τάξης που, βοηθούμενη από «Συνδικαλιστές» -καρεκλοκένταυρος - υπουργοποιήσιμους, ευαγγελίζεται ισότητα και ευημερία, φανερά, αλλά βυσσοδομεί ύπουλα: οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι! Αυτά είναι τα μαντάτα από τους αμέτρητους σωρείτες που πλημμύρισαν τον ορίζοντα φίλοι μου! Μην κοιτάτε τις ούγιες τους που είναι άσπρες. Δείτε το κέντρο τους που είναι γεμάτο μαύρα μαντάτα και πάρτε τις σημαίες των λαϊκών αγώνων στα χέρια σας! Εγώ «αυτό το λόγο θα σας πω/δεν έχω άλλο κανένα…». Μπορείτε πολλά!

ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΗΤΤΟΠΑΘΕΙΑΣ

Ενοχλημένος από τα απανωτά «κηρύγματα» για ανημπόρια των μικρών λαών να αντισταθούν στους «μεγάλους» της γης, έκανα μια νοερή αναδρομή σε κάποια ιστορικά γεγονότα και καταστάσεις του παρελθόντος. Αλήθεια, φίλοι μου, πόσο αδύναμος ήταν ο Δαβίδ - ο ποιητής των Ψαλμών της Π. Διαθήκης και δεύτερος βασιλιάς του Ισραήλ (1012-972) - μπροστά στον Φιλισταίο γίγαντα Γολιάθ; Και, τελικά, ποιος ήταν ο νικητής; Το ξέρετε. Ε, θα μου πείτε, τι μας μπλέκεις με παπαδίστικα και «θαύματα»! Συμφωνώ. Ας αφήσουμε τα θολά τοπία, όπου «ψαρεύουν» διάφοροι επιτήδειοι - κατά κανόνα «αντιπρόσωποι» του Θεού! Ας πάμε στην Αϊτή (Άγιο Δομίνικο). Γαλλοκρατούμενη ήταν τον 19^ο αιώνα η μικρή αυτή χώρα (που τ’ όνομά της σημαίνει: βουνό στα ινδικά). Όταν η Εθνοσυνέλευση του Παρισιού (στη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης) ψήφισε νόμο για κατάργηση της δουλείας στις αποικίες της Γαλλίας, οι μαύροι δούλοι εξεγέρθηκαν. Ηγέτης τους ο περίφημος Τουσέν Λουβερτύρ, ένας μεγάλος επανάστασης! Τελικά, ο Άγιος Δομίνικος ελευθερώθηκε! (λεπτομέρειες μπορεί να δει κανείς στο βιβλίο μου «Προσεγγίσεις σε κοινωνικά προβλήματα»). Αλλά ας έρθουμε σε πιο «δικά» μας. Τέσσερις αιώνες «δουλεύαμε» στους Τούρκους! Τα κηρύγματα ηττοπάθειας ακούγονταν σε όλους τους τόνους! «Καθήστε φρόνιμα!» - ραβδισμός στο φρόνημα! Κοτζαμπάσηδες και Δεσποτάδες «συμβούλευαν» φρόνιμα - όχι φρόνημα!... Ο αλαζονικότερος των κοτζαμπάσηδων Ανδρέας Ζαΐμης στη Βοστίτσα περιύβρισε μετά μανίας τον φλογερό κήρυκα της ελευθερίας Παπαφλέσσα! «άστατα, απελπισμένα, στασιαστικά, ιδιοτελή (αυτός ο ανιδιοτελής Ζαΐμης!!!) και σχεδόν μπερμπάντικα» ήταν όσα είπε ο Παπαφλέσσας!

Έτσι αποφαινόταν ο βολεμένος υπηρέτης των Τούρκων Ζαΐμης! Και ο σεβασμιότατος(!!) Μονεμβασίας Χρύσανθος Παγώνης πληροφορούσε με εγκύκλιό του παπάδες και λαϊκούς, συνιστώντας τους υποταγή: στη σύσκεψη προυχόντων και Δεσποτάδων στην Τρίπολη το Φλεβάρη του 1806 αποφασίστηκε να διατρανωθεί η πίστη τους στους Τούρκους!! (Έγγρ. 7231/19.2.1806 της Ιστορ. Εθν. Εταιρ.) Γνωστό και το κατάπτυστο φυλλάδιο «Πατρική Διδασκαλία» με τα γελοία φληναφήματα περί «θείας βούλησης» για την υποδούλωση του λαού μας!: «ο πάνσοφος ημών Κύριος… δια να σώσει τους πάντας, ήγειρεν εκ του μηδενός την ισχυράν αυτήν βασιλείαν των Οθωμανών αντί της των Ρωμαίων ημών βασιλείας…». Σφιχτοχέρης σε επαναστατικό παλμό και πολύς Κοραής μας! Ε, λοιπόν, με τέτοιους, δούλοι μένουν οι λαοί, που είναι φύσει φιλελεύθεροι! Και γίνονται υποζύγια σε Οθωμανούς, Γάλλους και Γιάγκηδες. Όπου, όμως, υπάρχουν: Ρήγας, Παπαφλέσσας, Τουσέν Λουβερτύρ και άλλοι αλύγιστοι και ασυμβίβαστοι ηγέτες οι λαοί τραβάνε νικηφόρα το δρόμο της Ελευθερίας. Σήμερα πλεονάζουν τα κηρύγματα ηττοπάθειας και λείπουν απελπιστικά οι ηγέτες με φρόνημα! Ξέρουν καλά μόνον ένα μάθημα: να κάθονται φρόνιμα...Γι' αυτό πρέπει να πάρουν τα μέτρα τους οι ίδιοι οι λαοί, και μάλιστα χωρίς χρονοτριβή. Οι καιροί ου μενετοί.

Αιχμές

Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΕΝΤΙΜΟΤΗΤΑΣ

Τολμώ να διατυπώσω κατά τρόπο απόλυτο την άποψη ότι: η ατιμία είναι ο μεγάλος εχθρός της κοινωνίας. Υπάρχουν βέβαια και πολλοί άλλοι εχθροί. Ο πιο ανίκητος, όμως, είναι η ατιμία. Γι’ αυτό, όποια κοινωνία και όποιοι άνθρωποι που διαδραματίζουν κάποιο κοινωνικό ρόλο επιδιώκουν την προκοπή του κόσμου, ας ψάξουν να βρουν και να αξιοποιήσουν όλους τους έντιμους. Χωρίς να ζητήσουν άλλα προσόντα. Αρκεί μόνο η εντιμότητα. Αρκεί και περισσεύει! Και αυτή λείπει σήμερα σε όλα τα επίπεδα, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Και εξ αιτίας της  ατιμίας, που πλεονάζει και κατακλύζει τον κόσμο, ο πλανήτης θα εκτροχιαστεί, θα σαπίσει και θα πνίξει τα πάντα με τη δυσοσμία! Ζούμε σε καιρούς απάτης, χρησιμοθηρίας, αρπαγής, ατιμίας. Εντιμότητα: μηδέν! Ατιμία: άριστα! Αυτή είναι η αληθινή όψη του κόσμου μας. Η ατιμία κυριαρχεί, πρυτανεύει και ληστεύει!

Θα σας διηγηθώ ένα πραγματικό περιστατικό: πραγματοποιείται σε μια επαρχιακή πόλη σεμινάριο στελεχών δημόσια διοίκησης, πριν χρόνια. Μετέχοντα ανώτερα στελέχη, περίπου διακόσια. Εισηγητές, ανώτατοι δικαστικοί και διοικητικοί αξιωματούχοι. Ένας εκ των εισηγητών, αρεοπαγίτης, αναφέρθηκε στα προσόντα που πρέπει να έχουν τα ανώτερα και ανώτατα διοικητικά στελέχη. Απαρίθμησε πλείστα, όπως: εργατικότητα, πειστικότητα, αλληλεγγύη, αποτελεσματικότητα, διορατικότητα, ευαισθησία και ικανότητα στις διαπροσωπικές επαφές με τους υφισταμένους και τους πολίτες κ.τ.λ., κ.τ.λ. Ένας εκ των μετεχόντων στο σεμινάριο και ο υπογράφων. Μετά το πέρας της εισήγησης, όλοι έδειχναν ικανοποιημένοι από τη μεστή εισήγηση του αρεοπαγίτη.

Όμως, ο υπογράφων ζήτησε το λόγο. Ο λόγος δόθηκε και σιγή επικράτησε στο ακροατήριο, για λίγα δευτερόλεπτα και απορία - σίγουρα - για την… άτοπη παρέμβαση. «Κύριε εισηγητή», είπα με τέμπο, «είπατε όλα τα προσόντα των δημοσίων στελεχών κατά τρόπο εύγλωττο και πειστικό. Παραλείψατε, όμως, ένα που, όταν λείπει όλα τα άλλα είναι άχρηστα, και όταν υπάρχει, μόνο του αυτό είναι αρκετό να αναπληρώσει όλα τα άλλα. Παραλείψατε την εντιμότητα»! Η αίθουσα δονήθηκε από ζωηρά και παρατεταμένα χειροκροτήματα». Είχα πει το αυτονόητο. Αυτό που όλοι το σκέφτονται και λίγοι το διαλαλούν. Ναι, η εντιμότητα (όλων, αλλά πρωτίστως των αρχόντων!) είναι το μέγα έλλειμμα και το ζητούμενο της εποχής μας!.. Βέβαια, η διαλεχτική μας αντίληψη δε μου επιτρέπει να τρέφω αυταπάτες πως σε μια κοινωνία σαν αυτή του καιρού μας μπορεί να ευδοκιμήσουν και να τελεσφορήσουν έντιμοι, απολύτως. Όμως, σχετικά μπορούν να σταθούν κάποιες συνειδήσεις στο χρέος προσηλωμένες. Τέτοιες συνειδήσεις, όταν εντοπίζονται, πρέπει να αξιοποιούνται. Έτσι, η φαυλότητα θα περιορίζεται. Προς γενικό όφελος. Κι αυτό, είναι κάτι.

Γι’ αυτό: πρωθυπουργοί, υπουργοί, αξιωματούχοι του δημοσίου βίου, προσλάβετε συνεργάτες έντιμους. Αδιαφορήστε για όποια άλλα προσόντα των συνεργατών σας. Εφόσον βεβαιωθείτε για την εντιμότητά τους, προσλάβετέ τους χωρίς δισταγμό. Θα σας βγάλουν ασπροπρόσωπους. Ακόμα κι αν ανήκουν στο αντίπαλο πολιτικό «στρατόπεδο».

Κάντε, κύριοι, ένα πείραμα, έστω. Βρείτε, με το φανάρι του Διογένη, έναν έντιμο και αναθέστε του ένα πόστο.

Πάρτε τον δίπλα σας για σύμβουλο. Αρκεί να βεβαιωθείτε για την εντιμότητά του. Θα εκπλαγείτε! Είναι, άλλωστε, ο μόνος δρόμος, για να βγούμε από το βούρκο. Όσο αργούμε να τον υιοθετήσουμε, τόσο βαθύτερα βουλιάζουμε! Και είναι, πλέον, πολύ προχωρημένη η σήψη!

Αιχμές

ΔΥΣΟΙΩΝΟΙ ΚΑΙ ΥΠΟΥΛΟΙ ΚΑΙΡΟΙ…

Αγαπητοί αναγνώστες και φίλοι, ήταν κάποια μέρα που η Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών είχε Γενική Συνέλευση. Βρέθηκα στη σύναξη και πήρα το λόγο για ένα χαιρετισμό. Αλλά με χρονικά περιθώρια πιεστικά και περιορισμένα. Σκέφτηκα, αν έπρεπε καν, κάτω από τις πιεστικές συνθήκες να ανέβω στο βήμα, αν με άλλα λόγια μέσα σε λίγα λεπτά θα κατόρθωνα να ολοκληρώσω κάποιες σκέψεις ουσιαστικές και δε θα κατέληγα σε τυπικές και τετριμμένες ευχές. Ύστερα σκέφτηκα και το δοκιμασμένο: «ουκ εν τω πολλώ το εύ…». Αποσύρθηκα σε μια γωνιά, κατέγραψα, βιαστικά, λίγες σκέψεις ως κατευθυντήριο άξονα και  «προελθών επί βήμα υψηλόν πεποιημένον» είπα: Ζούμε σε καιρούς που λόγιος λόγον δεν υπηρετεί και ιερέας ιερά! Την πολιτιστική έρημο και τη φρίκη του καιρού μας την εκφράζει ανάγλυφα και δραματικά τούτη η Κρητική μαντινάδα: «Όταν στερέψει το νερό και τα πουλιά διψάσουν, να ’ρθουν από τα μάτια μου να πιούν, να ξεδιψάσουν». Ο πρόγονός μας, δεινός αγορητής και διορατικός πολιτικός Δημοσθένης, έλεγε κάποτε στους Αθηναίους, που δεν συνειδητοποιούσαν τα επερχόμενα δεινά: «ο παρών καιρός μόνον ουχί λέγει, φωνήν αφιείς» (: τα πράγματα κραυγάζουν!). Αυτό ισχύει και σήμερα! Οδεύουμε κατά κρημνών! Και ακούμε διάφορα ανιστόρητα και αφιλοσόφητα (ως έμοιγε δοκεί), όπως: «Η Τέχνη για την Τέχνη», «Έξω η πολιτική από την Τέχνη»!. Σα να λένε: έξω η ζωή από τη ζωή! Ποιοι το λένε; Αυτοί που παριστάνουν τους πολιτικούς ή τους διανοούμενους και κάνουν… πολιτικαντισμό! Και θέλουν να μας καταντήσουν άβουλους και ηττοπαθείς, μοιρολάτρες!

Ασφαλώς, λάθος δεν είναι η πολιτική (παντού και πάντα!). Τραγικό λάθος είναι η αποχή από την πολιτική! Γιατί οδηγεί στον πολιτικαντισμό! Που υπηρετεί τους «κρατούντες»! Γι’ αυτό, μας ταΐζουν τέτοια! Να είμαστε πειθήνια προβατάκια! Ξέρω πόσο διαβλημένα είναι όλα! Και εδώ και παγκόσμια! Στόχος τους: η φθορά των συνειδήσεων! Για δημιουργία άβουλης αγέλης! Ό,τι αγαθό και πνευματικό διώκεται!

Ανούσιες φιέστες κερδαλέων (άφθονες!) και πνευματικά σωματεία…πειναλέων! Παραδομένα στο μαρασμό! Στη χώρα που τιμούσε κάποτε το Πνεύμα! Κι εμείς; Τι  κάνουμε; Ζούμε με ψευδαισθήσεις! Μας έμαθαν να κατηγορούμε ή και να τιμωρούμε (έστω!) τα «φαινόμενα», όχι τη ρίζα που τα παράγει! Είναι η «μεγάλη αυταπάτη», που μας οδηγεί στην αδράνεια!

Δεν διεκδικούμε ασταμάτητα και όλα τα δικαιώματά μας! Δε συνειδητοποιήσαμε, ακόμα, απόλυτα πως όποιος δεν απαιτεί, είναι καταδικασμένος να επαιτεί! Το ξέρουν και τα νήπια! Απαιτούν, κλαυθμυρίζοντας, το γάλα της μάνας! Οι ώριμοι και υποψιασμένοι, πρέπει να απαιτούν κραυγάζοντας τα δικαιώματά τους! Δυστυχώς, μας έμαθαν να ζούμε με αυταπάτες και να παρασυρόμαστε από τα «φαινόμενα» - που απατούν! Γνωστό κι αναντίρρητο. Και εφησυχάζουμε!

Η ευθύνη όλων μας είναι μεγάλη! Είμαστε αδρανοποιημένοι! Και οι καιροί είναι χαλεποί! Αναλογιστήκαμε επαρκώς τι τέξεται η επιούσα; Φοβάμαι πως όχι! Μας καλλιέργησαν την αντίληψη ότι δε μπορούμε να κάνουμε τίποτα! Πρέπει να απαντήσουμε ότι: Μπορούμε! Ναι, μπορούμε! Η παραίτηση είναι η μισή ήττα! Έτσι διδάσκει η πραγματικότητα. Η Ιστορία. Οι πρόγονοί μας δεν είχαν θεοποιήσει τον Αγώνα; Ας τους μιμηθούμε! Να αγωνιστούμε ορθοστάδην άυπνοι, μη κάμπτοντες γόνυ, σαν το Προμηθέα Δεσμώτη, που «πλήρωνε» για την προσφορά του στον άνθρωπο! Έχουμε ευθύνη! Έχουμε και δυνατότητες.

Πρέπει να γίνουμε αντάξιοι των περιστάσεων! Ίτε! Νυν υπέρ πάντων αγών! Να περισώσουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε!

Αυτά είπα τότε και τα θέτω, τώρα, και στη δική σας κρίση, αγαπητοί φίλοι που μου κάνετε την τιμή να με διαβάζετε. Ελπίζω να μην είναι εντελώς χωρίς κάποια σημασία. Έστω και σαν αφετηρία για παραπέρα προβληματισμούς.

ΠΟΡΕΙΑ ΜΕ ΑΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ… ΠΟΡΙΑ

Οι καιροί είναι μουντοί και τα σύννεφα πυκνώνουν. Το να λογοπαίζουμε ή να μένουμε κολλημένοι στις αποβλακωτικές τηλεοράσεις είναι ό,τι χειρότερο. Κι όμως, αυτό κάνουμε! Απρακτούμε. Κάποιοι, μάλιστα, είναι και αισιόδοξοι! Θα… διορθωθούν τα πράγματα, λένε! Δεν αντιλαμβάνονται ότι η πορεία κρύβει απορία (με τη διπλή έννοια: του άπορου και του απορούντος!) και πορία δε φαίνεται πουθενά! Όμως, όσοι αρθρώνουν δημόσιο λόγο έχουν μεγάλη ευθύνη. Πρέπει να λένε «τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη». Και με αυτό το αίσθημα ευθύνης πρέπει να ενεργεί - λόγω ή έργω - κάθε πολίτης και κάθε «τιμητής» των λόγων και των έργων των αξιωματούχων της πολιτείας. Τι συμβαίνει, όμως, σήμερα; Ποιος δημόσιος άντρας αίρεται στο ύψος των περιστάσεων; Ποιος πολιτικός, διανοούμενος, επιστήμονας, θρησκευτικός ταγός, δημοσιολόγος, λειτουργός της τέχνης, του δικαίου, καταγγέλλει το απελπιστικό και αδιέξοδο τοπίο μέσα στο οποίο πορευόμαστε;

Ποιος αναρωτιέται - με κραυγή έξω απ’ τα δόντια - πού πάμε; Έχουμε Κοινοβούλιο εθνικό ή κατοχικό; Τί έχουμε; Τί ήθελε να πει η γενναία βουλευτίνα με τη φράση: «Δεν μπορώ να παραμείνω μέσα σε ένα Κατοχικό Κοινοβούλιο;» Το εννοούσε; Έχουμε Κατοχικό Κοινοβούλιο; Τί σημαίνουν τα λόγια του ειδικού συνταγματολόγου καθηγητή: «Κανένα πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, πολύ περισσότερο το κράτος, δια των οργάνων του, δεν μπορεί να αποδέχεται και να αναλαμβάνει υποχρεώσεις που δεν γνωρίζει. Η πραγματική βάση της πρόβλεψης αποτελεί το λογικό θεμέλιο κάθε ρύθμισης και προϋπόθεση άσκησης κάθε ρυθμιστικής λειτουργίας. Στη δημοκρατία επιβάλλεται, επιπλέον, και από τη δημοκρατική αρχή, ως ουσιώδες στοιχείο άσκησης της λαϊκής κυριαρχίας μέσω του αντιπροσωπευτικού σώματος που ασκεί την πρώτη λειτουργία του κράτους, τη νομοθετική. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η λαϊκή αντιπροσωπεία, ως όργανο της νομοθετικής λειτουργίας, θέσπισε μέτρα βαρύτατα για τους πολίτες, και εξουσιοδότησε όργανα της εκτελεστικής λειτουργίας για θέσπιση και άλλων, τα οποία συνιστούσαν εφαρμογή όρων διεθνών συμβάσεων, τις οποίες ούτε γνώριζε ούτε μπορούσε να γνωρίζει, αφού δεν είχαν συναφθεί ακόμη. Η προσπάθεια του ν. 3847/2010, με την παράγραφο 9 του άρθρου μόνου, να καλύψει το κενό αυτό με ενημέρωση της Βουλής ήταν, όπως είδαμε, αντισυνταγματική αλλά και πλήρως αλυσιτελής. Η έλλειψη αυτή και μόνη καθιστά το ν. 3845/2010 τύποις και κατ’ ουσίαν αντισυνταγματικό και, συνεπώς, ανυπόστατο»! Αυτά γράφει ο ειδικός, ο συνταγματολόγος καθηγητής!... «εφαρμογή όρων διεθνών συμβάσεων, τις οποίες ούτε γνώριζε ούτε μπορούσε να γνωρίζει, αφού δεν είχαν συναφθεί ακόμη»…»! Αυτό, ο θυμόσοφος απλός άνθρωπος δεν το λέει «γουρούνι στο σακί»; Ώστε, λοιπόν, εκεί καταντήσαμε; Μας φόρτωσαν στην πλάτη μας «γουρούνι στο σακί»; Γιατί όχι! Όταν δεχόμαστε αδιαμαρτύρητα ό,τι μας φορτώνουν, καλά μας κάνουν! Όταν τολμάει ο «βαρύς την γαστέρα», ο τετράπαχος αντιπρόεδρος, και λέει: «μαζί τα φάγαμε», και δεν ξεσηκώνονται να βγούνε στους δρόμους όλοι οι πεινασμένοι και ταλαιπωρημένοι να τον γιουχάρουν και να τον φασκελώσουν, τέτοια και χειρότερα θα μας κάνουν! Όταν έρχεται ο «στίφτης» Ντομινίκ Στρος Καν και με τεταμένο το δάχτυλο προς τους αντιπροσώπους του Ελληνικού Κοινοβουλίου, παραδίδει «μαθήματα υποτέλειας και οσφυοκαμψίας», σαν σύγχρονος Ρωμαίος τιμητής, χωρίς να τον στείλουν οι εθνοπατέρες εκεί που του έπρεπε, άδικο έχουν όσοι λένε ότι το Κοινοβούλιο κατάντησε… κυνοβούλιο; Μα, ακόμη πιο ελεεινή είναι η κατάσταση και χειροτερεύει, όταν εσμός ξενόφερτων… «ειδικών» πλαισιώνουν τον ίδιο τον πρωθυπουργό της χώρας και «κρίνουν και αποφασίζουν», ακόμη και ερήμην των μελών του υπουργικού συμβουλίου! Ποιος είναι ο μίστερ Άλεξ Ρόντος; Ποιος είναι ο μίστερ Κρος; Ο Γκρέγκορι Μανιάτης; Ο παπιονάκιας Πάλμε; Ο Κέβιν Φεδερστόουν; Ο Ρίτσαρντ Πάρκερ; Ο Ρότζερ Γουίλκινς; Ο Τζεφ Μάλγκαν; Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς; Ο Τομάσο Σκιόπα (θεός σχωρέσ’τον, κι ας πάνε και τα 30.000 ευρώ που κόστισε το ταξίδι του «τσάρου» εκ Κοζάνης που παραβρέθηκε στην εξόδιο!): Κ’ ενώ το αλισβερίσι πάει καπνός και το οικογενειακό κουρεματάκι της «αγίας οικογένειας» Παπανδρέου «χτυπάει κόκκινο», στοιχίζοντας όσο δυο μηνιάτικα ενός φτωχού συνταξιούχου που έρεψε τριάντα τόσα χρόνια στη βιοπάλη, έρχονται κι άλλα «μέτρα» πιο σκληρά κι ανάλγητα για το πόπολο! Και μπορεί, βέβαια, μερικά από τα σχολεία μας να μην έχουν θέρμανση ή επαρκές διδακτικό προσωπικό, η κυρία Άννα, όμως, εκ Κοζάνης κι αυτή, διανυχτερεύει στην πέραν του Ατλαντικού Αμέρικα, πληρώνοντας το «ευτελές» και αμελητέο ποσό των 3.000 δολαρίων τη βραδιά! Μόνον!..

Εμ, τι σόι υπουργός παιδείας (με κομπιούτερς στην πρώτη δημοτικού, για αποβλάκωση των εύπλαστων μειρακίων από τα πρώτα βήματα της ζωής τους, ώστε να καταντήσουν δουλάκια ευπειθή!) θα ήταν και πώς θα αρίστευε στα τεστς που, σίγουρα, θα υποβάλλεται από τους ηγήτορες της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ; Όλα είναι δρομολογημένα προς αφελληνισμό και αγλωσσία! Προς ραγιαδισμό και απουσία πνεύματος αρχαιοελληνικού! Ξέρετε, πόσα πνευματικά σωματεία υπάρχουν στη χώρα μας; Πλήθος. Ξέρετε πόσο επιχορηγούνται από τον κρατικό κορβανά; Μηδέν! Ή σχεδόν μηδέν! Ξέρετε πόσα χαβαλεδοφεστιβάλς γίνονται ανά την Ελλάδα στη διάρκεια κάθε χρόνου; Πολλά. Με ουσία ανύπαρχτη, τα πλείστα! Ξέρετε πόσο επιχορηγούνται; Πλουσιοπάροχα! Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Δεν έχει σημασία. Θυμηθείτε τον αλήστου μνήμης Ζαχόπουλο που, όταν «το απόστημα έσπασε», πήρε φόρα κ’ έπεσε στο κενό! Έμπλεως ευαισθησίας ο ανήρ!.. Ο μεγαλοδύναμος, όμως, αποσόβησε το «απονενοημένον διάβημά του»!

Κ’ ενώ όλα τούτα γίνονται, εμείς τι κάνουμε; Τίποτα ή σχεδόν τίποτα! Απόδειξη τρανή οι Αυτοδιοικητικές εκλογές. Πώς «εκδικήθηκε» ο χλευασμένος και φτωχοποιημένος λαός τους αρχιτέκτονες του Καποδίστρια, του Καλλικράτη και του Μνημονίου; Με… αποχή! Αντίδραση που δείχνει εγκέφαλο πολιτικού… νηπίου! Αλλά και οι ψηφίσαντες, στο ίδιο μαντροστάσιο περιστράφηκαν! Γι’ αυτό και τα καμώματα των κρατούντων συνεχίζονται! Και θα συνεχίζονται, όσο η συμπεριφορά μας θα είναι ίδια! Και θα βγαίνει ο κάθε Πάγκαλος και θα λασπολογεί, πετώντας ρουκέτες: «μαζί τα φάγαμε» και θα περνοδιαβαίνουν αγέρωχα τα τρωκτικά του δημοσίου πλούτου, όσα κι αν έφαγαν, όπως κι αν λέγονται! Τι Τσουκάτος, τι Μαντέλης… Αν εμείς «γρεκιάζουμε» εκεί που μας οδηγούν με μύρια τεχνάσματα, «ουκ έσται δεινών παύλα» - ατέλειωτα τα βάσανα!

Αιχμές

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΚΑΙ (επί)…ΣΚΕΨΕΙΣ

Καλώς μας ήρθε για πολλοστή φορά ο πρωθυπουργός της γείτονος, ο και μακαντάσης και κουμπάρος μας. Και, σίγουρα, καλά θα πέρασε, με την πολυμελή κουστωδία, τους παρατρεχάμενους και τους δημοσιογράφους που τον συνόδευαν. Άλλωστε, αυτά στην εποχή μας συνηθίζονται και οι δαπάνες - που δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητες! - χρεώνονται στον μόνιμο πληρωτή, το λαουτζίκο… Μαθημένα τα βουνά από χιόνια!

Όλα καλά κι όλα ωραία, λοιπόν; Ε, όχι ακριβώς. Πρέπει να κάνουμε κάποιες σκέψεις επί της επίσκεψης. Ο Ερντογάν σαν πρόσωπο είναι συμπαθής. Και γοητευτικός θα έλεγα. Δεν είναι σαν εκείνη την αλήστου μνήμης και φάτσας… Μαλντίν Ολμπράιτ ή την, επίσης, αξέχαστη Κοντολίζα Ράις, ας πούμε! Ούτε σαν τον τελευταίο Μπους! Για να μην αναμνησθώμεν του τρίτης διαλογής ηθοποιού… Ρήγκαν! Ούτε σαν τη στυφή γερμανίδα καγκελάριο Μέρκελ. Δε δείχνει στεγνός από αισθήματα πολιτισμένου πολιτικού. Είναι, όμως, οξύθυμος και μάλλον ευέξαπτος, όταν τα πράγματα τον φέρνουν σε δυσχερή θέση. Αυτά, ακροθιγώς. Γιατί η εκπόνηση ολοκληρωμένου ψυχογραφήματος είναι έργο και άλλων και επιπονότερης διεργασίας.

Βέβαια, κανένας δε μπορεί να μας απαγορεύσει, αν θέλουμε, να μιλήσουμε και εκτενέστερα, με βάση τα λόγια και τις αντιδράσεις του πρωθυπουργού της γείτονος, παραμερίζοντας τα καθαρώς ψυχολογικά ζητήματα. Αλλά και γι’ αυτά θα περιοριστούμε σε κάποιες πτυχές. Αίφνης, ήταν άτοπη και παντελώς απαράδεκτη η  «προτροπή» του προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης της χώρας μας, να επιδείξουν μετριοπάθεια και υπομονή, στηρίζοντας την κυβέρνηση να περαιώσει το έργο της… Με ποιο δικαίωμα, επισκέπτη μας πρωθυπουργέ, απευθύνει τέτοιες…συμβουλές προς τους πολιτικούς του Ελληνικού Κοινοβουλίου; Ποιο πρωτόκολλο πολιτικής συμπεριφοράς αναγράφει τέτοιες ορμήνιες;… Εξίσου άτοπη και η παρέμβασή του στο έργο των Ελλήνων ΜΜΕ. Καλώς ή κακώς (για μας, κάκιστα τα περισσότερα!) τα ΜΜΕ της χώρας μας κάνουν τη δουλειά τους και δεν πέφτει λόγος στον οποιονδήποτε να τα… συμβουλεύει. Ο μόνος που δικαιούται να κρίνει και να επικρίνει τα ΜΜΕ της χώρας μας είναι οι Έλληνες αναγνώστες. Μόνον! Αυτά, από την αρνητική πλευρά.

Γιατί υπήρξε και η επίσκεψη στον μεγάλο μουσικοσυνθέτη μας, τον Μίκη! Ήταν υποχρέωσή τους! Και των δυο πρωθυπουργών. Μένει, να δούμε, αν θα εισακουστεί η σοφή του συμβουλή για ενίσχυση του Πολιτισμού. Γιατί χωρίς Παιδεία, τίποτα δεν ευδοκιμεί. Γνωστά αυτά, αλλά εγκληματικώς λησμονημένα ή, αναντίρρητα, παραμελημένα. Και η υπόμνηση δεν είναι ποτέ περιττή, ιδιαίτερα όταν γίνεται από μεγάλους δημιουργούς. Με τα φτερά του Πολιτισμού θα ανατείλουν μέρες ειρήνης και δικαιοσύνης. Όχι με τα φτερά των Φάντομ και των Μιράζ που αυλακώνουν τους αιθέρες πάνω από το Αιγαίο - οπλισμένα ή μη! Η επίσκεψη στον μεγάλο συνθέτη ήταν χρέος τους, των πρωθυπουργών. Και χειροκροτήθηκε από κάθε πολίτης της χώρας μας. Αλλά αυτό, δεν αθωώνει τον Ερντογάν για τα άλλα ατοπήματα.

Όμως, έχουμε και την άλλη πλευρά του λόφου! Έχουμε τα ελληνικά ατοπήματα! Ατοπήματα απαράδεκτα! Ολισθήματα τα ανεπίτρεπτα και εντελώς αδικαιολόγητα! Γιατί, πρωθυπουργέ της Ελλάδας, γιατί Γιώργο Παπανδρέου, μιλάς με τέτοια ηττοπάθεια, με τέτοια συστολή, μπροστά στον Ερντογάν; Ποια ανάγκη σε έκανε να μιλάς για φόβο; Γιατί, φόβος πρωθυπουργέ της Ελλάδας; Για ποιον φόβο μίλησες; Γιατί; Ολίσθημα μέγιστο! Δε μπορεί ο πρωθυπουργός της Ελλάδας να μιλάει για φόβο μπροστά στον πρωθυπουργό της Τουρκίας! Όταν, μάλιστα, ο επισκέπτης είναι εκείνος που αναμοχλεύει διαφορές και επικαλείται «κάζους μπέλι»! Αυτά είναι απαράδεκτα και πρωτοφανή στην ιστορία της πολιτικής και της στρατιωτικής συμπεριφοράς. Γιατί κανένας αντίπαλος (και, δυστυχώς, μας έχουν κάνει να είμαστε αντίπαλοι με τους Τούρκους!) δεν ομολογεί στον αντίπαλό του ότι τον φοβάται! Μια τέτοια ομολογία ισοδυναμεί με μισή ήττα! Αλίμονο σ’ αυτόν που αγωνίζεται με σημαία του το φόβο! Και, μάλιστα, γνωστοποιημένο στον αντίπαλό του! Ανεξήγητα και επικίνδυνα ολισθήματα αυτά!

Εκτός… εκτός και αν κάτι σάπιο υπάρχει στο Ελληνοτουρκικό αλισβερίσι! Απίθανο, βέβαια, και αδύνατο με τον κοινό νου να νοηθεί!.. Αλλά αν κάτι μας κρύβετε, όλοι σας που μας κυβερνάτε, και αυτό είναι πρόξενο φόβου, αλίμονό μας! Αν… Και απευχόμενος κάθε ανεπιθύμητο, θα εκφράσω μια ενδόμυχη σκέψη για όλους αυτούς που έχουν στα χέρια τους τις τύχες των λαών: Με τους πολέμους και τα όπλα ερείπια σωριάζονται στη γη! Αφήστε τους πολέμους και στρατευθείτε στο στρατόπεδο της ειρήνης και της φιλίας των λαών. Οι λαοί δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν. Ειρήνη και εργασία γυρεύουν. Αν αυτά δε μπορείτε να τα προσφέρετε, είστε ανάξιοι της αποστολής σας. Από στρατηλάτες και οβίδες η γη είναι κορεσμένη! Νισάφι!

Αιχμές

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΜΠΟΡΕΣ

Τα προγράμματα του ΔΝΤ κατά κανόνα υπαγορεύονται από την Ουάσιγκτον και διαμορφώνονται με σύντομες αποστολές, κατά τις οποίες τα μέλη του προσωπικού του μελετούν αριθμούς στα υπουργεία Οικονομικών και στις κεντρικές τράπεζες, ενώ συγχρόνως αναπαύονται σε ξενοδοχεία πέντε αστέρων στις πρωτεύουσες. Η διαφορά αυτή δεν είναι απλώς συμβολική - δε μπορεί κανείς να γνωρίσει, και να αγαπήσει, ένα έθνος αν δε βγει στην ύπαιθρο. Δεν θα έπρεπε να βλέπει την ανεργία ως στατιστική και μόνο, ως οικονομική «καταμέτρηση των απωλειών», των ακούσιων απωλειών στον αγώνα για καταπολέμηση του πληθωρισμού ή για διασφάλιση της εξόφλησης των δυτικών τραπεζών. Οι άνεργοι είναι άνθρωποι, με οικογένειες, των οποίων η ζωή επηρεάζεται - και μερικές φορές καταστρέφεται - από τις οικονομικές πολιτικές που συνιστούν και, στην περίπτωση του ΔΝΤ, ουσιαστικά επιβάλλουν κάποιοι ξένοι. Ο σύγχρονος πόλεμος υψηλής τεχνολογίας έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να καταργεί τη σωματική επαφή - ρίχνοντας βόμβες από ύψος 50.000 ποδών είναι σίγουρο ότι δεν «αισθάνεται» κανείς τι κάνει. Η σύγχρονη οικονομική διαχείριση είναι παρόμοια: από το πολυτελές ξενοδοχείο του, μπορεί κανείς να επιβάλλει διάφορες πολιτικές τις οποίες θα ξανασκεφτόταν αν γνώριζε τους ανθρώπους των οποίων τη ζωή καταστρέφει…(Από έθιμο ή σιωπηρή συμφωνία, ο επικεφαλής του ΔΝΤ είναι πάντοτε Ευρωπαίος και ο επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας πάντοτε Αμερικανός). Επιλέγονται κεκλεισμένων των θυρών και ποτέ δεν θεωρήθηκε προαπαιτούμενο προσόν του επικεφαλής να έχει κάποια εμπειρία στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Οι οργανισμοί αυτοί δεν είναι αντιπροσωπευτικοί των εθνών που υπηρετούν… «Αυτά τα άτομα φυσικά βλέπουν τον κόσμο μέσα από τα μάτια της χρηματοπιστωτικής κοινότητας»… «Το ΔΝΤ… (φανταστείτε!) πίστεψε στα οικονομικά της «διάχυσης» (όταν οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι ευημερούν αναλογικά όλοι) και, για άλλη μια φορά, δε θέλησε να δώσει πολλή προσοχή στα στοιχεία που έδειχναν το αντίθετο»…

Τα αποσπάσματα που σας παρέθεσα δεν είναι από κανένα «δαιμονοποιητικό» κείμενο ούτε από την φρικτή Αποκάλυψη! Είναι μια στυγνή περιγραφή, ενδεικτική της λαίλαπας, της σαρωτικής μπόρας που μας περιμένει, μια και η πολιτική «ηγεσία» της χώρας οδήγησε τον τόπο στο στόμα του αδυσώπητου και ακόρεστου λύκου - του ΔΝΤ! Ο αφηγητής-συγγραφέας αυτών των ανατριχιαστικών αληθειών είναι ο μεταμεληθείς(;) ινστρούχτορας Στίγκλιτζ, που από το 1993 μέχρι το 1997 εργάστηκε ως μέλος και ως πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Συμβούλων του προέδρου Κλίντον, και από το 1997 μέχρι το 2000 ως επικεφαλής οικονομολόγος και διευθύνων αντιπρόεδρος στην Παγκόσμια Τράπεζα. Λέγεται πως αυτός ο άνθρωπος είναι σύμβουλος και των δικών μας πολιτικών! Αυτό μπορούν να το διαψεύσουν ή να το επιβεβαιώσουν οι πολιτικοί. Εκείνο, πάντως, που έχει σημασία για μας, για το λαό, είναι η μαύρη καταχνιά που επέρχεται και θα μας καταντήσει τριτοκοσμική χώρα για χάρη των μεγιστάνων, για τους οποίους μόνον ενδιαφέρεται και αγωνίζεται το αδηφάγο ΔΝΤ! Τα μαύρα νέφη θα σωρευτούν πάνω από τον γαλανό (μέχρι τώρα!) ουρανό μας και τα κοράκια θα χιμήξουν ορμητικά να κατασπαράξουν τις ήδη ισχνές σάρκες των φτωχών, που οι αλιτήριοι του ΔΝΤ θα περιμένουν (αυτή είναι η γνώμη τους, όπως είδαμε πιο πάνω!) να ευημερήσουμε, αφού οι πλούσιοι θα γίνουν (βεβαιότατα αυτοί θα γίνουν!) πλουσιότεροι! Φίλοι, έρχονται - μας φέρνουν! - μέρες μαύρες! Το καλοκαίρι θα κυλήσει με εργώδη κατεδαφιστική υπουλότητα, με αποψίλωση κάθε δικαιώματος των εργαζομένων και με στραγγαλισμό όλων των κατακτημένων! Έρχονται μέρες-μπόρες! Το Φθινόπωρο πρέπει να μας βρει όλους στο μετερίζι των αγώνων για ανατροπή των εφιαλτικών δεσμών. Άλλος δρόμος και άλλο περιθώριο δεν υπάρχει! Άλλωστε, όπως έλεγε ο Μαρξ, φόβο δεν έχουμε να χάσουμε τίποτα. Το πολύ-πολύ να χάσουμε τις αλυσίδες που μας δένουν! Κρεμασμένους μας έχουν! Περιμένουν να μας πάρουν το σκαμνί που ακουμπάμε τα πόδια, για να επέλθει το μοιραίο! Πρέπει να βγάλουμε τη θηλιά από το λαιμό, πριν μας πάρουν το σκαμνί από τα πόδια. Αλλιώς, θα είναι αργά!

Αυτά διδάσκει, αποκαλυπτικά, η «Μεγάλη Αυταπάτη» του Τζόζεφ Στίγκλιτζ.

Γρηγορείτε!  

Αιχμές

ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΠΡΕΠΕΙΕΣ…

Τον τελευταίο καιρό ενδημεί στον πολιτικό χώρο, απότοκο του βίου και της πολιτείας ορισμένων «πολιτικών», μια άκρατη απρέπεια που αγγίζει τα όρια του γελοίου και του εξοργιστικού. Κατά καιρούς ένας (γνωστός τοις πάσι) ευτραφής πολιτικός διαπράττει το ατόπημα της πρόκλησης τους κοινού αισθήματος και με απρεπείς εκφράσεις στηλιτεύει το σύνολο των ανθρώπων που μοχθούν για απλή επιβίωση, τη στιγμή που ο «τιμητής» πολιτικός (και γαρ η μορφή του δήλον τούτο ποιεί!) τρέφεται πλουσιοπάροχα! Βέβαια, αυτό είναι ένα σύμπτωμα που υποδηλώνει ότι ο πολιτικός μας κόσμος στην πλειονότητά του λογαριάζει το λαό ως αβασταγό, χρήσιμο μόνο για να του φορτώνουν τα βάρη και να του τρώνε  όλοι οι επιτήδειοι τον ιδρώτα του. Επομένως, πολιτικοί με νοοτροπία αυτού του είδους μόνον αθλιότητες και απρέπειες είναι επόμενο να διαπράττουν. Αλλά δεν είναι μόνον αυτοί που εκδηλώνουν τις απρέπειες, με λόγια και με έργα, υπεύθυνοι για τα συμπτώματα αυτά.

Συνένοχοι είναι και όσοι πολιτικοί - και όχι μόνο - ανέχονται τις διαπραττόμενες από τους θερμόαιμους υβριστές του ελληνικού λαού αθλιότητες! Ιδιαίτερα, όσοι, από το θεσμικό τους ρόλο, οφείλουν να αποσαφηνίσουν κατά τρόπο κατηγορηματικό, εάν αποδοκιμάζουν ή επιδοκιμάζουν τα διαπραττόμενα ατοπήματα του ευτραφή και χυδαιολόγου «πολιτικού» - υβριστή. Διαφορετικά γίνονται -, είναι δηλαδή -!, συνένοχοί του. Έτσι είναι. Και δεν απαιτείται ιδιαίτερη οξύνοια ή πολιτική οξυδέρκεια για να αντιληφθεί κανείς τόσο απλά πράγματα. Αλλά ό,τι «κάνει νιάου-νιάου στα κεραμίδια» δε μπορεί να «είναι σκύλος που μαθαίνει ξένες γλώσσες»! Είναι, βεβαιότατα, γάτα. Συνεπώς, όταν εκπρόσωπος του ελληνικού κοινοβουλίου προσβάλλει βάναυσα τον ελληνικό λαό και μαγαρίζει και τα ποτισμένα με αίματα ηρώων όσια και ιερά του, δεν είναι δυνατόν ο πρόεδρος του ελληνικού κοινοβουλίου να σιωπά! Ούτε ο πρωθυπουργός! Ούτε οι υπουργοί της ελληνικής κυβέρνησης. Καλά, ο Πρόεδρος της δημοκρατίας είναι «ανεύθυνος άρχων» και δεν του πέφτει λόγος, λένε. Αλήθεια, ο πρώτος πολίτης σε μια χώρα, σε ένα λαό, είναι νοητό να σιωπά, όταν βρίζεται ο λαός του; Η ταπεινότητά μου, δυσκολεύεται να χωνέψει τέτοια λογική. Και γι’ αυτό την απορρίπτω. Αδιαφορώντας για τους οπαδούς της. Αλλά πέραν αυτού, τι σηματοδοτούν τέτοια πολιτικά συμπτώματα και τέτοιες ένοχες σιωπές;

Μήπως είναι αφετηρία επερχόμενων κοινωνικών δεινών; Μήπως οι φωνές και οι σιωπές είναι «σήματα λυγρά εν πίνακι πτυκτώ, θυμοφθόρα πολλά» (: κακόβουλα σημάδια με νόημα θανάτου, γραμμένα σε κλειστό πίνακα), έτσι σαν εκείνα που θυμόμαστε από τον πρόγονό μας, τον θείο Όμηρο; Γιατί εκείνος είναι πάντα επίκαιρος και πολύ διδακτικός, ιδιαίτερα σε τούτους τους μουντούς καιρούς, με όσα «κατασκευάζουν» οι ανά τον κόσμο αδίστακτοι τυχοδιώκτες. Μήπως δεν είναι επίκαιρος ο δούρειος ίππος του; Γι’ αυτό, πολλά πρέπει να στοχαζόμαστε και από περισσότερα να φυλαγόμαστε!.. Όσα γίνονται στο πολιτικό στερέωμα είναι φαινόμενα ανησυχητικά. Γενικά. Αλλά ας περιοριστούμε στα «καθ’ ημάς», τώρα. Αναρωτιόμαστε, απορούμε και ανησυχούμε βαθύτατα! Τι μηνύματα εκπέμπει ο πάλαι ποτέ δηλώσας: «αν ο Γιώργος γίνει πρωθυπουργός, εγώ θα παραιτηθώ από την πολιτική»; Και τι δηλώνουν όσοι -, τούτων ούτως εχόντων -, σιωπούν; Μια τέτοια σιωπή είναι, καθαρά και ξάστερα, ένοχη. Δηλώνει ή συμπαιγνία ή άκρατο αμοραλισμό ή κατάφωρο εμπαιγμό του λαού. Η ιστορία, όμως, διδάσκει σχετικά μ’ αυτά. Και διδάσκει εύγλωττα και αμείλικτα. Όσοι ασέβησαν σε βάρος λαών, μακροπρόθεσμα ή, κάποτε, και βραχυπρόθεσμα, βρίσκονται προ των ευθυνών τους! Όσοι με άλλα λόγια: «μισθαρνούντες ήνυσαν τάδε, χρόνω ποτ’ εξέπραξαν ως δούναι δίκην»! Και για να μην κατατριβόμαστε με σχολαστικές μεταφράσεις, σημειώνουμε το νόημα των λόγων του Σοφοκλή: Οι υπηρέτες του κακού, κάποτε λογοδοτούν! Έτσι διαμηνύει με ολοχρονικό κύρος ο Σοφοκλής. Γιατί, όπως ο ίδιος, επίσης, προσθέτει: «τα δειλά (=ποταπά) κέρδη πημονάς εργάζεται» (: η ποταπότητα οδηγεί στην καταστροφή). Και συμπληρώνει, σχετικά, ο Σοφοκλής, για να παραμερίσει κάθε δίβουλη σκέψη: «μεγάλοι δε λόγοι / μεγάλας πληγάς των υπεραύχων / αποτείσαντες, / γήρα το φρονείν εδίδαξαν» (: οι αμετροέπεια των φαυλεπίφαυλων πληρώνεται!). Όταν θα επιστεί ο καιρός, λέει ο Σοφοκλής, ο καθένας θα κουρνιάσει στη φρονιμάδα, μα θα ’χει υποστεί τα επίχειρα της κακίας, της ύβρης του. Ο εννοούμενος, με όσα προηγήθηκαν και όσ’ ακολουθούν, πολιτικός, κάνει κατά καιρούς διάφορες εκρηκτικές δηλώσεις και χαρακτηρισμούς που προσβάλλουν βάναυσα κάθε έλληνα που σέβεται τον εαυτό του, τον τόπο του, την ιστορία του τόπου. Επιτέλους, όμως, πλανάται το εύλογο ερώτημα: ποιος δίνει το δικαίωμα στον ευτραφή πολιτικό να χαρακτηρίζει τους εργαζόμενους ως κοπρίτες; Στο κάτω-κάτω -, και για να κυριολεκτούμε -, αν υπάρχει άνθρωπος που μπορεί να χαρακτηριστεί με τη λέξη «κοπρίτης» είναι, πρωτίστως, ο ίδιος ο χυδαίος και αμετροεπής υβριστής.

Γιατί κοπρίτης είναι, κυριολεκτικά, εκείνος που κοπρίζει (για να μην ευτελίσω την έκφραση με δύσφορη, χυδαιόσημη λέξη, δηλαδή με το πασίγνωστο αλλά και πανάρχαιο ρήμα της αηδούς αποφοράς!), άρα ο παραγωγός φυσικής κόπρου! Ποιος, λοιπόν, με την έννοια αυτή, μπορεί να συναγωνιστεί τον «περί ού ο λόγος»; Ποιος άλλος έχει τόσο μεγάλο «στομαχοεντερικό σύστημα» (ή, με «χυδαία» νεοελληνικά: κοπροποιητικό συγκρότημα!), ώστε να συναγωνιστεί τον βλάσφημο πολιτικό σε «παραγωγή κόπρου»; Το πράγμα είναι ολοφάνερο! «Λαγός τη φτέρη κούναγε, κακό της κεφαλής του». Και ο αυτοδιορισμένος «τιμητής» των εργαζομένων ελλήνων πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Αποκαλεί, στο πρώτο ολίσθημα, τους εργαζόμενους (του δημοσίου, ειδικότερα) κοπρίτες, που είναι διορισμένοι με μέσον (δηλαδή από τον ίδιο! Και δεν αισχύνεται να το λέει!) και δεν εργάζονται αλλά σκοτώνουν μύγες!

Και αν αυτό είναι έτσι (που δεν είναι, βέβαια, όσο κι αν υπάρχουν παρατράγουδα και νοσηρά συμπτώματα, αλλά και αυτά οι κουμαντάροντες τα εκτρέφουν και τα συντηρούν!), ποιος είναι ο δημιουργός του προβλήματος; Δεν είναι αυτός και οι υπόλοιποι (ή, έστω, όχι όλοι αλλά πάρα πολλοί άλλοι) σαν κι αυτόν; Κι αφού αυτοί είναι οι δράστες, τότε, ποιον βρίζει; Ποιον μέμφεται; Ποιον καταγγέλλει; Λοιπόν, τόση αναισχυντία πολιτική, τόσος αμοραλισμός; Τόσος; Δε θέλει ρώτημα, θα πει ο υποψιασμένος. Δικαιολογημένα. Ασφαλώς έχουμε πολιτικό αμοραλισμό. Και, μάλιστα, σε έξαρση. «Ηλίου φαεινότερον»!

Αλλά έπεται και συνέχεια. Το επόμενο ολίσθημα ή προσχεδιασμένο «χτύπημα» του εργολάβου της αμετρόεπης και χυδαίας, αγοραίας, κατασυκοφάντησης το δέχτηκαν οι ένοπλες δυνάμεις μας, που τις χαρακτήρισε ο «Αντί» ως αντιπαραγωγικές ή κάτι ανάλογο, δεν έχει τόση σημασία!. Εδώ, πέρα από την επισήμανση ότι και οι ένοπλες δυνάμεις είναι ένα τμήμα (το ένστολο, όπως λέμε) του ελληνικού λαού και, συνεπώς, και πάλι βρίζει τον ελληνικό λαό, μπορεί και πρέπει να ρωτήσει κανείς τον «αδέκαστο» τιμητή: ποιοι, επιτέλους, είναι οι εργαζόμενοι, οι παραγωγικοί, σε τούτη τη χώρα; Μήπως ο ίδιος και οι λοιποί του κοινοβουλίου, μόνον; Και γι’ αυτό οι παχυλοί τους μισθοί και οι πληρωμένες «υπερωρίες» για τις… ώρες εργασίας τους; Έλεος! Αιδώς! Αλλά δε φταίει αυτός, μόνο. Φταίνε και όλοι αυτοί που -, πισθάγκωνα δεμένοι, βέβαια, με την «εκδούλευση» που τους πρόσφερε αυτός και οι όμοιοί του, ποιος ξέρει πού, πότε και πώς -, εξακολουθούν να τον ψηφίζουν και, ταυτόχρονα, συνεχίζουν να παραπονούνται για τα καμώματά του! Εκείνου και όσων τον ανέχονται ή τον χρησιμοποιούν ως «πολιορκητικό κριό»! Ας είναι…

Το τελευταίο και αισχρότερο ατόπημα του υπέρβαρου «Αντί» δεν έχει προηγούμενο! (Και στο σημείο αυτό θα εκφράσω απερίφραστα τη γνώμη μου, έτσι όπως διαισθάνομαι, χωρίς να έχω αποδείξεις – μακάρι να είχα, μακάρι! – για τον κύριο «Αντί», ακόμα και με κίνδυνο -, μα, το ξέρω, δε θα μου κάνουν τέτοια χάρη!-, να δρασκελίσω το κατώφλι του Κορυδαλλού:

Ο υβριστής του ελληνικού λαού (και αυτό ισχύει για κάθε – έργω ή λόγω – υβριστή) είναι ακριβώς αυτό: ένα «Αντί»! Και κάντε, εσείς, όσους και όποιους, συνειρμικά, συλλογισμούς θέλετε!). Ποιο είναι το ατόπημά του το ξέρετε: Έκανε «φύλλο και φτερό» όλους τους ήρωες και αγωνιστές της ελληνικής Εθνεγερσίας! Τι  αγράμματους, τι αμόρφωτους, τι κατσικοκλέφτες τους είπε, δεν περιγράφεται! Δεν είχα την «ευτυχία» να είμαι αυτήκοος των χυδαιολογιών του!... Μου τις μετέφεραν «μέσες – άκρες». Δεν έχει σημασία τι ακριβώς είπε. Και την αθωότερη καταφορά κατά της Επανάσταση του ’21 να έκανε, είναι βλασφημία, είναι ύβρη, είναι απρέπεια αισχίστου είδους! Ποιος είσαι, κύριε «Αντί», και «πού το πας», όταν έχεις το απύθμενο θράσος να μαγαρίζεις τις ηρωικές μορφές του ’21; Γιατί το τολμάς; Τυχαία ή…; Τι μας κρύβεις, τάχα, για να τολμάς να σκυλεύεις τους αγωνιστές του έθνους; Τι, τάχα, ζητάς να μάθουμε, από σένα, ότι η επανάσταση, οι οπλαρχηγοί της και οι φουστανελοφόροι που μάχονταν στις κλεισούρες και στα διάσελα για τη λευτεριά του Γένους είχαν και «κουσούρια»; Τι ήθελες ή τι νόμιζες να μην το ξέραμε ότι είχαν και κουσούρια όπως και αγκούσες; Και φαντάστηκες πως δεν το ξέραμε και τώρα που μας φώτισες εσύ, θα τους κακολογήσουμε αναίσχυντα, όπως του λόγου σου; Ε, λοιπόν; Τι, θαρρείς πως τους νομίζαμε άγγελους του παραδείσου (μήπως μας πεις και απροσδιορίστου… φύλου!) τους μπαρουτοκαπνισμένους σταυραϊτούς των ελληνικών βουνών που «ζεστό ψωμί δεν έφαγαν δεν πλάγιασαν σε στρώμα»; Κ’ έπρεπε να ’ναι και δίχως αψύ και βίαιο χαρακτήρα, σαν κρινοδάχτυλες παρθένες μοντέρνων σαλονιών; Και να μην ανταλλάζουν και κανένα βρισίδι πάνω  

στο θυμό τους ή και να τουρλώνουν (χλευαστικά για τους διώκτες τους!) και τα οπίσθιά τους, άμα χρειαζόταν; Δηλαδή, απόπειρα χρηστομάθειας στον Καραϊσκάκη κάνεις, εκπρόσωπε του Κοινοβουλίου που η Κλεφτουριά μας χάρισε, ανερυθρίαστε τιμητή; Μ’ αυτός θα κάνει την ίδια (που συνήθιζε, και καλά θα κάνει!) κίνηση απέναντί σου, αν γρικήσει τις ιερόσυλες και απροσχημάτιστες βλασφημίες σου! Έτσι κι αλλιώς, βέβαια, τρίζουν τα κόκκαλα όλων εκείνων των ηρώων, με τα καμώματά σου! Γιατί αυτοί αγωνίστηκαν να ελευθερώσουν τους υποδουλωμένους και να τους κάνουν ελεύθερους Έλληνες. Όχι γραικύλους, σαν πολλούς του καιρού μας, που δε φαίνεται να νοιάζονται για λευτεριά μας (αν δεν χαλκεύουν και τα δεσμά μας!). Ναι, τα είχαν και τα κουσούρια τους και τις αδυναμίες τους και την αγραμματοσύνη τους και την «χωριατιά» τους την άγαρμπη! Γεμάτη, όμως, ντομπροσύνη! Δεν αποφοίτησαν από κολέγια.

Ούτε νοιάστηκαν για ντοκτορά. Νοιάζονταν για των σκλάβων τη λευτεριά! Κ’ ήταν μεγαλύτερο «δίπλωμα» αυτό από όσα διπλώματα Χάρβαρντ και Οξφόρδης! Όσοι τα διπλώματα, και τότε, συλλέγανε, συμβουλεύανε να κάτσει ο ραγιάς «φρόνιμα»! Όμοια με τους σημερινούς αβροδίαιτους! Και τότε, όπως και τώρα, οι ψαλιδόκωλοι συνιστούσαν «φρόνιμα»! Δεν εμπνέανε στο λαό φρόνημα! Ελευθεροφροσύνη! Και, ενώ η Κλεφτουριά ήσαν αγράμματοι (κι αυτό δε είναι μομφή! Είναι συνέπεια κοινωνικών συνθηκών, που γι’ αυτές, μόνον οι αρματολοί κ’ οι κλέφτες δεν ευθύνονται!), δεν ήταν, όμως, και αμόρφωτοι! Κάθε άλλο! Άλλο αγράμματος κι άλλο αμόρφωτος, κύριε «Αντί»! Δεν πειράζει που δεν φαίνεται να γνωρίζεις τη διαφορά των εννοιών! «Κάλλιο αργά παρά ποτέ»! Περίπου συνομήλικοι είμαστε και μπορώ να βεβαιώσω ότι και στην ηλικία αυτή ο άνθρωπος είναι επιδεκτικός μάθησης! Η Κλεφτουριά, λοιπόν, είχε αγραμματοσύνη (όχι αμορφωσιά!), είχε και κουσούρια. Και πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουν οι πολλοί. Περισσότερα! Είχαν, όμως, τη φλόγα και το ζήλο να τινάξουν το ζυγό! (Εδώ, κάθε συνειρμική προέκταση είναι και επιτρεπτή και διδαχτική. Έτσι, μπορούν να καταλάβουν όσοι, βολεμένοι και πρόθυμοι ραγιάδες, θέλουν να κατηγορούν τους έλληνες – από τη θέση του «ρωμαίου έπαρχου»!). Αλλά αυτοί οι σταυραετοί που λημεριάζανε στα μετερίζια με το όπλο αγκαλιά, για τη λευτεριά του Γένους, είχαν και μια καρδιά γεμάτη Ελλάδα κ’ ένα όσχεο γεμάτο απ’ αυτά που κάποιοι τωρινοί δεν έχουν ούτε για δείγμα! Η Ελληνική Κλεφτουριά του ’21 ωρύονταν ενάντια στην ξενοκρατία, τον μισελληνισμό και την υποτέλεια! Γι’ αυτό στέκει «κάρφος τω οφθαλμώ» όσων ομνύουν και θητεύουν στο επάρατο δόγμα της ξενοκρατίας, του μισελληνισμού και της υποτέλειας και μηχανεύονται («τις οίδε» τι) δεσμά και μέτρα σε βάρος όλων μας. Πέπλος μυστηρίου (παρά τα φούμαρα περί «διαφάνειας»-, είναι τόσο διαφανής η «διαφάνεια» που δε φαίνεται) καλύπτει τα πάντα και ουδείς γνωρίζει τι τέξεται η επιούσα! Αυτό το χρέος ένιωσα για αντίλογο στις απρέπειες όσων δεν έχουν συνείδηση ευθύνης και απεργάζονται ανομήματα ή ατοπήματα, εξαιτίας των οποίων θα αναγκαστούμε όλοι, «νηστεύσαντες και μη» να πληρώσουμε ακριβά! Βέβαια, αυτοί, μιλώντας από θέση (ας μην πω ποια!) μας λοιδορούν! Αλλά όχι, για ν’ ακριβολογούμε, δε μας λοιδορούν αυτοί! Ο τόπος! Ο τόπος! Αλλ’ έχει ο καιρός γυρίσματα!.. Και η Σοφόκλεια ρήση: «τα δειλά κέρδη πημονάς εργάζεται» κανένα δε θ’ αφήσει στο απυρόβλητο! Και θα μείνει, στερνό αποκούμπι, ο απόηχος του: «γήρα το φρονείν εδίδαξαν»! Αλλά σφόδρα ατελέσφορο!...

ΑΙΧΜΕΣ

Πολιτικάντηδες

Να φτάσει κανείς μέχρι το νοσηρό αφορισμό «όλοι είναι ίδιοι», είναι επικίνδυνο. Γιατί δεν είναι αλήθεια. Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή. Ασφαλώς, δεν είναι όλοι οι πολιτικοί ίδιοι. Υπάρχουν εξαιρέσεις. Και όχι μόνο ως προς τον γενικότερο πολιτικό προσανατολισμό, όπου οι διαφορές είναι εξόφθαλμες. Υπάρχουν διαφορές και στον ίδιο χώρο, από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κοινά και τετριμμένα αυτά. Άλλο είναι, όμως, το μεγάλο θέμα. Είναι ο εσμός των πολιτικάντηδων! Γι’ αυτούς, ο πιο κατάλληλος χαρακτηρισμός είναι η αρχαία έκφραση: Ό,τι αν είποι τις. Ο,τιδήποτε θα μπορούσε να πει κάποιος, αυτό είναι οι πολιτικάντηδες. Πληγή αγιάτρευτη για έναν τόπο, για ένα λαό, για μια κοινωνία. Ο νους τους είναι πάντα στο μοναδικό στόχο: πώς θα κερδίσουν τις (κάθε φορά) επόμενες εκλογές. Τόπος, λαός, προβλήματα του κόσμου, τους αφήνουν αδιάφορους τους πολιτικάντηδες. Ό,τι λένε, ό,τι σκέφτονται, ό,τι κάνουν επικεντρώνει την προσοχή τους στο πώς θα κερδίσουν τις εκλογές! Όχι τι θα γίνει ο τόπος, πώς θα ζήσει η κοινωνία. Όταν ο τόπος έχει τέτοια «φρούτα», είναι δυστυχισμένος. Και η γιατρειά είναι να κυνηγήσει με κάθε τρόπο όλα αυτά τα «σκουλήκια». Αυτά τα αδιάντροπα ανθρωπάρια που παγιδεύουν τους αφελείς και απληροφόρητους πολίτες και εκμεταλλεύονται την αγωνία, την ανεργία, την αβεβαιότητά τους. Παρλάρουν ανερυθρίαστα, «ερμηνεύουν» καταστάσεις, αναλύουν «θεωρίες». Συνειδητά παραπλανούν, κάνουν ό,τι βολεύει το σαρκίο τους και εξασφαλίζει την επανεκλογή τους. «Μα, αυτές είναι οι ευρωπαϊκές συγκυρίες», σου λένε… για να δικαιολογήσουν την ανεργία και την ανέχεια του κοσμάκη. Αλιτήριοι, παλιότερα δε μοιράζατε ευρωπαϊκούς παράδεισους, όπου θα εξέλιπε κάθε οδύνη, λύπη και στεναγμός; Τότε θα λύνονταν τα προβλήματα από την… Ευρώπη, τώρα δημιουργούνται, από την… Ευρώπη; Και η τσίπα σας; Ανύπαρκτη; Ασφαλώς, ανύπαρκτη. Χάθηκε και το τελευταίο ίχνος ντροπής από τη φάτσα σας! Το μόνο που σας απόμεινε είναι τα γυάλινα μάτια της κερδομανίας σας. Θεός σας το κέρδος, οι βίλες, οι μερσεντές, τα κότερα. Χαμένα κορμιά, πληγή του τόπου, όλοι οι πολιτικάντηδες! Μα, πού θα πάει, δε θα ξυπνήσει κάποτε ο ταλαιπωρημένος κοσμάκης, που τόσο ασύστολα «δουλεύετε»; Αν ξυπνήσει, θα πάτε όλοι οι πολιτικάντηδες της ξετσιπωσιάς στου διαόλου τη μάνα! Και μη μου πείτε περί… κοσμιότητας, αλιτήριοι!  

Αιχμές

ΛΑΟΣ ΚΑΙ  ΚΟΛΩΝΑΚΙ

Στην ιστορική του διαδρομή ο Ελληνισμός παρουσιάζει ένα δυσάρεστο χαρακτηριστικό. Από τη μια: τη γνήσια ποιότητά του, το λαό, που μάχεται και αντιστέκεται πάντα με δύναμη και συνέπεια ενάντια σε κάθε εχθρό (ξένο ή ντόπιο) και από την άλλη: την άρχουσα τάξη – με όποια παρανομία και αν παρουσιάζεται – που είναι ευέλικτη και ενδοτική σε κάθε επίβουλο της εθνικής αυτοτέλειας και αξιοπρέπειας.

Ο λαός πάντα στο μετερίζι των αγώνων, στις θυσίες, στην υπηρεσία των ιδανικών. Πάντα περήφανος. Μα πάντα προδομένος από τους ασπόνδυλους! Αυτή, η άρχουσα αγέλη, η έρπουσα και βυσσοδομούσα (ταλαντούχα σ’ αυτό!) πάντα στη δούλεψη των εχθρών του τόπου και του λαού (ξένων και ντόπιων), υπηρέτης των δυνατών και προδότης της χώρας, του λαού, της αλήθειας.

Δικό της «πιστεύω» μόνο το «έχει» της, με οποιαδήποτε μορφή.

Ο λαός διωκόμενος με όλους τους τρόπους και μηχανισμούς (φανερούς ή άδηλους), για να γονατίσει, να υποκύψει στα αφεντικά να μη «σηκώσει κεφάλι». Και πάντα όχλος αποκαλείται από τα θρασίμια της άθλιας φαντεζί ψευτοκουλτούρας, που λυμαίνεται το μόχθο του λαού. Ενώ οι εξωνημένοι που ανέχονται (ή και καλλιεργούν!) τις υποτέλειες, τις επεμβάσεις και τις εθνικές συμφορές παρουσιάζονται και ως ευεργέτες, ως «νερό για λειτουργιά» που λέει ο λαός. Οι άνθρωποι του μόχθου, της προσφοράς και της υπεράσπισης του τόπου και των αξιών καταδικάζονται σε ανεργία, απαιδευσία, εξαθλίωση και διαρκή αιμορραγία, για να στηρίξουν την οικονομία της χώρας, ενώ οι ανάξιοι «ψαλιδόκωλοι» της άρχουσας τάξης νέμονται πλουσιοπάροχα τα αγαθά που παράγει ο λαός.

Τα βάρη πάντα στο λαό. Γιατί με το λαό εξαθλιωμένο ευοδώνονται απρόσκοπτα τα σχέδια των κηφήνων. Με λαό απαίδευτο, απληροφόρητο, ο χορός (των τυχοδιωκτών) καλά κρατεί. Και αυτό είναι το μόνο που απασχολεί και ενδιαφέρει το κάθε είδους Κολωνάκι – «πολιτικό», «οικονομικό», «πνευματικό». Να πραγματοποιεί ανενόχλητα τα από κάθε άποψη αντιλαϊκά του σενάρια. Να μη σταθεί εμπόδιο ο λαός. Σε ποιους; Σε κείνους που το μόνο προσόν τους είναι η κενότητα και η οσφυοκαμψία!

Σε κείνους που το «1942, την ώρα ακριβώς που οι εισβολείς κατασπάραζαν την Ελλάδα, την ώρα της φρίκης, του βασανισμού και του θανάτου, την ώρα που γεννιόταν η Εθνική Αντίσταση, Έλληνες πολιτικοί συνεργάζονταν με τους κατακτητές και διαγκωνίζονταν για την πρωθυπουργία! Στριμώχνονται στην ουρά, αναφέρεται σε έκθεση Γερμανού αξιωματούχου από την Αθήνα», όπως γράφει στο αποκαλυπτικό και πολύ διδακτικό βιβλίο του: «ξενοκρατία, μισελληνισμός και υποτέλεια» (σελ. 20, υποσ. 15) ο Κυριάκος Σιμόπουλος.

Πότε, όμως, ο ταλαιπωρημένος λαός θα μάθει αυτές τις τραγικές αλήθειες, για ν’ αδράξει το βούρδουλα και να μαστιγώσει όλους τους προδότες του που παρουσιάζονται ως πρόμαχοι των δικαίων του λαού; Πότε η ιστορία θα ανοίξει τα καταχωνιασμένα κιτάπια να φανεί η αλήθεια; Πότε η εκπαίδευση θα διδάξει στο λαό την αληθινή ιστορία μας και όχι τις άθλιες σκοπιμότητες, που βρωμάνε καμαρίλα, υποτέλεια, ενδοτισμούς, ψεύδη και υποκρισία; Πότε θα πέσει άπλετο φως στα βρωμερά πεπραγμένα των γραικύλων, κάθε εποχής, που πουλάνε τα δίκαια του λαού στους ξένους δυνάστες; Πότε η οργανωμένη εκπαίδευση θα αποκαλύψει στο λαό την πραγματική ιστορία, την αληθινή δράση, τις πράξεις και παραλείψεις όλων εκείνων που σχεδιάζουν, καθορίζουν και κατευθύνουν τις τύχες του τόπου και του λαού; Εκείνων που με αναισχυντία χιλίων πιθήκων και απύθμενη υποκρισία διαδέχονται αλλήλους στην πασαρέλα του «θεάτρου σκιών», αλληλολιβανίζονται και υποκρίνονται τους άδολους υπηρέτες των συμφερόντων του λαού; Επιτέλους, πότε θα πέσει άπλετο φως στον εσμό του Κολωνακιού, στη σκοτεινή δράση των κάθε είδους μειοδοτών, για να πέσει ο πέπλος μυστηρίου που περιβάλλει τους «μεγάλους» (!) άνδρες (της «ιστορίας», της «πολιτικής», της «διανόησης»;) και τους παρουσιάζει άγιους και πάναγνους.

Ουτοπικά, θα πείτε, τα εναγώνια ερωτήματα; Όχι! Η δύναμη του εσμού των ανάξιων και «σπουδαίων», αντλείται από την ανοχή του λαού. Το βέβαιο είναι πως πρέπει ο λαός να συνειδητοποιήσει τη δύναμή του και την κουφότητά τους και να κάνει επίθεση. Όχι να περιμένει την ευσπλαχνία του Κολωνακιού. Αυτή δεν είναι είδος «εν ανεπαρκεία» αλλά «εν ανυπαρξία». Η ανοχή δε λύνει κανένα πρόβλημα. Καιρός να προσδιορίσει ο λαός τη ζωή του.

Αιχμές

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΟΥΛΕΙΑ

Η νέα γενιά φαίνεται τυπικά προνομιούχα. Ουσιαστικά είναι άτυχη. Θα μπορούσε να είναι εύτυχη. Οι τυπικές προϋποθέσεις υπάρχουν. Αλλά οι κρατούντες κατά χώραν ανατρέπουν δικολαβικά τα δεδομένα. Μεγεθύνουν το εύρος των κερδαλέων σκοπών πατώντας πάνω σε πτώματα. Τους νέους τους αχρηστεύουν ή τους αποπροσανατολίζουν - το αποτέλεσμα είναι το ίδιο - , ώστε να μην προβάλουν καμία αντίσταση ή να είναι άκρως υποτονικοί. Αυτή είναι η εικόνα, με μικρές παραλλαγές κατά χώρα ή τομέα της ζωής. Η πατροπαράδοτη και μυριοκατάρατη δουλειά «από ήλιο σε ήλιο» του προηγούμενου καιρού, μέχρι την ανατροπή, (ως ένα βαθμό) του απάνθρωπου απεριόριστου ωράριου, ξαναγυρίζει στην αγορά εργασίας με «ντύμα πρόβειο». Τα ευγενικά χαμόγελα και τα ιλουστρασιόν γραφεία που προσφέρονται στους «τυχερούς» (;) εργαζόμενους, είναι χρυσό περιτύλιγμα της βάρβαρης εκμετάλλευσης στην οποία εγκλωβίζεται ο εργαζόμενος. Η έναρξη της απασχόλησης είναι, συνήθως ορισμένη. Η λήξη, όμως, κυμαίνεται. Όπως επιβάλλουν οι ανάγκες της επιχείρησης. Και επιβάλλουν πάντοτε (διαβολική σύμπτωση;) την παράταση. Κάθε διάρκειας παράταση. Η πρόσθετη αμοιβή για την υπερωριακή απασχόληση; Δεν είμαστε καλά! Για οκτάωρο μιλάμε μόνο στα μυθιστορήματα. Στη δουλειά, προέχει η επιχείρηση! Και η συμβολή όλων είναι ιερή υποχρέωση. Η συμβολή της επιχείρησης, όμως, προς όλους, είναι βλασφημία. Έτσι, τερατουργείται το «σύγχρονο» εργασιακό τοπίο σε όλους τους τομείς. Η γενιά που μπαίνει τώρα στην αγορά εργασίας, θα πληρώσει με αίμα την ανατροπή του αντίπαλου δέους, που τόσο είχε προσφέρει στον εξανθρωπισμό της κοινωνίας και τόσο αποτελεσματικά περιφρουρούσε τα κατακτημένα ιδανικά. Τώρα όλα κατεδαφίζονται ραγδαία. Και αυτό είναι το λιγότερο. Γιατί όλα μπορούν να κατακτηθούν πάλι. Το πιο επικίνδυνο (και που επιχειρείται ύπουλα και με όλους τους τρόπους) είναι η κατεδάφιση της πίστης των ανθρώπων πως μπορούν να πάρουν στα δικά τους χέρια τη ζωή και το μέλλον τους. Και πως άλλος δρόμος δεν υπάρχει. Αν αυτό κατεδαφιστεί, η νύχτα θα είναι μεγάλη. Αν αυτή η πίστη διατηρηθεί, γρήγορα θα γίνει πράξη το όραμα και η αυγή θα προβάλει, με πλουσιότερους ιριδισμούς. Αλλά από το μηδέν ή χωρίς τη δράση του ανθρώπου τίποτα δεν γίνεται στην κοινωνία. Ούτε κανένα εγώ σώζεται, όταν χάνεται το εμείς.

ΕΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

Σ’ ΕΝΑ ΕΡΗΜΟΝΗΣΙ ΚΑΙ…

Ο Αριστοφάνης, ο μακαρίτης κωμωδοποιός κείνου του καιρού, ξεβράστηκε - σκέτο πτώμα, μα με γλώσσα που τσακίζει κόκκαλα -, σ’ ένα ερημονήσι γεμάτο ερείπια, καμένα σπίτια, σάπια τρόφιμα, χαλασμένα μηχανήματα, κουφάρια ζώων και ανθρώπων, όχεντρες και σκορπιούς! Έκανε μια γρήγορη τσάρκα στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα σ’ ολόκληρο το νησί - δεν ήταν άλλωστε τίποτα το μεγάλο, μια Σαλαμίνα πες - και ύστερα χώθηκε σε μια μικρή σπηλιά, για ν’ αποφύγει την κάψα του ήλιου, κατακαλόκαιρο που ήταν. Μα πριν προλάβει ν’ ανασάνει, ακούει αγκομαχητό ανθρώπου να ’ρχεται απ’ της σπηλιάς το βάθος. Τρόμαξε! Γρήγορα όμως ξαναπήρε θάρρος. Και χούγιαξε, βάνοντας τα χέρια του σα χωνί στο στόμα. Η απόκριση ήρθε γοργά. Κι αποκοντά, ένα ανθρώπινο ερείπιο πρόβαλε από το βάθος… Σούρθηκε κοντά του κι άρχισε να μοιρολογεί ακατάσχετα και πονεμένα! Άνθρωπε μου, καλέ μου άνθρωπε, βάσκανη μοίρα μας χτύπησε σε τούτο το όμορφο νησί! Χάθηκαν όλα όσα είχαμε! Σίφουνας φύσηξε και τα σώριασε όλα στο χώμα.

Δεινή αναβροχιά στέγνωσε το νησί όλο. Κάψα του ήλιου ανυπόφορη καψάλισε φυτά και δέντρα. Η πείνα και η δίψα γιόμισε το νησί κουφάρια. Τα όρνια χίμηξαν και ξέσκισαν τις σάρκες ζώων κι ανθρώπων. Ύστερα, χάθηκαν και τα όρνια. Τέλειωσε η τροφή τους. Απόμειναν οι όχεντρες και οι σκορπιοί, που θανατώνουν με πόνους αβάσταχτους. Λίγοι άνθρωποι που ’χαμε απομείνει τελευταία, ψευτοζώντας αραιώναμε μέρα τη μέρα. Όταν ξέσπασε η μπόρα, όλοι ούρλιαζαν και ζητάγανε να φάνε και να πιούνε. Μα οι αρχόντοι λέγαν και ξαναλέγαν πως μας βρήκε κρίση!   Κρίση δεινή. Ο κόσμος δε συμφωνούσε μαζί τους και τους σιχτίριζε! Στο τέλος, φάνηκε πως η δοκιμασία ήταν αληθινή και τα αγαθά έγιναν όλα στάχτη και μπούλμπερη. Ε, όλα χάθηκαν! Το νησί έγινε σκέτη, απέραντη νεκροφόρα! Είμαι ο τελευταίος ζωντανός στο νησί! Είχα σωριασμένα κάποια παξιμάδια και λίγο νερό σε δοχεία. Μ’ αυτά κρατιέμαι ακόμα στη ζωή. Γιατί από χρόνια πριν ασκήθηκα στο να τρώω μόνο για να ζω κι όχι να ζω για να τρώω που έκαναν οι άλλοι. Κι αντέχω ακόμα. Μα, θα ’ρθει κ’ εμένα η σειρά. Η κρίση μας ξεπάστρεψε!

Ο Αριστοφάνης στενοχωρήθηκε σφόδρα. Μα τι να κάνει; Η κρίση σκοτώνει, σκέφτηκε. Κούνησε λυπημένα το κούτελό του και πήρε δρόμο. Ο φτωχός έμεινε πάλι μόνος, περιμένοντας το θάνατό του… Ο Αριστοφάνης πέταξε - Αριστοφάνης ήταν αυτός, δεν ήταν πολιτικός κουραμπιές του καιρού μας! - και προσγειώθηκε σε κάποιο άλλο νησί, πιο μεγάλο, πιο πλούσιο, καθώς φαινόταν με την πρώτη ματιά. Κατά το συνήθειό του, έκανε μια γοργή περιήγηση από άκρη σ’ άκρη, από Ανατολή σε Δύση και από Βορρά σε Νότο. Άλλο σόι τούτο. Άλλο πράμα. Νησί πλούσιο και κόσμος φινετσάτος, καλοζωισμένος. Αλλά σαν έγειρε ο ήλιος κατά τη δύση, ο Αριστοφάνης πήρε πόδι και τράβηξε προς κάτι μαχαλάδες απόμερους, να δει τι κάνουν οι άνθρωποι εκεί. Έπεσε πάνω σ’ ένα μπουλούκι με χωνιά και απλωμένα σκουτιά γιομάτα γράμματα… Μπα, τι ’ναι τούτα, σκέφτηκε. Άκουγε τις φωνές και διάβαζε τα συνθήματα. Μερικά έγραφαν: Κάτω τα χέρια από τα κατακτημένα μας. Θέλουμε εργασία, όχι πολιτική φλυαρία. Πεινάμε, δώστε μας ψωμί να φάμε. Φτάνει πια ο εμπαιγμός. Τα πλούτη εμείς τα παράγουμε και σεις τα σπαταλάτε! Τρώτε αβέρτα και θησαυρίζετε άνομα. Εσείς καλοπερνάτε κι εμείς κοιλοπονάμε από την πείνα. Εμείς δουλεύουμε κ’ εσείς μας δουλεύετε. Πίνετε το αίμα μας. Δημιουργείτε κρίση εσείς οι Κροίσοι και τη φορτώνετε στην πλάτη εμάς των δύστυχων. Φέρτε τα λεφτά μας πίσω. Είστε κλέφτες, αγιογδύτες…

Τέτοια έγραφαν και τέτοια φώναζαν… Ο Αριστοφάνης έπεσε σε συλλογή. Έβαλε κάτω τα δυο νησιά κι άρχισε να συγκρίνει. Εκείνο το πρώτο, το έρημο και συφοριασμένο, με τις όχεντρες και τους σκορπιούς που το σάρωσε η θεομηνία απ’ άκρη σ’ άκρη, γιόμισε πληγές και φτώχεια για όλους. Η μάστιγα ήταν αληθινή και για όλους. Η δυστυχία άγγιξε πλούσιους και πένητες. Αφέντες και δούλους. Ρήμαξε ο τόπος ολάκερος. Και πήρε σβάρνα τα πάντα. Ήταν οργή της φύσης. Ξέσπασμα ακράτητο και εκδικητικό. Ανομβρία. Ξηρασία. Ακαρπία. Πείνα. Δίψα. Θάνατος! Μα θάνατος ολωνών! Και τότε, είναι δίκαιος, ακόμα και ο θάνατος!  

Όμως, σε τούτο το δεύτερο νησί, αλλιώτικα ήταν τα πράματα. Εδώ, άλλοι τρώνε και ευφραίνονται και άλλοι πεθαίνουν από ανέχεια και δυστυχία ασήκωτη. Εδώ τα αγαθά όχι δε λείπουν, μα είναι και περισσευάμενα. Οι θησαυροί είναι αμύθητοι. Τα τρόφιμα γεμίζουν χωματερές αμέτρητες!

Κούνησε το κεφάλι πάνω κάτω. Πήρε το δρόμο αμίλητος κ’ έφτασε μπροστά σε μια μεγάλη πλατεία γεμάτη κόσμο κάθε λογής. Έκανε νεύμα πως ήθελε ησυχία και ανέβηκε πάνω σε μια καρέκλα. Σιγή απλώθηκε παντού. Κ’ εκείνος πήρε αμέσως τη μορφή του παλιού, ζωντανού Αριστοφάνη. Και ούρλιαξε:

Ρε κουβάδες, ομοφυλόφιλοι και κερατάδες, που βαφτίζετε τη φτώχεια πλούτο και την απάτη αρετή, το κλέψιμο τιμιότητα, την πόρνη τίμια, τον αγιογδύτη τζέντλεμαν, τον λήσταρχο λεβέντη, τη μικρομάνα που πεινά αλήτισσα του δρόμου, τα γκόλντεν μπόις ειδικούς, αδράτα πληρωμένους, τα φτοχωμεροκάματα τσογλάνια πιλοφόρια, τους κάθε είδους «απαφτούς» κυρίους φιγουράτους, γιατί τη δυναστεύετε έτσι την κοινωνία; Ποιανού θεού καμώματα είναι αυτά, λεχρίτες; Πού είσαστε (ήσασταν, θα είσαστε), όταν ο πόνος και η αθλιότητα γονατίζουν τους ταλαίπωρους της γης; Γιατί σκευωρείτε και σκηνοθετείτε κρίσεις και παρακρίσεις που θα οδηγήσουν σε παρακρούσεις; Τι ταΐζετε την ανθρωπότητα με φούμαρα και παραμύθια - καμώματα του δικού σας νοσηρού μυαλού; Γιατί κατασκευάζετε κρίσεις; Πού είναι η κρίση στο νησί σας; Όταν τα πλούτη είναι άφθονα, μιλάτε για έλλειψη; Μπορεί να υπάρχει έλλειψη με πλούτη-βουνό; Τρισκατάρατοι! Ε, τρισκατάρατοι! Μάθατε, ποτέ, κάτι άλλο εκτός από τις αλλαξοκωλιές; Ποιος, ελόγου σας, νοιάστηκε, αληθινά, για δίκιο και για λευτεριά, για πατρίδα και για πίστη, ξον από τόσο που σας βολεύει να στρογγυλοκάθεστε σε κάνα θόλο, μια και όντως (όντως! όντως!) έχετε κώλο; Μα, αλητήριοι, θα ’ρθει καιρός που τούτος ο τόπος θα ταρακουνηθεί. Θα ’ρθουν καιροί βρυχώμενοι και μαύρα περιστέρια θα κλώθουν κύκλους δίσεκτους πάνω από τον τόπο και θα μηνάνε χαλασμό και δίκιο του φτωχούλη!

Παπάδες χρυσοποίκιλτοι, δεσποτάδες με μερτσέντες, πού είναι ο ταπεινός Χριστός που ψέλνετε στις εκκλησιές; Πολιτικοί, πρωθυπουργοί που τρέμετε το δίκιο, φτηνοί εντολοδόχοι τους, - των μεγιστάνων όλων -, γιατί, αλήθεια, το λαό τον κατατυραννάτε; Και μη μου πείτε άλλο πια τα ψευτοπαραμύθια, πως τάχα είναι άσχημα η δόλια οικονομία!

Πείτε σταράτα, αντρικά (α, τώρα!) πως είστε υπηρέτες, των μεγιστάνων όπου γης, και στο λαό μονάχα ρίχνετε λίγα ψίχουλα, να μην εβγεί η ψυχή του!

Αριστοφάνη εμέ με λεν, τα ξέρω τα τερτίπια του καθενός σας κερατά: πολιτικού, δεσπότη και ψευτοδιανοούμενου που τον ταΐζουν «σώπα»! Το μόνο που θα κάνετε, το έχετε συνήθειο, ή θα με αφορίσετε ή στη σιωπή αμέσως θα παραδώσετε αυτά που το βρομύλο στόμα σας λέει κατακούτελα, πως λέμε: «στο σταυρό»!

Λυμφατικούς εγώ, ποτέ, δεσπότες δε θυμάμαι ούτε κακοστεκούμενους διαχειριστές του Δήμου! Δημότες, όμως, άπειρους φτωχούς και πεινασμένους και μεροκαματιάρηδες με δυο μπουκιές και λίγο ψωμάκι, να περνούν την πείνα του στομάχου που λειτουργεί νυχτόημερα, σπρωγμένο από ανάγκη!

Και είδα, βλέπω και θα ιδώ ανθρώπους σαν τα σκιάχτρα, να περιφέρονται παντού σαν άδικες κατάρες, πλασμένες από όσα εσείς δεινά στον κόσμο απλόχερα σκορπάτε μέρα, νύχτα!...

Ο Αριστοφάνης σταμάτησε για λίγο και κατάπιε ένα κόμπο! Ένα κόμπο πίκρας! Πίκρας πικρότερης από την άγρια πικροδάφνη! Μετά, κοίταξε γύρω γύρω το πλήθος όλο που έστεκε σα μαγεμένο, δίχως μιλιά και κίνηση. Με το δεξί του χέρι έδειξε κατά την Ανατολή και φώναξε δυνατά: Ξυπνήστε! Ξυπνήστε! Ξυπνήστεεεεεεεε!!!

Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΓΡΑΙΚΥΛΩΝ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ!...

Ποτέ δεν έτρεφα αυταπάτες για τούτη τη γη που λέγεται μεν Ελλάδα, μα οι κατοικούντες και «κουμαντάροντες» τα του οίκου της - πάντα και ασταμάτητα, δυστυχώς -, ήταν δεινοί οσφυοκάμπτες. Και, αντί Έλληνες, προσφυώς ονομάστηκαν γραικύλοι. Τα πρόσφατα γεγονότα αποδείχνουν περίτρανα του λόγου την αλήθεια. Γνωστά, αλλά τα θυμίζω με δυο κουβέντες: ένα τσούρμο από την χώρα των Βρ(ο)υξελών, αρματωμένοι με το ύφος του «ούτος έφα», μπουκάρουν στα ανά την Αθήνα Υπουργεία του… «Ελληνικού Κράτους» και «σκαμπιλίζουν» ηχηρά τους «Έλληνες» υπουργούς, κάνοντας φύλλο και φτερό τα γραφεία τους και τα υπουργεία τους, δηλαδή αυτό που λέγεται εθνική ανεξαρτησία και αξιοπρέπεια, και δίνοντας οδηγίες του είδους: όχι έτσι! Αλλά έτσι! Όχι τόσα, αλλά τόσα! Μέρες στυγνής και απροκάλυπτης Ρωμαιοκρατίας, συν- Έλληνες! Εντεύθεν και ο γραικυλισμός, που ήδη ανέφερα. Τότε, στα χρόνια που η «ηττηθείσα Ελλάδα υποδούλωσε τον καταχτητή» (τρίχες και φούμαρα για αφελείς εικοσιτεσσάρων καρατίων!), φάνηκε το απαίσιο ζώο που λέγεται γραικύλος και μπήκε πρόθυμα στη δούλεψη του καταχτητή, ποδοπατώντας τους εγχώριους συμπατριώτες του καθώς είχε περιβληθεί τη φανταχτερή τήβεννο του Ρωμαίου έπαρχου, δηλαδή του αρχιρουφιάνου «Έλληνα» που διαφέντευε τους υπόλοιπους Έλληνες κατά τις προσταγές των καταχτητών Ρωμαίων. Ολόκληρη η χώρα στέναζε υπό τον ζυγό. Μα όχι τον ζυγό των Ρωμαίων αλλά των γραικύλων! Μέρες άφθαστου μεγαλείου και εθνικής (αν)αξιοπρέπειας! Και κύλισαν τα χρόνια και έφαγαν οι γραικύλοι «του σκασμού» και έκαναν τέρατα και σημεία σε βάρος των Ελλήνων, στηριγμένοι στο «μπαστούνι» που τους έδινε ο επικυρίαρχος Ρωμαίος δυνάστης. Και πήραν τίτλους και λιλιά οι γραικύλοι και καμάρωναν σα μεθυσμένοι διάνοι, περιφερόμενοι σε οδούς και παρόδους, σε πλατείες και στενοσόκακα, σε πανηγύρια και σε φιέστες κάθε λογής, όπου παρέχονταν άρτος και θεάματα για τη βλογιοκομμένη πλέμπα! Ο χορός του εσμού των γραικύλων κρατούσε καλά και το πόπολο στέναζε δεινά! Πέρασαν αιώνες και άλλαξαν οι καιροί, μα το όνειρο εκείνων των αξέχαστων καιρών ξαναφούντωσε και έβγαλε φύλλα και κλαδιά, όταν του Οθωμανού το πόδι πάτησε πάνω σε τούτη την ευλογημένη γη. Και «ξανά-μανά», έπιασαν δουλειά οι γραικύλοι και ονομάστηκαν, τότε, πρόκριτοι ή, καλύτερα, κοτζαμπάσηδες! Κ’ ήταν, δαύτοι, «κάθε καρυδιάς καρύδια». Όλοι τους αυτοί στρογγυλοκάθισαν στο σβέρκο τούτου του λαού, που λένε (οι αφελείς κι αδιάβαστοι που δε λογαριάζουν πώς τον έχουν καταντήσει!) πως «ζυγόν δεν υπομένει», και χαραμοφάιζαν μαζί με τους προύχοντες Οθωμανούς, κάμνοντας τα αίσχη των αισχών σε βάρος του λαού και του τόπου! Κι όταν οι Οθωμανοί ξεκουμπίστηκαν, με την οργή των Καραϊσκάκηδων, των Ανδρούτσων, των Μακρυγιάννηδων, των Κολοκοτρώνηδων, των Διάκων, των Μιαούληδων, των Μπουμπουλίνων και τόσων άλλων αγνών Ηρώων, έγινε και το αθλιότερο κατάντημα σε τούτη τη χώρα: οι μπέηδες που έφευγαν πουλούσαν τα τσιφλίκια «τους» σε όποιον τους «κάπνιζε» ή τα δώριζαν σε Μονές και Μετόχια. Και παρατηρήθηκε το πρωτόγνωρο και παγκοσμίως πρωτότυπο, να βρεθούν ιδιοχτήτες-τσιφλικάδες άτομα και Μοναστήρια σε τούτη την έρημη χώρα με ντοκουμέντα τους τούρκικους φετφάδες! Δηλαδή, με λογική «κοινού νου», αυτό σημαίνει πως… η Τουρκοκρατία συνεχίζεται! Ναι! Τα θέσφατα και τα «κιτάπια» τα τούρκικα ισχύουν! Το ξέρετε. Και η Εκκλησία της Ελλάδας είναι ο μεγαλύτερος φεουδάρχης, έχοντας τεράστιες (κυριολεκτικά: αμέτρητες - κατά δική της ομολογία!) εκτάσεις γης σε όλη την επικράτεια! Όταν, λοιπόν, σε τούτη την έρμη χώρα ισχύουν νόμοι και «συμβόλαια» των Τούρκων καταχτητών, που ίσχυαν επί τουρκοκρατίας, πώς να μιλάμε σοβαρά για απελευθέρωση από τον τούρκικο ζυγό; Όταν ιδιοκτήτες τεράστιων εκτάσεων (της Εκκλησίας προεξάρχουσας!) κραδαίνουν τους τούρκικους φετφάδες ως ισχυρούς τίτλους ιδιοκτησίας, πώς να μην τρίζουν τα κόκκαλα της δοξασμένης Κλεφτουριάς που έχυσε το αγνό της αίμα για να μας λυτρώσει από τον Οθωμανικό ζυγό; Αχ! Πού να ’ξερε πως θα ’ρχονταν ζυγοί βαρύτεροι και αθλιότεροι, που θα λέγονταν κοτζαμπάσηδες, για κάποιο καιρό, και Ευρωλιγούρηδες στα χρόνια μας, με τη στόφα του Ευρωπαίου, που καταπίνουν… λαχανίδες Βρ(ο)υξελών αδιαμαρτύρητα και λαίμαργα, λέγοντας και ξαναλέγοντας το καθαγιασμένο και μόνιμο, λόγω χρησικτησίας, πλέον, γες! Τίποτ’ άλλο δεν έμαθαν οι ταγοί αυτού του έρμου τόπου; Τίποτα; Κόλλησαν αμετακίνητα, σαν πεταλίδες στα θαλασσινά βράχια, στο κακόγουστο και σκλαβότροπο γες; Τέτοια προσήλωση ούτε οι φανατικότεροι θρησκόληπτοι, της πιο πρωτόγονης θρησκείας, δεν δείχνουν! Κι όμως! Εδώ, στη χώρα της ανθούσας γραικυλίας, στην αρχή της τρίτης χιλιετίας μετά τη σταύρωση του Χριστού, που τον έκαναν κι αυτόν εμπόριο κάθε λογής οι τάχα μου πιστοί του, πρυτανεύει η υποτέλεια και ο ραγιαδισμός και οι «κρατούντες» εκτελούν τις «διαταγές» των Ευρωαρχόντων, χωρίς ίχνος εθνικής αξιοπρέπειας και αντίρρησης, χωρίς να αρθρώνουν αυτόνομο λόγο που να παραπέμπει στη ρήση: κουμάντο στον τόπο κάνουμε εμείς! Και σταυρώνουν το λαό, για χάρη των λίγων και των εχόντων, για να τα διπλασιάσουν αυτά που έχουν! Και φοβούμαι πως τα πράγματα γίνονται πιο σκούρα, καθώς το πιο μεγάλο κομμάτι του λαού τρέφεται με φρούδες ελπίδες και περιμένει «να γυρίσει ο ήλιος», χωρίς να ανασκουμπωθεί ο ίδιος και να διεκδικήσει δυναμικά τα δικαιώματά του. Αλλά, παράλληλα, συλλογίζομαι: με τόσα και τέτοια ευτελή που βομβαρδίζεται, νύχτα – μέρα, από Τύπο και ραδιοτηλεοράσεις, πώς και πόσο ν’ αντέξει κι ο λαός; Αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Όμως, σωτηρία από σωτήρες κανείς να μην περιμένει, όσο ο ίδιος δέχεται αδιαμαρτύρητα τα τεκταινόμενα από τους «έχοντες και κατέχοντες». Το πρόβλημα είναι οξύ και η παραίτηση το οξύνει πιότερο. Ένας δρόμος μένει για να βγούμε από το τέλμα: να παλέψουμε με όλες τις δυνάμεις ανυποχώρητα. Αυτό, θα πεις, το ξέρουμε. Δεν φτάνει, όμως, να το ξέρουμε.

Πρέπει να το κάνουμε πράξη. Δε μένει και άλλη επιλογή. Σε τελευταία ανάλυση, όπως έλεγε και ο μεγάλος μας ιστορικός Θουκυδίδης (Ε’ 102): «…το μεν είξαι ευθύς ανέλπιστον, μετά δε του δρωμένου έτι και στήναι ελπίς ορθώς» (= η άμεση υποχώρηση σημαίνει χάσιμο κάθε ελπίδας. Αν αντισταθούμε, όμως, υπάρχει ελπίδα να μείνουμε σώοι).    

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΤΑΞΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗ

Υπάρχει μια παλιά επιγραμματική φράση που δηλώνει κατά τρόπο ανάγλυφο τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Λέγεται πως διατυπώθηκε από τον Μάνο Χατζηδάκη. Αλλά αυτό δεν έχει τόση σημασία. Δεν πρέπει να ψάχνουμε ποιος είπε ή έκανε κάτι, αλλά τι είπε ή έκανε. Λοιπόν, η φράση λέει: «Δεν φτάνει που δημιούργησαν έναν κόσμο απάνθρωπο και αποκρουστικό, μα – το χειρότερο! – θέλουν να μας κάνουν και να μας αρέσει!». Πραγματικά, εκεί έφτασε η κοινωνία! Ανάλγητοι τυχοδιώκτες, απατεώνες και κατεδαφιστές αξιών και οραμάτων προκάλεσαν  - και συνεχίζουν! - κοινωνική αταξία, αθλιότητα και κάθε λογής σαπίλα. Και - εξίσου τυχοδιωκτικά και αναλγητικά! - προσπαθούν με μύρια τεχνάσματα να μας κάνουν να πιστέψουμε πως αυτός ο κόσμος είναι… «αγγελικά πλασμένος»! Το πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι μόνον ελληνικό. Είναι πρόβλημα όλου του «πολιτισμένου» κόσμου, Ευρώπης και Αμερικής. Είναι πρόβλημα εκείνων που σπέρνουν συμφορές παντού και τις ονομάζουν «ευλογία»! Αν ήταν μόνον ελληνικό, οι ελπίδες για να διορθωθεί θα ήσαν περισσότερες. Τώρα, λιγοστεύουν. Και οι αγώνες που απαιτούνται για την ανατροπή του είναι περισσότεροι, οξύτεροι και διαρκέστεροι. Και οι θυσίες που θα μας κοστίσει είναι πιο μεγάλες. Αυτό, όμως, δε μας απαλλάσσει από το χρέος να εναντιωθούμε και να παλέψουμε «να φέρουμε τα πάνω κάτω». «Δικός μας είναι ο γάιδαρος, δικό μας το σαμάρι». Τίποτα, πάντως, δεν είναι δυνατότερο από τη δύναμη των Λαών. Αρκεί να πάρουν συνείδηση της δύναμής τους και ν’ αποφασίσουν να ενεργοποιηθούν. Τότε, «όλα τα φονικά ρηγάτα, θεμελιωμένα στην ψευτιά» θα γίνουν στάχτη και μπούλμπερη και οι Λαοί θα βρούνε το δρόμο του Ανθρώπου, τραβώντας για μια ζωή ειρηνική, δίκαιη και δημιουργική. Αυτό που είναι το μεγάλο όραμα των μεγάλων στοχαστών στη διαδρομή των αιώνων της ανθρώπινης ιστορίας. Το όραμα που σατανικά και ασταμάτητα υπονομεύουν και λεηλατούν οι απανταχού τυχοδιώκτες, ντυμένοι κάθε λογής μανδύα: πολιτικού, θρησκευτικού ή πνευματικού ηγέτη! Διαθέτοντας, παράλληλα, όλα τα διεφθαρμένα μέσα, τάχα μου ενημέρωσης, μα, στην πραγματικότητα, εκμαυλισμού των ανυποψίαστων και καλοπροαίρετων ανθρώπων, παραπλανούν και - όχι σπάνια! - φανατίζουν τους ανθρώπους οδηγώντας τους σε ατραπούς επικίνδυνες και μονοπάτια ασύμφορα! Η προπαγάνδα είναι το πανίσχυρο όπλο με το οποίο στρεβλώνουν τα πράγματα και παγιδεύουν τις συνειδήσεις των μη επαρκώς ενημερωμένων πολιτών. Και, με την κρατούσα χαώδη και αποπροσανατολιστική εκπαίδευση, το μεγάλο τμήμα των πολιτών είναι, μοιραία, ανεπαρκέστατα πληροφορημένο. Και το χάσμα ανάμεσα σε αληθινή, επιστημονική, γνώση και άγνοια ή, ακόμα χειρότερο, ψευτογνώση (μεταφυσική θολούρα!) όλο και μεγαλώνει. Για το στόχο αυτό φροντίζουν με ιερό ζήλο όλων των λογιών τα μπουμπούκια που φυτρώνουν μέσα στην «εκλεκτή» κοινωνία των «εχόντων και κρατούντων»… Το φάσμα της κακοδαιμονίας, της φτώχειας, της αθλιότητας, της πείνας και της δίψας πλανιέται πάνω στη γη από τη μια έως την άλλη άκρη! Και μερικοί κοκορόμυαλοι ψευτοδιανοούμενοι ή αστόχαστοι ρέκτες του πολιτικαντισμού κορδακίζονται, υποδυόμενοι τους… μεγιστάνες και σωτήρες του λαού - αραγμένοι σε κάποιες αναπαυτικές πολυθρόνες που τους προσφέρουν οι «έχοντες και κατέχοντες» για να γαβγίζουν «αξιοπρεπώς» ή να σιωπούν αιδήμονα, χλευάζοντας, μάλιστα, τους ανθρώπους της βιοπάλης που ξεχύνονται στους δρόμους διεκδικώντας το δίκιο τους! Η κοινωνία μας - για να εστιάσουμε την προσοχή στο δικό μας δοβλέτι, τώρα - κλυδωνίζεται και παραπαίει επικίνδυνα, με απρόβλεπτες και ανεξέλεγκτες, ίσως, εξελίξεις και τροπές. Η χώρα μας είναι στο «μάτι του κυκλώνα». Όχι από «κατάρα Θεού» ή «δάκτυλο διαβόλου». Όχι από «δυνάμεις εξωγήινες» ή συμφορές νομοτελειακές (όπως είναι οι σεισμοί και οι καταποντισμοί!), αλλά από ανθρώπινη επίνοια απάνθρωπων τυχάρπαστων κερδοσκόπων που προκαλούν οικονομικές αναταράξεις, για να οδηγήσουν σε σπασμωδικές κινήσεις και βίαιες ανατροπές, ώστε οι κινούντες τα νήματα ν’ αρπάξουν και τα τελευταία ψίχουλα από τους μεροκαματιάρηδες και να τους οδηγήσουν στην έσχατη πενία! Η χώρα μας είναι στο στόχαστρο και ο Λαός δυναστεύεται πολύτροπα. Οι υπεύθυνοι πολιτικοί μοιάζει να «μεριμνούν και τυρβάζουν περί πολλά…», εκτός  από αυτό που έχει χρεία ο τόπος και ο Λαός! Και ο ίδιος ο λαός, που δεν μπορεί να θεωρηθεί άμοιρος των ευθυνών (στο βαθμό που μένει αδρανής μπροστά στα γεγονότα) για τα κοινωνικά δρώμενα, δείχνει να μην υποπτεύεται πως η αδράνειά του είναι το καλύτερο λιπαντικό για τη λειτουργία της «μηχανής του ολέθρου» του! Φυσικά, οι δράστες και πρόξενοι των κοινωνικών δεινών πασκίζουν με κάθε τρόπο να κρατήσουν το λαό ναρκωμένο. Αυτοί τη δουλειά τους κάνουν. Ο λαός, όμως, δεν έχει κανένα άλλοθι, ώστε να αδρανεί, όταν βλέπει «δια γυμνού οφθαλμού» να παραδίδονται τα πάντα στο «πυρ το εξώτερον». Οι ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας είναι μέγιστες, αλλά και του ίδιου του λαού δεν είναι μικρές. Και «το πλανάσθαι» έχει τα όριά του… όταν, μάλιστα, η πλάνη οδηγεί από… παράκαμψη στον ίδιο δρόμο! Και όχι μια, μα πολλές φορές. Ωστόσο, «ποτέ δεν είναι αργά». Και «το γοργόν και χάριν έχει», γιατί οι καταστάσεις επιδεινώνονται και το αναστρέψιμο των πραγμάτων δεν είναι διασφαλισμένο για πάντα. Ο καθένας έχει βαρύ χρέος να επιτελέσει το καθήκον του. «Ο παρών καιρός μόνον ουχί λέγει φωνήν αφιείς» (: τα πράγματα σχεδόν κραυγάζουν!), όπως έλεγε ο Δημοσθένης στους ολιγωρούντες Αθηναίους εκείνου του καιρού. Και τώρα είμαστε σε χειρότερη κατάσταση! Ο διεθνείς Τύπος, μας έχει ξεμπροστιάσει με δημοσιεύματα ιταμά, που πολλά, δυστυχώς, ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που δεν εννοούμε να αντικρύσουμε θαρρετά και ρεαλιστικά -περισώζοντας ό,τι είναι δυνατό και δρομολογώντας μια άλλη πορεία -, αλλά εθελοτυφλούμε επικίνδυνα και παίζουμε το ατελέσφορο παιχνίδι της στρουθοκαμήλου! Και όλα αυτά, ενώ είναι φανερό και αναμφισβήτητο, πλέον, ότι η υπεύθυνη πολιτική ηγεσία της χώρας ελέγχεται κατώτερη των περιστάσεων! Είναι φανερό, ήδη, ότι όχι μόνον τα δικαιώματα του λαού διακυβεύονται στο παρόν, αλλά και το μέλλον υποθηκεύεται κατά τον πλέον ασύμφορο και άδηλο τρόπο, ώστε να δικαιολογούνται οι πιο υπερβολικές ανησυχίες και οι μέγιστοι σκεπτικισμοί! Ο λαός πρέπει να πάρει την τύχη του στα δικά του χέρια. Οι περιστάσεις (που κατά την άποψή μας είναι, φως-φανάρι, κατασκευασμένες!) είναι σκληρές και επικίνδυνες και οι κυβερνώντες τη χώρα μας επιδεικνύουν μια τακτική, (απέναντι στους, κακή τη μοίρα, «συνεταίρους’ μας!) που φαίνεται ότι, όταν (στα αθέατα κονκλάβια της «διπλωματίας») διαλλάσσονται, συγχέουν το ρόλο τους και αντί να απαιτούν  (όπως επιτάσσει το χρέος τους!) επαιτούν! Γιατί πώς αλλιώς να εξηγηθεί η πρεμούρα της υποταγής στα κελεύσματα των «εντεταλμένων» από την «ευρωκάστα» για έλεγχο και υποδείξεις, χωρίς να υψωθεί μια φωνή με εθνική αρχοντιά που να τους εξαποστείλει εκεί απ’ όπου ήρθαν; Χάθηκε ένα ηχηρό: «άει στο διάολο, τσογλάνια!»;  Γι’ αυτό, θα το επαναλάβουμε μια, ακόμα, φορά: ήρθε η ώρα οι πολίτες να δώσουν το παρόν και να γίνουν συντελεστές των εξελίξεων. Η απραξία των πολιτικών είναι το θερμοκήπιο όπου επωάζεται το αβγό και εκκολάπτεται το φίδι της δυσίατης κοινωνικής αδικίας και αθλιότητας! Γρηγορείτε!...

«ΕΙΣ ΟΙΩΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΣ…ΑΜΥΝΕΣΘΑΙ…!

Όπως όλοι ξέρουμε από τα μαθητικά χρόνια, τον καιρό του Τρωικού πολέμου, (μιας επιχείρησης των αρχαίων μας προγόνων «για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη», στη μακρινή, για κείνο τον καιρό, χώρα των Τρώων), ο μεγάλος και φοβερός αντίπαλος των Ελλήνων «εισβολέων» ήταν ο Έκτορας, ο γιος του βασιλιά Πρίαμου και της Εκάβης. Τι γύρευαν τότε οι Πανέλληνες στη μακρινή χώρα της Τροίας; Τι μας δίδαξε το «τυφλοσχολείο» μας; Όπως συνήθως, ένα αθώο παραμυθάκι που το κουβαλάμε ολόκληρη ζωή και το ξεδιπλώνουμε, όταν θέλουμε να κάνουμε επίδειξη της αρχαιομάθειάς μας; Εκείνο το ατίθασο παιδί του Πρίαμου και ο αδερφός του Έκτορα, ο σκανταλιάρης, ο ερωτύλος Πάρις, κάποια μέρα άρπαξε από την αγκαλιά του Μενέλαου, του δικού μας, την ωραία Ελένη και «δώθε πάνε…». Την κουβάλησε στην Τροία!.... Και τότε, οργισμένοι οι Αχαιοί για την προσβολή που τους έκανε ο Πάρις, ξεσηκώθηκαν και πήγαν να τιμωρήσουν τον πρίγκιπα για το ατόπημά του! «Κ’ έζησαν αυτοί καλά κ’ εμείς καλύτερα», θα μπορούσε να προσθέσει ο παραμυθολόγος. Ε, δε βαριέσαι, αθώα παραμυθάκια για κατανάλωση των αφελών και ευπειθών που τρέφονται με τέτοια και τα θεωρούν σοφίες ατράνταχτες και αμετακίνητες, στη ροή του ασταμάτητου καιρού. Μα, άλλες είναι, πάντα, οι αλήθειες κι όχι αυτές που σερβίρει το αστικό σχολείο στα άγουρα νιάτα και τα κάνει να βλέπουν στραβά όλα όσα γίνονται στον κόσμο. Τώρα, δε θα είχε νόημα να πούμε κάτι αληθινό για τα αίτια του Τρωικού πολέμου, αν δεν ίσχυε ο λόγος πως τα γεγονότα έρχονται και ξανάρχονται πάνω στη γη και όσο περισσότερη πείρα έχουμε τόσο πιο πολύ μπορούμε να ρυθμίσουμε τη ζωή και να τα αντιμετωπίζουμε αποτελεσματικότερα. Ο Τρωικός πόλεμος, λοιπόν, ήταν μια εκστρατεία των προγόνων μας για να βάλουν πόδι στην εύφορη Τροία και να καρπωθούν τον πλούτο της. Αν αυτό σας λέει κάτι σε σχέση με τα σημερινά καμώματα των ιμπεριαλιστών Αμερικάνων και της παρέας τους, καλά καταλάβατε. Αν όχι, πρέπει να κοπιάσετε πολύ για να μάθετε πως όσο πιστεύετε σε παραμύθια, τόσο περισσότερο θα έχετε τα πράγματα γύρω σας μουντά. Και θα κουβαλάτε το φορτίο που οι επιτήδειοι φορτώνουν στους ώμους των ανυποψίαστων. Κρίνετε και αποφασίστε. Πάντως, καλό είναι να σκεφτείτε τα λόγια του Έκτορα προς τον μάντη Πολυδάμα, όταν ο τελευταίος πρόβλεπε κακό τέλος της μάχης και συμβούλευε τον γενναίο Έκτορα να την αποφύγουν. Ο ήρωας, που μέσα του φώλιαζε η ανυπόταχτη αντρειά, αντέκρουσε τον Πολυδάμα με κοφτά λόγια: «Είς οιωνός άριστος, αμύνεσθαι περί πάτρης…»! Δεν ξέρω εγώ από πέταγμα ορνέων και άλλα παραμύθια, του είπε. Εγώ λέω πως πρέπει να πολεμήσουμε για την πατρίδα! Αυτό είναι το καλύτερο σημάδι: ο ασταμάτητος αγώνας! Και τα γεγονότα τα ζούμε και τώρα και παλιότερα με τον ίδιο τρόπο. Όπου λείπει ο αγώνας και καθόμαστε και ψειρίζουμε τη μαϊμού για να δούμε κατά πού θα πετάξουν τα όρνεα, θα γίνουμε βορά των ορνέων! Γιατί, σήμερα - όπως πάντα - τα όρνεα είναι τηλεκατευθυνόμενα και οι κρωγμοί τους είναι ηχογραφημένοι με βάση  τις οδηγίες και τα σχέδια των «γκόλντεν μπόις» των ΗΠΑ και των Βρ(ο)υξελών! Πώς αλλιώς εξηγείτε εσείς τις επιδρομές σε Περσικούς Κόλπους, Γιουγκοσλαβίες, Αφγανιστάν, Ιράκ και όπου αλλού; Μήπως τους πήρε ο καημός για να σώσουν εκείνους τους λαούς από την κακοπάθεια; Μήπως θέλουν να εδραιώσουν την ειρήνη στον κόσμο, σπέρνοντας με αθώα κουφάρια τα πεδία των ασταμάτητων μαχών στις χώρες που λεηλάτησαν και προσπαθούν με βόλια και οβίδες να κρατήσουν γονατισμένους; Τι λέτε; Ο ανθρωπισμός και η δικαιοσύνη τρέχουν από τα μπατζάκια των γιάγκηδων και της παρέας τους ή συμβαίνει αυτό που έλεγε ο παλιός ιστορικός Τάκιτος για τους παλιούς Ούννους: Ubi solitudinem faciunt, pacem appellant (: όπου δημιουργούν έρημο, την αποκαλούν ειρήνη); Τι λέτε, να καταπιούμε τέτοια παραμύθια; Ή είναι φως-φανάρι πως αποδεκατίζουν αθώους λαούς για να καρπωθούν το «έχει» τους, όπως κ’ οι μακρινοί μας πρόγονοι στην εύφορη Τροία του Πρίαμου και του γενναίου Έκτορα; Τι λέτε; Νομίζω πως δεν είστε τόσο ανυποψίαστοι! Και βλέπετε πως και τώρα υπάρχουν στις χώρες αυτές Έκτορες που φωνάζουν στα πλήθη: «είς οιωνός άριστος, αμύνεσθαι περί πάτρης»! Έτσι εξηγείται το καθημερινό μακελειό με δεκάδες και εκατοντάδες νεκρούς και τραυματίες κάθε ηλικίας και κοινωνικής θέσης. Ναι. Οι άνθρωποι αυτοί αρνούνται να γονατίσουν στις βάρβαρες επιδρομές που γίνονται, εντελώς αναίτια, εναντίον τους! Και «αμύνονται περί πάτρης…».  Με όποιο τίμημα! Και διδάσκουν τους επιδρομείς πως η δύναμη των αριθμών και της ύλης γίνεται «φτερό στον άνεμο», όταν στα στήθια των ανθρώπων κατοικούν γενναίες ψυχές! Έτσι, αντιστέκονται και πολεμούν και αρνούνται να υποταχτούν στα κελεύσματα των ιμπεριαλιστών της… «πολιτισμένης» Δύσης που με την ισχύ των όπλων και των χρημάτων βάλθηκε να εξαχρειώσει ολάκερο τον πλανήτη και να τον καταντήσει «φάρμα» τετράποδων με μόνη έγνοια τους το παχνί και το κορύτι, αλλά κ’ εκείνα ξίκικα και τόσα όσο για να στέκουν όρθια και να παράγουν! Στοχαστείτε, φίλοι μου. Και προσπαθήστε να καταλάβετε πως αν δεν σταθούμε αγωνιστικά μέσα στις τρομερές λαίλαπες που μας δέρνουν και στις χειρότερες που σχεδιάζουν οι τυχοδιώκτες, δε θα υπάρχει ανθρώπινη ζωή σε τούτο τον πολύπαθο πλανήτη. Από την εποχή του Όμηρου, αδιάκοπα έρχεται ο απόηχος που πρέπει να μας διδάξει και να μας οδηγήσει στο δρόμο του αγώνα! Όσο υπάρχουν πειρατές και αδικοπράχτες πάνω στη γη, το αντίβαρο που λευτερώνει είναι το αμύνεσθαι! Είναι η ανυπόταχτη ζωή και δράση, κόντρα στα σχέδια των αχαλίνωτων επιδρομέων!

ΔΥΣΟΙΩΝΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Πριν από λίγες μέρες βρέθηκα στη βιβλιοθήκη της Βουλής, αναζητώντας κάποιο σπάνιο βιβλίο. Η έρευνα ήταν αποτελεσματική. Αλλά δεν πρόκειται τώρα να ασχοληθώ με αυτό. Θα αναφερθώ στην τρέχουσα πραγματικότητα, που έχει προκαλέσει ζωηρές ανησυχίες σε όλους μας.

Τυχαία, καθώς προχωρούσα σε διάδρομο του Κοινοβουλίου, διασταυρώθηκα με φίλο βουλευτή, από τους νεότερους της Βουλής, και ανταλλάξαμε τις συνήθεις τυπικές κουβέντες. «Πώς βλέπεις την κατάσταση;», τον ρώτησα. «Ντρεπόμαστε να βγούμε στον κόσμο!», μου απάντησε. Και συνέχισε: «ο κόσμος μας αποστρέφεται ή μας χλευάζει απροσχημάτιστα! Έχουμε απαξιωθεί εντελώς! Φοβάμαι ότι θα έχουμε κοινωνική έκρηξη με ανεξέλεγκτες εξελίξεις!». Τον κοίταξα στα μάτια και τον ξαναρώτησα: «μήπως η ευθύνη για την κατάσταση αυτή είναι δική σας, των πολιτικών;». Είπαμε διάφορα. Ομολόγησε με ειλικρίνεια και ευθύτητα - προς τιμή του - ότι ο κόσμος σωστά καταλογίζει την ευθύνη για την κοινωνική κακοδαιμονία στο σύνολο των πολιτικών, επιμερίζοντάς την στα άτομα και στις παρατάξεις, ανάλογα. Ούτε όλοι ούτε το ίδιο φταίνε. Όταν αποχωριστήκαμε, σκέφτηκα βαθύτερα τα πράγματα. Υπάρχει μια κοινωνική κακοδαιμονία με κραυγαλέες διαστάσεις και δυσοίωνες προοπτικές. Τα γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο, εντός και εκτός της χώρας μας, είναι ανησυχητικά. Και, ίσως, λιγότερο απ’ όσο νομίζουμε προβλέψιμα. Τα κοινωνικά στρώματα που καταπιέζονται οικονομικά και δυσπραγούν ανυπόφορα έχουν φτάσει σε οριακές καταστάσεις που εγκυμονούν απρόβλεπτους κινδύνους. Τα προβλήματα διογκώνονται ασταμάτητα, τα χρέη ατόμων και Οργανισμών - υπό σατανικές μεθοδεύσεις - εκτινάσσονται στα ύψη και ο πανικός κυριεύει τους πάντες. Το χαώδες ρήγμα ανάμεσα σε πένητες και χλιδάτους θα προκαλέσει, νομοτελειακά, σύρραξη και θα οδηγήσει τους πεινασμένους εναντίον των χορτάτων. Θα λειτουργήσει ο πανάρχαιος φυσικός νόμος, ο νόμος της επιβίωσης, που είναι τυφλός και ακαταμάχητος. Και θα γίνει ολόκληρος ο κόσμος ένα απέραντο πεδίο αλληλοσπαραγμού. Αυτά, δεν είναι εικασίες και επινοήματα κάποιων ευφάνταστων. Είναι νομοτελειακές επιταγές που κινούνται με τους δικούς τους «κώδικες» εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Και όσο ο άνθρωπος αρνείται να εναρμονιστεί με την τροχιά του, τόσο περισσότερο βάζει την ύπαρξή του σε δοκιμασία άγνωστης πορείας. Δεν είναι στη δικαιοδοσία και στις δυνατότητες του γράφοντος να λύσει τα προβλήματα αυτά ή να υποδείξει τις δέουσες διαδικασίες για αποτροπή ή περιστολή της διαφαινόμενης κοινωνικής ανατάραξης. Όμως, είναι ηλίου φαεινότερο πως και ο κοινός νους κατανοεί ότι η πορεία των πραγμάτων θα γίνει ανεξέλεγκτη πολύ σύντομα, εάν συνεχιστεί ο ίδιος προσανατολισμός των κοινωνιών.

Επιβάλλεται, έστω και την ύστατη ώρα, να χαραχτεί νέος δρόμος, εάν θέλουμε να έχει μέλλον ο κόσμος, η γη, η κοινωνία. Ειδικότερα για τη χώρα μας, όσο είναι ακόμα καιρός, οι κραταιοί του υλικού πλούτου πρέπει να «αυτομαστιγωθούν» το συντομότερο δυνατό, εάν επιθυμούν να περισώσουν την ίδια την ύπαρξή τους, που κινδυνεύει να γίνει βορά στην ορμή του πεινασμένου πλήθους!...

Όλα αυτά, βέβαια, δεν μπορεί να είναι «οργή Θεού», «θεία μοίρα», «θέλημα Θεού» και άλλα παρόμοια που προσπαθούν διάφοροι τσαρλατάνοι να διασπείρουν στον κόσμο και να τον κάνουν να παραδοθεί αμαχητί. Ο κόσμος, όσο και να προσπαθούν οι «κρατούντες» και διαχειριζόμενοι την τύχη των απλών ανθρώπων, έχει αρχίσει να καταλαβαίνει πως κάποιοι τα «μαγειρεύουν» όλα τούτα που ζούμε στον καιρό μας τόσο έντονα. Δεν είναι τυχαίο που οι πλούσιοι αλματωδώς γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί κατρακυλάνε ολοταχώς προς πλήρη εξαθλίωση. Οι κοινωνικές συνθήκες γίνονται περίεργες, είναι ένα εκρηκτικό μείγμα που κανένας δεν γνωρίζει τις παραπέρα μορφές που θα πάρει. Και είναι φυσικό. Όταν οι κοινωνικές ανισότητες, αντί να αμβλύνονται, οξύνονται με γεωμετρική πρόοδο, θα προκληθεί κοινωνική αναταραχή που όσο και να θέλει «το κράτος της Αδικίας» θα είναι ανίσχυρο να τη χαλιναγωγήσει.

Αιχμές αριστοφανικές

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΟΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

Ζούμε σε καιρούς που «λόγιος λόγον δεν υπηρετεί και ιερέας ιερέα», όπως πριν από πολλά χρόνια είχα επισημάνει. Όμως, φευ, αυτή η έκφραση διαπίστωσης δεν είναι πια επαρκής. Τώρα, ζούμε σε καιρούς που «λόγιος λόγον αγνοεί και ασυστόλως λοιδορεί και ιερέας ιερέα χλευάζει και εμπορεύεται»! Και, το χείριστον, ο λαός καθεύδει ή, σε κατάσταση ημιεγρήγορσης, ανακυκλώνει μέσα στο κρανίο του τις παντοειδείς σαβούρες που του λανσάρει η σατανικότατης σύλληψης «μηχανή αποβλάκωσης» που επινοήθηκε έως τώρα, η περίπτυστη Τιβί! Τούτων ούτως εχόντων - αναντιρρήτως!-, έρχεται ο «πάσα ένας» και λεηλατεί ανενόχλητα κάθε όσιο και ιερό και στέλνει «στου διαόλου τη μάνα» όλα τα τιμαλφή που δημιουργήθηκαν σ’ αυτό τον τόπο με τον ιδρώτα του λαού, του αιώνιου αβασταγού! Σήμερα, η πολιτική «κάστα» της αστικοτσιφλικάδικης δημ(ι)οκρατίας… πέρδεται ασύστολα, αλλά αρωματίζει τον χώρο με εύοσμο αρωματικό - τι σόι ευπρέπεια θα είχε αλλιώς; - και κάνει τους ανυποψίαστους να οσφραίνονται την πορδή ως ευάρεστο νυχτολούλουδο! Αυτή η εικόνα δεν είναι μονάχα Ελληνική, βέβαια. Μακάρι να ήταν. Είναι παγκόσμια - και η αναφορά έχει να κάνει με τον λεγόμενο… πολιτισμένο κόσμο, όχι με τους λεγόμενους… τριτοκοσμικούς, που, αυτοί, έχουν, ακόμα, έναν στοιχειώδη πολιτισμό. Σίγουρα, δεν έχουν «τεχνητή βαρβαρότητα». Φυσική βαρβαρότητα, κάποιου βαθμού, φυσικό είναι να έχουν. Νόμος της φύσης είναι να αρπάζεις, όταν πεινάς. Αλλά δεν είναι της φύσης επιταγή να ρημάζεις τα πάντα, όταν η πολυφαγία σε φέρνει στην κατάσταση του ακράτως πέρδεσθαι! Αυτά είναι των «πολιτισμένων» κουσούρια. Που θυμίζουν πάντα τα χαρακτηριστικά λόγια του παλιού ιστορικού Τάκιτου: Ubi solitudinem faciunt, pacem appelant (=όπου τα κάνουν ρημαδιό, το βαφτίζουν ειρήνη!). Ανερυθρίαστα, οι μακελάρηδες! Μα, «παγκόσμια ξεπαγκόσμια» η κατάσταση, δε μας αφορά αυτή τη στιγμή. Τώρα, είναι η «ώρα της Ελλάδας». Εδώ, γίνεται του κουτρούλη ο γάμος και οι πλείστοι των κατοικούντων αυτόν τον θαυμάσιο τόπο - που διοικείται από κακοφτιαγμένους ανθρώπους - δεν παίρνουν είδηση τι παίζεται πάνω στην καμπούρα τους!

Μοιρασμένοι κατά παχνί και κορύτι έκαστος, βελάζει μακαρίως, υπεραμυνόμενος του πατρίου… πολιτικού σταύλου. Κάλλιον ειπείν σταυλασύλου! Η εικόνα είναι οικεία, σε όσους διαθέτουν έστω και κόκκον κοινού νου, αλλά «μαγική» σε όσους τελούν σε «διατεταγμένη» πολιτική υπηρεσία και ομηρία! Και, βέβαια, από τους τελούντες σε πολιτική υπηρεσία, άλλοι τρέφονται παχυλώς και ζουν τρυφηλώς, ενώ το υπολειπόμενο ποίμνιο βελάζει αμισθί, προσδοκώντας κάποια ψίχουλα από το πλούσιο τραπέζι των ευφραινομένων! Όπως ο ταπεινός Λάζαρος της γνωστής παραβολής. Αλλά τι να καταλάβει ο χορτάτος - που δεν κουμπώνει το σακάκι του από την παχυδερμία - από το βάσανο του πεινασμένου! Και, όμως, ο πεινασμένος, εξακολουθεί να βελάζει και να προσδοκά πως «θα ’ρθουν καλύτερες μέρες», όχι με τους δικούς του αγώνες, μα από την ευαισθησία των διοικούντων, που επαγγέλλονται, λέει, διαφάνεια, αξιοκρατία, δικαιοσύνη, δίκαιη ανακατανομή του πλούτου, πράσινη ανάπτυξη και οικονομικό φιλελευθερισμό με ανθρώπινο πρόσωπο μέσα στο «λάκκο των λεόντων» που βαφτίστηκε Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί του πραγματικού: Ένωση Ολιγαρχικής Κεφαλαιοκρατίας (ΕΟΚ), που ήταν και τα αρχικά της πρώτης μορφής της, ΕΟΚ. Γνωστό, το πρώτο στάδιο. Τώρα, ολοκληρώθηκε. Έγινε ΕΕ! Ενωμένη Ευρώπη!... Και έρχεται ο ασουλούπωτος και αμετανόητος, με το απύλωτο στόμα, Αριστοφάνης μας και καγχάζει, ωρύεται και βωμολοχεί ασύστολα, για να μας ξυπνήσει, αλλά δεν!... Χαμπάρι εμείς!

«Άνθρωπος ούτος μέγα τι δρασείει κακόν!... περί του μαχείν νων δήτα;… περί όνου σκιάς…». «Αυτός ο άνθρωπος θα τα κάνει λίμπα!... κ’ εμείς για ποιο πόλεμο, λοιπόν; Για τον ίσκιο του γαϊδάρου!». Ναι! Λίμπα θα τα κάνει ο άνθρωπος! Ποιος; Όποιος σε κουμαντάρει! Ψάξε και βρες άκρη, καραμήτρο! Ο Αριστοφάνης ήξερε πως ακόμα και κείνου του καιρού οι Έλληνες ήταν ένα μάτσο χάλια! Αν έβλεπε και τους τωρινούς, θ’ αναγάλλιαζε η ψυχή του. Οι τότε, οι της δικής του εποχής, ήταν κομμάτι καλύτεροι. Οι τωρινοί, δεν τρώγονται με τίποτα… Περιμένουν να δούνε στο… διαδίκτυο την… αξιοκρατία σε όλο της το μεγαλείο και τις… «πράσινες, τις θαλασσιές χάντρες» να στολίζουν το σαμάρι του αβασταγού που ξημεροβραδιάζεται με την Τιβί παραμάσχαλα και κοιτάζει λιγούρικα και χαρωπά το νόστιμο τυρί που του σερβίρουν! Μα, ο παχυλά αβέλτερος - μπουμπούκι της θαυματουργής Τουβούλας! - χαμπάρι δεν παίρνει από τη φάκα που περιέχει το αθώο και γευστικό τυράκι!... Και όταν αναποδογυρίσει την καρδάρα, θ’ αφήσει τις πράσινες και θα πιάσει τις θαλασσιές τις χάντρες! Και λες:

«Φως ζητάνε τα χαϊβάνια / κ’ οι ραγιάδες απ’ τα ουράνια,

Μα θεοί κι οξαποδώ / κει δεν είναι παρά δώ

………………………………………………………….

χάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο! / χάιντε Σύμβολο αιώνιο!

Αν ξυπνήσεις, μονομιάς θα ’ρτει ανάποδα ο ντουνιάς».

Λες… Μα και που λες, τα «πράιτα» πάνε για βοσκές…

Όι, όι!! Και όιος, όιες-οϊων…

Άιντε προβατάκια μου, περπατάτε αρνάκια μου..

Στη γη των Βησιγότθων οδηγούν οι δρόμοι, έτσι που περπατάμε.

κάποιοι αλαφροΐσκιωτοι, λέει, βλέπουν… Μεσαίωνες ή Μεσαιώνες!...

Αριστοφανικά….

ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ ΚΑΙ

Η ΟΡΓΗ ΤΩΝ ΠΕΙΝΑΣΜΕΝΩΝ!...

Το παιχνίδι παίζεται αριστοτεχνικά στη χώρα μας (αλλού, σίγουρα τέτοια και χειρότερα θα γίνονται, αλλά ας είναι…), ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό με τους Γενικούς Γραμματείς και τους Γενικούς Δερβέναγες! Ο ένας πηδάει στο κενό από τον τέταρτο όροφο, ο άλλος πέφτει στις ρόδες του αυτοκινήτου, οι άλλοι αλληλοδιαμάχονται για εκατομμύρια, υπόληψη και ανυποληψία, οι παράλλοι διαπληκτίζονται για τους… πρωταγωνιστές του όμορφου παιχνιδιού του κόσμου μας και οι παραπέρα διαιτητεύουν… ευσυνειδήτως περί δικαίου, αλήθειας, εντιμότητας και ατιμίας και κάποιοι «αθώοι» υψώνουν το βλέμμα στον ουρανό και προσβλέπουν στην «εξ ύψους παρηγορίαν»!

Ω αγαθέ, τι όμορφος κόσμος! Τι περιβόλι ζαρζαβατικών κάθε λογής, οσμής και ποιότητας, είναι τούτο; Τι εξήγηση ψάχνουν οι αραχτοί στον καναπέ να βρουν και δεν τα καταφέρνουν; Ούτε ο Λιακοπουλόσοφος, ούτε ο Καρβέλας, ούτε ο Χαβελέας, ούτε ο Κϊτσος, ούτε του Κίτσου η μάνα, στέκονται ικανοί να διαλευκάνουν το τοπίο!

Τι οργή και τι κατάρα είναι που δέρνει νυχτοήμερα τον τόπο και την οικουμένη! Τι γίνεται; Λιποτάχτησαν από τη γη οι άγγελοι και κατακλύστηκε ο τόπος από καλικάτζαρους; Όι μανούλα μ’ όι! Ωχ, πλαντάμια γιόμισε η γη και χωρεμό δεν έχουμε! Φαίνεται… κι ούλα τα λαμόγια αργοκινούνται, ξεμυτίζουν στα στενοσόκακα και μισόφωτα και κάνουν τις ευχές, τις κατάρες και τις ερμηνείες και προβλέψεις! Όλοι έχουν στην παλάμη το σώμα της αλήθειας και το χαϊδολογάνε! Δώσε, θειά, το τάλαρο, για να σε πω τη μοίρα σου!... χωρίς ασήμωμα αλήθεια δε γροικιέται! Νόμος ανόμων ύπατος και τα σκυλιά στη στρούγκα! Ποιος λαός και ποια αντίδραση! Τα πάντα χύδην ριγμένα στον καναπέ…υποροχαλίζουν μακάρια και αναμένουν την καίρια αποκάλυψη στην εκπομπή του τάδε άσπιλου και αμόλυντου και στη στήλη του δείνα παπαγάλου της σοβαροφανής φυλλάδας που καιρό τώρα πουλάει πορνοσιντί και ψευτοβιβλία για να σταθεί κυκλοφορικά η φυλλάδα της στρέβλωσης της αλήθειας και να ρίχνει το δηλητήριο σταγόνα στα κεφάλια των αδαών και να τα κάνει πιο κλούβια απ’ όσο είναι!...

Η ρωμαλέα αντίσταση των πλειστών είναι τρομερή! Δε μπορεί να συλλάβει κοινός νους το ακαταμάχητο σλόγκαν των αμυνόμενων(;;)!!: «Κάντε ζάπινγκ», σου λένε! Τέτοια κλουβοκεφαλιά! Ακούτε; Καταλαβαίνεται; Συνειδητοποιείτε τι φοβερό πόλεμο κάνουν στο βρόμικο κατεστημένο; Για φανταστείτε! Στρογγυλοκάθονται στον καναπέ και αργομασάνε τη σαβούρα για να… εκδικηθούνε! Για να μην πιάσουν κορόιδα, οι τουβούλες! Μα;, βρε Καραμήτρο, αν ακόμα δεν κατάλαβες πώς παίζεται το παιχνίδι σε βάρος όλων μας, αν δεν πήρες χαμπάρι ακόμα ότι όλο το σκυλολόι… γαβγίζει και δεν εκπέμπει την ενάτη συμφωνία του Μπετόβεν, όλο το σινάφι είναι από το τόπι του υφάσματος που απεργάζεται την κακοδαιμονία όλων μας, σίγουρα δουλεύεις σταθερά και αποτελεσματικά για το αφεντικό που λέγεται ο κύριος Εκμεταλλευτής σου! Τι σε νοιάζει, Καραμήτρο, από πού τα βρήκε ο τάδε και γιατί τον καταδιώκει ο δείνα ομότεχνός του; τι σε κόφτει αν λέγεται θου ή μου, Κα ή Κο, Χα ή Ζα, Τρα ή Δα ο διωκόμενος ή ο διώκων;

Αγαπητέ μου Καραμήτρο, δεν έχω αντοχή να παρακολουθώ τα καμώματά σου! Είσαι βουτηγμένος μέσα στο πέλαγος της σύγχυσης, της άγνοιας και της μακαριότητας! Το IQ σου το έχει κάνει η TV μπίλιες! Το τσερβέλο σου έχει συρρικνωθεί στα όρια κεφαλιού καρφίτσας και η πολιτική σου ευαισθησία και αντίληψη κυμαίνεται στην αχανή έκταση της… κατσαρίδας της νεογέννητης!

Αγαπητέ Καραμήτρο, η οικουμένη κατοικείται στους χώρους των «πολιτισμένων» λαών από απίθανους και ασύλληπτης δολιότητας τυχοδιώκτες, οσφυοκάμπτες, γλοιώδεις γυμνοσάλιαγκες και γεράκια απίστευτης έκτασης και έντασης!

Αγαπητέ μου Καραμήτρο, όλο το αλισβερίσι το βάφτισαν παγκοσμιοποίηση, το είπαν δημοκρατία, το ονομάτισαν χριστιανισμό, πολιτισμό, αρετή, ιδανικό, ισότητα και ανθρωπισμό! Και εσύ το έχαψες όπως ο χάνος (το αθώο και νόστιμο ψαράκι) το δόλωμα!!!

Σκέφτηκες ποτέ, αγαπητέ μου Καραμήτρο, γιατί στην τελευταία καλυβούλα, όπου γης, υπάρχει τηλεόραση ύψιστης ευκρίνειας αλλά βιβλιοθήκη δεν υπάρχει ούτε στις πιο πολυπληθείς κωμοπόλεις ή, ακόμα, και πόλεις; Πέρασε ποτέ από το λιγοστό μυαλό, που η TV επιτρέπει να κουβαλάς στο κρανίο σου, γιατί γίνονται δεκάδες τηλεμαραθώνιοι για ενίσχυση των φτωχών του τρίτου (αλλά και ο πρώτος και ο δεύτερος δεν απέχουν πολύ…) κόσμου αλλά κανένας τηλεμαραθώνιος δεν έγινε και δε θα γίνει για να διαφωτίσουν τους πεινασμένους και να τους ανοίξουν τα μάτια να δούνε ποιος τρώει αυτά που λείπουν από αυτούς; Αγαπητέ μου αφελέστατε Καραμήτρο, μάθε πως εγώ που γράφω αυτά για ένα πράγμα νοιάζομαι: να τινάξω στον αέρα το σάπιο βασίλειο που εσύ συντηρείς και κανακεύεις με τη θέαση στις TV της αθλιότητας. Είτε μάθεις είτε δε μάθεις ποιος είναι ο κομιστής ή ο βουλευτής-μεσολαβητής, είτε σου πούνε πού τα βρήκε τα εκατομμύρια ο καθένας από δαύτους, να ξέρεις πως θα βολοδέρνεις στη φτώχεια, στην ανεργία και στην απαιδευσία, ενώ αυτοί θα κολυμπάνε στα εκατομμύρια και στις πολυτελείς πισίνες τους!

Ένας παλιός ποιητής είπε ένα σοφό λόγο που θα το πω άλλη μια φορά και σε σένα, μήπως κάποια στιγμή αποφασίσεις να κυνηγήσεις με έργα όλους αυτούς που σου πίνουν το αίμα κ’ εσύ τους πληρώνεις από πάνω.

«Όταν οι άνθρωποι θέλουν το κακό του δίνουν όψη να αρέσει», έγραψε ο ποιητής! Σκέψου το και πάρε τη μεγάλη απόφαση: Να οργιστείς εναντίον όλων εκείνων που σε εκμεταλλεύονται και να βγεις στο δρόμο διατρανώνοντας την αγανάκτησή σου και διεκδικώντας το χαμένο δίκιο σου!....

«Χάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο,

χάιντε σύμβολο αιώνιο!

Αν ξυπνήσεις, μονομιάς

Θα ’ρτει ανάποδα ο ντουνιάς»!

Και να ξέρεις: Αυτοί που σε εκμεταλλεύονται άγρια, αδυσώπητα και ασταμάτητα, ξέρουν πολύ καλά την τεράστια δύναμή σου! Αλλά εσύ εξακολουθείς να την αγνοείς! Κι όσο αυτό θα συνεχίζεται, τα δεινά σου θα ’ναι ατέλειωτα! Οι εχθροί σου, οι εχθροί όλων μας, αλληλοϋπονομεύονται, αλληλοτρώγονται, βρίζονται και χυδαιολογούν, αλλά τόσο μόνο όσο δεν κινδυνεύουν να εξαφανιστούν! Η εξαφάνισή τους είναι έργο ημών των πεινασμένων. Και είναι έργο απλό και εύκολο, αρκεί να πάρουμε στα χέρια μας τη μοίρα μας και να βγούμε ορμητικά στους δρόμους των αγώνων, της πάλης και της γνώσης!

Ο εχθρός είναι παντελώς ανίσχυρος και στηρίζεται μόνο στη δική μας άγνοια και απραξία!

Αν θέλουμε ζωή ανθρώπινη, κλείστε τις τηλεοράσεις και βγείτε στο δρόμο! Νυν υπέρ ημών ο άγων!...

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΕΜΠΑΙΓΜΟΣ

Δεν θέλω να με νομίζουν οι πολιτικοί κάφρο. Διαθέτω κοινό νου που μου επιτρέπει να αντιλαμβάνομαι ότι και τα κοινωνικά προβλήματα είναι οξυμμένα και οι πολιτικοί μας εμπαίζουν. Και επειδή τα προβλήματα είναι υπαρκτά και χειροπιαστά, ορατά «δια γυμνού οφθαλμού», είναι εκνευριστικό και προκλητικό να εμφανίζονται οι πολιτικοί στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις και να μιλάνε για… προοπτικές ευοίωνες και πράσινα άλογα! Ποιες προοπτικές υπάρχουν, όταν στη χώρα αυτή έχουν βαλτώσει τα πάντα εδώ και δεκαετίες; Αυτά που δεν έγιναν στην Εκπαίδευση, στο Υγειονομικό σύστημα, στο πρόβλημα της ανεργίας, στον κρατικό μηχανισμό, στο ασφαλιστικό σύστημα, στο καθεστώς της ανθούσας ρουσφετολογίας, στο «κράτος» της αναξιοκρατίας, στο μοντέλο της «ημετεροκρατίας», στη λύμη της «φακελολαγνείας», στο πλέγμα της ασύδοτης φοροδιαφυγής και στο καθολικό «μπάχαλο» που επικρατεί παντού, θα διορθωθούν τώρα; Γιατί θα διορθωθούν; Και γιατί τόσες δεκαετίες δε διορθώθηκαν, αλλά ζουν και ευδοκιμούν; Τι είναι το νέο το οποίο καθιερώνεται στο χώρο της πολιτικής; Πέρα από μια ρετουσαρισμένη «επικοινωνιακή» τακτική που δε μπορεί να παραπλανήσει παρά μόνον άκρως αφελείς, ουδέν καινόν παρατηρείται. Ουδέν καινόν ως προς τους άξονες. Καμιά αλλαγή «τροχιάς». Το τρένο κινείται στις ίδιες ράγες. Προχωρεί προς την ίδια κατεύθυνση. Οι μηχανοδηγοί εναλλάσσονται και αλλάζουν τα πηλήκια ή τα περιβραχιόνια, με βλέμμα άλλοτε βλοσυρό και άλλοτε μειλίχιο. Και είναι όλοι «εκ της ρίζης Ιεσσαί»… Καραμανλής - Παπανδρέου, Παπανδρέου - Καραμανλής. Μαθητές της γνωστής «σχολής»: οι πλούσιοι θα γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Γιατί, λοιπόν, να ελπίζουν οι φτωχοί; Θα αλλάξει ο προσανατολισμός; Θα αντιστραφούν οι ρόλοι των φτωχών και των πλουσίων; Θα καθίσουν οι φτωχοί στην πρώτη θέση και οι πλούσιοι στο κατάστρωμα; Όχι. Δε θα γίνει τέτοιο θαύμα. Δε θα γίνει τέτοια αλλαγή. Όχι γιατί δεν πρέπει ή δε μπορεί, αλλά γιατί δεν το θέλουν αυτοί που μας παραπλανούν και τους εμπιστευόμαστε. Και αυτοί μεν τη δουλειά τους κάνουν. Και άξιος ο μισθός τους. Εμείς, όμως, γιατί εξακολουθούμε να πέφτουμε θύματα των ωραιοποιημένων λόγων και της ανυπαρξίας έργων; Όταν δεκαετίες ολόκληρες τα νοσοκομεία… νοσούν από έλλειψη ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, τα σχολεία υπολειτουργούν από έλλειψη διδακτικού και διοικητικού προσωπικού, η κρατική μηχανή κινείται με ρυθμούς και κριτήρια κομματικά, οι ελέγχοντες συμπράττουν με τους επίορκους και «λαδώνονται», η κοινωνική αναλγησία κορυφώνεται επικίνδυνα, κανένας δεν νοιάζεται για το κοινό συμφέρον αλλά βολεύουν όλοι τον εαυτό τους και «πέρα βρέχει» και αυτά, ενώ είναι τοις πάσι γνωστά, παραμένουν ακλόνητα δεκάδες χρόνια, πώς και γιατί θ’ αλλάξουν τώρα; Μέχρι τώρα δεν τα έβλεπαν αυτοί που υπόσχονται να τα διορθώσουν τώρα;

Αν δεν τα έβλεπαν, πρέπει να ομολογήσουν δημόσια ότι ήσαν, επιεικώς, ανάξιοι. Αλλά τότε, ουδείς εγγυάται ότι τώρα θα γίνουν αξιότεροι. Υπάρχει και βαρύτερος χαρακτηρισμός, βέβαια. Αλλά τον αποφεύγω και για λόγους ευπρέπειας αλλά, κυρίως, για λόγους αλήθειας. Γιατί αν οι παραπλανώντες εμάς ήσαν πνευματικά υποδεέστεροι, θα υπήρχε ελπίδα να κατανοήσουν κάποτε την αλήθεια και το κοινό συμφέρον και να επιδοθούν στη θεραπεία της κοινωνικής κακοδαιμονίας. Τέτοιοι αναλογισμοί, όμως, προσιδιάζουν σε αφελείς, που φοβάμαι ότι είναι οι πολλοί από μας, όχι απ’ αυτούς. Γι’ αυτό οι πολιτικοί, που γνωρίζουν το βάθος της αφέλειάς μας και ξέρουν να χειρίζονται τα εργαλεία της παραπλάνησης και της παγίδευσής μας, θα συνεχίσουν να μας εμπαίζουν στο διηνεκές. Αυτοί ούτε ρότα ούτε στόχους θ’ αλλάξουν. Τέτοιες ελπίδες όποιος τρέφει, γρήγορα θα καταλάβει - αν καταλάβει! - ότι είναι φρούδες. Και όσο εμείς θα ζούμε με φρούδες ελπίδες, τόσο το εμπόριό τους από τους πολιτικούς θα φουντώνει και θα αποδίδει καρπούς εύγευστους για εκείνους, αλλά πικρούς για μας. Αυτοί ούτε ρότα ούτε στόχους αλλάζουν. Αν είχαν τέτοια διάθεση, θα το είχαν πράξει εδώ και χρόνια. Δεν είναι στόχος τους η καταπολέμηση της κοινωνικής κακοδαιμονίας. Μην αυταπατόμαστε. Στόχος τους είναι η διαιώνιση της κακοδαιμονίας. Γι’ αυτό, αν θέλουμε να γίνουν τα όνειρά μας πραγματικότητα, μην περιμένουμε ν’ αλλάξουν οι πολιτικοί. Εμείς πρέπει ν’ αλλάξουμε απέναντί τους και να τους «δώσουμε τα παπούτσια στο χέρι», αφού διαπιστώνουμε ότι κάθε φορά μας εμπαίζουν. Και να μην «ψαρώνουμε» με τις ανοησίες κάποιων παπαγάλων που μας κανοναρχούν ότι, αν δεν υποστηρίξουμε τα μεγάλα κόμματα ο τόπος θα μείνει…ακυβέρνητος! Στο τέλος τέλος για εμάς τους ταλαίπωρους όλους, η χώρα μια ζωή…ακυβέρνητη είναι! Γιατί κυβέρνηση θα πει γκουβέρνο, δηλαδή κουμάντο, φροντίδα. Ε, λοιπόν, κανένας μέχρι τώρα δεν έκανε κουμάντο και για μας εδώ. Εμπόριο ελπίδων κάνουν και μας εμπαίζουν διαρκώς, με ρετουσαρισμένες πινακίδες και πρακτικές. Καιρός, λοιπόν, είναι να αναζητήσουμε άλλους δρόμους, βάζοντας τελεία και παύλα στον διαρκή εμπαιγμό που μας κάνουν οι πολιτικοί. Γιατί είναι προφανές ότι αυτοί δε σκέφτονται ποσώς τις επόμενες γενιές της κοινωνίας αλλά μόνον τις επόμενες εκλογές τις δικές τους. Αυτά είναι τα οράματα των αστών πολιτικών. Ρεϊντγιουνονιστές είναι. Συντηρητές του συστήματος, με μικροπαρεμβάσεις, για αποτροπή της πλήρους ανατροπής του. Δεν αντιμάχονται το σύστημα. Απλά, το φτιασιδώνουν. Και όποιος και όσο είναι καλύτερος μακιγιέρ, παραμένει στο τιμόνι. Μόλις αστοχήσει, τον αποσύρουν. Ο άλλος, που τον διαδέχεται, μπορεί να κάνει και χειρότερα, αλλά δεν πειράζει. Το σύστημα ξέρει από τα πανάρχαια χρόνια πως εδώ στη χώρα μας - μα και παντού κάπως έτσι θα είναι -, αυτό που «μετράει» είναι η τελευταία εντύπωση. Ο δικός μας Δημοσθένης, ο ρήτορας της κλασικής Αθήνας, έλεγε: «προς γαρ το τελευταίον εκβάν έκαστον των πριν υπαρξάντων κρίνεται». Σύμφωνα με την κατάσταση της τελευταίας στιγμής λογαριάζονται όλα τα προηγούμενα. Αν τότε είχαν αυτό το μυαλό οι Έλληνες, καταλαβαίνετε τι συμβαίνει με τους τωρινούς!

ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΡΕΠΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Από καιρό αισθανόμουν την ανάγκη να διατυπώσω τις σκέψεις μου σχετικά με το ρόλο του Επαρχιακού Τύπου στην ενημέρωση του πολίτη. Ήταν μια εσωτερική ανάγκη που με πίεζε συνεχώς. Ένιωθα πως όφειλα να εκπληρώσω ένα χρέος απέναντι σε όλο τον Επαρχιακό Τύπο που τόσο περιφρονητικά τον αντιμετωπίζει η επίσημη Πολιτεία εδώ και χρόνια. Σε αντίθεση με τον «κεντρικό» Τύπο, που είναι το χαϊδεμένο παιδί της και πριμοδοτείται με όλους τους τρόπους. Και πάντοτε, ανάλογα με τη στάση του απέναντι στην εκάστοτε πολιτική εξουσία. Είναι γνωστό, εκτός αν θέλει κάποιος να κλείνει τα μάτια και να καμώνεται πως δε βλέπει, ότι πολιτική εξουσία και «τέταρτη εξουσία» (έντυπος και ηλεκτρονικός «Τύπος») είναι συγκοινωνούντα δοχεία που αλληλοτροφοδοτούνται και αλληλοεπηρεάζονται. Αυτό γίνεται με ολόκληρο τον αστικό Τύπο και με όλα τα αστικά πολιτικά κόμματα. Με επουσιώδεις διαφοροποιήσεις, κατά περίπτωση. Διαφοροποιήσεις, όμως, που δεν ανατρέπουν τον κανόνα και δεν αναιρούν την ουσία του αστικοπολιτικού κατεστημένου. Και η ουσία όλου του «συστήματος» συνίσταται στο ότι δημιουργεί ένα δίκαιο που επιτυχώς και ορθώς μπορεί να χαρακτηριστεί με την Πλατωνική φράση: «δίκαιον εστί το της καθεστηκυίας αρχής συμφέρον». Αυτή είναι η αληθινή πραγματικότητα. Όλα τα άλλα που λέγονται και πράττονται από τα στατικά κόμματα και τον, κάθε είδους, αστικό Τύπο, είναι για…τους τύπους. Η ουσία λανθάνει. Κρύβεται επιμελώς. Αλλά για όσους είναι καχύποπτοι (και όλοι οφείλουν να είναι), η διαπίστωση για την συμπαιγνία των κρατούντων σε βάρος του απλού πολίτη, είναι ευχερής. Βεβαιότατα, οι παροικούντες στην Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι τέτοιες «βλάσφημες» σκέψεις λιθοβολούνται εκ προοιμίου και οι «φορείς» τους θεωρούνται «αποδιοπομπαίοι». Το  «σύστημα» γνωρίζει άριστα να εμπαίζει, να παραπλανά, να αλλοτριώνει, να διαστρέφει, να εκμεταλλεύεται τον απλό πολίτη και να «φρουρείται» από κάθε επιβουλή λαϊκής αγανάκτησης. Πρώτιστος κανόνας για την προστασία του λαϊκού μένους είναι το πανάρχαιο επινόημα: Διαίρει και βασίλευε (divide et impera). Δεύτερος κανόνας, που κάλλιστα μπορεί να θεωρηθεί πρώτος, είναι η απαιδευσία του πολίτη. Όχι η αγραμματοσύνη. Η απαιδευσία. Τεράστια η διαφορά ανάμεσα στις δυο έννοιες. Μα, έννοια σας, δυστυχώς, ο Νεοέλληνας ταυτίζει τις έννοιες αυτές και τελεί σε απόλυτη σύγχυση. Αγνοεί ότι γραμματισμένος, απλώς, είναι ο κατέχων κάποιες γνώσεις, ενώ «πεπαιδευμένος», ουσιαστικά, είναι ο καλλιεργημένος, ο μορφωμένος, ο έμφορτος παιδείας, ο «καλός καγαθός». Η ευθύνη για την εμπέδωση τέτοιων στρεβλών αντιλήψεων χρεώνεται, ασφαλώς, στους κατέχοντες την πολιτική εξουσία, κατά κύριο λόγο. Συνεργοί του πολιτικού συστήματος είναι, παράλληλα, και οι φορείς του Τύπου. Και περί αυτού ο λόγος. Ήδη κάναμε την αντιδιαστολή. Ο Επαρχιακός Τύπος από τη μια και ο «κεντρικός» ή «πρωτευουσιάνικος» από την άλλη. Η διαφορά τους, ως προς την ποιότητα και την αντικειμενικότητα της ενημέρωσης (αποστολή του Τύπου είναι, κατεξοχήν, η ενημέρωση αλλά, παράλληλα, και η διαπαιδαγώγηση του πολίτη), είναι τεράστια. Ενώ ο Επαρχιακός Τύπος, παρά την προφανή έλλειψη των αναγκαίων πόρων και μέσων, καταβάλλει τεράστιες και αξιομίμητες προσπάθειες για μια αξιοπρεπή και αντικειμενική ενημέρωση των αναγνωστών του, αντίθετα, ο «πρωτευουσιάνικος» Τύπος «στραγγαλίζει» και καταπνίγει κάθε άλλη άποψη που συγκρούεται με τη «γραμμή» και τα συμφέροντά του. Οι κάποιες στήλες του «πρωτευουσιάνικου» Τύπου για δήθεν προβολή των απόψεων των αναγνωστών υπηρετούν μόνον σκοπιμότητα και λειτουργούν, απλά, ως άλλοθι. Απόψεις ουσίας που αντιτίθενται στη «γραμμή» του εντύπου ή ηλεκτρονικού μέσου «ενημέρωσης» λογοκρίνονται μέχρι βαθμού απόλυτου «αποχρωματισμού» ή παίρνουν την άγουσα προς τον κάλαθο των ….αχρήστων. Ο Επαρχιακός Τύπος, προς τιμήν του, σέβεται τον αναγνώστη και του παρέχει τη δυνατότητα έκφρασης των απόψεών του, έστω και διαμετρικά αντίθετων με τις θέσεις του. Βεβαίως, και εδώ υπάρχουν εξαιρέσεις. Όχι όμως, κραυγαλέες. Ο Επαρχιακός Τύπος, συνολικά, είναι αντικειμενικότερος και αξιοπρεπέστερος απέναντι στο αναγνωστικό του κοινό. Σε πολλά θέματα, μάλιστα, είναι και ουσιαστικότερος και αξιολογότερος. Και με δεδομένο ότι υλικοτεχνικά υπολείπεται, σε σύγκριση με τον «πρωτευουσιάνικο», οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι ο Επαρχιακός Τύπος επιτελεί ένα εξαιρετικά αξιέπαινο λειτούργημα που τον τιμά και του παρέχει το δικαίωμα να σεμνύνεται. Υπάρχουν στον Επαρχιακό Τύπο κείμενα, κάθε είδους, που όχι μόνον δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τις Αθηναϊκές εφημερίδες, αλλά μπορούν να αποτελέσουν υποδείγματα προς μίμηση. Από κάθε άποψη. Και στο επίπεδο της ενημέρωσης και στο επίπεδο της διαπαιδαγώγησης, ο Επαρχιακός Τύπος, με την πενιχρή υλικοτεχνική υποδομή, είναι αξιοπρεπέστερος και ουσιαστικότερος  στο ρόλο του πολίτη-αναγνώστη του. Ασφαλώς, οι σκέψεις που διατυπώνονται εδώ πιθανόν να εγείρουν αμφισβητήσεις και να προκαλέσουν διαφωνίες. Ίσως πολλοί αναγνώστες να έχουν διαμετρικά αντίθετη άποψη. Το θεωρούμε θεμιτό, αλλά το ερμηνεύουμε ως απότοκο πλημμελούς πληροφόρησης. Πάντως, η άποψή μας, προϊόν μακροχρόνιας μελέτης και διεξοδικής αντιπαραβολής των Επαρχιακών και «κεντρικών» Εντύπων, κατατίθεται εδώ με τη διευκρίνιση ότι ο Επαρχιακός Τύπος κρίνεται με δεδομένη την πενιχρή υλικοτεχνική του υποδομή και τις συναφείς δυσχέρειες που απορρέουν εξ αυτού, αλλά και με το δεδομένο της περιορισμένης κυκλοφορίας, γεγονός που συνεπάγεται μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων. Γενικά, όμως, ο Επαρχιακός Τύπος είναι άξιος της αποστολής του και, μέσα σε άκρως αντίξοες συνθήκες, επιτελεί έργο σημαντικό, ενημερώνοντας και διαπαιδαγωγώντας με αξιοπρέπεια και σοβαρότητα τους αναγνώστες του. Είναι ένα αξιόμαχο και αξιόλογο μετερίζι για τους ανθρώπους της Ελληνικής υπαίθρου και δικαιούται μια καλύτερη μεταχείριση από την Πολιτεία. Η Ελληνική Επαρχία, δυστυχώς, έχει στερηθεί από πολλά. Ας σταθεί τυχερότερη σχετικά με τον Τύπο της. Θα είναι προς όφελος και της Επαρχίας και της Ελλάδας, γενικότερα. Αυτό, οφείλει να το σταθμίσει με ιδιαίτερη προσοχή η Πολιτεία. Και μάλιστα χωρίς χρονοτριβή. Οι άνθρωποι που ασχολούνται με τα προβλήματα της Ελληνικής επαρχίας, είτε καλλιεργώντας τα χτήματα είτε φροντίζοντας τα παραγωγικά ζώα, που τα τελευταία χρόνια μειώνονται δραστικά, είτε ενημερώνοντας και διαπαιδαγωγώντας τους κατοίκους της υπαίθρου μέσα από τις στήλες του Επαρχιακού Τύπου (ημερήσιου και εβδομαδιαίου), χρειάζονται στήριξη και βοήθεια. Είναι ακρίτες και προσφέρουν εθνικό έργο. Είναι καιρός η Πολιτεία να στρέψει το βλέμμα και προς αυτούς. Επιτέλους, είναι συμφέρον όλων μας να καταλάβουμε, όσο γίνεται γρηγορότερα, ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνον η Αθήνα! Και να συνειδητοποιήσουμε και κάτι πιο κρίσιμο: αν η ύπαιθρος δυσκολεύεται να ζήσει χωρίς την Αθήνα, η Αθήνα αδυνατεί απόλυτα να ζήσει χωρίς την ύπαιθρο. Όσο πιο αργοπορημένα το αντιληφθούμε αυτό τόσο πιο ολέθριες θα είναι οι συνέπειες για όλους μας. Και από ένα σημείο και μετά η κατάσταση θα είναι μη αναστρέψιμη. Και είναι πολλοί αυτοί που επιδιώκουν και μεθοδεύουν μια τέτοια εξέλιξη. Όσο οι φύλακες δεν γρηγορούν, οι τυχοδιώκτες βυσσοδομούν. Και γνωστού όντος ότι: το προνοείν είναι προτιμότερο του μετανοείν, οφείλουμε να αφυπνιστούμε το συντομότερο. Οι καιροί δεν περιμένουν. Και «προβαίνοντος του χρόνου επί τα χείρω μάλλον τρέπονται». Έτσι δείχνουν οι δρομολογημένες και κατευθυνόμενες πορείες… Υπάρχουν, βέβαια, και οι μη διορατικοί, ατυχώς. Που επιδεινώνουν όχι μόνον τη δική τους ζωή αλλά και τη ζωή όλων των άλλων.          

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

ΤΗΣ ΧΟΛΕΡΑΣ….

1.  Στα χρόνια τα παλιά που οι Αθηναίοι είχαν θεσμούς αλλιώτικους από τους τωρινούς, που συγκεντρώνονταν στην Πνύκα σε….διαβούλευση -, μα όχι πίσω από τις οθόνες του PC (=ΠΙΣΙ, δηλαδή του …πισινού, πες! - κατά τους τωρινούς γκουβερνάτζους!) αλλά κατά πρόσωπο ο ένας με τον άλλον, μούρη με μούρη δηλαδή -, άκουγε κανείς και καμιά κουβέντα με αττικό αλάτι (αττικό άλας!, παροιμιώδες…) και καταλάβαινε ποιοι, και πόσο, τον δουλεύανε από τους κρατούντες και …τρωγοπίνοντες! Μα, στα χρόνια μας, έπεσε χολέρα ασήκωτη και η ζωή κατάντησε βόθρος λυμάτων παντοειδώς! Όσα και να μνημονεύσει κανείς από τα διαδραματιζόμενα στα πέριξ, πόρρω θα απέχει από του να καταγράψει όλα όσα γίνονται - ιδιαίτερα «εν κρυπτώ και παραβύστω». Εκείνα τα χρόνια υπήρχαν και κάποιοι Τίμωνες και κάποιοι Δημώνακτες. Και ξιφουλκούσαν ενάντια σε όλα τα «κακώς κείμενα». Καταλαβαίνω την αγωνία σας να μάθετε ποιος ήταν ο Τίμωνας και ποιος ο Δημώνακτας. Μην αδημονείτε. Θα σας πω. Μα, πριν σας πω, θα σας προτρέψω να τους μιμηθείτε! Κομμάτι δύσκολο, βέβαια, μα ο κάβουρας κρίνεται και βαθμολογείται, όταν περπατάει στα αναμμένα κάρβουνα! Το ξέρετε: «εδώ σε θέλω κάβουρα να περπατάς στα (αναμμένα) κάρβουνα», λέμε. Σας κάνω πρόσκληση-πρόκληση, λοιπόν. Και όσοι πιστοί…. Λοιπόν, ο Τίμωνας ήταν Αθηναίος, μάλλον ξεπεσμένος μεγαλοαστός. Φαίνεται πως ξόδεψε το «έχει» του σε αγαθοεργίες. Και όσο «έβραζε η χύτρα ζούσε η φιλία» των ευεργετημένων. «Ζει χύτρα, ζη φιλία», έλεγε η γνωστή (και κακοποιημένη, βέβαια, από τους Νεοέλληνες) παροιμία. Γιατί κακοποιημένη, θα πείτε; Μα, γιατί η παροιμία έλεγε ζει χύτρα (δηλαδή βράζει η χύτρα),  ζη (δηλαδή παραμένει, έχει ζωή) η φιλία. Αλλά ο Νεοέλληνας, απλοποιώντας τα πάντα και μη ερευνώντας τίποτα, λέει: όσο ζει η χύτρα ζει και η φιλία. Και ξεμπερδεύει… ο Τίμωνας, λοιπόν, όταν περιήλθε σε πλήρη ένδεια, παρατήρησε πως κανένας πια δεν του έδινε σημασία. Και πιο πολύ οι ευεργετημένοι. Τότε, τους σιχτίρισε όλους και ξέμεινε ολομόναχος. Ούτε συναναστρεφόταν κανέναν ούτε μίλαγε σε κανέναν. Γύριζε εδώ και κει με συντροφιά τον ίσκιο του (όταν είχε ήλιο, βέβαια, το ξέρετε!). Οι «καθωσπρέπει» του κόλλησαν το παρανόμι «μισάνθρωπος». Σιγά τα ….ωά, θα έλεγε, σίγουρα, ο Τίμωνας μέσα του. Πέρασε καιρός. Κάποια μέρα, ενώ στην Πνύκα βούιζε σα μελίσσι το πλήθος των πολιτών, «σκάει μύτη» από μιαν άκρη ο Τίμωνας και τραβάει ντουγρού

2. για το επίσημο βήμα! Το πλήθος κατάπληκτο, βουβάθηκε. Και αδημονούσε να δει τι θα γίνει. Ο Τίμωνας ανεβαίνει στο βήμα και ατάραχος λέει: «Εδώ πιο πέρα έχω ένα οικόπεδο που έχει μέσα μια συκιά. Εκεί, πηγαίνουν μερικοί και κρεμιούνται. Όσοι έχουν σκοπό να κρεμαστούν, να πάνε το γρηγορότερο, γιατί θα την ξεριζώσω τη συκιά για να χτίσω ένα καλύβι». Κ’ έφυγε… σούσουρο στο πλήθος, βέβαια. Μα, ο Τίμωνας τους έδειξε το δρόμο… τα άλλα δεν τον ενδιέφεραν. Κάποτε ο Δίας του ξανάδωσε τα πλούτη. Τότε, έτρεξαν ξανά οι περιφρονητές του να τον καλοπιάσουν για να του φάνε τους θησαυρούς. Αλλά δεν τα κατάφεραν! Ο Τίμωνας είχε βάλει μυαλό. Τους ξυλοφόρτωσε και τους διαολόστειλε όλους! Τι τάχα να δηλώνει ο μύθος; Ξέρω κ’ εγώ!... μα, και λίγα για τον άλλον, τον Δημώνακτα. Αυτός, λένε, κάποια μέρα βρέθηκε κατά λάθος σε μια αίθουσα…διαβουλεύσεων κάποιων «φιλοσόφων»! Ταράχτηκαν οι διαβουλόμενοι και τον ρώτησαν: τι θέλεις εσύ εδώ; Εμείς φιλοσοφούμε, νεαρέ! Κ’ εκείνος, ατάραχος, τους λέει: κ’ εγώ φιλοσοφώ! Αλλά δεν αρκέστηκαν σ’ αυτό. Προχώρησαν, να μάθουν τα προσόντα του (πώς λέμε πλήρες βιογραφικό;), και ο ακόλουθος διάλογος, στη γλώσσα της εποχής του Δημώνακτα, είναι χάρμα:

- Τίσιν εφοδίοις φιλοσοφείς, ω νεανία;

- (Δημώνακτας): Όρχεσιν!

Τους χρειαζόταν! Αλλά πού, τώρα, Τίμωνες και Δημώνακτες! Εδώ είναι η περιοχή όπου κατοικούν οι απόγονοι των Ούννων και των Σαρδανάπαλων και ενδημεί και ευδοκιμεί, τεχνηέντως - δια της απαιδευσίας - καλλιεργούμενη η «γραικυλίτις» -«νόσος τις» των γραικύλων…

Τούτοι οι μύθοι κάτι θα δηλώνουν, σίγουρα. Δε μπορεί!...

Τι ακριβώς, όμως, άγνωστο σε μένα. Εσείς μπορείτε να τους αναλύσετε και να συναγάγετε τα συμπεράσματά σας. Για μένα, αρκετά τα όσα σας εξέθεσα.

Ώρα, να βάλτε κ’ εσείς την «κούτρα σας να κατεβάσει ψείρες»…

ΚΡΙΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ

Η διαπίστωση για τη βαθιά κρίση του πνευματικού, εκκλησιαστικού και πολιτικού κόσμου είναι κοινή και αδιαμφισβήτητη. Ο καθένας μας - με τις όποιες εμπειρίες του - έχει περίπου βεβαιωθεί ότι η κοινωνία μας κινείται σε χαμηλά επίπεδα, που ολοένα και πιο πολύ χαμηλώνουν. Αυτό συμβαίνει σε όλους τους τομείς της κοινωνικής αλλά και της ατομικής δράσης των ανθρώπων του καιρού μας. Δεν θα κουραστώ να το επαναλαμβάνω ότι το ουσιαστικό αίτιο αυτού του συμπτώματος είναι η απαιδευσία. Η απαιδευσία που από τους ιθύνοντες επιδιώκεται με όλους τους τρόπους και από εμάς γίνεται ανεκτή. Ο λόγος της ανοχής μας είναι η ψευδαίσθηση ότι αποφεύγοντας το μόχθο που απαιτεί η παιδεία, σαφώς, είναι αγαθό. Απαιτεί, συνεπώς, κόπο. Αν όμως, αποφύγουμε τους κόπους για την παιδεία, θα πολλαπλασιάσουμε τα βάσανα, τους παιδεμούς, για τη ζωή. Και αυτό κάνουμε. Για την πρόσκαιρη αποφυγή των κόπων, φορτωνόμαστε ισόβια ταλαιπωρία, εξαιτίας της απαιδευσίας, που μας κρατάει στο επίπεδο του δούλου. Το πνεύμα, λοιπόν, υποτονικό. Η πολιτική, επίσης, στον καιρό μας. Αναπόδραστα και ο λόγος που αρθρώνουν είναι υποτονικός, κίβδηλος, αλυσιτελής. Έχουμε, συνεπώς, κρίση του πνευματικού και του πολιτικού λόγου, εμφανώς. Τα δυο αυτά είδη - ως συγκοινωνούντα δοχεία - αλληλοεπηρεάζονται και ανατροφοδοτούνται. Όσο κι αν θέλουν πολλοί να υπερασπίζονται τους δυο χώρους και να τους αναγνωρίζουν καλές προθέσεις, φαίνεται να μη γίνονται πειστικοί. Κάτι προκαλεί δυσπιστία. Φαίνεται ότι πνευματικοί και πολιτικοί άντρες στους καιρούς μας είναι «είδος εν ανυπαρξία», όχι απλώς «εν ανεπάρκεια», που συνηθίζουμε να λέμε. Θα προβληθεί η αντίρρηση: υπερβολές. Εύχομαι να είναι δικαιολογημένη. Να κάνουμε κάποιες αναφορές, που ίσως διαφωτίσουν. Ας ρίξουμε πρόχειρες ματιές στην καθημερινή πραγματικότητα - ο καθένας από τη σκοπιά του και η θέση του - και ας αναζητήσουμε την παρουσία του πνεύματος ή της πολιτικής. Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε σε όλα τα επίπεδα της ζωής με ό,τι σαχλότερο και αντιπνευματικότερο μπορεί να υπάρξει. ο Τύπος, τα ραδιόφωνα, οι τηλεοράσεις, κάθε μέσο γενικής επικοινωνίας, βρίθουν από κάθε είδους «πνευματική» κοπριά. Τροφοδοτούν το λαό (μικρούς, μεγάλους) με θεάματα και ακροάματα εμετικά, που απευθύνονται στα ζωώδη ένστικτα. Κάθε νεοφώτιστος «δημοσιογράφος» κραδαίνει το μικρόφωνο και εισβάλλει με πάθος μάρτυρα πρωτοχριστιανικών χρόνων στα όσια και ιερά της ζωής, της σκέψης και της ψυχής του ανυπεράσπιστου θεατή και ακροατή. Ξεγυμνώνει τους πάντες και διοχετεύει στην ψυχή τους σαβούρα κάθε είδους: οπτική, ακουστική, γνωστική. Λεηλασία συνειδήσεων. Οχετός προς πάντες. Με στόχο μοναδικό την περιβόητη θεαματικότητα ή ακροαματικότητα. Δηλαδή την κερδοσκοπία. Προς χάρη της κάθε ανοσιούργημα είναι θεμιτό! Η σκύλευση των οσίων και των ιερών είναι θεμιτή. Έτσι γίνεται πράξη. Και ο λαός έρμαιο στη βουλιμία των λαφυραγωγών, στο πάθος των κερδαλέων. Οι τελευταίες αντιστάσεις - όσων είχαν κάποιες - σαρώνονται από τις απανωτές επιδρομές των ελεεινών πιράνχας που ορμούν στη συνείδησή μας αδίστακτα.

Μπροστά σ’ αυτή την παντοειδή λεηλασία, στη βεβήλωση, στο ποδοπάτημα κάθε αξίας, κάθε αξιοπρέπειας και σοβαρότητας, μάταια αναμένει κανείς την παρουσία και τη διαμαρτυρία του πνευματικού κόσμου. Ο λόγος του ή ανύπαρκτος ή τόσο υποτονικός και άνευρος που ισοδυναμεί με τίποτα. Πού είναι θαρραλέες φωνές των διανοούμενων της χώρας να καταγγείλουν, να στηλιτεύσουν με τα μελανότερα χρώματος ασχήμιες που διαπράττονται σε βάρος του ανυπεράσπιστου λαού, της ανώριμης νεότητας; Πού είναι η στηλίτευση των ροζ τηλεφώνων και των άθλιων αγγελιών που εκχυδαΐζουν τα πάντα; Πού είναι οι πνευματικοί ταγοί να σημάνουν συναγερμό κατά των φαύλων φαινομένων που κατακλύζουν την κοινωνία; Πού είναι και πώς εννοούν το χρέος τους τα πνευματικά ιδρύματα και η Εκκλησία; Ποιος είναι ο ρόλος τους μέσα σε μια χειμαζόμενη από εκχυδαϊσμό κοινωνία; Πώς αντιλαμβάνονται τον ηγετικό τους ρόλο; Είναι αρκετό να κατέχουν οι επίσκοποι, οι πρόεδροι και τα μέλη των πνευματικών ιδρυμάτων τους υψηλούς θώκους και να ενθυλακώνουν τους παχυλούς μισθούς; Μέχρι εκεί φτάνει, προφανώς, το ενδιαφέρον τους. Το σαρκίο τους και «έτερον ουδέν». Αυτό, όμως, δεν είναι πνευματική και θρησκευτική ηγεσία, είναι «πνευματική» και «θρησκευτική» «ηγεσία». Δηλ. είναι μαριονέτα. Γιατί οι ηγεσίες οι πραγματικές αγωνίζονται με το λαό και για το λαό. Όταν ο λαός δυστυχεί και η ηγεσία αδιαφορεί, σημαίνει πως αυτή η ηγεσία είναι διαβρωμένη και νοσηρή. Η αδιαφορία ή το ενδιαφέρον, βέβαια, με έργα δηλώνεται κι όχι με λόγια. Άρα τα συμπεράσματα αυτονόητα, σε ό,τι αφορά την πνευματική και εκκλησιαστική ηγεσία. Υπάρχει, όμως, και ο πολιτικός κόσμος, που μεριμνά για οτιδήποτε άλλο εκτός από ό,τι απασχολεί και συμφέρει το λαό.

Πλήττονται τα λαϊκά στρώματα από την ανεργία, φτώχεια, δυστυχία. Αδιάφορος ο πολιτικός κόσμος διπλασιάζει τις αποδοχές των βουλευτών. Και ψηφίζεται από όλες τις πτέρυγες - εκτός του ΚΚΕ - η διάταξη! Τι σύμπνοια πολιτικού κόσμου! Και η αιτιολόγηση (φωνάζει ο κλέφτης να φύγει ο νοικοκύρης!): για φτάσουν στα επίπεδα των άλλων χωρών της Ευρώπης! Αυτοί μόνο! Οι εκπρόσωποι του λαού. Και ο λαός; Αυτός ο λαός που εκπροσωπούν, δεν πρέπει να φτάσει στα επίπεδα των λαών των άλλων χωρών της Ευρώπης; Σιγά τώρα που θα ποτίσουμε και τη γλάστρα!

Ποια η αντίδραση κάθε πνευματικού, θρησκευτικού, πολιτικού, δικαστικού, λαϊκού στρώματος σ’ αυτές τις ραγδαίες εκβαρβαρώσεις της ζωής, της ψυχής, της οικονομίας, της ισορροπίας στον κοινωνικό ιστό, που έτσι διαβρωμένος θα καταντήσει ανίσχυρος να σταθεί στα πόδια του, ενώ τόσοι γύρω του επιβουλεύονται τα πάντα;

Με τέτοιο πνευματικό κόσμο άφωνο, αδιάφορο, αμέτοχο – με τέτοιο πολιτικό κόσμο άκρως αμοραλιστικό, με τέτοια δικαιοσύνη άπρακτη, με τέτοιον τύπο των κουπονιών και τηλεοράσεις εκχυδαϊσμού, πώς θα σταθεί ο λαός φρουρός αυτής της λεηλατούμενης πατρίδας; Ποια πρότυπα και ποια κίνητρα έχοντας στη συνείδηση του; η πολύπλευρη και πολύτροπη πνευματική και πολιτική κρίση διαβρώνει επικίνδυνα το λαό και η κατάσταση έχει φτάσει στα όρια της εξάντλησης. Οι ηγέτες οφείλουν να συνέλθουν, πριν να είναι αργά. Δε χρειάζονται άλλες δοκιμασίες για τον τόπο.

Δ(ΕΙΝΗ) Ν(ΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ Τ(ΑΡΑΧΗ)!...

Καμιά αυταπάτη πλέον! Όλοι οι εθνοσωτήρες της χώρας μας, έσπειραν ανέμους για πολλά χρόνια και τώρα ο Λαός θα θερίσει θύελλες. Θα δοκιμάσει τρομερά δρολάπια και θα καταπιεστεί με όλους τους τρόπους, για πολλά χρόνια, βάρβαρα και ανελέητα, για να πληρώσει όλα τα σπασμένα και να… διορθώσει τις καταστροφές που προκάλεσαν στη χώρα οι λωβήτορες που διαχειρίζονται – δεκαετίες, τώρα – τις τύχες μας. Βαδίζουμε πλέον (μας σπρώχνουν)! κατά κρημνών! Συντελείται, κατάφωρα, στη χώρα απαράδεκτη οικονομική και εργασιακή λεηλασία που θα μας οδηγήσει σε πλήρη μαρασμό και ακρωτηριασμό των πλέον βασικών δικαιωμάτων και κατακτήσεων - αποτελεσμάτων μακρόχρονων και οδυνηρών αγώνων όλων των εργαζομένων! Είμαστε στο τελευταίο σκαλοπάτι πριν το αχανές βάραθρο! Μπορούμε και πρέπει να αντισταθούμε με όλες τις δυνάμεις μας. Αν δεν το πράξουμε το γρηγορότερο, τα περιθώρια θα εξαντληθούν και η κατάσταση θα είναι μη αναστρέψιμη. Και μην προσδοκάμε έλεος από τους αρχιτέκτονες της σαρωτικής θύελλας! Ούτε να επιτρέψουμε να εμφιλοχωρήσει στη συνείδησή μας αμφιβολία ότι οι σχεδιασμοί είναι καλομελετημένοι και στοχεύουν στην κακοπάθεια των ασθενέστερων κοινωνικών τάξεων και την περιφρούρηση των μεγαλοκαρχαριών! Ο στόχος είναι σταθερός και αμετακίνητος, γνώριμος και αναλλοίωτος: οι φτωχοί να γίνουν φτωχότεροι και οι πλούσιοι πλουσιότεροι! Το ΔΝΤ είναι ο πολιορκητικός κριός που θα γονατίσει τα πάντα και θα επιβάλλει αμείλικτα τα σχέδιά του που είναι γνωστά από τον μέχρι τώρα «βίο και πολιτεία» του όπου γης έχει πατήσει το πόδι του. Όσοι αξιωματούχοι (της πολιτικής, διανόησης, θρησκείας) έχουν συνείδηση του πού βαδίζουμε και σιωπούν ή όσοι εσκεμμένα μας βάζουν θηλιά στο λαιμό (θηλιά που θα φέρουν στον τράχηλο για πολλά χρόνια οι νέοι της χώρας μας…), διαπράττουν έγκλημα κατά της χώρας και κατεξοχήν των νέων μας! Η πορεία της χώρας μας είναι νομοτελειακά καταστροφική. Τα μισόλογα και η συγκάλυψη της αλήθειας είναι βαρύτατη και ολέθρια παράβαση χρέους προς την πατρίδα μας, τούτη την κρίσιμη ώρα. Και δεν υπάρχουν ελαφρυντικά για κανένα που από οποιαδήποτε θέση είναι επιφορτισμένος με το καθήκον της ενημέρωσης του κόσμου. Αλλά και των ίδιων των πολιτών η ευθύνη είναι μεγάλη, αν παραμείνουν αδρανείς μπροστά στα τεκταινόμενα σε βάρος τους! Η σιωπή οποιουδήποτε είναι συνέργεια στην ολοκλήρωση των δεινών που θα επιπέσουν «επί των κεφαλών», κυρίως, της Νέας Γενιάς. Γιατί αυτή θα κληθεί - αναίτια! - να πληρώσει «όλα τα σπασμένα». Η χώρα μας είναι έρμαιο στη βούληση των ακόρεστων κερδοσκόπων, είτε γιατί κάποιοι δε μπορούν είτε γιατί δε θέλουν να τους φράξουν το δρόμο τους. Οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί θυμίζουν μέρες του πριν την Άλωση του 1453 καιρού! Και ο συντάκτης αυτών των σκέψεων θα είναι ευτυχής, αν αποδειχτεί ότι είναι «ανεδαφικός» ή υπερβολικός. Μακάρι να είναι τα πράγματα ευχάριστα και ας είναι δυσάρεστες οι σκέψεις. Το κακό θα είναι λίγο…Αν, όμως, τα πράγματα είναι οδυνηρά, καμιά ωραιοποίηση δε σώζει. Μας το δίδαξε χιλιάδες χρόνια πριν ο δεινός ρήτορας Δημοσθένης με τον καίριο λόγο του: αν όσα πράγματα ωραιοποιούσαμε με τα λόγια, γίνονταν όπως τα παρασταίνουμε… θα έπρεπε να μιλάμε, αδιάκοπα, με ωραία λόγια! (ει μεν όσ’ αν τις υπερβεί τω λόγω, ίνα μη λυπήσει, και τα πράγμαθ’ υπερβήσεται, δει προς ηδονήν δημηγορείν…Κατά Φιλίππου, Α. 38). Οι σκέψεις αυτές δε γράφονται «εν θερμώ». Αντίθετα. Είναι προϊόν επίγνωσης των διαδραματιζομένων και της απελπιστικής έλλειψης σθεναρής στάσης για αποτροπή τους. Για αποτροπή του «μεγάλου κατήφορου» που έχει αρχίσει και που μας οδηγεί – αμετάκλητα - στην άγρια συμφορά της παρούσας γενεάς και στην πλήρη υποτέλεια των μελλουσών γενεών. Περιθώρια αναβολής για μια καθολική αντίδραση, δεν υπάρχουν.Τελευταία ελπίδα, - «σανίδα σωτηρίας»: να ηχήσει παλλαϊκή και αποφασιστική κραυγή: «παιδιά σηκωθείτε να βγούμε στους δρόμους…». Να περιφρουρήσουμε και να περισώσουμε, «με νύχια και με δόντια», τα ελάχιστα δικαιώματα που μας έχουν απομείνει. Να φράξουμε το δρόμο στα άγρια Δ(όντια) της Ν(εκροταφικής) Τ(οκογλυφικής) ορμής που επέρχεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα και σκοπό… «όποιον πάρει ο χάρος»! Κάθε αργοπορία και ολιγωρία μας, οδηγεί στο ανεπανόρθωτο κακό. Και κάθε αδράνεια σφυρηλατεί τα δεσμά όλων μας. Ιδιαίτερα των νέων, που θα οδηγηθούν στον πιο φριχτό-αδιέξοδο δρόμο!... Τα γνωστά λόγια του αρχαίου ποιητή πρέπει ν’ αντηχήσουν στεντόρεια: «ίτε παίδες Ελλήνων!...Νυν υπέρ πάντων αγών»!... Και να γίνουν πράξη!

ΙΧΝΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ…

Πριν πολλά χρόνια είχα διατυπώσει έναν επιγραμματικό αφορισμό, παίρνοντας αφορμή από την κατάσταση των εκπαιδευτικών μας πραγμάτων και την πνευματική στάθμη του λαού μας.

Έγραφα: «Λαός με κακή παιδεία είναι κακόμοιρος λαός». Σήμερα, ιχνηλατώντας με περισσή προσοχή και ωριμότερη κρίση τα εκπαιδευτικά μας πράγματα, είμαι υποχρεωμένος να καταλήξω στην ίδια διαπίστωση. Όλοι οι εμπλεκόμενοι πολιτικοί, οι αρμόδιοι για τα θέματα της εκπαίδευσης του λαού μας, για την παιδεία του, δείχνουν - και θα πω τα πράγματα χωρίς περιστροφές, ωμά! -, να εκλαμβάνουν την παιδεία ως, περίπου, παιδιά-παιχνίδι! Και φοβάμαι ότι το πράγμα δεν είναι τυχαίο. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό.

Γνωρίζουν - αποκλείεται να μη γνωρίζουν - οι σχεδιάζοντες τα εκπαιδευτικά ότι, εάν στερήσεις από ένα λαό την επιστημονική γνώση, εύκολα μπορείς να τον παραπλανάς και να τον οδηγείς όπου θέλεις. Και έτσι, οικοδομείς τον κόσμο που είναι του χεριού σου - απαλλαγμένος (εσύ) από τις ενοχλήσεις, τις αντιδράσεις και τις αντιθέσεις που θα είχες με λαό γνώστη και σκεφτόμενο. Τούτος ο τόπος στάθηκε μίζερος σε παροχές προς παιδείαν του λαού. Δεκαετίες πολλές! Θυμηθείτε από πότε και πόσο, ακόμα, ακούγεται το σύνθημα: 15% για την παιδεία! Θυμηθείτε από πότε οι εκπαιδευτικοί διεκδικούσαν την κατάργηση του θεσμού του Γενικού Επιθεωρητή (χωροφύλακα, στην πραγματικότητα, και πιστού κομματόσκυλου, στην υπηρεσία εκείνων που τον προήγαγαν στην επίζηλη θέση, χωρίς να έχει - κατά τεκμήριο - κανένα ουσιαστικό προσόν, πλην της πιστής προσήλωσης στον αφέντη που τον διόρισε! Βεβαίως, υπήρχαν πάντα κάποιες  φωτεινές εξαιρέσεις. Αλλά ήταν καταδικασμένες, μέσα στη γενική σήψη να μένουν ατελέσφορες!). θυμηθείτε τις διαμαρτυρίες και τους αγώνες των εκπαιδευτικών κατά της κατάργησης της Επετηρίδας διορισμού τους, κατάργηση που ενέσκηψε ως καταιγίδα ραγδαίας έκπτωσης και ευτελισμού της ποιότητας της εκπαίδευσης, ενώ προβλήθηκε από τους αρχιτέκτονες της ως πανάκεια για όλα τα κακώς κείμενα της Εκπαίδευσης μας! Όλα τούτα που σχεδιάστηκαν και νομοθετήθηκαν, οδήγησαν σε ένα χάος. Μα, το κυριότερο και απριόρι αναγκαίο για να καρπίσει κάθε εκπαιδευτική προσπάθεια, η οικονομική κατάσταση του εκπαιδευτικού, της ‘ψυχής’ της εκπαίδευσης, αντιμετωπίστηκε με σαράφικη, στενόκαρδη, αντίληψη. Καμιά απλοχεριά για οικονομική άνεση της ζωής του εκπαιδευτικού. Όχι για να ζει στη χλιδή, μα για να ανταποκρίνεται με στοιχειώδη αξιοπρέπεια στις ανάγκες του και να επιτελεί απερίσπαστα το έργο του-που το λένε, και δικαίως, λειτούργημα, χωρίς, όμως μέριμνα από την πολιτεία για να είναι δυνατόν στον εκπαιδευτικό να σταθεί ως λειτουργός!.. Ευτύχησα στην εκπαιδευτική μου διαδρομή να υπηρετήσω τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα, από όλες τις θέσεις: διδακτικές (καθηγητής Λυκείου), διοικητικές (Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης) και συνδικαλιστικές (Πρόεδρος πολλών ΕΛΜΕ και Ε. Γραμματέας ΟΛΜΕ). Έζησα και μελέτησα τα προβλήματα ‘από μέσα’. Όχι ως παρατηρητής αλλά ως δρών, μαχόμενος και μελετητής  των αναγκών και των αναγκαίων λύσεων, για να αποκτήσει αυτός ο πολύπαθος τόπος την παιδεία που του χρειάζεται για να προχωρήσει σε αληθινή ανάπτυξη, με στόχο «βελτίους ποιείν τους πολίτας εν ταις πόλεσιν…»

 Κατά συνέπειαν, είμαι σε θέση να γνωρίζω και να σταθμίζω πολύ καλά- και ας μου συγχωρεθεί η αυτοπροβολή- τι είναι προβληματικό και τι όχι στο χώρο της Εκπαίδευσης, ποιο είναι το νοσούν και ποιο το υγιαίνον. Και, όπως πάντοτε στην ενεργή δράση μου είχα πλοηγό το χρέος και μαχόμουν για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών πραγμάτων, αδιαφορώντας για κάθε είδους άλλες σκοπιμότητες που ήταν αντίθετες με το εκπαιδευτικό συμφέρον, έτσι και σήμερα- από τη θέση του παρατηρητή- κρίνω και αξιολογώ τα τεκταινόμενα. Και ομολογώ ότι η κατάσταση με πληγώνει. Με κάνει να αλγώ και να αναλογίζομαι ότι, ενώ ο παρών καιρός μόνον ουχί λέγει φωνήν αφιείς (: ενώ τα πράγματα κραυγάζουν) και απαιτούν σύντομες και σύντονες καινοτόμίες και παρεμβάσεις ουσίας και ποιότητας, γιατί οι καιροί ου μενετοί, εμείς μεριμνούμε και τυρβάζουμε περί πολλά, ων ουκ έστι χρεία! Πολύς λόγος γίνεται, τελευταία, για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Σίγουρα, είναι κι αυτό ένα θέμα που επιβάλλεται να ρυθμιστεί. Δεν είναι, όμως, το πρώτο και το ουσιαστικότερο. Προέχουν πολλά άλλα. Αυτό, όμως, φαίνεται ότι εκλαμβάνεται ως απλό και εύκολο στην αντιμετώπισή του και, επομένως, ‘ας το λύσουμε’ βιαστικά και επιπόλαια. ‘Να ξεμπερδεύουμε’. Να έχουμε ένα ‘όπλο’ στο χέρι μας (οι οποίοι κουμαντάροντες τα της Εκπαίδευσης) για να τιθασεύουμε τους εκπαιδευτικούς! Γιατί κάποτε…λοξοδρομούν και γίνονται και εχθροί του ‘συστήματος’….Χαλινάρι, λοιπόν! Εκεί στοχεύει η Αξιολόγηση! Κι ας ωρύονται ή ωραιοποιούν τα πράγματα οι επειγόμενοι για τη θέσπιση της Αξιολόγησης των εκπαιδευτικών. Ο απώτερος σκοπός είναι να καταστήσουν τους καθηγητές ‘συνεργάσιμους’ και πειθαρχικούς στις άνωθεν εντολές, γιατί όποιος διανοηθεί να φέρει οποιαδήποτε αντίρρηση, θα υποστεί τη βάσανο της… αξιολόγησης, που θα λειτουργεί όχι ως διαδικασία πραγματικής αξιολόγησης προσόντων και ικανοτήτων αλλά ως δαμόκλεια σπάθη καρατόμησης των έχοντων την τόλμην και την αρετήν να αντιλέξουν σε κατάφωρα άνομα κελεύσματα της εκάστοτε Εξουσίας! Αυτό είναι παγιωμένο από χρόνια δίδαγμα. Από τότε που ο κύριος Γενικός Επιθεωρητής συγκέντρωνε πληροφορίες, για τους μέλλοντες να αξιολογηθούν εκπαιδευτικούς, από όλα τα ‘ευυπόληπτα πρόσωπα’ της τοπικής κοινωνίας (όπως ο Αστυνόμος, Κοινοτάρχης, ο αγροφύλακας, ο παπάς, ο καφετζής!...). αυτή ήταν η πραγματικότητα, τότε. Γι’ αυτό ο Επιθεωρητής έχει μείνει στη συνείδηση των Εκπαιδευτικών ως ο αλήστου μνήμης ‘μπαμπούλας’ που κατέτρεχε όλους τους φωτισμένους δασκάλους που φρόντιζαν να φωτίσουν τα νέους και να τους κάνουν ευεπίφορους προς την Επιστήμη και τη Γνώση και όχι λάτρεις και αναπαραγωγικούς της συντήρησης και της θρησκοληψίας. Η αξιολόγηση του κυρίου Επιθεωρητή εκεί κατέτεινε. Να αναδείξει, να επιβραβεύσει και να προαγάγει τον οσφυοκάμπτη εκπαιδευτικό που πρόθυμα και ευπειθέστατα συντελούσε στη διαπαιδαγώγηση των νέων προς τη δουλεία και όχι προς την ελευθερία! Γιατί, καθώς διακήρυξε ο εθνομάρτυρας Ρήγας, ‘ο οποίος ελεύτερα συλλογάται, συλλογάται καλά.’. και το ελληνικό Σχολείο (ας καμώνονται κάποιοι, τάχα μου ρέκτες της αλήθειας, για το αντίθετο!), δυστυχώς ενεργεί έτσι που τη δουλεία καλλιεργεί και όχι την ελευθερία. Κόντρα δηλαδή στο λόγο και του Ρήγα και του Σολωμού, με τη βαρύτιμη πνευματική παρακαταθήκη: Το Έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθινό’. Αυτά είναι τα δεδομένα ανεπίδεκτα αμφισβήτησης, δυστυχώς! Να, γιατί ο εκπαιδευτικός κόσμος εναντιώνεται στην αξιολόγηση!

Και έχει τα χίλια δίκια. Όπως είχε τα χίλια δίκια, όταν εναντιώθηκε (αναποτελεσματικά, δυστυχώς!) στην κατάργηση της Επετηρίδας που, κατά τους εμπνευστές της, θα αναβάθμιζε την ποιότητα των εκπαιδευτικών!.. Και, αντί για βελτίωση, ξέρουμε όλοι τώρα που οδηγήθηκαν τα πράγματα και πόσοι αναξιότεροι έχουν υποσκελίσει πολύ αξιότερους τους και πολλοί μεγαλύτεροι (ηλιακά) έχουν παραμερίσει πολλούς μικρότερους! Γιατί διατυμπανίστηκε κατά κορόν και το ότι η εκπαίδευση θα στελεχωθεί με νέους, αντί των μεγαλύτερων που διορίζονταν καθυστερημένα εξαιτίας της Επετηρίδας. Το βέβαιο είναι ότι η κατάργηση της Επετηρίδας όχι μόνο δεν έλυσε κανένα πρόβλημα, αλλά, αντίθετα, δημιούργησε προβλήματα. Το ίδιο θα συμβεί και με τη θέσπιση της Αξιολόγησης. Εάν θέλουμε (και ο υποφαινόμενος είναι υπέρ της θέσπισης) την επαναφορά της αξιολόγησης, πρέπει να διασφαλίσουμε, πρώτα, τις προϋποθέσεις για ουσιαστική λειτουργία του θεσμού. Αλλιώς, ας αφήσουμε τους εκπαιδευτικούς να πορευτούν με το φιλότιμό τους- και έχουν φιλότιμο οι Έλληνες εκπαιδευτικοί!-, αφού τους παράσχουμε τα αναγκαία εφόδια που είναι καιριότερα και ουσιαστικότερα, όπως: αξιοπρεπείς αποδοχές, πρόσφορες συνθήκες εργασίας και επιμορφωτικά σεμινάρια κατά τακτά και σύντομα χρονικά διαστήματα, με παράλληλο εφοδιασμό με όλα τα αναγκαία συγγράμματα που χρειάζονται για να παρακολουθούν την εξέλιξη του γνωστικού τους αντικειμένου. Ας παραμερίσουμε, προς το παρόν, την αξιολόγηση, μέχρι να είμαστε βέβαιοι ότι εξασφαλίσαμε τις βασικές προϋποθέσεις για τη λειτουργία της. Και μετά έχουμε καιρό. Ίσως, τότε, να καταστεί και περιττή. Γιατί όταν ο εκπαιδευτικός θα έχει τις αναγκαίες συνθήκες για να επιδοθεί απερίσπαστα στο έργο του, είναι βέβαιο ότι θα αυτοαξιολογηθεί, και μάλιστα αυστηρότερα και αξιοκρατικότερα, με συνείδηση ευθύνης και ειλικρίνειας. Και θα είναι πολύ πιο αποδοτικός και παραγωγικός παρά  όσο θα είναι με την παρέμβαση του όποιου «Αξιολογητή»-, όταν ο τελευταίος θα είναι φορέας εξουσίας και πρόσωπο άνευ ουσίας και παιδείας. Η αξιολόγηση είναι εξαιρετικά λεπτή διαδικασία που δεν επιτρέπεται  να την εμπιστευθεί κανείς «ελαφρά τη καρδία» στον κάθε επίδοξο «αξιολογητή» που δεν είναι εγνωσμένου κύρους, επιστημονικού και ηθικού- με την ευρεία έννοια. Και με πλήρη γνώση, βάσει των πραγματικών δεδομένων του παρελθόντος αλλά και του παρόντος, πιστεύουμε ακραδάντως ότι η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού πρέπει να είναι έργο συλλογικού οργάνου από έγκυρα άτομα και όχι ενός ατόμου. Η συγκρότηση αυτών των συλλογικών οργάνων πρέπει να μεθοδευτεί από την πολιτεία σε συνεργασία με τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Είναι, όμως, ώριμες οι συνθήκες για τέτοιες διαδικασίες στη χώρα μας; Ασφαλώς, όχι, πιστεύουμε. Και έχουμε βάσιμες υποψίες ότι, αν θεσπιστεί η αξιολόγηση, ‘των πραγμάτων ούτως εχόντων’, θα ανατείλουν και πάλι μέρες άκρατης «επιθεωρησιοκρατίας», με όλη τη στυφή γεύση των ‘σταφυλιών της οργής’. Η εκπαίδευση ενός λαού και ο σεβασμός της πολιτείας προς τους κληθέντες να διαπαιδαγωγήσουν τη Νεότητα του τόπου είναι μέγιστο κεφάλαιο ουσίας και εγγύησης για το μέλλον του ίδιου του τόπου του ίδιου του λαού. Κανένας δε νομιμοποιείται και δε δικαιούται να αντιμετωπίζει επιπόλαια και βιαστικά τα ζητήματα της εκπαίδευσης του τόπου και του λαού. Εντέλει, κανένας δε δικαιλογείται να πάιζει εν ου παικτοίς. Ιδιαίτερα στους σημερινούς κρίσιμους καιρούς που απαιτούν εγρήγορση και συμπόνοια, γιατί οι υλακές των άγριων σκύλων και οι βρυχηθμοί των λεόντων είναι πολλοί. Κ’ εμείς ένα όπλο έχουμε για ν’ αμυνθούμε: την ελληνική παιδεία. Αλίμονο, αν την αφήσουμε να ναρκοθετηθεί και να υπονομευτεί! Και πολλοί είναι οι εραστές αυτού του σεναρίου! Ενός σεναρίου με Έλληνες χωρίς γλώσσα και παιδεία, ελληνική. Χωρίς πνεύμα Ελληνικό. Χωρίς πνεύμα Πλατωνικό και Επικούρειο.

Εντέλει , μας θέλουν Έλληνες χωρίς βίωση του Ελληνικού πνεύματος! Και, ακόμη πιο πολύ πρέπει να συλλογιστούμε πως τις πιο πολλές αρνητικές ‘υπηρεσίες’ στην Ελλάδα τις προσφέρουν…Έλληνες!

ΛΑΟΣ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ: ΕΝΑ ΔΙΔΑΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

Είναι γνωστό πως οι λαοί σε ολόκληρη την ιστορική πορεία της ανθρωπότητας πάντοτε αγωνίζονται για την ελευθερία και την ανεξαρτησία τους. Κάθε λαός, όμως, έχει διαφορετική εξέλιξη σ’ αυτή τη διαδρομή, ανάλογα με την πολιτική ηγεσία που κατευθύνει τις τύχες του.

Έτσι, λαοί γενναίοι και αποφασισμένοι, που συμβαίνει να στερούνται ανάλογης πολιτικής ηγεσίας, υποδουλώνονται και παραμένουν υποτελείς σε άλλους. Όταν, αντίθετα, οι λαοί έχουν εμπνευσμένους ηγέτες, αποφασισμένους να αγωνιστούν για τα δίκαια του λαού τους, τα όνειρα των λαών γίνονται πραγματικότητα και η ελευθερία πραγματώνεται. Οι ιστορικές διαπιστώσεις μας πείθουν για την αλήθεια αυτών των ισχυρισμών και καμιά αντίρρηση δεν είναι δυνατόν να αντιταχθεί. Και είναι αλήθεια, παράλληλα, πως οι ισχυρές χώρες του κόσμου, για να κατορθώσουν να κυριαρχούν πολιτικά ή οικονομικά, πάνω σε άλλες χώρες, φροντίζουν με όλα τα μέσα να προωθούν στις υποψήφιες για υποτέλεια χώρες, ηγέτες τους οποίους να μπορούν να ελέγχουν. Φυσικά, με κάποια ανταλλάγματα. Και, δυστυχώς, τέτοιοι ηγέτες σε όλο τον κόσμο υπάρχουν ή «κατασκευάζονται» με πολύ αριστοτεχνικό τρόπο και σε ανύποπτο χρόνο, ώστε να μην προκαλέσουν την ελάχιστη υποψία στο λαό τους. Οι λαοί - καλοπροαίρετοι και μακριά από διαδικασίες υποχθόνιες - δεν αντιλαμβάνονται ποτέ τι βυσσοδομούν εχθροί και φίλοι πίσω από τις πλάτες τους, στα σκοτεινά και απρόσιτα παρασκήνια. Βέβαια, η Ιστορία είναι γεμάτη από ανάλογα περιστατικά. Οι λαοί, όμως, κοντά σε όλα τα άλλα «κουσούρια» που έχουν αποκτήσει εξαιτίας της συστηματικής και σκόπιμης απαιδευσίας στην οποία τους καταδικάζουν οι «ηγέτες» τους, έχουν και την τάση να αρνούνται πεισματικά να διαβάσουν. Ιδιαίτερα την Ιστορία. Γι’ αυτό η Ιστορία τους επαναλαμβάνεται με τα ίδια και χειρότερα δεινά σε βάρος τους. Έτσι, πληρώνουν συνεχώς τα «σπασμένα» και βρίσκονται πάντοτε σε κατάσταση υποτέλειας και αθλιότητας. Αν αποφάσιζαν οι λαοί να μάθουν, να διαφωτιστούν, θα διδάσκονταν και θα αποτρέπανε την επανάληψη των εγκλημάτων σε βάρος τους. Μέχρι τώρα, όμως, αυτό δεν έχει συμβεί. Και η μοίρα των λαών παραμένει τραγική και περίπου αδιέξοδη. Πόσο θα τραβήξει αυτός ο δρόμος, κανένας δε μπορεί να το πει με βεβαιότητα. Το μόνο που μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά είναι ότι όσο οι λαοί θα παραμένουν σε αμάθεια και άγνοια η μοίρα τους δεν θα αλλάξει. Για ν’ αλλάξει η μοίρα τους πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία των ίδιων των λαών. Αλλά τη νοοτροπία τους δε θα την αλλάξουν οι «ηγέτες» των λαών. Αυτούς τους «ηγέτες» τέτοιοι λαοί τους ενδιαφέρουν και τέτοιους λαούς διαπαιδαγωγούν. Λαούς δούλων και υποτελών, ώστε να μην κινδυνεύει η εξουσία των «ηγετών». Όσο κι αν φαίνεται παράξενο ή υπερβολικό, οι περισσότερες χώρες του κόσμου - ή καλύτερα οι χώρες που χαρακτηρίζονται από αθλιότητα και υπανάπτυξη - έχουν ηγεσίες ανάξιες του ρόλου των περιστάσεων. Ηγεσίες δηλαδή που έχουν υποθηκεύσει το λαό τους και ενδιαφέρονται μόνο για το προσωπικό τους συμφέρον, αδιαφορώντας για το λαό και τη μοίρα του. 

Τέτοιες ηγεσίες ξενόδουλες και ξενότροπες έχουν οι περίφημες χώρες-προτεκτοράτα της μιας ή της άλλης μεγάλης χώρας. Πολλές φορές, μάλιστα, οι ξενόδουλες αυτές «ηγεσίες» - κατασκευασμένες με περίτεχνο τρόπο σε ανύποπτο χρόνο από τις μεγάλες δυνάμεις - είναι και λαοφιλείς στη χώρα που κρατούν υπόδουλη! Είναι οι περίφημοι μύθοι της Ιστορίας, που μπορούν να εμφανίζουν τα πράγματα εντελώς αντίθετα από ό,τι στην πραγματικότητα είναι. Όταν περνούν τα χρόνια και τα παρασκήνια φωτίζονται, οι λαοί έχουν ήδη λησμονήσει τα τραγικά γεγονότα που προηγήθηκαν και είναι έτοιμοι να ξαναπέσουν σε ανάλογη παγίδα.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, η περίπτωση της Νότιας Αφρικής, με τον Μαντέλα. Ο βασανισμένος αυτός μαύρος ηγέτης, ο εκφραστής των πόθων των μαύρων, κατάφερε να φτάσει στο ύπατο αξίωμα της χώρας του. Οι μαύροι πανηγύρισαν ανακουφισμένοι. Μέχρι να διαπιστώσουν - πολύ σύντομα - ότι ο Μαντέλα ήταν περίπου χειρότερος από τους προηγούμενους που πολεμούσε! Είχε, όμως, «κατασκευαστεί» ο Μαντέλα με εξορίες, φυλακίσεις, βασανισμούς, για να ηρωοποιηθεί στα μάτια των μαύρων. Έτσι, τον δέχτηκαν ως μεγάλο μεσσία. Αλλά ήταν η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Και όταν ο κατασκευασμένος, κάθε φορά, «ηγέτης» φθαρεί, θα κατασκευαστεί άλλος κι άλλος κι άλλος. Άρα είμαστε σε αδιέξοδο; Η απάντηση απαιτεί μια διευκρίνιση. Αν οι λαοί παραμένουν στην άγνοια και την αμάθεια, υπάρχει αδιέξοδο. Αν, όμως, οι λαοί αφυπνιστούν, το αδιέξοδο αίρεται. Εάν και πότε οι λαοί θα αφυπνιστούν, είναι μεγάλο ερώτημα, που θα αιωρείται πάντα, όσο η κατάσταση παραμένει η ίδια. Σίγουρα, για να απαλλαγούν οι λαοί από την άγνοια, πρέπει να φροντίσουν οι ίδιοι με τις δικές τους δυνάμεις και τα δικά τους μέσα ή να παρουσιαστούν ηγέτες άξιοι των περιστάσεων, αποφασισμένοι να οδηγήσουν τους λαούς σε απελευθέρωση, πρόοδο και προκοπή.

Όταν παρουσιάζονται εμπνευσμένοι, λαοφιλείς ηγέτες, αποφασισμένοι να παλέψουν ασυμβίβαστα για τα δίκαια του λαού τους, είναι βέβαιο ότι ο λαός θαυματουργεί. Μια τέτοια περίπτωση, χαρακτηριστική και πολύ διδακτική, έχουμε από την Ιστορία του 19ου αιώνα. Είναι η απελευθέρωση της Αϊτής (του Αγίου Δομίνικου) από την γαλλική κυριαρχία.

Η Αϊτή (η λέξη σημαίνει βουνό - είναι Ινδική) ήταν γαλλοκρατούμενη. Οι μαύροι δούλοι, όταν η Εθνοσυνέλευση στο Παρίσι ψήφισε (στη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης) νόμο για κατάργηση της δουλείας στις γαλλικές αποικίες, εξεγέρθηκαν. Είχαν την τύχη να ηγείται του αγώνα τους ένας εμπνευσμένος ηγέτης με φιλολαϊκά αισθήματα. Είναι ο περίφημος Toussaint l’ Ouverture (Τουσέν Λουβερτύρ), ένας μεγάλος επαναστάτης της εποχής μας. Ο Τουσέν μόλις ψηφίστηκε ο νόμος κατά της δουλείας, οργάνωσε τους δούλους σε στρατό για να διεκδικήσει την απελευθέρωση. Οι μαύροι δούλοι ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό στο προσκλητήριο του Τουσέν. Σε λίγα χρόνια (το 1800) οι μαύροι, πολεμώντας κάτω από τους ήχους της «Μασσαλιώτιδας», ελέγχανε το νησί ολόκληρο και όταν ο Ναπολέων ανέλαβε την εξουσία στη Γαλλία, βρήκε μια παγιωμένη κατάσταση. Αρνήθηκε, βέβαια, να δεχτεί την ανεξαρτησία της Αϊτής.

Ο γαλλικός στρατός που στάλθηκε από τον Ναπολέοντα για επανάκτηση του νησιού, προσέκρουσε στη σθεναρή αντίσταση των μαύρων υπό την ηγεσία του θρυλικού τους ινδάλματος, του ήρωα Τουσέν. Ο γαλλικός στρατός αναχαιτίστηκε. Ο Τουσέν, δείχνοντας εμπιστοσύνη στις διαβεβαιώσεις των Γάλλων για ανεξαρτησία του νησιού, διέλυσε το στρατό. Οι Γάλλοι αθέτησαν τον λόγο τους. Ο Τουσέν πιάστηκε και στάλθηκε στη Γαλλία. Πέθανε στη φυλακή, αφήνοντας τους μαύρους ακέφαλους.

Ο ηρωισμός, ωστόσο, του γενναίου Τουσέν είχε εμψυχώσει τους μαύρους της Αϊτής. Κάτω από άλλους ηγέτες πήραν πάλι τα όπλα κι αγωνίστηκαν για την ανεξαρτησία τους. Οι Γάλλοι στρατιώτες καταπονήθηκαν από τις επιθέσεις των μαύρων δούλων και, προσβλημένοι και από τον κίτρινο πυρετό που ενέσκηψε στο νησί, εγκαταλείψανε το νησί το Νοέμβρη του 1803.

Μετά από δέκα χρόνια αγώνα ο Άγιος Δομίνικος ελευθερώνεται. Το 1804 αλλάζει και το όνομα. Λέγεται Αϊτή μέχρι σήμερα. Η περίπτωση του Αγ. Δομίνικου είναι ένα σημαντικό ιστορικό δίδαγμα για το τι μπορεί να κατορθώσει ένας λαός - οσοδήποτε μικρός -, όταν αγωνίζεται κάτω από την καθοδήγηση γενναίων ηγετών, αποφασισμένων να υπηρετήσουν με συνέπεια τα δίκαια του λαού τους. Φυσικά, η περιπέτεια της Αϊτής δεν τελείωσε με την απομάκρυνση των Γάλλων. Αυτή ήταν η μια όψη του προβλήματος: η πολιτική ανεξαρτησία. Υπάρχει, όμως, και η οικονομική εξάρτηση. Που είναι χειρότερη. Για ν’ αντισταθείς σ’ αυτή χρειάζεται αδιάκοπος αγώνας. Γιατί ο οικονομικός πόλεμος που οργανώνουν τα ιμπεριαλιστικά κράτη κατά των μικρών και οικονομικά αδύναμων κρατών είναι δυσβάστακτος. Ωστόσο, όταν λαός και η ηγεσία είναι αποφασισμένοι να αγωνιστούν με όλες τις δυνάμεις, κι αυτός ο πόλεμος έχει αίσια έκβαση, τουλάχιστον ως ένα βαθμό.

Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι καμιά νίκη δεν κερδίζεται και δεν διατηρείται, όταν οι ηγεσίες δεν είναι λαοπρόβλητες και φιλολαϊκές. Το χρέος, επομένως, των λαών είναι να εκλέγουν ως ηγέτες αυτούς που υπηρετούν τα συμφέροντα του λαού και όχι εκείνους που ακολουθούν τις επιταγές αντιλαϊκών κύκλων σε βάρος της ευημερίας του λαού τους. Η ευθύνη των λαών είναι μεγάλη και το χρέος τους πολύ βαρύ. Το να ρίχνουμε τα βάρη στους ηγέτες για την κοινωνική κακοδαιμονία είναι εύκολη λύση. Δεν είναι, όμως, πάντα ανεύθυνος ο λαός. Οφείλει, και μπορεί, να είναι πιο προσεκτικός στις επιλογές του, ώστε να αναδείχνει ως ηγέτες αυτούς που πράγματι ενδιαφέρονται για το λαό. Γι’ αυτό χρειάζεται γνώση. Άρα ο λαός πρέπει να απαλλαγεί από την άγνοια, για ν’ απαλλαγεί και από την κακοδαιμονία.

ΧΝΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ…

Πριν πολλά χρόνια είχα διατυπώσει έναν επιγραμματικό αφορισμό, παίρνοντας αφορμή από την κατάσταση των εκπαιδευτικών μας πραγμάτων και την πνευματική στάθμη του λαού μας.

Έγραφα: «Λαός με κακή παιδεία είναι κακόμοιρος λαός». Σήμερα, ιχνηλατώντας με περισσή προσοχή και ωριμότερη κρίση τα εκπαιδευτικά μας πράγματα, είμαι υποχρεωμένος να καταλήξω στην ίδια διαπίστωση. Όλοι οι εμπλεκόμενοι πολιτικοί, οι αρμόδιοι για τα θέματα της εκπαίδευσης του λαού μας, για την παιδεία του, δείχνουν - και θα πω τα πράγματα χωρίς περιστροφές, ωμά! -, να εκλαμβάνουν την παιδεία ως, περίπου, παιδιά-παιχνίδι! Και φοβάμαι ότι το πράγμα δεν είναι τυχαίο. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό.

Γνωρίζουν - αποκλείεται να μη γνωρίζουν - οι σχεδιάζοντες τα εκπαιδευτικά ότι, εάν στερήσεις από ένα λαό την επιστημονική γνώση, εύκολα μπορείς να τον παραπλανάς και να τον οδηγείς όπου θέλεις. Και έτσι, οικοδομείς τον κόσμο που είναι του χεριού σου - απαλλαγμένος (εσύ) από τις ενοχλήσεις, τις αντιδράσεις και τις αντιθέσεις που θα είχες με λαό γνώστη και σκεφτόμενο. Τούτος ο τόπος στάθηκε μίζερος σε παροχές προς παιδείαν του λαού. Δεκαετίες πολλές! Θυμηθείτε από πότε και πόσο, ακόμα, ακούγεται το σύνθημα: 15% για την παιδεία! Θυμηθείτε από πότε οι εκπαιδευτικοί διεκδικούσαν την κατάργηση του θεσμού του Γενικού Επιθεωρητή (χωροφύλακα, στην πραγματικότητα, και πιστού κομματόσκυλου, στην υπηρεσία εκείνων που τον προήγαγαν στην επίζηλη θέση, χωρίς να έχει - κατά τεκμήριο - κανένα ουσιαστικό προσόν, πλην της πιστής προσήλωσης στον αφέντη που τον διόρισε! Βεβαίως, υπήρχαν πάντα κάποιες  φωτεινές εξαιρέσεις. Αλλά ήταν καταδικασμένες, μέσα στη γενική σήψη να μένουν ατελέσφορες!). Θυμηθείτε τις διαμαρτυρίες και τους αγώνες των εκπαιδευτικών κατά της κατάργησης της επετηρίδας διορισμού τους, κατάργηση που ενέσκηψε ως καταιγίδα ραγδαίας έκπτωσης και ευτελισμού της ποιότητας της εκπαίδευσης, ενώ προβλήθηκε από τους αρχιτέκτονές της ως πανάκεια για όλα τα κακώς κείμενα της Εκπαίδευσής μας! Όλα τούτα που σχεδιάστηκαν και νομοθετήθηκαν, οδήγησαν σε ένα χάος. Μα, το κυριότερο και απριόρι αναγκαίο για να καρπίσει κάθε εκπαιδευτική προσπάθεια, η οικονομική κατάσταση του εκπαιδευτικού, της «ψυχής» της εκπαίδευσης, αντιμετωπίστηκε με σαράφικη, στενόκαρδη, αντίληψη. Καμιά απλοχεριά για οικονομική άνεση της ζωής του εκπαιδευτικού. Όχι για να ζει στη χλιδή, μα για να ανταποκρίνεται με στοιχειώδη αξιοπρέπεια στις ανάγκες του και να επιτελεί απερίσπαστα το έργο του - που το λένε, και δικαίως, λειτούργημα, χωρίς, όμως μέριμνα από την πολιτεία για να είναι δυνατόν στον εκπαιδευτικό να σταθεί ως λειτουργός!.. Ευτύχησα στην εκπαιδευτική μου διαδρομή να υπηρετήσω τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα, από όλες τις θέσεις: διδακτικές (καθηγητής Λυκείου), διοικητικές (Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης) και συνδικαλιστικές (Πρόεδρος πολλών ΕΛΜΕ και Ε. Γραμματέας ΟΛΜΕ). Έζησα και μελέτησα τα προβλήματα «από μέσα». Όχι ως παρατηρητής αλλά ως δρών, μαχόμενος και μελετητής των αναγκών και των αναγκαίων λύσεων, για να αποκτήσει αυτός ο πολύπαθος τόπος την παιδεία που του χρειάζεται για να προχωρήσει σε αληθινή ανάπτυξη, με στόχο «βελτίους ποιείν τους πολίτας εν ταις πόλεσιν…». Κατά συνέπειαν, είμαι σε θέση να γνωρίζω και να σταθμίζω πολύ καλά - και ας μου συγχωρηθεί η αυτοπροβολή - τι είναι προβληματικό και τι όχι στο χώρο της Εκπαίδευσης, ποιο είναι το νοσούν και ποιο το υγιαίνον. Και, όπως πάντοτε στην ενεργή δράση μου είχα πλοηγό το χρέος και μαχόμουν για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών πραγμάτων, αδιαφορώντας για κάθε είδους άλλες σκοπιμότητες που ήταν αντίθετες με το εκπαιδευτικό συμφέρον, έτσι και σήμερα - από τη θέση του παρατηρητή - κρίνω και αξιολογώ τα τεκταινόμενα. Και ομολογώ ότι η κατάσταση με πληγώνει. Με κάνει να αλγώ και να αναλογίζομαι ότι, ενώ ο παρών καιρός μόνον ουχί λέγει φωνήν αφιείς (: ενώ τα πράγματα κραυγάζουν) και απαιτούν σύντομες και σύντονες καινοτομίες και παρεμβάσεις ουσίας και ποιότητας, γιατί οι καιροί ου μενετοί, εμείς μεριμνούμε και τυρβάζουμε περί πολλά, ων ουκ έστι χρεία! Πολύς λόγος γίνεται, τελευταία, για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Σίγουρα, είναι κι αυτό ένα θέμα που επιβάλλεται να ρυθμιστεί. Δεν είναι, όμως, το πρώτο και το ουσιαστικότερο. Προέχουν πολλά άλλα. Αυτό, όμως, φαίνεται ότι εκλαμβάνεται ως απλό και εύκολο στην αντιμετώπισή του και, επομένως, «ας το λύσουμε» βιαστικά και επιπόλαια. «Να ξεμπερδεύουμε». Να έχουμε ένα «όπλο» στο χέρι μας (οι όποιοι κουμαντάροντες τα της εκπαίδευσης) για να τιθασεύουμε τους εκπαιδευτικούς! Γιατί κάποτε…λοξοδρομούν και γίνονται και εχθροί του «συστήματος»… Χαλινάρι, λοιπόν! Εκεί στοχεύει η αξιολόγηση! Κι ας ωρύονται ή ωραιοποιούν τα πράγματα οι επειγόμενοι για τη θέσπιση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών. Ο απώτερος σκοπός είναι να καταστήσουν τους καθηγητές «συνεργάσιμους» και πειθαρχικούς στις άνωθεν εντολές, γιατί όποιος διανοηθεί να φέρει οποιαδήποτε αντίρρηση, θα υποστεί τη βάσανο της… αξιολόγησης, που θα λειτουργεί όχι ως διαδικασία πραγματικής αξιολόγησης προσόντων και ικανοτήτων αλλά ως δαμόκλεια σπάθη καρατόμησης των εχόντων την τόλμην και την αρετήν να αντιλέξουν σε κατάφωρα άνομα κελεύσματα της εκάστοτε εξουσίας! Αυτό είναι παγιωμένο από χρόνια δίδαγμα. Από τότε που ο κύριος γενικός επιθεωρητής συγκέντρωνε πληροφορίες, για τους μέλλοντες να αξιολογηθούν εκπαιδευτικούς, από όλα τα «ευυπόληπτα πρόσωπα» της τοπικής κοινωνίας (όπως ο αστυνόμος, ο κοινοτάρχης, ο αγροφύλακας, ο παπάς, ο καφετζής!...). Αυτή ήταν η πραγματικότητα, τότε. Γι’ αυτό ο επιθεωρητής έχει μείνει στη συνείδηση των εκπαιδευτικών ως ο αλήστου μνήμης «μπαμπούλας» που κατέτρεχε όλους τους φωτισμένους δασκάλους που φρόντιζαν να φωτίσουν τους νέους και να τους κάνουν ευεπίφορους προς την επιστήμη και τη γνώση και όχι λάτρεις και αναπαραγωγούς της συντήρησης και της θρησκοληψίας. Η αξιολόγηση του κυρίου επιθεωρητή εκεί κατέτεινε. Να αναδείξει, να επιβραβεύσει και να προαγάγει τον οσφυοκάμπτη εκπαιδευτικό που πρόθυμα και ευπειθέστατα συντελούσε στη διαπαιδαγώγηση των νέων προς τη δουλεία και όχι προς την ελευθερία! Γιατί, καθώς διακήρυξε ο εθνομάρτυρας Ρήγας, «όποιος ελεύτερα συλλογάται, συλλογάται καλά». Και το ελληνικό Σχολείο (ας καμώνονται κάποιοι, τάχα μου ρέκτες της αλήθειας, για το αντίθετο!), δυστυχώς ενεργεί έτσι που τη δουλεία καλλιεργεί και όχι την ελευθερία. Κόντρα δηλαδή στο λόγο και του Ρήγα και του Σολωμού, με τη βαρύτιμη πνευματική παρακαταθήκη: «Το Έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθινό». Αυτά είναι δεδομένα ανεπίδεκτα αμφισβήτησης, δυστυχώς! Να, γιατί ο εκπαιδευτικός κόσμος εναντιώνεται στην αξιολόγηση! Και έχει τα χίλια δίκια. Όπως είχε τα χίλια δίκια, όταν εναντιώθηκε (αναποτελεσματικά, δυστυχώς!) στην κατάργηση της επετηρίδας που, κατά τους εμπνευστές της, θα αναβάθμιζε την ποιότητα των εκπαιδευτικών!.. Και, αντί για βελτίωση, ξέρουμε όλοι τώρα που οδηγήθηκαν τα πράγματα και πόσοι αναξιότεροι έχουν υποσκελίσει πολύ αξιότερούς τους και πολλοί μεγαλύτεροι (ηλικιακά) έχουν παραμερίσει πολλούς μικρότερους! Γιατί διατυμπανίστηκε κατά κόρον και το ότι η εκπαίδευση θα στελεχωθεί με νέους, αντί των μεγαλύτερων που διορίζονταν καθυστερημένα εξαιτίας της επετηρίδας. Το βέβαιο είναι ότι η κατάργηση της επετηρίδας όχι μόνο δεν έλυσε κανένα πρόβλημα, αλλά, αντίθετα, δημιούργησε προβλήματα. Το ίδιο θα συμβεί και με τη θέσπιση της αξιολόγησης. Εάν θέλουμε (και ο υποφαινόμενος είναι υπέρ της θέσπισης) την επαναφορά της αξιολόγησης, πρέπει να διασφαλίσουμε, πρώτα, τις προϋποθέσεις για ουσιαστική λειτουργία του θεσμού. Αλλιώς, ας αφήσουμε τους εκπαιδευτικούς να πορευτούν με το φιλότιμό τους - και έχουν φιλότιμο οι Έλληνες εκπαιδευτικοί! -, αφού τους παράσχουμε τα αναγκαία εφόδια που είναι καιριότερα και ουσιαστικότερα, όπως: αξιοπρεπείς αποδοχές, πρόσφορες συνθήκες εργασίας και επιμορφωτικά σεμινάρια κατά τακτά και σύντομα χρονικά διαστήματα, με παράλληλο εφοδιασμό με όλα τα αναγκαία συγγράμματα που χρειάζονται για να παρακολουθούν την εξέλιξη του γνωστικού τους αντικειμένου. Ας παραμερίσουμε, προς το παρόν, την αξιολόγηση, μέχρι να είμαστε βέβαιοι ότι εξασφαλίσαμε τις βασικές προϋποθέσεις για τη λειτουργία της. Και μετά έχουμε καιρό. Ίσως, τότε, να καταστεί και περιττή. Γιατί όταν ο εκπαιδευτικός θα έχει τις αναγκαίες συνθήκες για να επιδοθεί απερίσπαστα στο έργο του, είναι βέβαιο ότι θα αυτοαξιολογηθεί, και μάλιστα αυστηρότερα και αξιοκρατικότερα, με συνείδηση ευθύνης και ειλικρίνειας. Και θα είναι πολύ πιο αποδοτικός και παραγωγικός παρά όσο θα είναι με την παρέμβαση του όποιου «αξιολογητή» -, όταν ο τελευταίος θα είναι φορέας εξουσίας και πρόσωπο άνευ ουσίας και παιδείας. Η αξιολόγηση είναι εξαιρετικά λεπτή διαδικασία που δεν επιτρέπεται να την εμπιστευθεί κανείς «ελαφρά τη καρδία» στον κάθε επίδοξο «αξιολογητή» που δεν είναι εγνωσμένου κύρους, επιστημονικού και ηθικού - με την ευρεία έννοια. Και με πλήρη γνώση, βάσει των πραγματικών δεδομένων του παρελθόντος αλλά και του παρόντος, πιστεύουμε ακραδάντως ότι η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού πρέπει να είναι έργο συλλογικού οργάνου από έγκυρα άτομα και όχι ενός ατόμου. Η συγκρότηση αυτών των συλλογικών οργάνων πρέπει να μεθοδευτεί από την πολιτεία σε συνεργασία με τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς. Είναι, όμως, ώριμες οι συνθήκες για τέτοιες διαδικασίες στη χώρα μας; Ασφαλώς, όχι, πιστεύουμε. Και έχουμε βάσιμες υποψίες ότι, αν θεσπιστεί η αξιολόγηση, «των πραγμάτων ούτως εχόντων», θα ανατείλουν και πάλι μέρες άκρατης «επιθεωρησιοκρατίας», με όλη τη στυφή γεύση των «σταφυλιών της οργής». Η εκπαίδευση ενός λαού και ο σεβασμός της πολιτείας προς τους κληθέντες να διαπαιδαγωγήσουν τη Νεότητα του τόπου είναι μέγιστο κεφάλαιο ουσίας και εγγύησης για το μέλλον του ίδιου του τόπου, του ίδιου του λαού. Κανένας δε νομιμοποιείται και δε δικαιούται να αντιμετωπίζει επιπόλαια και βιαστικά τα ζητήματα της εκπαίδευσης του τόπου και του λαού. Εντέλει, κανένας δε δικαιολογείται να παίζει εν ου παικτοίς. Ιδιαίτερα στους σημερινούς κρίσιμους καιρούς που απαιτούν εγρήγορση και σύμπνοια, γιατί οι υλακές των άγριων σκύλων και οι βρυχηθμοί των λεόντων είναι πολλοί. Κ’ εμείς ένα όπλο έχουμε για ν’ αμυνθούμε: την ελληνική παιδεία. Αλίμονο, αν την αφήσουμε να ναρκοθετηθεί και να υπονομευτεί! Και πολλοί είναι οι εραστές αυτού του σεναρίου! Ενός σεναρίου με Έλληνες χωρίς γλώσσα και παιδεία ελληνική. Χωρίς πνεύμα Ελληνικό. Χωρίς πνεύμα Πλατωνικό και Επικούρειο.

Εντέλει, μας θέλουν Έλληνες χωρίς βίωση του Ελληνικού πνεύματος! Και, ακόμη πιο πολύ πρέπει να συλλογιστούμε πως τις πιο πολλές αρνητικές «υπηρεσίες» στην Ελλάδα τις προσφέρουν…Έλληνες!

ΟΙ ΒΡΥΧΗΘΜΟΙ

ΤΩΝ «ΛΕΟΝΤΩΝ» ΚΑΙ

Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΛΕΟΝΤΗΣ…

Οι τελευταίες εξελίξεις στη χώρα μας είναι σημαδιακές. Τέρμα τα παραμύθια και οι «λεονταρισμοί» των κάθε λογής «πολιτικών», με τη διπλή σημασία: Πολιτική και πολιτικοί. Η λεοντή έπεσε και οι λέοντες έμειναν με την… προβιά – μόνο όπλο και βιος! Δεν είχα, ποτέ ψευδαισθήσεις και αυταπάτες και, γι’ αυτό, προσγειώνομαι ομαλά.

Τούτος ο τόπος, από πολύ παλιά, από τότε που ο Ξενοφώντας κατέγραψε την περίπτυστη και παντελώς άγνωστη στους «Έλληνες» - λόγω στρεβλής, τυφλωτικής και ανορθόδοξης εκπαίδευσης στη χώρα - φράση: «ακούω υμάς τους Αθηναίους δεινούς είναι κλέπτειν τα δημόσια», πορεύεται «την οδόν της απωλείας»! Η χώρα λεηλατείται ανέκαθεν και ανελλιπώς από ποικιλώνυμους χρυσοκάνθαρους – αλληλοστηριζόμενους και αλληλοϋβριζόμενους (τάχα!) - εκπροσώπους της αστικής και μεγαλοτσιφλικάδικης δημ(ι)οκρατίας! Η κατάρα των «τζακιών» σέρνεται στον τόπο σαν σαρωτικό δρολάπι και δηλητηριάζει τον εθνικό κορμό, που κρατούν, ακόμα, όρθιο «με νύχια και με δόντια» οι φιλότιμοι και πενόμενοι βιοπαλαιστές κάθε κατηγορίας. Μόνον αυτοί, οι ταπεινοί και καταφρονεμένοι, είναι οι πραγματικοί στυλοβάτες του Έθνους. Άλλοτε με τον ιδρώτα τους (που οι επιτήδειοι τον μετατρέπουν σε χρυσάφι για δική τους μπάνκα!), άλλοτε με τα καριοφίλια και τις λερές φουστανέλες στα διάσελα των ελληνικών βουνών, ενάντια στην Τουρκιά, άλλοτε με τα μάλινχερ στα ελληνοαλβανικά σύνορα - κόντρα στις ορδές του Ιταλικού φασισμού και του Γερμανικού ναζισμού - και άλλοτε με την άγια Αντίσταση του αδούλωτου Ελληνικού Λαού με τη σημαία του ΕΑΜ κατά των βάρβαρων κατακτητών! Ενάντια στη θέληση των Τσολάκογλου και των αμέτρητων οσφυοκαμπτών που διαγκωνίζονταν στους προθαλάμους των γραφείων των κυβερνώντων τη χώρα δυναστών για… υπουργοποίηση!... Ακούγαμε και ακούμε, δεκαετίες τώρα, για τον παράδεισο της Ευρώπης και τα χρυσά κουτάλια, για την εγγύηση των συνόρων και την ασφάλεια της χώρας, για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και για την αλματώδη ανάπτυξη και προκοπή του Λαού… Ε, οι φούσκες έσκασαν! Οι μάσκες έπεσαν, για πολλοστή φορά, και τα «Δόντια» των «Νομάδων» της νέας «Τάξης» ακονίζονται για να σπαράξουν τις σάρκες - όσες απόμειναν! - των ταλαίπωρων Νεοελλήνων - με τη βοήθεια και για χάρη των ξένων και ντόπιων μεγαλοκαρχαριών! Όλα προδιαγεγραμμένα, προσχεδιασμένα και καμουφλαρισμένα, βέβαια! Για να μην πάρουν είδηση οι φύλακες… Και πολλοί ήσαν και είναι οι παραπλανημένοι, απληροφόρητοι, αιθεροβάμονες και, κάποιοι, ιδιοτελείς! Μα, ο επικείμενος «χαλασμός» - αριστοτεχνικά σχεδιασμένος και απόλυτα κατευθυνόμενος -, θα συμπαρασύρει στη δίνη τους πάντες! Όλη τη λιανομαρίδα! Πλην - όπως πάντα - των καρχαριών! Αυτοί αναταράζουν τα νερά για να τρομοκρατηθούν τα λιανόψαρα, να βγουν από τις κρύπτες και να πέσουν στο χαίνον στόμα τους! Και, έτσι, οι καρχαρίες βγαίνουν πάντα χορτάτοι! Το φαγοπότι τους πάντα συνδυάζεται με «κρίσεις», τρομοκρατίες, πανικούς και δημαγωγίες για χρεοκοπία, πτώχευση, καταποντισμό, βούλιαγμα!... Τούτες τις μέρες, «άστραψε φως και γνώρισε ο νιος τον εαυτό του», κατά το λόγο του εθνικού μας Ποιητή! Ραγδαίες ανατροπές και ομολογίες αναίσχυντες, από επίσημους και ανεπίσημους ποιμάντορες του Λαού, άφησαν να φανούν οι πληγές του τόπου και η κακοδαιμονία που έχει σκηνοθετηθεί, «διαδοχή των επιγενομένων», από όλους τους ανάξιους των προσδοκιών του Λαού και κατώτερους των περιστάσεων εδώ και δεκαετίες πολλές, τώρα! Ξένα φουσάτα, περιβλημένα την τήβεννο του δικαιοκρίτη Τιμητή Ρωμαϊκών χρόνων, σεργιανίζουν στη χώρα απροσχημάτιστα - νέοι Πιουριφόι με φινέτσα και άρωμα λεπτεπίλεπτων τεχνοκρατών-συμβούλων - και διαγουμίζουν τα πάντα, ερήμην και ενάντια στη θέληση του Ελληνικού Λαού, που βάναυσα χλευάζεται, οιονεί λαός υποτελής!

Όλα είναι χλευασμένα! Ο Λαός έχει τεθεί υπό επιτροπεία! Η χώρα κατάντησε προτεκτοράτο! Οι ευθύνες των υπευθύνων είναι βαρύτατες και η ώρα της κρίσης «ήγγικεν»! Πολλοί συγχέουν το ρόλο τους και τις ευθύνες που τους έχουν ανατεθεί και έχουν επωμιστεί εν ονόματι και υπέρ του Ελληνικού! Τα γεγονότα είναι άκρως δυσοίωνα, πλέον!

Λεοντές και προσχήματα, παραχώρησαν τη θέση τους στη γυμνή πραγματικότητα που είναι έμπλεος αίσχους και υποτέλειας! Τα πάντα βοούν και δηλώνουν πως «τινές των ώδε εστηκότων» είναι επιλήσμονες του εθνικού καθήκοντος! Και είναι καιρός να ειπωθεί στεντορείως και να ακουστεί στα πέρατα της Ελληνικής γης η βαθιά μου πεποίθηση (που μακάρι να μην ήταν αληθινή!) πως: τη χώρα τούτη κανείς δεν την έβλαψε, ποτέ, πιο πολύ από όσο κάποιοι «Έλληνες»!

ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΕΛΕΙΑ

Η αρχή της όποιας κατανόησης πραγμάτων και καταστάσεων είναι η σαφής γνώση των εννοιών, των όρων, των λέξεων εντέλει. Χωρίς αυτή τη γνώση, κάθε ενασχόληση με ερμηνεία γεγονότων και κατανόηση θεμάτων, μοιάζει με αθλητή που επιχειρεί να κάνει τον δρομέα, ενώ η φύση ή οι αναποδιές τον οδήγησαν σε… ακρωτηριασμό των ποδιών του! Η ακραία παρομοίωση σοκάρει. Σκόπιμη, λοιπόν, η επιλογή της. Σκοπός αυτού του κειμένου είναι η κατάδυση στο βάθος της τρέχουσας πραγματικότητας και η συναγωγή κάποιων - δυνατών, «το γε νυν έχον», - συμπερασμάτων. Και για να υπάρχει κοινός κώδικας, αποσαφηνίζω τους όρους συμβιβασμός και υποτέλεια. Δε θα κάνω αναλυτική αναφορά, γιατί θα μας πήγαινε σε μάκρος. Θα αρκεστώ στα εντελώς αναγκαία. Συμβιβασμός σημαίνει συνδιαλλαγή, αμοιβαία υποχώρηση, παραίτηση όλων των μερών από κάποια δικαιώματα, ώστε να επέλθει κάποια συμφωνία, που επιδιώκεται από αυτούς που έρχονται σε διαπραγματεύσεις, γιατί, προφανώς, έχουν κοινούς σκοπούς και στόχους ή αμοιβαία συμφέροντα. Εάν ο συμβιβασμός γίνεται χωρίς να βλάπτονται ζωτικά συμφέροντα του συμβιβαζόμενου, αλλά, αντίθετα, διασφαλίζονται αυτά, τότε μιλάμε για επωφελή συμβιβασμό. Αν όχι, πρόκειται για συμβιβασμό αισχρό και κατακριτέο. Υπάρχουν συμβιβασμοί και συμβιβασμοί, λέει ο Λένιν. Και συνεχίζει: πρέπει να ξέρεις να αναλύεις την κατάσταση και τους συγκεκριμένους όρους κάθε συμβιβασμού ή κάθε ποικιλίας συμβιβασμών. Πρέπει να μάθεις να ξεχωρίζεις τον άνθρωπο που έδωσε στους ληστές λεφτά και όπλο για να περιορίσει το κακό που θα έκαναν οι ληστές και να διευκολύνει τη σύλληψη και την εκτέλεσή τους, από τον άνθρωπο που δίνει στους ληστές λεφτά και όπλο για να πάρει μέρος στο μοίρασμα της λείας. Στην πολιτική το πράγμα δεν είναι πάντοτε τόσο εύκολο, όπως φαίνεται στο παιδιάστικο απλό παραδειγματάκι μου. Κάθε άλλο. Και αυτός που θα ’βαζε με το νου του να σοφιστεί για τους εργάτες μια συνταγή, η οποία θα τους έδινε λύσεις έτοιμες εκ των προτέρων για όλες τις περιπτώσεις της ζωής, ή που θα υποσχόταν ότι στην πολιτική του επαναστατικού προλεταριάτου δε θα υπάρχει καμιά δυσκολία και καμιά μπερδεμένη κατάσταση, θα ήταν απλούστατα τσαρλατάνος… Το να αρνιέσαι τους συμβιβασμούς «από άποψη αρχών», το να αρνιέσαι γενικά οποιοδήποτε συμβιβασμό, αποτελεί παιδαριωδία, που είναι δύσκολο ακόμα και να την πάρει κανείς στα σοβαρά. Ο πολιτικός που θέλει να είναι ωφέλιμος… πρέπει να ξέρει να ξεχωρίζει τις συγκεκριμένες περιπτώσεις εκείνων ακριβώς των συμβιβασμών που είναι απαράδεκτοι, που εκφράζουν… προδοσία και να κατευθύνει όλη τη δύναμη της κριτικής του, όλη την αιχμή ενός αμείλικτου ξεσπάσματος κ’ ενός ανειρήνευτου πολέμου ενάντια σ’ αυτούς τους συγκεκριμένους συμβιβασμούς χωρίς να επιτρέπει στους πολύπειρους «καταφερτζήδες» σοσιαλιστές και στους κοινοβουλευτικούς ιησουΐτες να ξεφεύγουν και να ξεγλιστρούν από τις ευθύνες με πραγματείες για «συμβιβασμούς γενικά». Οι κύριοι άγγλοι (προσθέστε, τώρα: και αμερικανοί και Γερμανοί και Γάλλοι!) «ηγέτες» των τρέιντ-γιούνιονς, καθώς και (βάλτε ό,τι θέλετε!), έτσι ξεφεύγουν από τις ευθύνες για την προδοσία που διέπραξαν… Αυτά γράφει passim ο διορατικός Επαναστάτης στο έργο του «ο αριστερισμός, παιδική αρρώστια του κομμουνισμού». Και έρχομαι στον όρο υποτέλεια. Μακάρι να μην υπήρχε ούτε ως λέξη! Για να μην χρονοτριβώ, θα αρκεστώ σε μια και μόνο λέξη: υποτέλεια θα πει δουλεία! Όταν, λοιπόν, ακούτε, φίλοι μου, κάποιες ωραιοποιημένες εκφράσεις, όπως φόρου υποτελής, ιδιότυπο καθεστώς, συμμαχική συμμετοχή, υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ και διάφορα άλλα παραπλανητικά, κουμπωθείτε! Όλες αυτές οι διατυπώσεις κρύβουν μέσα τους την έννοια της δουλείας. Σημαίνουν ότι δεν είμαστε ελεύθεροι και αυτόνομοι, ότι κάποιοι άλλοι φροντίζουν για μας «εν κρυπτώ και παραβύστω», δηλαδή μέσα στα σκοτεινά κονκλάβια. Και εμείς καλούμαστε, απλώς, να πληρώσουμε τα σπασμένα και να εξοφλήσουμε τις (όποιες!) επιταγές! Γιατί τα μεν καλά και συμφέροντα τα διαχειρίζονται προς ίδιον όφελος όλοι οι κρατούντες και κατέχοντες, τα δε… ζημιές και φύρες τα φορτώνουν στην καμπούρα μας! Ο λόγος του Λένιν, αν και αποσπασματικός, είναι πεντακάθαρος! Είμαστε μέσα σε μια αγέλη λύκων που περιβάλλονται χιτώνα αγαθού και ελεήμονα Σαμαρείτη! Είμαστε μέσα σε ένα λάκκο λεόντων που ακονίζουν τα δόντια τους για να κατασπαράξουν «παν άκακον αρνίον»! Μας τρομοκρατούν με το ένα, μας πανικοβάλλουν με το άλλο, μας παπαγαλίζουν την «κρίση», μας κανοναρχούν τη χρεοκοπία, μας κραδαίνουν τη ρομφαία του «βουλιάγματος», μας… μας! Ε, αυτό είναι! Μας έκαναν, κάτω από την πολύγλωσση και πολύτροπη παραπλάνηση, να πιστέψουμε πως ο πλανήτης ολόκληρος έχει απελπιστική φτώχεια! Τέτοια φτώχεια που πρέπει να σφίξουμε τις ζώνες μας και να μάθουμε να ζούμε με «ψωμί και ελιά» και να λέμε και «δόξα το Θεό»!.

Όλο το «σύστημα», μέσα και έξω από τη χώρα μας, έχει δρομολογήσει ένα επαίσχυντο σχέδιο διαβουκόλησης και τρομοκράτησης των απλών ανθρώπων, για να διαγράψουν από τα κιτάπια δικαιώματα και διεκδικήσεις και να… καθίσουν φρόνιμα, γιατί οι καιροί είναι δύσκολοι!... Αυτό είναι το σενάριό τους. Δηλαδή οι απανταχού λωποδύτες και αγιογδύτες, πότες του ιδρώτα και του αίματος των εργαζομένων, θέλουν να στύψουν ακόμα τους ανθρώπους της βιοπάλης και να τους καταντήσουν ακίνδυνα σκέλεθρα! Ένα παγκόσμιο, «απρόσωπο και αθέατο» διευθυντήριο (ή όπως θέλετε πείτε το), από ανθρώπους του σωλήνα - κυριολεκτικά! -, πληκτρολογούν κάποια κουμπιά και ρυθμίζουν τις τύχες των ανθρώπων! Αυτοί, σίγουρα, δεν έχουν μέσα τους όχι ανθρωπιά, μα ούτε ίχνος από συναισθήματα και φρόνηση! Είναι οι γκόλντεν μπόις που κινούνται σαν κουρδιστά μηχανάκια και διαμορφώνουν προγράμματα και σχέδια για ανάπτυξη και ευημερία… που θα προέλθει από… τη μείωση των εργαζομένων, δηλαδή από τη μείωση των… ζώντων! Να πεθάνουν όσοι περισσεύουν!... Πόσοι περισσεύουν; Όσοι και να ’ναι! Τι θα τους λείψουν από το μέτρο των γκόλντεν μπόιδων! Παλιά τα σχέδιά τους, φίλοι μου. Και όλο και φρεσκάρονται! Όλα είναι κατασκευασμένα! Τα φαυλεπίφαυλα επιτελεία τους τέτοια σχεδιάζουν, δουλεύοντας πυρετωδώς! Στρατιές ολόκληρες ανά τον «πολιτισμένο» κόσμο σκαρφίζονται συνεχώς νέους τρόπους καταστολής των λαϊκών αντιδράσεων! Μοναδική τους έγνοια η πνευματική και υλική εξαθλίωση των ταπεινών και καταφρονεμένων απλών (δισεκατομμυρίων!) ανθρωπάκων! Όλων μας! Εκτός ελαχίστων (που πανάθεμά τους!), θέλετε μερικών χιλιάδων, μερικών εκατομμυρίων (ζήτημα είναι!), αυτό είναι μόνο που τους νοιάζει! Ο αποδέλοιποι, στις… χωματερές! Οι τρόποι τους, για να μας εκμαυλίζουν, κάθε φορά ανανεώνονται. Πολύ παλιά, ένα κομμάτι ψωμί! Κ’ έλεγε ο δούλος: σπολλάτη αφέντη! Κατοπινά, τα ναρκωτικά (και τώρα, βέβαια! Διαχρονικά αυτά!).

Παραϋστερα, τ’ αυτοκίνητα. «Ξέρεις ποιος είμαι ’γώ, ρε»; Και με τρόπο έδειχνε τη μερτσέντες, που του ανέβαζε την, από κολοκύθι, προσωπικότητα! Μετά, η τηλεόραση. Με είδες στην τηλεόραση; Ρωτάει τον… καθημερινό στην παρέα του καφενείου, γιατί σε κάποιο στιγμιότυπο τον έδειξε το γυαλί να τον ρωτάνε για… τα νέα μέτρα της κυβέρνησης! Και δώστου κόρδωμα! Έχεις πλακέ, ρε; Ε! Χάνεις! Δεν το συζητώ! Και το χαζοκούτι, τη δουλειά του! Μάγος της παραπλάνησης! Κατόπιν τα κινητά: ο καθένας μας κ’ ένας κουνιστός φωνακλάς! Σχετικά τελευταίο, το Ιντερνέτ: ένας οχετός παντοειδών λυμάτων, πνευματοκτόνας λεηλασίας, αγνώστων μελλοντικών συνεπειών. Διαφθορείο πνεύματος στα χέρια απαίδευτων! Και επειδή το μέγα πλήθος είναι απαίδευτο, οι συνέπειες θα είναι τρομακτικές! Πολύ τρομερές θα είναι οι συνέπειες όλων εκείνων που έγιναν (μέσω Ιντερνέτ)! πάνσοφοι, πριν προλάβουν να γίνουν ούτε καν απλοί σοφοί!

Και ύστερα από μια τόσο ζοφερή εικόνα, καιρός να σημειώσουμε τι μέλλει γενέσθαι. Στο κοντινό μέλλον, τα πράγματα δε φαίνεται να ξανοίγουν. Είναι πολλή η σαβούρα που «πέφτει» με όλους τους τρόπους, ώστε και οι υποψιασμένοι μπερδεύονται. Οι ανυποψίαστοι, πλάθουν όνειρα! Πώς όχι, όταν ο ταπεινός βιοπαλαιστής του ετήσιου εισοδήματος των δέκα χιλιάδων ευρώ παίρνει δάνειο για ν’ αγοράσει αυτοκίνητο των είκοσι και τριάντα χιλιάδων; Και πώς όχι, όταν στις απεργίες κατά του εργασιακού ή του ασφαλιστικού νομοσχεδίου, που βάζουν θηλιά στο λαιμό των μισθοσυντήρητων, οι απεργοί μετριούνται σε μερικές χιλιάδες, ενώ θα έπρεπε να «βουλιάζει» ο τόπος από εκατοντάδες χιλιάδες απεργούς; Όταν, βέβαια, παρασφίξουν τα πράγματα, το τοπίο θα αλλάξει γιατί «ανάγκα και θεοί πείθονται». Μπορεί να υπάρξει και πρωιμότερη ωρίμανση, βέβαια. Γιατί κάπου δείχνει ν’ ανάβουν κάποιοι φανοί.

Οπωσδήποτε, όμως, «θαρσείν χρη, ταχ’ αύριον έσσετ’ άμεινον», μας συμβουλεύει ο Θεόκριτος. Και πάντα, βέβαια, κατά νου: «συν Αθηνά και χείρα κίνει»…

Η «ΚΡΙΣΗ» ΚΑΙ ΟΙ ΚΡΟΙΣΟΙ...

Η ρίζα όλων των δεινών που μάστιζαν και μαστίζουν οξύτερα - τεχνηέντως! - στις μέρες μας τους ανθρώπους του μόχθου και της βιοπάλης είναι γνωστή. Μόνον οι πορωμένοι της αντίδρασης και του κατεστημένου και οι διανοητικά καθυστερημένοι δεν ομολογούν την πραγματική αιτία όλων των δεινών της ανθρωπότητας. Και όχι μόνον δεν παραδέχονται τα αυτονόητα και εξόφθαλμα αίτια, μα ειρωνεύονται κιόλας εκείνους οι οποίοι βάζουν τον δάχτυλο στον τύπο των ήλων και ξεσκεπάζουν την πηγή της παγκόσμιας δυστυχίας, δηλαδή τον αδίσταχτο και ανθρωποβόρο καπιταλισμό-ιμπεριαλισμό. Ζούμε σήμερα όλοι οι απλοί άνθρωποι, όλοι αυτοί που παράγουν τον πλούτο όλης της γης και τον καρπώνονται οι ελάχιστοι κηφήνες - που τους βάφτισαν κιόλας και «γκόλντεν μπόις», μην τυχόν και τους κακοκαρδίσουν! -, ζούμε, λέω, μια σκληρή φάση μεγάλων δοκιμασιών που είναι άδηλο πότε θα αποφασίσουν οι αρχιτέκτονές της να την τερματίσουν.

Η «κρίση» της ανθρωπότητας είναι τέχνασμα που επινόησαν οι γνωστοί και μη εξαιρετέοι κροίσοι που είναι ευάριθμοι αριθμητικά και ανυπολόγιστης έκτασης υλικοποσοτικά! Αυτοί μετριούνται στα δάχτυλα των δυο χεριών (οι κορυφαίοι!) αλλά ο πλούτος «τους» (που είναι πλούτος μας) είναι αμέτρητος. Οι άνθρωποι της βιοπάλης πεινάνε και διψάνε σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης και οι ευάριθμοι κοπρίτες ευωχούνται και κολυμπούν στη χλιδή, στην κραιπάλη και στην διασπάθιση των αγαθών που παράγουν οι έντιμοι άνθρωποι της εργασίας. Και για να έχουν και «την πίτα αφάγωτη και το σκύλο χορτάτο», επιστράτευσαν έναν εσμό πρόθυμων οσφυοκαμπτών και παπαγάλων-φερέφωνων που κανοναρχούν σε όλους τους τόνους εκκλήσεις και παρακλήσεις για «συναίνεση», κατανόηση, υπομονή και καρτερία! Σε ποιους απευθύνονται; Σε όλους εμάς τους δοκιμαζόμενους εξαιτίας τους! Και «γυρεύουν και ρέστα» από πάνω! Αυτοί που μας χρωστάνε ζητάνε να μας πάρουν και το γάιδαρο! Δια μέσου της στρατιάς των παπαγάλων που χρυσοπληρώνουν, προφανώς (εκτός αν πρόκειται περί ηλιθίων φερεφώνων, πράγμα μάλλον απίθανο!), διασπείρουν με κάθε τρόπο στη διαπασών ψεύδη και τρομο-ειδήσεις που προκαλούν σύγχυση και πανικό σε όλους και ιδιαίτερα στους περιορισμένης ενημέρωσης απλούς ανθρώπους. Και αφού τους απομυζούν και την τελευταία ρανίδα του ιδρώτα τους, τους κρατάνε σε κατάσταση πανικού και ομηρίας και, μάλιστα, με έκφραση ικανοποίησης από τους ίδιους τους αφελείς δυναστευόμενους που… θα τους εγγυηθούν οι καρχαρίες να μην πάθουν χειρότερα απ’ όσα πάθαιναν τώρα - αρκεί να πάψουν να γογγύζουν, μα να υπομένουν καρτερικά αυτή την απρόσμενη… θεόσταλτη «κρίση»! έτσι, όπως στα μικρά παιδάκια δίνουμε καραμέλες για να μην κλαίνε…

Προφανώς βρισκόμαστε σε μια ιστορική καμπή που ο καπιταλισμός επιστρατεύει τα πάντα για να πετύχει την επιμήκυνση του διεφθαρμένου και ανθρωποκτόνου βίου του, για να ολοκληρώσει το… θεάρεστο έργο του, με τη βοήθεια και του θεού που κατά κόρον επικαλείται! Γεγονός είναι ότι ο ιμπεριαλισμός μάχεται μεθοδικά και επίμονα. Χρησιμοποιεί όλα τα όπλα και όλες τις μεθόδους που διαθέτει για να παραπλανά και να αποδομεί τη σκέψη και την αντίσταση των ανθρώπων. Και, δυστυχώς για τους λαούς όλης της γης, αυτή τη χρονική συγκυρία η τεχνολογία είναι άκρως αποτελεσματική! Και είναι στα χέρια του κατεστημένου! Το μεγάλο όπλο, η νοσηρή,  ή μάλλον νοσογόνα, τηλεόραση, βρίσκεται στα χέρια των εχόντων και κρατούντων. Όλοι όσοι έχουμε την ψευδαίσθηση ότι δε μας επηρεάζει και ότι τη «ρεγουλάρουμε» και την ελέγχουμε, είμαστε θύματά της - σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό! Κοντά σ’ αυτήν, είναι και τα έντυπα αστικά μέσα «ενημέρωσης» που μας παγιδεύουν με κάθε λογής προσφορές τους - από σιντί και ντιβιντί μέχρι φρουφρού κι αρώματα! Οκάδες ζυγίζουν τα κυριακάτικα φύλλα! Και ο κόσμος τ’ αγοράζει! Και απορεί κανείς πώς με τέτοιο χαρτομάνι που ξοδεύουν οι εκδότες των εφημερίδων βγαίνουν πέρα; Και όμως, βγαίνουν! Αλλά και αν δεν βγαίνουν, δεν ενοχλούνται. Έχουν άλλους τρόπους και πόρους. Αρκεί να πετύχουν το στόχο τους. Και ο στόχος είναι η ύπουλη προπαγάνδα που γίνεται τόσο ύπουλα και μεθοδικά που για να την καταλάβει κάποιος πρέπει να έχει… διδακτορικό! Αν θέλετε να διαπιστώσετε την ύπουλη και συστηματική υπονόμευση των αξιών και του δημοκρατικού φρονήματος και την καλλιέργεια πνεύματος παραίτησης και δουλοπρέπειας, επιχειρήστε μια συστηματική έρευνα με ζητούμενο: πόσες αναφορές γίνονται σε κάθε έντυπο με απαξιωτικό τρόπο κατά του σοσιαλιστικού κόσμου και των ηγετικών στελεχών της σοσιαλιστικής επανάστασης. Δε θα πιστεύετε στα μάτια σας! Δεν υπάρχει περίπτωση να βρείτε έντυπο χωρίς καταφορά κατά του «εγκληματία» Στάλιν! Για Χίτλερ και Μουσολίνι δε χρειάζεται να καταφέρονται τα παπαγαλάκια! Για την αθλιότητα του τρίτου κόσμου, που οι άνθρωποι ακόμα και στις μέρες μας πεθαίνουν κατά χιλιάδες από πείνα και δίψα, οι σε «διατεταγμένη υπηρεσία» παπαγάλοι δεν… έμαθαν τίποτα! Έτσι αναλύουν τα γεγονότα και σταθμίζουν τα πράγματα οι ανά την επικράτεια (αλλά και παγκοσμίως!) πληρωμένοι κονδυλοφόροι και... μαρκουτσοφόροι και προσπαθούν να αναχαιτίσουν τις μαχόμενες λαϊκές μάζες που αγωνίζονται για το δίκιο τους, που μάχονται να περισώσουν ό,τι είναι δυνατό μέσα στη λαίλαπα που έχουν προκαλέσει οι αδίσταχτοι κροίσοι! Οι ανθρωποφάγοι μεγιστάνες του υλικού πλούτου, του πλούτου που παράγουν οι λαοί και καρπώνονται οι κηφήνες! Αυτές είναι, ωμά και απερίφραστα, οι διαπιστώσεις της σημερινής κατάστασης, όπως την «κατασκεύασαν» οι κρατούντες σε παγκόσμια κλίμακα. Στόχος τους η παραπέρα εξαθλίωση των λαών και η υποταγή τους στα κελεύσματα των τυχοδιωκτών που καρπώνονται τον πλούτο. Διότι δεν τους αρκεί η συσσώρευση του παγκόσμιου πλούτου. Θέλουν την παγκόσμια υποταγή, για να ευωχούνται ανενόχλητα και να ρεύονται χυδαία μέσα στις πολυτελείς κατοικίες τους, μακριά «από τη βουή του κόσμου»! Και αυτοί μεν αυτά κάνουν και θέλουν. Εμείς, όμως, τι πρέπει και τι κάνουμε; Είμαστε σε διαρκή εγρήγορση και αγωνιστική ετοιμότητα; Κάνουμε αγώνα για να διατηρήσουμε και να κατακτήσουμε και άλλα δικαιώματα; Ή παθαίνουμε πλύση εγκεφάλου παρακολουθώντας τα σαχλά προγράμματα της ψυχοφθόρας και πνευματοκτόνας τουβούλας, πληρώνοντάς την για να μας εκμαυλίζει; Ο καθένας ας αναλογιστεί τη θέση του και το χρέος απέναντι στον εαυτό του, στους άλλους και στους επόμενους που θα τους παραδώσουμε τον κόσμο…

Κι αν είναι βέβαιος πως έχει επιτελέσει το χρέος, καλώς. Αν, όμως, είναι αμέτοχος στους αγώνες για την κοινωνική δικαιοσύνη και ευημερία, ποτέ δεν είναι αργά για να στρατεύεται μαζί με όλους εκείνους που διεκδικούν όλα τα δικαιώματά τους. Οι καιροί είναι μουντοί και οι μπόρες είναι πάντα ανάλογες με τη ετοιμότητά μας να τις αντιμετωπίσουμε. Όταν εμείς δείχνουμε ανοχή, το κακό φουντώνει και θεριεύει. Όταν είμαστε στις επάλξεις των κοινωνικών και πνευματικών αγώνων, οι ουρανοί ξαστερώνουν και οι μπόρες αποτρέπονται.

Και να έχουμε πάντα κατά νου ότι τα μεγάλα προβλήματα που σκόπιμα δημιουργούν οι κροίσοι, δε λύονται με μπαλώματα και φτιασιδώματα που μας υπόσχονται κάποιοι επαναστάτες του γλυκού νερού και των γκρίζων ζωνών. Ένα χωράφι σπαρμένο με τσουκνίδες, όσο και να το καλοφτιάξεις τσουκνίδες θα κάνει. Αν θέλεις να κάνει σπανάκι και μαρούλια, πρέπει να ξεριζώσεις τις τσουκνίδες και να σπείρεις αυτά που θέλεις. Αλλιώς κοροϊδεύεις και τον εαυτό σου και τους άλλους. Τελειώνοντας αυτές τις απλές και όχι πρωτότυπες σκέψεις, που ίσως να τις έκανες κ’ εσύ που τις διαβάζεις και κάθε άλλος, θέλω να τονίσω ότι η δύσκολη εποχή μας μπορεί να γίνει ακόμα χειρότερη, αν εμείς συνηθίσουμε στην αδράνεια και στην απραξία, όπου μας κατευθύνουν όλα τα αστικά μέσα μαζικής αποβλάκωσης που λειτουργούν άψογα, με τη φροντίδα των πρόθυμων παρατρεχάμενων της αστικής «καθεστηκυίας» τάξης.

Είναι γνωστές οι αδυναμίες του καθενός, γνωστά τα εμπόδια και οι δυσκολίες που δυσχεραίνουν τη ζωή όλων. Γνωστό, ακόμα, ότι οι κάθε είδους δυσκολίες «κατασκευάζονται» και σκόπιμα από τους μηχανισμούς των κρατούντων, για να τροχοπεδήσουν τις προσπάθειες όλων για κοινούς κοινωνικούς αγώνες. Αυτός είναι ένας λόγος παραπάνω που επιβάλλει την επαγρύπνηση και τον αδιάκοπο αγώνα, ώστε να λυτρωθούμε κάποτε οριστικά από τη σκλαβιά του βάρβαρου καπιταλισμού με τις ανίατες πληγές!

ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΣ

Προδήλωση: Οι έννοιες πολιτικοί και πολίτες ετυμολογικά είναι συγγενείς αλλά ουσιαστικά πόρρω απέχουν η μια από την άλλη και η πρώτη από την πραγματική της σημασία. Δήλωση: Κατά έναν προσδιορισμό που μου είναι προσφιλής αλλά όχι δικός μου, πολιτικός είναι όποιος νοιάζεται για τις επόμενες γενεές. Αυτό, σήμερα, δε συμβαίνει! Είναι κοινή διαπίστωση. Το δεύτερο σκέλος του προσφιλούς μου προσδιορισμού είναι: πολιτικάντης είναι αυτός που νοιάζεται για τις επόμενες εκλογές. Αυτό, συμβαίνει σήμερα. Και η διαπίστωση είναι, επίσης, κοινή. Θέσεις: Αυτές οι σκέψεις γράφονται με ενδόμυχη επιθυμία και πρόθεση να υπογραμμίσουν τη βαθύτατη διάσταση ανάμεσα στους σημερινούς πολιτικούς και τους πολίτες που έχουν το θλιβερό προνόμιο και την κακή μοίρα να κυβερνιούνται από τους «πολιτικούς» που είναι στην πραγματικότητα πολιτικάντηδες. Βεβαίως, η ευθύνη είναι και των πολιτών, αναντίρρητα. Γνωστό ότι επιχειρούνται δικαιολογήσεις των «αδικαιολόγητων». Οι πολίτες ρέπουν προς την εύκολη λύση και την επίκληση του σαχλού επιχειρήματος: «ε, τι να κάνω εγώ;». Όχι, φίλτατε! Μπορείς να κάνεις! Και μάλιστα, πολλά! Βεβαιότατα, η ευθύνη των απλών πολιτών δεν είναι ισοβαρής με εκείνη των πολιτικών και μάλιστα των ψηλά ιστάμενων. Ο πολίτης είναι εκείνος που συμβιώνει μέσα σε μια πόλη - με την πλατιά σημασία του όρου. Στο σημείο αυτό, όμως, ο πολίτης δείχνεται κατώτερος του προσδιοριστικού όρου. Δεν συμβιώνει, με όρους κοινωνικής συμπεριφοράς! Κακά τα ψέματα! Δεν έχει συνείδηση συλλογικής ευθύνης και ανάλογης κοινωνικής συμπεριφοράς! Ζει σαν τα πάντα γύρω του να είναι μόνον γι’ αυτόν, αν του είναι αρεστά, και για όλους τους άλλους, αν του είναι δυσάρεστα! Βέβαια, προβάλλει το αφοπλιστικό επιχείρημα: έτσι τον διαπαιδαγωγούν! Αληθινό το επιχείρημα. Όχι, όμως, απόλυτα. Ναι, το σύστημα έτσι διαπαιδαγωγεί! Σαφέστατα. Όσο, όμως, ζεις μέσα σ’ αυτό, βελτίωσε λίγο τους κοινούς όρους συμβίωσης και μην δυσχεραίνεις περισσότερο τη ζωή τη δική σου και των άλλων. Εδώ, θεωρώ αναγκαίο να κάνω μια διευκρίνιση, για να μην παρανοηθούν τα λεγόμενα για τη βελτίωση των όρων κοινωνικής συμβίωσης. Σε καμιά περίπτωση δεν εννοώ ότι ο πολίτης μπορεί να διορθώσει τα «κακώς κείμενα» που δημιουργούνται από τους κρατούντες και διοικούντες. Την έλλειψη δρόμων, την απουσία πράσινου, την ανυπαρξία χώρων στάθμευσης, την ασυδοσία των εκκωφαντικών πηγών κάθε είδους ήχων-μαστιγωτών των νεύρων, το κυκλοφοριακό αλαλούμ και πολλά άλλα παρατράγουδα που ταλανίζουν τη ζωή μας μέσα στα αστικά κέντρα (αν και τα χωριά δεν πάνε πίσω!), δε μπορεί να τα αντιμετωπίσει ο απλός πολίτης ατομικά. Αυτά, έχουν αλλού τις ρίζες τους και μόνον με λαϊκούς αγώνες και πολιτικές κινητοποιήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν. Μόνον η συνειδητοποίηση ότι τα κάθε λογής «καρκινώματα» της κοινωνίας είναι «φρούτα» του αδιέξοδου κόσμου του ιμπεριαλισμού που θα γίνονται ολοένα και χειρότερα, μπορεί να ανοίξει το δρόμο για λύτρωση και απαλλαγή από τα δεινά. Τα «φρούτα» του καπιταλισμού-ιμπεριαλισμού είναι πληγές που δεν θεραπεύονται με ασπιρίνες! Θέλουν ριζική ανατροπή και ξερίζωμα μέχρι την έσχατη ίνα τους! Αυτό, είναι καθήκον όλων μας και μακροπρόθεσμο. Και πρέπει να είναι μόνιμος στόχος όλων μας, αν θέλουμε να λάμψει κάποτε ο ήλιος της δικαιοσύνης και της ειρήνης πάνω στη γη. Πέρα, όμως, από αυτό το χρέος, στην καθημερινότητά μας υπάρχουν κάποια πράγματα που μπορούν να αντιμετωπιστούν, χωρίς να περιμένουμε την ανατροπή του «συστήματος» για να τα διορθώσουμε…  Λίγα παραδείγματα, στην τύχη, από τις καθημερινές πράξεις ή παραλείψεις όλων μας: όταν παρκάρεις το αυτοκίνητό σου, φρόντισε να μην κάνεις κατάχρηση του χώρου! Πόσες φορές δε γινόμαστε μάρτυρες τόσο «ασουλούπωτου» παρκαρίσματος, που τρία αυτοκίνητα πιάνουν χώρο για τέσσερα;  Ή πόσες φορές δε βλέπουμε παρκαρισμένα οχήματα κατά τόσο άτσαλο τρόπο που να είναι προβληματική η διέλευση των άλλων; Όταν οδηγείς, αυτοκίνητο ή μηχανάκι, δεν είναι ανάγκη να ξεσηκώνεις τον κόσμο από το άγριο μαρσάρισμα! Δεν γίνεσαι διάσημος, με το να θορυβείς! Όταν πας τα σκουπίδια στον κάδο απορριμμάτων, τοποθέτησέ τα μέσα, μην τα παρατάς στο πλάι. Όταν βγάζεις το σκύλο σου έξω, έχεις υποχρέωση να προστατεύεις τους δρόμους από τα περιττώματά του. Δεν είναι πολιτισμός να γεμίζουν τα πεζοδρόμια ακαθαρσίες! Και το φαινόμενο αυτό είναι μόνον Ελληνικό! Οι φίλοι των ζώων πρέπει να είναι και φίλοι των συνανθρώπων τους… Όταν ανοίγεις το ραδιόφωνό σου, χαμήλωσε την έντασή του. Να ακούς εσύ, όχι όλο το τετράγωνο! Οι άλλοι μπορεί να κοιμούνται ή να θέλουν ν’ ακούσουν άλλα. Μην τους βομβαρδίζεις με τις δικές σου επιλογές! Όταν είσαι καθισμένος στο λεωφορείο και είσαι νέος, δώσε τη θέση σε κάποιον που είναι όρθιος και έχει ανάγκη… Αυτά, είναι λίγα από τα καθημερινά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, όχι για να καλοκαρδίσουμε το «σύστημα», μα για την ίδια τη ζωή μας που, έτσι κι αλλιώς, είναι αφόρητη. Να αμβλύνουμε λίγο τη μιζέρια μας. Αυτά, μπορεί να τα κάνει ο καθένας μας. Κ’ εγώ κ’ εσύ κι ο άλλος… Όλοι! Ταυτόχρονα, αγωνίσου να ανατρέψεις το διεφθαρμένο σύστημα. Αν δεν αγωνίζεσαι - και μην ισχυριστείς και πάλι ότι δε μπορείς - για την ανατροπή του κακότροπου και διεφθαρμένου κοινωνικού καθεστώτος, τότε είσαι κ’ εσύ μέρος και - χωρίς να το καταλάβεις - συντηρητής του συστήματος. Και θα το «λούζεσαι», όσο θα το υπηρετείς, ενώ κάνεις τον διαμαρτυρόμενο, τάχα μου, στα λόγια μόνον! Δε θέλω να εκλαϊκεύσω μέχρι την υπεραπλούστευση και να πω πώς μπορείς να αντιδράσεις βελτιωτικά για τη ζωή σου, μα αναγκάζομαι να πω ένα απλό παράδειγμα: μην ψηφίζεις ξανά εκείνον που τον ψήφισες μια φορά και σε εξαπάτησε!

Γύρισε την πλάτη σε όσους βλέπεις ότι σε παραγκωνίζουν και σε θυμούνται μόνον στις εκλογές και στη φορολογία! Και σκέψου πολύ, πριν ανοίξεις την τηλεόραση! Αυτό το χαζοκούτι, χωρίς να σου προσφέρει σχεδόν τίποτα καλό, σου κάνει πολύ κακό! Ξέρω πως όλοι σχεδόν ισχυρίζονται ότι ξέρουν να κάνουν καλή χρήση της! Είμαι από εκείνους που πιστεύουν πως στη συντριπτική πλειονότητά τους τα τηλεοπτικά προγράμματα δεν προσφέρουν τίποτα καλό! Και οι ελάχιστες εξαιρέσεις, χρησιμοποιούνται για παραπλανητικό άλλοθι! Για να μην υπάρξει παρανόηση: μιλώ για τα αστικά ραδιοτηλεοπτικά και έντυπα μέσα «ενημέρωσης».

ΣΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΩΝ ΕΟΡΤΩΝ…

Πολλαπλά είναι τα μηνύματα κάθε φορά που έρχονται μέρες εορτών. Όσο πιο «μεγάλες», μάλιστα, και φανταχτερές είναι οι γιορτές, τόσο, κατά κανόνα, πολυσήμαντα και περίπλοκα τα αμφίσημα ή πολύσημα μηνύματα. Με τις πολλαπλές αναγνώσεις και αποκωδικοποιήσεις τους. Η λήψη τους αλλά και ο «πρόηχος» και ο απόηχος που τα συνοδεύει, στις πριν και μετά μέρες, είναι έντονες συναισθηματικές «αναταράξεις» που διαχέονται μέσα στις ψυχές των κάθε κοινωνικής και πνευματικής κατηγορίας κοινών θνητών-ανώνυμων και «ψευτοεπώνυμων» (τι θα πει ανώνυμων; Όλοι οι άνθρωποι στον «πολιτισμένο» κόσμο μας - στους πρωτόγονους νομίζω πως δεν ισχύει -, έχουν κάποιο επώνυμο, άρα δεν υπάρχουν…ανώνυμοι, υπάρχουν, απλά, εξαθλιωμένοι κι αυτούς εννοούν οι χρήστες του όρου!) - του πλανήτη μας. Και προκαλούν ποικίλους στοχασμούς, σκέψεις και προβληματισμούς. Γιορτή, βέβαια, σε πρώτη ανάγνωση, θα πει: χαρά, διασκέδαση, καλοπέραση, ανεμελιά, εκτόνωση, φαί, πιοτό, χορό, τραγούδι, παρέα, ξεφάντωμα και άλλα «καρυκεύματα», κατά τις ορέξεις του καθενός! Από τα πανάρχαια χρόνια, έτσι. Γιατί «βίος ανεόρταστος, μακρά οδός απανδόκευτος», είπε, με απλή και αφοπλιστική ειλικρίνεια, ο στοχαστικός Δημόκριτος. Αλλά όλα τούτα που φέρνουν στο νου οι μέρες των εορτών, συνήθως ξεχνιούνται μόλις «πέσει ο κουρνιαχτός» των επίσημων ημερών και ο καθένας γυρίσει στο πόστο της καθημερινότητας. Ίσως να ήταν και ανώφελο ή ψυχοφθόρο να διαλογίζεται ο άνθρωπος ασταμάτητα και να ταλανίζει την ύπαρξή του με απανωτούς προβληματισμούς. Το «μέτρον άριστον» έχει κι’ εδώ τη θέση του. Όμως, το καίριο ερώτημα είναι πόσοι και πώς προβληματίζονται στους καιρούς μας, έστω και στα όρια του ρητού «μέτρον άριστον»; Πόσοι και πώς αναλογίζονται ό,τι γίνεται στον κόσμο, λίγο απόμερα, έξω από τον «εαυτούλη του»; αλλά, και όσοι έχουν την ευαισθησία να συγκινούνται με τα τραγικά και απάνθρωπα που διαδραματίζονται στον κόσμο, πώς ενεργούν, πρακτικά, για την περιστολή αυτών των ανεπιθύμητων θλιβερών καταστάσεων; Πόσοι και πόσο μετατρέπουν τους αναλογισμούς τους με δράση - με έργο ή έστω  λόγο - για να πάψουν τα δυσάρεστα να πληγώνουν τους αμέτρητους εξαθλιωμένους της γης; Στατιστικές τέτοιες, συνήθως, θεωρούνται «γραφικότητες». Και αποφεύγονται, όμως, παρά τη συστηματική αποφυγή τους από τους κάθε λογής «επιτήδειους», που έχουν κάθε λόγο να επιθυμούν τη διαιώνιση της εξαθλίωσης και την εξακολούθηση της ίδιας κατάστασης που συμφέρει τους λίγους προνομιούχους, οι στατιστικές προκύπτουν «έμμεσα». Και, δυστυχώς, είναι απογοητευτικές. Υπάρχουν, πάντα, οι εξαιρέσεις. Υπάρχουν κάποιοι που «τα σπλάχνα τους κ’ η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν». Μα, τι γίνεται με το μέγα πλήθος, ακόμα κ’ εκείνων που δεν είναι πολύ μακριά από τον «τόπο του εγκλήματος»; Πόσοι, λαβωμένοι από την κοινωνική αναλγησία, δε λησμονούν την ίδια τους την κακοπάθεια και, αντί ν’ αγωνιστούν για τη λύτρωσή τους, παραδίνονται στη νιρβάνα και τη μοιρολατρία; Ηττοπαθείς και άβουλοι; Θα πείτε: τι μπορούν να κάνουν, τόσο ασήμαντοι που είναι; Πώς να αντιπαλέψουν οι ταπεινοί και καταφρονεμένοι με τους γίγαντες της δύναμης και της αχαλίνωτης εξουσίας; Πώς ένας μικρόσωμος, αδύναμος, Δαβίδ να εναντιωθεί σε έναν τερατόμορφο, γιγαντόσωμο, Γολιάθ; Ναι! Αλήθεια, ο συσχετισμός δύναμης είναι ένας αποφασιστικός παράγοντας που ελαχιστοποιεί τις ευοίωνες προοπτικές για τον ποσοτικά υπολειπόμενο. Αυτός είναι ο λογικός κανόνας. Όμως, πόσες φορές δεν στέφτηκαν με το στεφάνι της νίκης; Και δε θα αναφερθώ καν στο παράδειγμα του βιβλικού περιστατικού, που παραπέμπει σε μεταφυσικές δυνάμεις και «θέλημα θεού». Θα κάνω απλές νύξεις σε ιστορικά και πραγματικά περιστατικά που διδάσκουν πως η δύναμη των αριθμών, συχνά, ανατρέπεται από τη δύναμη της ψυχής και του δίκιου. Και για να μη λογαριαστεί ο λόγος ως προϊόν ρομαντισμού, πρέπει να τονίσω ότι το πραγματικά υπερέχον ποσοτικά, δύσκολα, βέβαια, υποτάσσεται στο υπολειπόμενο. Αυτό είναι φυσικό και λογικό. Αλλά φοβάμαι ότι, όταν κάνουμε τέτοιες αναφορές, μας διαφεύγει η πραγματική αλήθεια και θεωρούμε ως αδύναμο αυτό που είναι, στην ουσία, το δυνατό. Ωστόσο, ενώ είναι πράγματι δυνατό, αγνοεί τη δύναμή του ή δεν έχει φροντίσει να οργανωθεί και να δρα μεθοδικά. Μια εντελώς επιφανειακή αναφορά στα «πεπραγμένα» των λαών δεν μας πείθει, άραγε, πως «μικροί λαοί» κάνουν κατορθώματα που φαντάζουν απίστευτα; Ας αποφύγω τον πειρασμό να αναφερθώ σε Μαραθώνες, Σαλαμίνες, Πλαταιές, Δερβενάκια, Γραβιές, Μεσολόγγια και στην Ελληνική εποποιία κατά των Ιταλών και Γερμανών στον τελευταίο πόλεμο. Ας αναφέρω τα ηρωικά κατορθώματα του Γαλλικού λαού κατά των βασιλιάδων και της αστοτσιφλικάδικης μπουρζουαζίας! Ας θυμίσω τη μεγάλη Επανάσταση του Ρωσικού αού κατά των αυτοκρατόρων και των κουλάκων. Ας σημειώσω την ηρωική εποποιία του Λλαού της Αϊτής κατά των Γαλλικών στρατευμάτων στις αρχές του 19ου αιώνα, κάτω από την καθοδήγηση του αγνού αγωνιστή Τουσέν Λουβερτύρ. Αλλά δε θα επεκταθώ σε άλλα περιστατικά. Θα αναρωτηθώ, όμως, και θα σας κάνω μετόχους σε κάποιες σκέψεις. Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε αυτά τα ιστορικά δεδομένα, αν μείνουμε προσκολλημένοι σε θεωρίες περί αδύναμων και ισχυρών και σε απόψεις του είδους: «οι αδύνατοι δε μπορούν να σηκώσουν κεφάλι μπροστά στους ισχυρούς»; Τελικά, ποιοι είναι οι ισχυροί και ποιοι είναι αδύνατοι; Μήπως δύναμη μεγαλύτερη από τη δύναμη των λαών δεν υπάρχει; Μήπως η πιο μεγάλη δύναμη είναι το δίκιο και η αλήθεια και αυτά τα έχουν μόνον οι λαοί; Και μήπως η μόνη αδυναμία των λαών είναι η απροθυμία τους και η βραδυπορία να οργανωθούν και να συντονίσουν τις δυνάμεις τους; και, τελικά, μήπως η δύναμη των εχθρών του όποιου λαού είναι μόνον η δική του αδυναμία και ανοχή; Μήπως, δηλαδή, οι λαοί είναι οι μεγάλοι γίγαντες που, ακόμα, δεν έχουν λάβει συνείδηση της μεγάλης τους δύναμης και μήπως αυτό μόνον εκμεταλλεύονται οι εκμεταλλευτές τους; Γιατί αν οι λαοί δεν είχαν τεράστια δύναμη, πώς όταν αποφασίζουν να αγωνιστούν γίνονται αήττητοι και κατατροπώνουν τους δυνάστες τους; Γεγονός, ασφαλώς, μη επιδεκτικό αμφισβήτησης. Και, για επίρρωση αυτής της άποψης, τα λίγα παραδείγματα που αναφέρθηκαν είναι, θαρρώ, αρκετά πειστικά, ασφαλώς. Και μπορεί να τα διαβάσει ο καθένας με όποιον τρόπο θέλει. Και ως ρητορικά και ως πραγματικά. Και, χωρίς να δεσμεύουν κανένα, εκφράζουν, από τη σκοπιά του συντάκτη τους, τις αγωνίες και τους προβληματισμούς του - μέρες που είναι και «πράματα και θάματα» που γίνονται γύρω μας. Βέβαια, μέρες γιορτινές συνηθίζεται να ξεκινάμε και να τελειώνουμε τις όποιες σκέψεις και γραφές, με κάποιες τυποποιημένες ευχές, για να αποτρέψουμε το κακό και να παγιώσουμε το καλό. Όπως, αυτά, τα εννοεί ο καθένας στις λεπτομέρειες τους. Και υπάρχει τόση ποικιλία επιθυμιών από τους αμέτρητους θνητούς που ούτε ο ίδιος ο Θεός δε μπορεί να τις ξεδιαλύνει. Και, φαίνεται, τις πετάει όλες στο καλάθι των αχρήστων. Έτσι πρέπει να εξηγήσουμε το ότι καμιά ευχή θνητού δεν εκπληρώνεται! Τόσες πολλές που είναι και τόσο απαιτητικές, δεν αντέχει κανένα φιλόπτωχο ταμείο να τις υλοποιήσει! Ακόμα και οι θεϊκοί κρούνοι των άπειρων αγαθών διστάζουν να ακολουθήσουν τη «γραμμή Τρισέ»!

Μάλλον, δείχνει να ερωτοτροπούν τα ουράνια προς…ΔουΝουΤου κατεύθυνση! Και τότε!...

Γι’ αυτό, ας κλείσουμε με μόνη ευχή: μακριά από ΔουΝουΤική γραμμή!

ΚΡΙΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ

Η διαπίστωση για τη βαθιά κρίση του πνευματικού, εκκλησιαστικού και πολιτικού κόσμου είναι κοινή και αδιαμφισβήτητη. Ο καθένας μας - με τις όποιες εμπειρίες του - έχει περίπου βεβαιωθεί ότι η κοινωνία μας κινείται σε χαμηλά επίπεδα, που ολοένα και πιο πολύ χαμηλώνουν. Αυτό συμβαίνει σε όλους τους τομείς της κοινωνικής αλλά και της ατομικής δράσης των ανθρώπων του καιρού μας. Δεν θα κουραστώ να το επαναλαμβάνω ότι το ουσιαστικό αίτιο αυτού του συμπτώματος είναι η απαιδευσία. Η απαιδευσία που από τους ιθύνοντες επιδιώκεται με όλους τους τρόπους και από εμάς γίνεται ανεκτή. Ο λόγος της ανοχής μας είναι η ψευδαίσθηση ότι αποφεύγοντας το μόχθο που απαιτεί η παιδεία, σαφώς, είναι αγαθό. Απαιτεί, συνεπώς, κόπο. Αν όμως, αποφύγουμε τους κόπους για την παιδεία, θα πολλαπλασιάσουμε τα βάσανα, τους παιδεμούς, για τη ζωή. Και αυτό κάνουμε. Για την πρόσκαιρη αποφυγή των κόπων, φορτωνόμαστε ισόβια ταλαιπωρία, εξαιτίας της απαιδευσίας, που μας κρατάει στο επίπεδο του δούλου. Το πνεύμα, λοιπόν, υποτονικό. Η πολιτική, επίσης, στον καιρό μας. Αναπόδραστα και ο λόγος που αρθρώνουν είναι υποτονικός, κίβδηλος, αλυσιτελής. Έχουμε, συνεπώς, κρίση του πνευματικού και του πολιτικού λόγου, εμφανώς. Τα δυο αυτά είδη - ως συγκοινωνούντα δοχεία - αλληλοεπηρεάζονται και ανατροφοδοτούνται. Όσο κι αν θέλουν πολλοί να υπερασπίζονται τους δυο χώρους και να τους αναγνωρίζουν καλές προθέσεις, φαίνεται να μη γίνονται πειστικοί. Κάτι προκαλεί δυσπιστία. Φαίνεται ότι πνευματικοί και πολιτικοί άντρες στους καιρούς μας είναι «είδος εν ανυπαρξία», όχι απλώς «εν ανεπάρκεια», που συνηθίζουμε να λέμε. Θα προβληθεί η αντίρρηση: υπερβολές. Εύχομαι να είναι δικαιολογημένη. Να κάνουμε κάποιες αναφορές, που ίσως διαφωτίσουν. Ας ρίξουμε πρόχειρες ματιές στην καθημερινή πραγματικότητα - ο καθένας από τη σκοπιά του και η θέση του - και ας αναζητήσουμε την παρουσία του πνεύματος ή της πολιτικής. Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε σε όλα τα επίπεδα της ζωής με ό,τι σαχλότερο και αντιπνευματικότερο μπορεί να υπάρξει . Ο Τύπος, τα ραδιόφωνα, οι τηλεοράσεις, κάθε μέσο γενικής επικοινωνίας, βρίθουν από κάθε είδους «πνευματική» κοπριά. Τροφοδοτούν το λαό (μικρούς, μεγάλους) με θεάματα και ακροάματα εμετικά, που απευθύνονται στα ζωώδη ένστικτα. Κάθε νεοφώτιστος «δημοσιογράφος» κραδαίνει το μικρόφωνο και εισβάλλει με πάθος μάρτυρα πρωτοχριστιανικών χρόνων στα όσια και ιερά της ζωής, της σκέψης και της ψυχής του ανυπεράσπιστου θεατή και ακροατή. Ξεγυμνώνει τους πάντες και διοχετεύει στην ψυχή τους σαβούρα κάθε είδους: οπτική, ακουστική, γνωστική. Λεηλασία συνειδήσεων. Οχετός προς πάντες. Με στόχο μοναδικό την περιβόητη θεαματικότητα ή ακροαματικότητα. Δηλαδή την κερδοσκοπία. Προς χάρη της κάθε ανοσιούργημα είναι θεμιτό! Η σκύλευση των οσίων και των ιερών είναι θεμιτή. Έτσι γίνεται πράξη. Και ο λαός έρμαιο στη βουλιμία των λαφυραγωγών, στο πάθος των κερδαλέων. Οι τελευταίες αντιστάσεις - όσων είχαν κάποιες - σαρώνονται από τις απανωτές επιδρομές των ελεεινών πιράνχας που ορμούν στη συνείδησή μας αδίστακτα.

Μπροστά σ’ αυτή την παντοειδή λεηλασία, στη βεβήλωση, στο ποδοπάτημα κάθε αξίας, κάθε αξιοπρέπειας και σοβαρότητας, μάταια αναμένει κανείς την παρουσία και τη διαμαρτυρία του πνευματικού κόσμου. Ο λόγος του ή ανύπαρκτος ή τόσο υποτονικός και άνευρος που ισοδυναμεί με τίποτα. Πού είναι θαρραλέες φωνές των διανοούμενων της χώρας να καταγγείλουν, να στηλιτεύσουν με τα μελανότερα χρώματος ασχημίες που διαπράττονται σε βάρος του ανυπεράσπιστου λαού, της ανώριμης νεότητας; Πού είναι η στηλίτευση των ροζ τηλεφώνων και των άθλιων αγγελιών που εκχυδαΐζουν τα πάντα; Πού είναι οι πνευματικοί ταγοί να σημάνουν συναγερμό κατά των φαύλων φαινομένων που κατακλύζουν την κοινωνία; Πού είναι και πώς εννοούν το χρέος τους τα πνευματικά ιδρύματα και η Εκκλησία; Ποιος είναι ο ρόλος τους μέσα σε μια χειμαζόμενη από εκχυδαϊσμό κοινωνία; Πώς αντιλαμβάνονται τον ηγετικό τους ρόλο; Είναι αρκετό να κατέχουν οι επίσκοποι, οι πρόεδροι και τα μέλη των πνευματικών ιδρυμάτων τους υψηλούς θώκους και να ενθυλακώνουν τους παχυλούς μισθούς; Μέχρι εκεί φτάνει, προφανώς, το ενδιαφέρον τους. Το σαρκίο τους και «έτερον ουδέν». Αυτό, όμως, δεν είναι πνευματική και θρησκευτική ηγεσία, είναι «πνευματική» και «θρησκευτική» «ηγεσία». Δηλ. είναι μαριονέτα. Γιατί οι ηγεσίες οι πραγματικές αγωνίζονται με το λαό και για το λαό. Όταν ο λαός δυστυχεί και η ηγεσία αδιαφορεί, σημαίνει πως αυτή η ηγεσία είναι διαβρωμένη και νοσηρή. Η αδιαφορία ή το ενδιαφέρον, βέβαια, με έργα δηλώνεται κι όχι με λόγια. Άρα τα συμπεράσματα αυτονόητα, σε ό,τι αφορά την πνευματική και εκκλησιαστική ηγεσία. Υπάρχει, όμως, και ο πολιτικός κόσμος, που μεριμνά για οτιδήποτε άλλο εκτός από ό,τι απασχολεί και συμφέρει το λαό.

Πλήττονται τα λαϊκά στρώματα από την ανεργία, φτώχεια, δυστυχία. Αδιάφορος ο πολιτικός κόσμος διπλασιάζει τις αποδοχές των βουλευτών.

Και ψηφίζεται από όλες τις πτέρυγες - εκτός του ΚΚΕ - η διάταξη! Τι σύμπνοια πολιτικού κόσμου! Και η αιτιολόγηση (φωνάζει ο κλέφτης να φύγει ο νοικοκύρης!): για φτάσουν στα επίπεδα των άλλων χωρών της Ευρώπης! Αυτοί μόνο! Οι εκπρόσωποι του λαού. Και ο λαός; Αυτός ο λαός που εκπροσωπούν, δεν πρέπει να φτάσει στα επίπεδα των λαών των άλλων χωρών της Ευρώπης; Σιγά τώρα που θα ποτίσουμε και τη γλάστρα!

Ποια η αντίδραση κάθε πνευματικού, θρησκευτικού, πολιτικού, δικαστικού, λαϊκού στρώματος σ’ αυτές τις ραγδαίες εκβαρβαρώσεις της ζωής, της ψυχής, της οικονομίας, της ισορροπίας στον κοινωνικό ιστό, που, έτσι διαβρωμένος, θα καταντήσει ανίσχυρος να σταθεί στα πόδια του, ενώ τόσοι γύρω του επιβουλεύονται τα πάντα;

Με τέτοιο πνευματικό κόσμο άφωνο, αδιάφορο, αμέτοχο - με τέτοιο πολιτικό κόσμο άκρως αμοραλιστικό, με τέτοια δικαιοσύνη άπρακτη -, με τέτοιον τύπο των κουπονιών και τηλεοράσεις εκχυδαϊσμού, πώς θα σταθεί ο λαός φρουρός αυτής της λεηλατούμενης πατρίδας; Ποια πρότυπα και ποια κίνητρα έχοντας στη συνείδησή του; η πολύπλευρη και πολύτροπη πνευματική και πολιτική κρίση διαβρώνει επικίνδυνα το λαό και η κατάσταση έχει φτάσει στα όρια της εξάντλησης. Οι ηγέτες οφείλουν να συνέλθουν, πριν να είναι αργά. Δε χρειάζονται άλλες δοκιμασίες για τον τόπο.  

ΡΑΔΙΟΓΛΩΣΣΟΦΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΛΕΓΛΩΣΣΟΦΟΝΙΑ

ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΑΛΑΛΟΥΜ

ΣΤΑ ΜΜΕ

Κανένας δεν είναι παντογνώστης και αναμάρτητος. Και όποιος το ισχυριστεί φαίνεται να μην άκουσε ποτέ αυτόν τον εύστοχο στοχασμό - και ολοφάνερα αληθινό: «Πρέπει να σπουδάσει κανείς πολύ για να καταλάβει πως ξέρει λίγα».

Υπάρχουν, όμως, και κάποια όρια σε όλα τα πράγματα και παν’ απ’ όλα υπάρχει το σοφό: όσα δεν ξέρεις μην κάνεις ότι τα ξέρεις. Γιατί θα γελοιοποιηθείς, αργά ή γρήγορα. Αν θέλεις να τα ξέρεις, διότι τα βρίσκεις πολύ σπουδαία, κάθισε να τα μάθεις πρώτα. Ώσπου να τα μάθεις, μην κάνεις ότι τα ξέρεις! Άφησέ τα για εκείνους που τα έμαθαν. Λάθη που οφείλονται σε οποιαδήποτε άλλη αιτία γίνονται και θα γίνονται, όσο ο άνθρωπος θα δημιουργεί. Μόνο στην απραξία δεν υπάρχουν λάθη, γιατί δε χρειάζονται. Έχει γίνει το ένα που είναι αρκετό: η ίδια η απραξία, που συνιστά το μέγιστο λάθος.

Ο λόγος εδώ είναι για τα λάθη που διαπράττουν οι αδιαφορούντες για το τι και πως το λένε και - προπαντός! - αυτοί που θέλουν να κάνουν επίδειξη ότι κάτι είναι! Αυτές τις δυο κατηγορίες ανθρώπων που διαπράττουν λάθη έχουμε δικαίωμα και καθήκον να κατονομάζουμε και να χλευάζουμε. Όπως δε σέβονται αυτοί κάποια αυτονόητα πράγματα, έτσι δεν έχουμε υποχρέωση κ’ εμείς να τους σεβαστούμε. Όχι, επαναλαμβάνουμε, γιατί κάνουν λάθη, αλλά για τη νοοτροπία που έχουν. Τα λάθη είναι ανθρώπινα και δικαιολογούνται. Η εμμονή, όμως, σε νοοτροπία «εξυπνάκια» πρέπει να χλευάζεται.

Αυτούς τους εξυπνάκηδες αφορούν αυτά που καταγράφουμε εδώ. Και δε μας ενοχλεί που τους στενοχωρούμε. Ας μάθουν αυτοί πρώτοι να μη στενοχωρούν άλλους και ύστερα ν’ αξιώσουν απ’ τους άλλους να τους σέβονται. Γιατί ποιος σε υποχρεώνει, αγράμματε «εξυπνάκια», να χρησιμοποιείς λέξεις και γραμματικούς ή συντακτικούς τύπους, που δεν ξέρεις, αφού μπορείς να κάνεις χρήση γνωστών; Για να δείξεις ότι κάτι είσαι; Για να είσαι όμως, κάτι, πρέπει να γίνεις πρώτα. Και, ώσπου να το καταλάβεις και να το κάνεις πράξη αυτό, θα υποστείς τα πυρά.

Για να μη μακρηγορήσω, όμως, ανώφελα, καταγράφω τα συνηθισμένα μαργαριτάρια που… αλιεύουμε καθημερινά από τα ΜΜΕ (κάθε λογής) αλλά και από τις συντροφιές που συζητάνε μεταξύ τους καθημερινά, οπουδήποτε. Θα αποφύγω, βέβαια, την αναφορά μαργαριταριών που προϋποθέτουν ειδικές φιλολογικές γνώσεις, όπως λ.χ. όταν γίνεται λόγος «περί των χρηστών των ναρκωτικών…». Εδώ πέφτουν στην παγίδα υπουργοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς και φιλόλογοι! Με αποτέλεσμα να καταντήσει πλέον «σχήμα λόγου» και να παραμείνει ως ορθό αυτό που κανένας δεν ήξερε να το πει σωστά αλλά όλοι «ήξεραν» πως ήταν σωστό, αυτό που η Γραμματική λέει χρήστης, όνομα ουσιαστικό της α’ κλίσης, στη γενική του πληθυντικού εξαιρείται και δεν τονίζεται στη λήγουσα - για να διακριθεί από την πανόμοια γενική χρηστών του επιθέτου χρηστός. Έχουμε λοιπόν: ο χρήστης (=ενάρετος) του χρηστού… και γεν. πληθυντικού: των χρηστών. Ο χρήστης (= αυτός που κάνει χρήση) του χρηστού… και γεν. πληθυντικού: των χρηστών (αντίθετα προς το γενικό κανόνα που λέει πως τα ουσιαστικά ονόματα της α’ κλίσης στη γενική του πληθυντικού τονίζονται στη λήγουσα, πλην του ους. Οι ετησίαι των ετησίων.

Σ’ αυτή την εξαίρεση, που λέει η σχολική Γραμματική, υπάγονται και άλλα ουσιαστικά, που τα λένε οι μη σχολικές Γραμματικές. Όσοι φιλόλογοι δεν είναι…φελλόλογοι τα ξέρουν. Ο υπόλοιπος κόσμος δεν έχει υποχρέωση. Γι’ αυτό καλά κάνει και λέει των χρηστών. Κοντά σ’ αυτό εξαιρείται και το ουσιαστικό αφύη (=σαρδέλλα). Γεν. πληθ. των αφύων, για αντιδιαστολή από την αντίστοιχη γενική αφυών του επιθέτου αφυής.

Επίσης, το όνομα χλούνη (=αγριόχοιρος) στη γεν. πληθ. χλούνων. Για την άγνοια αυτών δεν υπάρχει μορφή. Για τα άλλα, όμως, που θα καταγράψουμε, όποιος θέλει να κάνει τον δημοσιογράφο οφείλει να είναι ενημερωμένος. Και ιδού:

Διανύουμε περίοδο παχέων αγελάδων…Παρακαλώ επέτρεψέ μου να … Παρακαλώ επέγραψέ μου το… Το θύμα είχε επιχθεί προ τριών ημερών… Δεν πρόλαβε να απελυθεί από το στρατό και… Αυτός είναι πολύ ανθυ(η)ρόστομος…το σύνολο των παραγματοποιηθέντων δαπανών… το πλήθος των συμμετεχόντων γυναικών…Έχω απηυδήσει… Θέλω να σας εφιστήσω την προσοχή… Θα επηνεθούν για την πράξη τους… Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως (η)(ει)ρριμμένοι…

(Για το -ι-δεν εγγυώμαι. Ήταν προφορικό…ολίσθημα)… Ο υπάλληλος διέρρευσε την πληροφορία… Έχουν περισυνελέξει…

Άλλου είδους, βέβαια, είναι τα λάθη: «η συνεδρίαση θα γίνει την έκτην μετά μεσημβρίας…», «Αρχίζουμε στις δέκα προ μεσημβρίαν…», «Παν μέτρον άριστον…», «Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού…». Ανάποδη ή σχετική η χρήση λέξεων ή φράσεων: «πανάκεια», με το νόημα του «πάντοτε», ή άλλη, άσχετη με το νόημα της φράσης… Όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος. Αυτά είναι λάθη αδικαιολόγητα για όσους κάνουν χρήση μέσων μαζικής επικοινωνίας. Υπάρχουν και άλλα, βέβαια, που  προϋποθέτουν ειδικότερες γνώσεις, όπως λ.χ. η διάκριση ανάμεσα στο να «εισάγουμε» και να «εισαγάγουμε», να «παράγουμε» και να «παραγάγουμε». Αυτά δεν εντοπίζονται από τους απλούς ακροατές. Ωστόσο, όμως, είναι λάθη, που ένας δημοσιογράφος, ένας κοινωνικός λειτουργός, δε δικαιολογείται να τα διαπράττει. Ακόμα υπάρχουν λάθη στη χρήση παθητικών χρόνων χωρίς το ρήμα να είναι παθητικό (πολιτογραφημένα, όμως, ως ορθά!) όπως λ.χ. το κλιμάκιο «αφίχθη» στο αεροδρόμιο στις … Αντί του αρχαιόπρεπου αλλά σωστού  «αφίκετο». Για ν’ αποφύγουμε και το ένα και το άλλο, μπορούμε να πούμε: «έφτασε».

Λάθος επίσης, το: τα ληφθέντα μέτρα αφορούν «στις ειδικές κατηγορίες…» αντί: αφορούν «τις ειδικές»…

Και το λυσάρι για καλό και για κακό:

Παχειών αγελάδων…επίτρεψέ μου… υπόγραψέ το… είχε απαχθεί… να απολυθεί… αθυρόστομος… πραγματοποιηθεισών δαπανών… συμμετεχουσών γυναικών…μετά μεσηβρίαν…προ μεσημβρίας… Μέτρον άριστον …το δις εξαμαρτείν ταύτο ουκ ανδρός σοφού…πανάκεια =θεραπεύει τα πάντα . (πολύ καλό, επομένως)… εξ απαλών ονύχων = από πολύ μικρή ηλικία (που τα νύχια είναι, ακόμα, μαλακά, απαλά)… όπου δεν πείθει λόγος…, παράγουμε (στον Ενεστώτα, όπως λύνουμε)-παράγουμε (στον αόριστο, όπως: να λύσουμε)… έχω απαυδήσει… θέλω να σας επιστήσω την προσοχή… θα επαινεθούν για την πράξη τους… πλινθοί και κέραμοι… ερριμμένοι… ο υπάλληλος διοχέτευσε την πληροφορία (ή: άφησε να διαρρεύσει η πληροφορία)… έχουν περισυλλέξει.

Για τους φιλομαθείς, ένας απλός κανόνας (πρακτικός) για να διακρίνουν το (να) εισάγουμε από το (να) εισαγάγουμε:

Αλλάξτε το ρήμα με άλλο, π.χ. με το βαδίζω. Τι θέλετε να πείτε: να βαδίζουμε ή να βαδίσουμε; Το πρώτο είναι: εισάγουμε – βαδίζουμε, το δεύτερο είναι: εισαγάγουμε- βαδίσουμε.  

ΕΠΟΧΗ ΚΩΦΑΛΑΛΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ!!!

Η ανθρωπότητα έχει γνωρίσει πολλές φορές δοκιμασίες, καταστροφές, λεηλασίες, πείνες, λοιμούς, καταποντισμούς, σεισμούς, καύσωνες, πολικά ψύχη και κάθε λογής συμφορές. Ποτέ η πορεία των ανθρώπων πάνω στη γη δεν ήταν απαλλαγμένη από κάθε είδους βάσανα και περιπέτειες. Άλλοτε από φυσικά και άλλοτε από κοινωνικά αίτια. Και τα μεν φυσικά αίτια υπερβαίνουν την ανθρώπινη δυνατότητα για δαμασμό τους. Πώς να δαμάσει ο ασήμαντος ανθρωπάκος την οργή του Εγκέλαδου; Πώς να αντιμετωπίσει ο μικρός το δέμας θνητός τις αστραπές και τους κεραυνούς του οργισμένου Δία, τις μέρες του συννεφιασμένου ουρανού; Τι μπορεί να κάνει ο ουτιδανός ένοικος του πλανήτη, όταν ένας τυφώνας, εκατοντάδων χιλιομέτρων ωριαίως, κάνει τον …περίπατό του πάνω στη γη; Τίποτα ή σχεδόν τίποτα! Λουφάζει τρομαγμένος και περιμένει να περάσει η μπόρα! Και οι μπόρες περνάνε, βέβαια, αφήνοντας πίσω τους ερείπια και ανθρώπινα κουφάρια!

Επανέρχονται, όμως, και θα επανέρχονται - νομοτελειακά - χωρίς να νοιάζονται για τους θρήνους και τα μοιρολόγια των τυχερών αυτής της επιδρομής και υποψηφίων θυμάτων μιας επόμενης ή μεθεπόμενης επέλασης. Αυτός είναι ο δρόμος του πλανήτη στην ατελεύτητη πορεία των αιώνων. Και ανθρώπινη επέμβαση για μεταβολή αυτής της πορείας είναι αδιανόητη. Μπροστά στους φυσικούς νόμους ο ανθρωπάκος είναι ασήμαντο άθυρμα-παιχνιδάκι! Το μόνο που μπορεί και έπρεπε να κάνει - αλλά σπάνια το κάνει - είναι να αναλογίζεται την φυσική του μηδαμινότητα. Όχι για να τρομοκρατείται αλλά για να διδάσκεται προς όφελός του και να μη συγκρούεται με τους φυσικούς νόμους. Γιατί η σύγκρουση με τη φυσική νομοτέλεια είναι μωρία! Και αυτή η μωρία, από όλο το ζωικό βασίλειο, την έχει κάνει σημαία του μόνον ο αδαής άνθρωπος! Και παρά τα συνεχή χτυπήματα που δέχεται από την αδυσώπητη λειτουργία των αδάμαστων φυσικών νόμων… μυαλό δε βάζει! Ταγμένος, θαρρείς, επίμονα στην ολοκλήρωση της αυτοκαταστροφής του! σκαρώνει τεχνολογίες και αντιτεχνολογίες αδιάκοπα, τραυματίζοντας ανάλγητα τη φύση και προκαλώντας τη δίκαιη οργή της. Και ενώ άφρων ανθρωπάκος - γιατί περί αυτού πρόκειται - συνήθως αστεΐζεται, η φύση των αδήριτων νόμων δεν αστειεύεται. Ούτε χαμπαρίζει από λυγμούς και οδυρμούς των μετανοούντων «κατόπιν εορτής» ανθρώπων! Και καλά κάνει! 

Ως προς αυτά, ο άνθρωπος είναι άθυρμα των φυσικών νόμων. Και φαίνεται πως είναι στο διηνεκές, απ’ όσο μπορεί να συμπεράνει κανείς από τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Τι γίνεται, όμως, με τους κοινωνικούς, τους ανθρώπινης επίνοιας, νόμους; Καίριο ζήτημα και πελώριο πρόβλημα. Ωστόσο θα το ψηλαφίσουμε, ακροθιγώς. Χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι οργανώθηκαν σε κοινωνίες. Υποτίθεται, για να διασφαλίσουν το κοινό όφελος. Να ζήσουν ανθρώπινα, ήρεμα, ειρηνικά, ευδαιμονικά. Επινόησαν κανόνες, θέσπισαν κώδικες, δημιούργησαν θεσμούς και συγκρότησαν όργανα για να επιβλέπουν την εφαρμογή των νομοθετημένων. Κυρίαρχη, η Πολιτική. Αλλά και η Θρησκεία. Και πέρασαν αιώνες, χιλιετίες! Τι έγινε το όνειρο της ανθρωπότητας; Πάντα όνειρο άπιαστο! Γιατί; τρέχα γύρευε! Να: κάποια «καταραμένη» ώρα, κάποιοι επιτήδειοι τυχοδιώκτες άρπαξαν τα ηνία στα χέρια τους και έβαλαν τους ρέστους στο ζυγό! Κι από τότε τα βάσανα τελειωμό δεν έχουν! Οι λίγοι ευφραίνονται και τα πλήθη λιμοκτονούν! Και οι κάθε λογής αξιωματούχοι παριστάνουν τους…κωφάλαλους! Ούτε ακούν ούτε μιλούν! Τα πλήθη πεθαίνουν κατά χιλιάδες από πείνα, δίψα, ασθένειες! Οι αξιωματούχοι (Πολιτικής, Θρησκείας, εξωνημένης «επιστήμης» και «τέχνης») κωφεύουν και καμώνονται πως αφουγκράζονται τον ανθρώπινο πόνο και μοχθούν για την ανακούφιση των αναξιοπαθούντων κοινών θνητών! Να τους πιστέψουμε; Αν είναι δυνατόν! Πώς είναι δυνατόν οι καλοζωισμένοι αξιωματούχοι να καταλαβαίνουν την αθλιότητα που κατακλύζει τα εκατομμύρια των πεινασμένων; Πώς μπορεί ο έχων κάθε άνεση να καταλάβει το δράμα του ανέστιου πεινασμένου; Πώς; Και να θέλουν, δεν μπορούν! Δεν έχουν επαφή με τη πραγματικότητα!!! Αν θέλουν, πραγματικά, να δουν με τα μάτια τους και ν’ ακούσουν με τ’ αφτιά τους τη θλιβερή κοινωνική κατάντια, την απέραντη λαϊκή αθλιότητα και τον αβάσταχτο ανθρώπινο πόνο, ας κάνουν το εξής απλό: Να καμουφλαριστούν, να φορέσουν περούκες και ρούχα μεροκαματιάρηδων - ώστε να είναι αγνώριστοι, κυριολεκτικά -, και να περπατήσουν σε όλες τις συνοικίες και φτωχογειτονιές, να μπούνε σε σπίτια, σε καλύβες, σε παράγκες, να περπατήσουν σε δρόμους και πλατείες, πλάι πλάι με τους απόκληρους και τους βασανισμένους - τους βασανισμένους από κοινωνική αναλγησία και εσκεμμένη και οργανωμένη α δ ι κ ί α ! τότε μόνον θα καταλάβουν! Αν θέλουν, βέβαια… αλλιώς, δεν θα καταλάβουν τίποτα! Όσο και να θέλουν! Και, ακόμα: ας μένουν και κάποιες μέρες νηστικοί και διψασμένοι. Πραγματικά, όμως!!! Ναι! Ναι! Ναι, κύριε πρωθυπουργέ! Ναι, κύριε υπουργέ! Ναι, μακαριότατε Αρχιεπίσκοπε! Ναι, σεβασμιότατε μητροπολίτη! Ναι, κύριε αρχηγέ της αξιωματικής αντιπολίτευσης! Ναι, αξιωματούχε, όποιου αξιώματος! Όσο αυτά δεν κάνετε, ευχή και στόχος μας: αδειάστε μας τη γωνιά! Στο βάρος της δυστυχίας μας, περιττεύει η δική σας χλιδή! Μεγαλώνει πιο πολύ τον πόνο μας! Αλλ’ έχει ο καιρός γυρίσματα!

Ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΚΑΙ

Η «ΚΑΛΟΚΡΑΤΙΑ»…

Τον τελευταίο καιρό σχεδιάζονται καινοφανείς και εκτεταμένες χωροταξικές αλλαγές στη χώρα μας, για να «κατασκευαστεί», να «δομηθεί» (αυτός είναι ο…αξιοπρεπής γιάπικος όρος που τον έκλεψαν από εμάς και τον σερβίρουν σ’ εμάς για το δικό τους, μέσω δικών μας πρόθυμων διαμεσολαβητών - να μην ξεχνιόμαστε, δα!) ο «Καλλικράτης», ο «σωτήρας», δηλ. η νέα μορφή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα έχει πολύ λιγότερους δήμους και νομαρχίες από το σημερινό μοντέλο. Φαίνεται ότι οι δήμοι θα είναι λιγότεροι από 400 και οι νομαρχίες λιγότερες από 15. Σήμερα, οι δήμοι είναι γύρω στους 1500 και οι νομαρχίες πάνω από 50. Χοντρικά αναφέρονται τα νούμερα. Άλλωστε, δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία οι ακριβείς αριθμοί. Οπωσδήποτε, όμως, θα πέσει γερό ψαλίδι. Αυτό είναι φανερό. Επόμενο είναι, συνεπώς, να κλαίνε και να οδύρονται όσοι τοπικοί άρχοντες βλέπουν μέσα στο διαμορφωμένο σχέδιο να «βουλιάζει» η καρέκλα τους! (Το να πούμε ότι οι περισσότεροι μόνον για την καρέκλα τους νοιάζονται, μάλλον είναι περιττό!). Και μηχανεύονται τα πάντα για να πείσουν τους «σχεδιαστές» για την υπεροχή της δικής τους περιοχής (ή, σωστότερα: καρέκλας!). Και τρέχουν αλαφιασμένοι από δω κι από κει, μήπως γίνει το «θαύμα» και διατηρηθούν. Όλοι - μα όλοι! - διατείνονται πως η δική τους έδρα είναι η καλύτερη! Φυσικά, οι «καθ’ ύλην» αρμόδιοι (τρέχα γύρευε, τώρα, πόσοι και πόσο αρμόδιοι είναι!) μετράνε τα συν και τα πλην όλων των δήμων και των νομαρχιών, για ν’ αποφανθούν τελεσίδικα «περί του πρακτέου». Εάν μου πείτε με ποια κριτήρια τα ζυγίζουν τα υπέρ και τα κατά, απερίφραστα θα σας απαντήσω: με κομματικά! Βεβαιότατα. Στη χώρα τούτη άλλα κριτήρια, πέρα από τα κομματικά, δεν υπάρχουν! Ούτε υπήρξαν ποτέ! Όλα τα άλλα που ακούτε ή διαβάζετε, για αξιοκρατία, διαφάνεια, εθνικό συμφέρον και διάφορα ηχηρά και επήκοα, είναι «θρύλοι και παραμύθια» για αφελείς με «αϊκιού» κουτορνιθίου. Συνεπώς, διαγράψτε τα και σημειώστε μόνον τον όρο «καλοκρατία», που είναι το «σήμα κατατεθέν» στη χώρα τούτη. Και, είναι φανερό, καλοκρατία είναι η κυριαρχία των «καλών». Όχι των καλών «καγαθών». Άπαγε! Το ξέρω ότι μερικοί θα στραβομουτσουνιάσουν, θεωρώντας αυτά που γράφονται υπερβολικά και ανυπόστατα. Μα, ακριβώς επειδή υπάρχουν πολλοί με τόση αφέλεια και αδαημοσύνη, οι κρατούντες τους οίακες του «γκουβέρνου» του τόπου - διαχρονικά - στα χέρια τους «κάνουν ό,τι τους κατέβει», αδιαφορώντας για τη θέληση του εχέφρονος και σκεφτόμενου τμήματος του λαού που αγωνιά για το άδηλο μέλλον αυτού του τόπου που βυθίζεται ολοένα και σε βαθύτερο τέλμα. Με τα σχέδια αυτά η κατάσταση θα πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Τα πράγματα, στο κοντινό μέλλον μάλιστα, δεν θα είναι καθόλου ευχάριστα για τη χώρα, συνολικά. Ο «Καλλικράτης» είναι έργο που αποβλέπει σε στοχεύσεις επίβουλες για την παραπέρα πορεία και ανάπτυξη του τόπου. Οι επαπειλούμενοι κίνδυνοι είναι ορατοί και χειροπιαστοί. Η Ελληνική ύπαιθρος θα ερημωθεί. Οι ισχνές καλλιέργειες των μεσαίων και μικρών αγροτικών κλήρων και η λειψή κτηνοτροφία, που απόμεινε ακόμα, θα εκλείψουν εντελώς. Το ρεύμα της αστυφιλίας θα διογκωθεί και τα μεγάλα αστικά κέντρα που ασφυκτιούν ήδη, θα γίνουν υποδοχείς και των τελευταίων υπολειμμάτων του έμψυχου δυναμικού της πολύπαθης υπαίθρου. Αντί για αποκέντρωση, που δήθεν επιδιώκεται, θα συντελεστεί μια υπερσυγκέντρωση στα αστικά κέντρα, με αντίστοιχη συρρίκνωση της ήδη παραμελημένης υπαίθρου που θα παραμεληθεί ακόμη περισσότερο. Και όλα αυτά, δυστυχώς, φαίνεται πως είναι επιμελώς σχεδιασμένα από κέντρα που κάθε άλλο παρά το μέλλον και το συμφέρον αυτού του τόπου σκέφτονται. Και δεν είναι καθόλου τυχαία. Είναι δρομολογημένα με στόχο αυτό, ακριβώς, που περιγράψαμε: την ερήμωση της υπαίθρου και τη διόγκωση των αστικών κέντρων. Και για να κατανοηθεί αυτό, δε χρειάζεται ιδιαίτερη οξύνοια. Πρώτα πρώτα το απέδειξε το απτό δείγμα, το πρώτο βήμα του σχεδίου, ο «Καποδίστριας». Εξαιτίας του, τα μικρά ή μεγαλύτερα χωριουδάκια που αποτελούσαν αυτοτελείς κοινότητες-κυψέλες ζωής διάσπαρτες ανά την  Ελλάδα, με τον κοινοτάρχη τους, τον παπά, τον δάσκαλο, τον αγροτικό γιατρό, εκλείψανε! Καταργήθηκαν σχολεία, ενορίες, αγροτικά ιατρεία, πταισματοδικεία, ταχυδρομεία. Οι άνθρωποι του χωριού οδηγήθηκαν από ανάγκη αδήριτη στα κοντινότερα μεγάλα κέντρα, για να βρούνε σχολείο, νοσοκομείο, φαρμακείο, φροντιστήριο, δουλειά. Θα μου πείτε, βρήκαν; Μακάρι να έβρισκαν! Πάντως, από το έρημο χωριό που έμεινε εντελώς ξεχασμένο από την Πολιτεία, κάπως καλύτερη ήταν η κατάσταση στην πόλη ή στην κωμόπολη, μέχρι τώρα. Προοπτικά, βέβαια, τα επόμενα χρόνια θα είναι χειρότερα στην πόλη και θα ξαναζήσουμε καταστάσεις ρωμαϊκής εποχής, με «άρτον και θεάματα» - αλλά με μια ουσιώδη διαφορά: θα υπάρχουν μόνον θεάματα! Ο άρτος θα σπανίζει ή θα λείπει εντελώς! (Ίσως, μάλιστα, κάποιοι καλοθρεμμένοι και χρυσοπληρωμένοι από τον ιδρώτα των φτωχών μεροκαματιάρηδων, να συστήνουν στο λαό που θα φωνάζει «θέλουμε ψωμί»: «φάτε παντεσπάνι»!). θα αναρωτηθείτε, ίσως: Αυτοί που τα σχεδιάζουν δεν θέλουν το καλό του τόπου; Δεν ενδιαφέρονται για την προκοπή και την ευημερία της χώρας; Είναι δυνατόν; Έλα ντε; Είναι; Αλλά αφού αμφιβάλλετε, αφήστε να δείξει το μέλλον. Που θα δείξει μα, τότε, θα ’ναι αργά! Αυτό θα αρκεστώ να σας πω προσώρας. Και θα προσθέσω, μόνον ότι, καθόσον με αφορά, έχω σοβαρές επιφυλάξεις και αντιρρήσεις. Και αν θέλετε να σας πω τις σκέψεις μου πιο αναλυτικά, ευχαρίστως να κάνω μια εξαίρεση. Λοιπόν: αυτά τα μοντέρνα συστήματα που εφαρμόζονται εδώ και μερικά χρόνια, με τις συγχωνεύσεις, τις επεκτάσεις των ορίων των δήμων και των νομαρχιών, τις εκπαιδευτικές «μεταρρυθμίσεις», τις επικαλύψεις Κοινοτικού και του Εθνικού Δικαίου, με την κατίσχυση του Κοινοτικού έναντι του Εθνικού, τις απανωτές ντιρεκτίβες των Βρυξελλών και τα «επιτίμια» για μη συμμόρφωση προς το Κοινοτικό Δίκαιο, την αύξηση της ανεργίας, την παρτ-τάιμ απασχόληση, την ανασφάλιστη περιστασιακή εργασία, την απώλεια θέσεων εργασίας και άλλα πολλά, έχουν ήδη οδηγήσει σε κρίση ή «κρίση», αν προτιμάτε -, πραγματική ή σκηνοθετημένη, δηλαδή -, που πλήττει τις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις. Έχουν ήδη γίνει «οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι» στη χώρα μας και αλλού. Και είναι αλήθεια ότι, όταν όλα αυτά σχεδιάζονταν και προωθούνταν πανηγυρικά και πομπωδώς, μας γαλβάνιζαν τα κούτελα με ηχηρά συνθήματα του είδους: «έρχονται καλύτερες μέρες», «ισχυροποιείται η οικονομία μας» και άλλα ευάρεστα που μέχρι τώρα όχι μόνον δεν τα είδαμε αλλά είδαμε τα εντελώς αντίθετα!

Εάν, λοιπόν, όλα αυτά τα «πεπραγμένα» της «μεγαλόπνευστης» πολιτικής, που μας διατυμπάνιζαν ως σωτήρια, είναι αρνητικά, με ποια λογική μπορούμε να περιμένουμε καλύτερα αποτελέσματα για τον μέλλον; Κάθε άλλο, μάλιστα. Γι’ αυτό, η στοιχειώδης φρόνηση επιτάσσει: Όχι, σ’ αυτή την πολιτική! Αυτή η πολιτική είναι «ντε φάκτο» ασύμφορη για τις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις των λαών. Είναι ασύμφορη για τους πολλούς και συμφέρουσα για τους λίγους. Είναι δρόμος με γνώμονα τον γνωστό επιγραμματικό λόγο: «οι πλούσιοι να γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι»! Τότε, λοιπόν, γιατί την ακολουθούν, θα πείτε; Μα, γι’ αυτό ακριβώς! Γιατί αυτοί που σχεδιάζουν, δρομολογούν και υλοποιούν αυτή την πολιτική είναι πλούσιοι! Δεν είναι οι παρίες. Δεν είναι οι πεινώντες και διψώντες. Σχεδιαστές τέτοιων μοντέλων δεν είναι αυτοί που βασανίζονται  να επιβιώσουν! Επομένως, οι ευημερούντες και σχεδιάζοντες τέτοια αντιλαϊκά μοντέλα ευλογούν τα γένια τους! τι, εμάς θα υποστηρίξουν; Εμάς θα περιποιηθούν; Για μας θα νοιαστούν; Μα, εάν πράγματι όλοι οι πολιτικοί ενδιαφέρονταν για την ευημερία του τόπου, κανένας «Καλλικράτης» δε θα χρειαζόταν. Γιατί υπάρχει απλούστερος και αποτελεσματικότερος δρόμος, δοκιμασμένος πολλούς αιώνες και σε συνθήκες πολύ δυσκολότερες, αντικείμενα, όταν η τεχνολογία ήταν στα σπάργανα: Υπήρχαν ανέκαθεν οι κοινότητες. Και αυτές οι φτωχές κοινότητες με τα ησιόδεια άροτρα και τα λυχνάρια, με τα τσαπιά και τα χειροδρέπανα, ανταποκρίνονταν επαρκώς στις χρείες των ανθρώπων που «δεν ζούσαν για να τρώνε και να καταναλώνουν», βέβαια, όπως οι σημερινές κοινωνίες της ανούσιας αφθονίας και υπερκατανάλωσης - σπρωγμένες από τεχνητές «ανάγκες», που καλλιεργούνται στο εύφορο έδαφος της απαιδευσίας των ανθρώπων. Αυτά τα παλιά μοντέλα, ενισχυμένα με σύγχρονο τεχνικό εξοπλισμό, θα ήταν δυνατόν να διατηρήσουν την ανθρωπιά στην κοινωνία με τους ολιγάριθμους οικισμούς. Και οι άνθρωποι θα ζούσαν ως άνθρωποι και όχι ως μυρμηγκοφωλιές σε σκοτεινά λαγούμια απάνθρωπων τσιμεντουπόλεων με εκατομμύρια πληθυσμό! Αυτές οι μικρές, ανθρώπινες κοινότητες, δεν είναι μόνο νοσταλγικά μοντέλα. Είναι και σωτήρια, αν θέλουμε η ζωή να έχει και μέλλον και ανθρωπιά. Άλλωστε, μην ξεχνάμε ότι και οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές είχαν διατυπώσει την άποψη ότι οι ανθρώπινες κοινότητες πρέπει να είναι ολιγάριθμες. Πίστευαν, μάλιστα, πως η αρχή των δεινών έγινε, όταν ο πληθυσμός των πόλεων ξεπέρασε τις πέντε χιλιάδες! Εάν όλα αυτά τα αναλογιστούμε με σύνεση και ορθολογισμό, απόμακρα από τη βουλιμία του σύγχρονου ανθρώπου-ρομπότ, ίσως οδηγηθούμε σε βιώσιμα κοινωνικά μοντέλα. Και, τότε, η ζωή θα πάψει να είναι κόλαση, όπως στην εποχή μας… Τα νεωτεριστικά μοντέλα έχουν άλλους στόχους! Αποβλέπουν σε σταδιακή δημιουργία μοντέλων τύπου: «μια ποίμνη εις ποιμήν»! δηλαδή: ευχερέστερος έλεγχος για τους πάντες και τα πάντα! Βέβαια, «λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο». Μιλάμε γενικώς. Και με το φως της Ιστορίας. Μην απορείτε καθόλου. Περισσότερο απορήστε με το ότι απορείτε γι’ αυτό. Γιατί αν οι «σχεδιαστές» - πολιτικοί και όσοι άλλοι -, ήθελαν την προκοπή του τόπου και του κάθε τόπου και κάθε λαού, γενικά, θα άφηναν τις μικρές κοινότητες όπως ήσαν, θα τις εφοδίαζαν με ανάλογη υλικοτεχνική υποδομή, θα φρόντιζαν για τη δημιουργία αποκεντρωμένων εργοστασίων, βιομηχανιών και βιοτεχνιών ανά την επικράτεια, για να υπάρχουν θέσεις εργασίας για τους κατοίκους της επαρχίας, και θα χορηγούσαν τα αναγκαία κονδύλια για τις ανάγκες τους. Και αυτό, σε αντιπερισπασμό προς τον κίβδηλο και παραπλανητικό ισχυρισμό ότι οι κοινότητες και οι μικροί δήμοι δυσπραγούν εξαιτίας οικονομικής καχεξίας και αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν τις καθημερινές ανάγκες. Και, τάχα, οι μεγάλοι δήμοι που θα γίνουν θα έχουν πλήρη υλικοτεχνική υποδομή και επάρκεια οικονομικών πόρων για να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Και το ερώτημα που ανακύπτει είναι απλό: ο διευρυμένος δήμος θα ανταποκρίνεται με επάρκεια στις ανάγκες της δικαιοδοσίας του από τη μια μέχρι την άλλη άκρη της επικράτειάς του, μέχρι το τελευταίο χωριουδάκι του; Εάν αυτό είναι έτσι, τι θα εμπόδιζε, αν ο χωροταξικός χάρτης παρέμενε όπως είναι, ή όπως ήταν και πριν τον «Καποδίστρια», και οριζόταν ο κεντρικότερος οικισμός ως Κέντρο του Υλικοτεχνικού Δυναμικού για όλη την επικράτεια που περιλαμβάνει ο σχεδιαζόμενος «διευρυμένος δήμος» και από εκεί να διοχετεύονται όλα τα «μέσα» προς όποια περιοχή έχει ανάγκη; Είναι ανεδαφικό ή ανέφικτο αυτό; Διότι, αν είναι ανέφικτο με την παλιά χωροταξική σχεδίαση, πώς δεν θα είναι με τη νέα; Τι θα αλλάξει; Ή, μήπως, ο συγκαλυμμένος σκοπός και η «φιλοσοφία» του Διευρυμένου Δήμου είναι να φροντίσουμε μόνο για το «Μεγάλο Κέντρο» και ν’ αφήσουμε τις παρυφές να μαραζώσουν και να οδηγηθούν στον αργό θάνατο, για να κάνουμε τα χατίρια των εντολέων της ΕΕ που τίποτα δε μας πείθει ότι νοιάζονται για την προκοπή του τόπου μας; Το τοπίο δείχνει πολύ θολό και δε δικαιολογεί καμιά ευπιστία στα σχεδιαζόμενα. Στο κάτω-κάτω αυτό είναι ένα μέγιστο Εθνικό ζήτημα. Και ως μείζονος σημασίας θέμα δεν είναι κεφαλαιώδες, ώστε να αποφασιστεί με Δημοψήφισμα. Εάν αυτό το θέμα δεν είναι κεφαλαιώδες, ώστε να αποφασιστεί με Δημοψήφισμα, ποιο είναι το σημαντικότερο και ουσιωδέστερο; Νομίζω ότι ο προβληματισμός που αναπτύχθηκε είναι αρκετός. Αυτές οι σκέψεις νομίζω ότι φωτίζουν αντικειμενικά το πρόβλημα. Έτσι αντιλαμβάνομαι το ζήτημα και ο καθένας ας κάνει τους δικούς του… λογαριασμούς. Εάν εσείς το καταλαβαίνετε διαφορετικά, θεωρώ, ταπεινά, ότι δεν έχετε επαρκή κατανόηση των τεκταινομένων. Τι να πω; Αν έτσι έχει και πλανάσθε, ας αιτιάσθε…ξέρω γω; Σ’ αυτή την περίπτωση, πάντως, εμένα μου έρχεται στο νου η γριούλα του μύθου: Βάδιζε η καημένη στο δρόμο, ζαλικωμένη μ’ ένα σακί βαρύτερο από το σώμα της. Στο δρόμο συνάντησε έναν άντρα, καβάλα σε ασαμάρωτο μουλάρι, να πηγαίνει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Και όταν εκείνος απομακρύνθηκε αρκετά, η γριά, περίλυπη, σιγομουρμούρισε (θαρρείς και φοβόταν μην την ακούσει και στενοχωρηθεί!): α, τον καημένο! Τι κρίμα που κρέμονται τα πόδια του! Για να μην πούμε και για την πονηρή αλεπού, που ακολουθούσε τον τράγο περιμένοντας πότε θα πέσουν τα… αμελέτητά του να τα φάει, μα… κλαίγοντας, συνάμα, και τον πόνο του που… κουβαλούσε, ο καημένος, αδιάκοπα ένα τόσο μεγάλο βάρος!... ως γνωστόν, όλοι οι μύθοι παραπέμπουν πέρα από αυτά που λένε. Εναπόκειται στον καθένα να επιχειρήσει την αποκρυπτογράφηση. «Εμοί μεν ικανά τα μέχρι τούδε γεγραμμένα…» .      

Πίσω  Κοζάνη   Κεντρική